O przemieszczaniu si\u0119 ludno\u015bci, kt\u00f3rego celem jest\u00a0zmiana\u00a0miejsca pobytu, rozmawiamy z dr. Rafa\u0142em Cekier\u0105, kt\u00f3rego zainteresowania badawcze koncentruj\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 socjologii migracji, religii i kultury.<\/p>\n
<\/p>\n
Violetta Kulik:<\/strong> W\u0119dr\u00f3wki ludzi wyst\u0119puj\u0105 od pocz\u0105tku naszego gatunku, a ich przyczyn mo\u017ce by\u0107 wiele. Czym jest migracja?<\/strong><\/p>\n Dr Rafa\u0142 Cekiera<\/strong>: Jest wiele definicji migracji, co odpowiada mnogo\u015bci jej rozmaitych rodzaj\u00f3w. Intuicyjnie rozumiemy, \u017ce migracja to zmiana miejsca pobytu jednostek czy grup. Nawet jednak tak og\u00f3lne okre\u015blenie stawia przed nami pytania, dotycz\u0105ce na przyk\u0142ad czasu sp\u0119dzanego poza granicami kraju, kt\u00f3ry pozwala uzna\u0107 dan\u0105 osob\u0119 za migranta. Ogromne znaczenie ma rzecz jasna tak\u017ce kontekst mi\u0119dzynarodowej mobilno\u015bci. Czym innym jest czasowa migracja zarobkowa na przyk\u0142ad z Polski do Holandii, czym innym pr\u00f3by poprawy w\u0142asnego losu podejmowane \u2013 nierzadko w dramatycznych okoliczno\u015bciach \u2013 przez mieszka\u0144c\u00f3w Afryki czy Bliskiego Wschodu. S\u0142usznie Pani podkre\u015bla, \u017ce w\u0119dr\u00f3wki ludzi s\u0105 wpisane w histori\u0119 naszego gatunku. Wielu badaczy zwraca jednak uwag\u0119, \u017ce skala i zakres obecnych zjawisk migracyjnych s\u0105 bezprecedensowe. Wp\u0142yw na to ma wiele czynnik\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych \u0142atwo\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cy i rewolucja cyfrowa z pewno\u015bci\u0105 zajmuj\u0105 istotne miejsce. Pami\u0119ta\u0107 te\u017c musimy o migrantach przymusowych, kt\u00f3rych nie tyle w\u0142asne decyzje, co dramatyczne okoliczno\u015bci wygna\u0142y na migracyjne szlaki. Wedle danych Biuro Wysokiego Komisarza ds. Uchod\u017ac\u00f3w ONZ, obecnie na \u015bwiecie 103 miliony os\u00f3b zosta\u0142o zmuszonych do opuszczenia swoich domostw i poszukiwania bezpiecznego schronienia. Od czasu kiedy prowadzi si\u0119 tego rodzaju statystyki, nigdy jeszcze ta liczba nie by\u0142a tak przejmuj\u0105co wysoka.<\/p>\n Violetta Kulik:<\/strong> Na jakie wsparcie mog\u0105 liczy\u0107 imigranci w naszym kraju?<\/strong><\/p>\n Dr Rafa\u0142 Cekiera<\/strong>: W Polsce problematyka migracyjna w ostatnim okresie staje si\u0119 jednym z absolutnie kluczowych zagadnie\u0144, maj\u0105cych wp\u0142yw na wiele sfer naszego \u017cycia. Przez d\u0142ugi czas przyzwyczajeni do jednego migracyjnego kierunku \u2013 z Polski na Zach\u00f3d \u2013 do\u015bwiadczamy od jakiego\u015b czasu nowej sytuacji. Oto i nasz kraj staje si\u0119 atrakcyjnym miejscem dla poszukuj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci poprawy warunk\u00f3w bytowych imigrant\u00f3w czy rozgl\u0105daj\u0105cych si\u0119 za dobr\u0105 edukacj\u0105 zagranicznych student\u00f3w. Wszystko to wymaga wypracowania odpowiedzialnej polityki migracyjnej i integracyjnej. To zadanie jest ci\u0105gle przed nami. Chodzi o stworzenie takich mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 korzystne zar\u00f3wno dla przybysz\u00f3w, jak i dla spo\u0142eczno\u015bci przyjmuj\u0105cej. Na wiele sposob\u00f3w korzystamy z obecno\u015bci imigrant\u00f3w w naszym kraju. Przywo\u0142ajmy tylko jeden, czysto ekonomiczny wska\u017anik \u2013 wedle danych NBP imigranci z samej tylko Ukrainy ju\u017c w 2020 roku przyczyniali si\u0119 do wzrostu polskiego PKB o ok. 0,5 p.p. rocznie. Osobn\u0105 kwesti\u0105, o kt\u00f3rej nie mo\u017cemy zapomina\u0107, jest tak\u017ce spos\u00f3b traktowania os\u00f3b pr\u00f3buj\u0105cych przekracza\u0107 granic\u0119 polsko-bia\u0142orusk\u0105. Nie powinni\u015bmy si\u0119 do tego przyzwyczaja\u0107 i normalizowa\u0107 tego rodzaju praktyk. Zrozumia\u0142a i oczywista obrona granic absolutnie nie musi \u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z niehumanitarnym traktowaniem wykorzystywanych przez autorytarne re\u017cimy os\u00f3b.<\/p>\n Violetta Kulik: W ostatnim czasie mieli\u015bmy do czynienia z dwoma bezprecedensowymi wydarzeniami, kt\u00f3re odcisn\u0119\u0142y znacz\u0105ce pi\u0119tno na sytuacji obcokrajowc\u00f3w w Polsce. Pierwszym z nich by\u0142a wywo\u0142ana koronawirusem SARS-CoV-2 pandemia, drugim jest wojna w Ukrainie. Jak te wydarzenia wp\u0142yn\u0119\u0142y na migracj\u0119 do Polski, na procesy integracji?<\/strong><\/p>\n Dr Rafa\u0142 Cekiera<\/strong>: Opieraj\u0105c si\u0119 na szacunkach GUS-u mo\u017cemy przyj\u0105\u0107, \u017ce pod koniec lutego 2020 roku \u2013 a wi\u0119c tu\u017c przed wybuchem pandemii \u2013 przebywa\u0142o w Polsce oko\u0142o 2,2 mln cudzoziemc\u00f3w, z czego oko\u0142o 1,4 mln stanowili obywatele Ukrainy. Pandemia przynios\u0142a nam olbrzymie poczucie niepewno\u015bci. Perturbacji z tego wynikaj\u0105cych osoby mieszkaj\u0105ce poza granicami w\u0142asnych pa\u0144stw do\u015bwiadcza\u0142y w dw\u00f3jnas\u00f3b. Nie wynika\u0142y one tylko z psychologicznie obci\u0105\u017caj\u0105cego oddalenia od bliskich, lecz tak\u017ce wymiernych reali\u00f3w egzystowania w krajach pobytu. Hamuj\u0105cy mobilno\u015b\u0107 pandemiczny re\u017cim odcisn\u0105\u0142 pi\u0119tno szczeg\u00f3lnie mocno na takich bran\u017cach jak transport, turystyka, hotelarstwo czy gastronomia \u2013 a wi\u0119c sektorach, w kt\u00f3rych cz\u0119sto znajduj\u0105 zatrudnienie imigranci. Problematyczny dla wielu zagranicznych pracownik\u00f3w by\u0142 tak\u017ce transfer pracy do formy zdalnej \u2013 warunki lokalowe oraz dost\u0119pna infrastruktura technologiczna stanowi\u0142y nierzadko istotn\u0105 barier\u0119 w jej wykonywaniu.\u00a0 Osobn\u0105 kwesti\u0105 jest natomiast wojenny terror, kt\u00f3ry zmusi\u0142 tak wielu uchod\u017ac\u00f3w (a przede wszystkim uchod\u017aczy\u0144) do opuszczenia swoich dom\u00f3w i poszukiwania bezpiecznego schronienia za granic\u0105. Stali\u015bmy si\u0119 nie tylko bezpo\u015brednimi \u015bwiadkami uchod\u017aczego dramatu, lecz tak\u017ce potrafili\u015bmy bardzo konkretnie na niego zareagowa\u0107.<\/p>\n Violetta Kulik: Czy ta reakcja Polak\u00f3w na sytuacj\u0119 uchod\u017ac\u00f3w z Ukrainy mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na nasze relacje?<\/strong><\/p>\n Dr Rafa\u0142 Cekiera<\/strong>: Istotna wydaje mi si\u0119 pami\u0119\u0107 o tym fantastycznym, spontanicznym zrywie solidarno\u015bci Polak\u00f3w z Ukrai\u0144cami po wybuchu wojny, gdy\u017c mo\u017ce nas ona zmienia\u0107. To by\u0142o wa\u017cne do\u015bwiadczenie na wielu poziomach, prze\u0142amuj\u0105ce r\u00f3\u017cne bariery, pozwalaj\u0105ce te\u017c wielu z nas odkry\u0107, \u017ce obdarowuj\u0105cy mo\u017ce niespodziewanie sta\u0107 si\u0119 obdarowanym, \u017ce pomaganie daje mn\u00f3stwo frajdy. Zapami\u0119tajmy siebie takimi. Wierz\u0119, \u017ce b\u0119dzie nas to motywowa\u0142o, \u017ce tak\u017ce postawy zamkni\u0119cia wobec innych skruszej\u0105: bo przecie\u017c ju\u017c wiemy, \u017ce ten obcy naprawd\u0119 mo\u017ce wnie\u015b\u0107 w nasze \u017cycie mn\u00f3stwo bogactwa. Ile\u017c \u015bwietnych historii si\u0119 dzieje w naszych relacjach z Ukrainkami i Ukrai\u0144cami, kt\u00f3rzy przebywaj\u0105 w Polsce. Pewnie wielu z nas mog\u0142oby przytoczy\u0107 przyk\u0142ady takich mi\u0119dzykulturowych spotka\u0144, z kt\u00f3rych my sami czerpiemy wiele korzy\u015bci.<\/p>\n Violetta Kulik: O czym nale\u017cy przede wszystkim pami\u0119ta\u0107 w procesach integracji? <\/strong><\/p>\n Dr Rafa\u0142 Cekiera<\/strong>: Ka\u017cdy przybysz \u2013 uchod\u017aca czy imigrant, student czy pracownik \u2013 to osobna jednostka, przybywaj\u0105ca z w\u0142asnym baga\u017cem \u017cyciowych do\u015bwiadcze\u0144, oczekiwa\u0144 i obaw. Jak w ka\u017cdej nacji: s\u0105 w\u015br\u00f3d nich ludzie o r\u00f3\u017cnych charakterach, niepozbawieni zalet i wad. Przypisywana Maksowi Frischowi sentencja, zgry\u017aliwie komentuj\u0105ca ignorowanie fundamentalnego, ludzkiego wymiaru polityk integracyjnych \u2013 \u201eproszono o si\u0142\u0119 robocz\u0105, lecz przybyli ludzie\u201d \u2013 przypomina o konieczno\u015bci wychodzenia w analizach zjawisk migracyjnych poza w\u0105sk\u0105 perspektyw\u0119 potrzeb spo\u0142eczno\u015bci przyjmuj\u0105cej. Integracja ma zawsze charakter dwukierunkowy. Przybywaj\u0105cy tyle wnios\u0105 do naszego spo\u0142ecze\u0144stwa, ile stworzymy im ku temu okazji. Skuteczne dzia\u0142ania integracyjne pozwalaj\u0105 tak\u017ce jasno komunikowa\u0107 oczekiwania spo\u0142eczno\u015bci przyjmuj\u0105cej wzgl\u0119dem imigrant\u00f3w, dotycz\u0105ce przestrzegania wa\u017cnych dla niej regu\u0142 \u017cycia spo\u0142ecznego. Warto tak\u017ce mie\u0107 na uwadze, \u017ce imigranci i uchod\u017acy s\u0105 cz\u0119sto instrumentalnie wykorzystywani do bie\u017c\u0105cych politycznych rozgrywek, niejednokrotnie obsadza si\u0119 ich w roli koz\u0142a ofiarnego \u2013 czego do\u015bwiadczali tak\u017ce Polacy za granic\u0105. Troska o rzetelne i uczciwe relacjonowanie ich sytuacji jest wa\u017cna nie tylko dla ich los\u00f3w, ale tak\u017ce dla kondycji naszej wsp\u00f3lnoty. Badania na terenie wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, kt\u00f3re prowadzi\u0142em w ostatnim czasie, mog\u0105 w tej kwestii napawa\u0107 ostro\u017cnym optymizmem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 badanych obcokrajowc\u00f3w uzna\u0142a, \u017ce mieszka\u0144cy wojew\u00f3dztwa s\u0105 pozytywnie do nich nastawieni (66,1%). Respondenci-cudzoziemcy byliby gotowi poleci\u0107 swoim znajomym w kraju pochodzenia przybycie na teren wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego \u2013 zar\u00f3wno do pracy (stwierdzi\u0142o tak 77,5% pracownik\u00f3w zagranicznych), jak i na studia (zadeklarowa\u0142o tak 80,3% student\u00f3w).<\/p>\n
![\"dr](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/Z6A8938_fot-Julia-Agnieszka-Szymala_US-1024x683.jpg\")
<\/p>\n