{"id":160357,"date":"2023-02-22T07:24:44","date_gmt":"2023-02-22T06:24:44","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/?p=160357"},"modified":"2023-03-07T08:13:52","modified_gmt":"2023-03-07T07:13:52","slug":"czy-mozna-zarazic-sie-depresja-rozmowa-z-dr-dorota-prysak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/2023\/02\/22\/czy-mozna-zarazic-sie-depresja-rozmowa-z-dr-dorota-prysak\/","title":{"rendered":"Czy mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 depresj\u0105? &#8211; rozmowa z dr Dorot\u0105 Prysak"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p>23 lutego przypada \u015awiatowy Dzie\u0144 Walki z Depresj\u0105. To okazja, aby poszerzy\u0107 wiedz\u0119 na temat zdrowia psychicznego. Na depresj\u0119 cierpi ponad 350 mln ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n<p>O zaburzeniach depresyjnych i o tym, \u017ce depresj\u0105 nie mo\u017cemy si\u0119 zarazi\u0107, rozmawiam z dr Dorot\u0105 Prysak, kt\u00f3rej zainteresowania badawcze to: terapia, psychodrama, tutoring, inkluzja spo\u0142eczna os\u00f3b ze zr\u00f3\u017cnicowanymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi, edukacja specjalna, funkcjonowanie spo\u0142eczne os\u00f3b niepe\u0142nosprawno\u015bciami domy pomocy spo\u0142ecznej.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Jakie czynniki powoduj\u0105 depresj\u0119? Czym jest depresja?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: Depresja jest od d\u0142u\u017cszego czasu jednym z najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych zaburze\u0144 psychicznych. Wed\u0142ug \u015awiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) na depresj\u0119 choruje 350 mln ludzi na \u015bwiecie. Jest najcz\u0119\u015bciej diagnozowana w przedziale wiekowym 20\u201340 lat, dwukrotnie cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puje u kobiet ni\u017c u m\u0119\u017cczyzn. Wed\u0142ug <a href=\"https:\/\/forumprzeciwdepresji.pl\/depresja\/o-chorobie\/statystyki\">statystyk<\/a> na depresj\u0119 choruje ok. 1,5 mln Polak\u00f3w. Depresja przede wszystkim obni\u017ca jako\u015b\u0107 \u017cycia i cz\u0119sto powoduje cierpienie. Ponadto zwi\u0119ksza ryzyko zapadni\u0119cia na inne choroby. Znacz\u0105co utrudnia funkcjonowanie zawodowe, spo\u0142eczne i osobiste. Pomimo, \u017ce posiadamy du\u017c\u0105 wiedz\u0119 w zakresie diagnozowania, metod leczenia i pomocy osobom z depresj\u0105, bardzo cz\u0119sto pozostaje ona nierozpoznana i nieleczona.<br \/>\nW\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na powstawanie depresji, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy g\u0142\u00f3wne:<br \/>\n\u2022\u00a0 \u00a0 \u00a0czynniki biologiczne\/genetyczne (ryzyko wyst\u0105pienia depresji jest wy\u017csze w rodzinach os\u00f3b choruj\u0105cych na depresj\u0119),<br \/>\n\u2022\u00a0 \u00a0 \u00a0czynniki psychologiczne \u2013 zwi\u0105zane z sytuacjami traumatycznymi, kryzysami,<br \/>\nrelacjami mi\u0119dzyludzkimi,<br \/>\n\u2022\u00a0 \u00a0 \u00a0czynniki spo\u0142eczne \u2013 przewlek\u0142y stres, pracoholizm, kt\u00f3re powoduj\u0105 obni\u017cenie nastroju.<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Poczucie beznadziei, z\u0142o\u015b\u0107, smutek \u2013 to symptomy choroby. Kogo dotyka depresja i dlaczego?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: Depresja mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 przez ca\u0142e \u017cycie, niezale\u017cnie od wieku. M\u00f3wimy ju\u017c o niemowl\u0119cej depresji, kt\u00f3ra jest konsekwencj\u0105 utraty istotnego kontaktu, jakim jest wi\u0119\u017a z matk\u0105. Choroba mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c u dzieci kilkuletnich. Badania naukowe, dane statystyczne, a tak\u017ce moje w\u0142asne do\u015bwiadczenia pozwalaj\u0105 mi oceni\u0107, \u017ce zaburzenia depresyjne u dzieci i m\u0142odzie\u017cy s\u0105 coraz cz\u0119stsze. Spo\u0142ecznie du\u017co m\u00f3wi si\u0119 i pisze o depresji w wieku doros\u0142ym. Natomiast chcia\u0142abym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na depresj\u0119 naszych rodzic\u00f3w \u2013 senior\u00f3w. Cz\u0119sto pojawia si\u0119 w konsekwencji choroby.<br \/>\nDepresja mo\u017ce dotkn\u0105\u0107 ka\u017cdego z nas, bez wyj\u0105tku. Czasami spotykam si\u0119 z opiniami, \u017ce jest to choroba cywilizacyjna. Rzeczywi\u015bcie, cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w krajach wysoko rozwini\u0119tych ekonomicznie. Dlaczego? Moja odpowied\u017a nie b\u0119dzie odkrywcza. Przy\u0142\u0105czam si\u0105 do tych opinii, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na zbyt ma\u0142y odpoczynek proporcjonalnie do pracy, zbyt ma\u0142o aktywno\u015bci fizycznej w stosunku do bardziej statycznego trybu \u017cycia, przewlek\u0142y, chroniczny stres oraz przeniesienie relacji spo\u0142ecznych do medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych.<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Kto mo\u017ce zdiagnozowa\u0107 depresj\u0119?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: Je\u015bli obserwujemy u siebie pogarszaj\u0105cy si\u0119 stan samopoczucia, brak ch\u0119ci do dzia\u0142ania, poczucie d\u0142u\u017cszego przem\u0119czenia, to mog\u0105 to by\u0107 pocz\u0105tki depresji (ale jeszcze nie musz\u0105). \u00a0Nie czekajmy, a\u017c samo przejdzie lub rozejdzie si\u0119 po ko\u015bciach. Nale\u017cy jak najszybciej zadba\u0107 o siebie. Mo\u017cna uda\u0107 si\u0119 najpierw do lekarza pierwszego kontaktu i poprosi\u0107 o zlecenie podstawowych bada\u0144, aby wykluczy\u0107 inne choroby. Lekarz pierwszego kontaktu mo\u017ce przekierowa\u0107 nas do specjalisty lub mo\u017cemy samemu um\u00f3wi\u0107 si\u0119 do psychiatry i\/lub terapeuty.<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Na czym polega leczenie?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: Leczenie depresji polega na ust\u0105pieniu lub zmniejszeniu objaw\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od zaawansowania depresji w praktyce stosuje si\u0119 leczenie farmakologiczne, psychoterapi\u0119 lub zastosowanie obu wymienionych metod w po\u0142\u0105czeniu. Leki antydepresyjne wp\u0142ywaj\u0105 na przeka\u017anictwo neurochemiczne w m\u00f3zgu, oddzia\u0142uj\u0105 na receptory kom\u00f3rek nerwowych, przez co staj\u0105 si\u0119 mniej lub bardziej wra\u017cliwe na wychwytywanie substancji takich jak serotonina, noradrenalina, dopamina, a ich st\u0119\u017cenie w organizmie ma decyduj\u0105cy wp\u0142yw na nasze samopoczucie. Natomiast psychoterapia to pr\u00f3ba zmiany sposobu my\u015blenia i reagowania osoby chorej na depresj\u0119, za pomoc\u0105 metod psychologicznych. Celem takiej terapii jest przede wszystkim zmiana my\u015blenia (struktur poznawczych) u osoby chorej, poprzez pr\u00f3b\u0119 nauczenia i weryfikacji s\u0142uszno\u015bci my\u015bli. Dokonuje si\u0119 tego analizuj\u0105c dost\u0119pne informacje i fakty.<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: \u00a0Jej\/jemu dzisiaj nic si\u0119 nie chce, mia\u0142a\/mia\u0142 z\u0142y dzie\u0144. Dlaczego nasze spo\u0142ecze\u0144stwo nadal nie potrafi towarzyszy\u0107 innym w chorobie? Dlaczego w Polsce choroba psychiczna to nadal wstyd?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: Zaburzenia psychiczne to skomplikowane zagadnienie budz\u0105ce wiele emocji, nie zawsze pozytywnych. Gdy co\u015b jest dla nas nieznane, budzi l\u0119k i op\u00f3r. G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 jest nieu\u015bwiadomione spo\u0142ecze\u0144stwo. Mo\u017ce to dziwne, ale czasami zdarza mi si\u0119 us\u0142ysze\u0107 pytanie: czy mo\u017cna zarazi\u0107 si\u0119 depresj\u0105?<br \/>\nZgodnie z\u00a0klasyfikacj\u0105 diagnostyczn\u0105 Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Psychologicznego\u00a0DSM-V istnieje kilka podtyp\u00f3w zespo\u0142\u00f3w depresyjnych, co nie u\u0142atwia spo\u0142ecze\u0144stwu zrozumienia istoty choroby. Cz\u0119sto spotykam si\u0119 ze stwierdzeniem: \u201echodz\u0119 do pracy\u201d, \u201ewykonuje czynno\u015bci domowe\u201d, \u201ejakby by\u0142 chory na depresj\u0119 to le\u017ca\u0142by w domu i nie mia\u0142 si\u0142y wsta\u0107\u201d. Z jednej strony ci, kt\u00f3rzy wypowiadaj\u0105 takie s\u0142owa maj\u0105 racj\u0119, poniewa\u017c tak by\u0142o kiedy\u015b. Obecnie cz\u0119sto mo\u017cemy us\u0142ysze\u0107 o osobach z wysokofunkcjonuj\u0105c\u0105 depresj\u0105. Kiedy wszystko pozornie jest dobrze, a jednak zauwa\u017calne jest znaczne zmniejszenie komfortu \u017cycia. Osoba chora na depresj\u0119 funkcjonuje gorzej w ka\u017cdej sferze, zar\u00f3wno w \u017cyciu zawodowym, spo\u0142ecznym i prywatnym. Zauwa\u017calne jest u takiej osoby po\u0142\u0105czenie niekt\u00f3rych objaw\u00f3w, kt\u00f3re przeszkadzaj\u0105 w codziennym funkcjonowaniu np. w pracy, spaniu, jedzeniu&#8230; Na pocz\u0105tku taka osoba wycofuje si\u0119 z kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych. Pojawia si\u0119 u niej astenia, a wi\u0119c sta\u0142e zm\u0119czenie i os\u0142abienie, poczucie niemocy, permanentnie prze\u017cywany obni\u017cony nastr\u00f3j. Do\u015bwiadcza anhedonii (brak umiej\u0119tno\u015bci odczuwania rado\u015bci i przyjemno\u015bci), zauwa\u017calny jest u niej niepok\u00f3j i dra\u017cliwo\u015b\u0107 oraz zaburzenia koncentracji i proces\u00f3w zapami\u0119tywania. I tu pojawia si\u0119 pytanie: kto z nas nie do\u015bwiadcza niekt\u00f3rych wymienionych stan\u00f3w? Sami cz\u0119sto odpowiadamy sobie na to pytanie: \u201eja nie u\u017calam si\u0119 nad sob\u0105, tylko zmuszam si\u0119 codziennie do pewnych czynno\u015bci\u201d.<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Chory na depresj\u0119 potrzebuje wsparcia i akceptacji. Jak pom\u00f3c choremu, jak z nim rozmawia\u0107?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: Rozmowa z osob\u0105 w depresji cz\u0119sto jest wyzwaniem. To, co mo\u017cemy ofiarowa\u0107 takiej osobie to czas, zwyczajne towarzyszenie, po prostu by\u0107 z ni\u0105. Okazuje si\u0119, \u017ce w dzisiejszym zabieganym czasie jest to luksus, na kt\u00f3ry niewiele os\u00f3b sta\u0107. Nasza obecno\u015b\u0107 powoduje, \u017ce taka osoba nie czuje si\u0119 sama. Kiedy ju\u017c zdob\u0119dziemy jej zaufanie, mo\u017cemy zaproponowa\u0107 metod\u0105 ma\u0142ych krok\u00f3w konkretne dzia\u0142ania.<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Jak d\u0105\u017cy\u0107 do szcz\u0119\u015bcia i unikn\u0105\u0107 depresji? Co mo\u017cemy zrobi\u0107 dla siebie i innych?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: \u00a0Polecam to, co sprawdza si\u0119 w moim \u017cyciu, czyli 5 x 5:<br \/>\n\u2013 postaraj si\u0119 5 minut dziennie przez 5 dni w tygodniu zadba\u0107 o swoje zdrowie fizyczne,<br \/>\n\u2013 postaraj si\u0119 5 minut dziennie przez 5 dni w tygodniu wprowadzi\u0107 relaks w swoje \u017cycie,<br \/>\n\u2013 postaraj si\u0119 pisa\u0107 przez 5 dni w tygodniu jeden przyk\u0142ad tego, za co jeste\u015b wdzi\u0119czny\/wdzi\u0119czna,<br \/>\n\u2013 postaraj si\u0119 przez 5 dni w tygodniu doceni\u0107 interakcje spo\u0142eczne z jedn\u0105 wybran\u0105 przez siebie osob\u0105,<br \/>\n\u2013 postaraj si\u0119 przez 5 dni w tygodniu \u015bmia\u0107 si\u0119 przez 5 minut.<br \/>\nJe\u015bli macie tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, to jak najcz\u0119\u015bciej i najwi\u0119cej za\u017cywajcie k\u0105pieli s\u0142onecznych.<\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Gdzie szuka\u0107 informacji o depresji?<br \/>\n<\/strong>Dr Dorota Prysak: Jest wiele informacji o samej depresji i w jaki spos\u00f3b mo\u017cemy pomaga\u0107 cierpi\u0105cym na ni\u0105 osobom:<br \/>\n\u2013 dla os\u00f3b doros\u0142ych: <a href=\"https:\/\/forumprzeciwdepresji.pl\/depresja\/o-chorobie\/statystyki\">https:\/\/forumprzeciwdepresji.pl\/depresja\/o-chorobie\/statystyki<\/a>,<br \/>\n\u2013 dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy: \u201eNawigacja w ka\u017cd\u0105 pogod\u0119\u201d, opracowana przez Instytut Profilaktyki Zintegrowanej \u2013 udost\u0119pniany nieodp\u0142atnie pakiet narz\u0119dzi badawczo-profilaktycznych do samodzielnego wykorzystania przez kadry szkolne <a href=\"http:\/\/ipzin.org\/o-instytucie\/\">http:\/\/ipzin.org\/o-instytucie\/<\/a>,<br \/>\n\u2013 Antydepresyjny Telefon Forum Przeciw Depresji: 22 594 91 00 oraz strona: <a href=\"https:\/\/forumprzeciwdepresji.pl\/wazne-telefony-antydepresyjne\">https:\/\/forumprzeciwdepresji.pl\/wazne-telefony-antydepresyjne<\/a><\/p>\n<p><strong>Violetta Kulik: Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><img class=\"alignnone wp-image-2915 size-large\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Nieprzypisane\/zdjecie-dorota-prysak-792x1024.jpg\" alt=\"dr Dorota Prysak\" width=\"640\" height=\"827\" srcset=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Nieprzypisane\/zdjecie-dorota-prysak-792x1024.jpg 792w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Nieprzypisane\/zdjecie-dorota-prysak-232x300.jpg 232w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Nieprzypisane\/zdjecie-dorota-prysak-768x993.jpg 768w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Nieprzypisane\/zdjecie-dorota-prysak-445x575.jpg 445w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p>dr Dorota Prysak<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/2023\/02\/22\/czy-mozna-zarazic-sie-depresja-rozmowa-z-dr-dorota-prysak\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":133,"featured_media":160358,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[146],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160357"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/133"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=160357"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":160560,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/160357\/revisions\/160560"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/160358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=160357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=160357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=160357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}