{"id":161459,"date":"2023-05-05T09:04:43","date_gmt":"2023-05-05T07:04:43","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/?p=161459"},"modified":"2023-05-15T08:12:16","modified_gmt":"2023-05-15T06:12:16","slug":"caly-swiat-powinien-byc-otwarty-dla-osob-z-niepelnosprawnosciami-rozmowa-z-dr-anna-watola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/2023\/05\/05\/caly-swiat-powinien-byc-otwarty-dla-osob-z-niepelnosprawnosciami-rozmowa-z-dr-anna-watola\/","title":{"rendered":"Ca\u0142y \u015bwiat powinien by\u0107 otwarty dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami – rozmowa z dr Ann\u0105 Wato\u0142\u0105"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”2\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

W 2012 roku dr Anna Wato\u0142a odby\u0142a swoj\u0105 pierwsz\u0105 wizyt\u0119 w kilku afryka\u0144skich szko\u0142ach zlokalizowanych w Tanzanii oraz Kenii w okolicach Wybrze\u017ca Shimoni, Mombasy oraz na obrze\u017cach Parku Narodowego Amboseli.<\/p>\n

Tym razem, w 30-stej ju\u017c podr\u00f3\u017cy do Kenii, badaczce towarzyszy\u0142a osoba z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105 – Agnieszka Madeja.<\/p>\n

 <\/p>\n

Violetta Kulik: Badania w dzia\u0142aniu polegaj\u0105 na \u0142\u0105czeniu przemy\u015ble\u0144 i dzia\u0142a\u0144, teorii i praktyki, poprzez wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi lud\u017ami. W jakich projektach bierze Pani\u00a0<\/strong>obecnie <\/strong>udzia\u0142?<\/strong><\/p>\n

Dr Anna Wato\u0142a: Obecnie bior\u0119 udzia\u0142 w mi\u0119dzynarodowym projekcie: \u201cCommunities and Artistic Participation in Hybrid Environment\u201d (CAPHE) Project funded by the European Union\u2019s Research and Innovation Program Horizon MSCA 2021 (Grant Agreement no 101086391) \u2013 jako badaczka i konsultantka (Uniwersytet Szczeci\u0144ski, Akademia Sztuki w Szczecinie, Polski Uniwersytet na Obczy\u017anie w Londynie). Projekt ten jest realizowany r\u00f3wnie\u017c w Kenii z uniwersytetem – Kenyatta University Departament of Communication, media, film and\u00a0 theatre studies w Nairobi.<\/p>\n

W marcu br. z\u0142o\u017cy\u0142am projekt o nazwie: Place of media education in primary education in Europe and Africa – economic, political and cultural contexts, <\/strong>\u00a0w ramach konkursu Horiznon. Obecnie czekam na og\u0142oszenie wyniku konkursu. W projekcie s\u0105 uwzgl\u0119dnione takie zagadnienia jak: r\u00f3wno\u015b\u0107 kobiet i m\u0119\u017cczyzn, wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i wyznania, r\u00f3wny dost\u0119p os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami do wszelkich dziedzin \u017cycia.<\/p>\n

Violetta Kulik: Czy zagadnienie funkcjonowania os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami w Afryce to jest Pani obszar zainteresowa\u0144 naukowo-badawczych?<\/strong><\/p>\n

Dr Anna Wato\u0142a: Tak, Od wielu lat. Pozna\u0142am osoby, kt\u00f3re pochodz\u0105 z najni\u017cszych grup spo\u0142ecznych \u2013 miejscy \u017cebracy, okaleczone dzieci z plemienia Masaj\u00f3w, kt\u00f3rym obci\u0119to jeden lub wi\u0119cej paluszk\u00f3w zainfekowanych przez larwy pche\u0142 piaskowych, studenta z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105 (po dzieci\u0119cym pora\u017ceniu m\u00f3zgowym), kt\u00f3remu udaje si\u0119 mimo powa\u017cnych trudno\u015bci studiowa\u0107. Prowadz\u0119 z nimi rozmowy, troch\u0119 im pomagam. Kilkunastu student\u00f3w otrzyma\u0142o jako darowizna laptopy (27 sztuk), kt\u00f3re s\u0105 ogromn\u0105 pomoc\u0105 w edukacji. Dostarczy\u0142am w\u00f3zek inwalidzki, kilka komplet\u00f3w kul ortopedycznych oraz rowery, by umo\u017cliwi\u0107 komunikacj\u0119 osobom z \u00a0niepe\u0142nosprawno\u015bciami.
\nSzczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w planowanym projekcie b\u0119dzie pe\u0142ni\u0142 lokalny artysta Joseph, kt\u00f3ry od urodzenia nie porusza si\u0119 o w\u0142asnych si\u0142ach w nogach. Od wielu lat je\u017adzi na prymitywnym tr\u00f3jko\u0142owym w\u00f3zku inwalidzkim w\u0142asnej konstrukcji. Nap\u0119dzany si\u0142\u0105 w\u0142asnych r\u0105k. \u017byje z \u017cebractwa tworz\u0105c na pla\u017cach Oceanu Indyjskiego pi\u0119kne piaskowe p\u0142askorze\u017aby dla turyst\u00f3w. Dzie\u0142a te s\u0105 odzwierciedleniem jego ogromnego talentu. Nie uko\u0144czy\u0142 \u017cadnej szko\u0142y, jednak potrafi pisa\u0107, liczy\u0107, rozmawia\u0107 w prostych zadaniach w j\u0119zyku angielskim. Nie ma poj\u0119cia o prawid\u0142ach i kanonach obowi\u0105zuj\u0105cych w tworzeniu dzie\u0142 artystycznych a mimo to jego prace zachwycaj\u0105, s\u0105 doskona\u0142e pod wzgl\u0119dem proporcji, ekspresji, uchwyceniu ruchu. Jego prace s\u0105 niezwykle ulotne, gdy\u017c wraz z przyp\u0142ywem w\u00f3d i fal oceanicznych ka\u017cda praca zostaje kawa\u0142ek po kawa\u0142ku rozmywana. Jego prace to najcz\u0119\u015bciej lwy, \u017cyrafy, zebry itd. Czyli zwierz\u0119ta, kt\u00f3re te\u017c najcz\u0119\u015bciej arty\u015bci \u2013 miejscowi malarze uwieczniaj\u0105 na\u00a0 swych p\u0142\u00f3tnach. Joseph nigdy w \u017cyciu nie widzia\u0142 w naturze tych zwierz\u0105t.<\/p>\n

Violetta Kulik: Osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 w Kenii to temat bardzo trudny\u2026<\/strong><\/p>\n

Dr Anna Wato\u0142a: Je\u015bli w nieco bardziej zamo\u017cnej rodzinie urodzi si\u0119 dziecko, kt\u00f3re ma widoczne nieprawid\u0142owo\u015bci w swojej budowie, ma szanse na prze\u017cycie, jednak jest to dla rodziny wielki wstyd i kara za jakie\u015b grzechy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w rodziny \u201e\u017cyczy\u201d takiemu dziecku rych\u0142ej \u015bmierci. W rodzinach z najni\u017cszych warstw spo\u0142ecznych, u biedoty najcz\u0119\u015bciej takie dzieci umieraj\u0105, gdy\u017c nikt nie ma \u015brodk\u00f3w finansowych na podj\u0119cie pr\u00f3by leczenia. Nikt te\u017c nie wierzy w mo\u017cliwo\u015b\u0107 usprawniania. Najcz\u0119\u015bciej umieraj\u0105 po kilku godzinach po urodzeniu. Dzieci zdrowo rozwijaj\u0105ce si\u0119 zmagaj\u0105 si\u0119 z bied\u0105 i brakiem mo\u017cliwo\u015bci edukacyjnych, a co dopiero \u201edzieci specjalnej troski\u201d. Dla wszystkich to \u201ekara boska\u201d. Kobiety, kt\u00f3re wydaj\u0105 na \u015bwiat niepe\u0142nosprawne dziecko r\u00f3wnie\u017c traktuje si\u0119 w spos\u00f3b poni\u017caj\u0105cy. Nieco inaczej jest w sytuacji, gdy w toku \u017cycia przytrafi si\u0119 wypadek, czy choroba, kt\u00f3ra skazuje cz\u0142owieka na niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107. W\u00f3wczas nikt specjalnie nie pomaga, ale je\u015bli sam cz\u0142owiek, jako\u015b daje sobie rad\u0119, to ma szanse prze\u017cy\u0107. W wiosce Masaj\u00f3w w Amboseli, do kt\u00f3rej od wielu lat docieram kiedy urodzi si\u0119 dziecko, to ca\u0142a wioska milczy na ten temat. Dopiero w czwartej dobie og\u0142aszaj\u0105 wszystkim, \u017ce urodzi\u0142o si\u0119 dziecko i w\u00f3wczas wszyscy bardzo entuzjastycznie wyra\u017caj\u0105 wielk\u0105 rado\u015b\u0107. Je\u015bli dziecko prze\u017cyje te pierwsze 3 dni, w\u00f3wczas s\u0105 szanse, \u017ce b\u0119dzie nadal \u017cy\u0142o, \u017ce potrafi ssa\u0107, a matka ma pokarm. Je\u015bli jednak dziecko ma jakie\u015b defekty rozwojowe, w\u00f3wczas \u201epozwala si\u0119 mu umrze\u0107\u201d. Oczywi\u015bcie spo\u0142eczno\u015b\u0107 o tym wie, ale wszyscy milcz\u0105.<\/p>\n

Violetta Kulik: W trakcie ostatniego wyjazd do Kenii podr\u00f3\u017cowa\u0142a Pani z osob\u0105 z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 ruchow\u0105. Czy maj\u0105 Panie <\/strong>wsp\u00f3lne <\/strong>pomys\u0142y i plany na przysz\u0142o\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n

Dr Anna Wato\u0142a: Wraz z Agnieszk\u0105 Madej\u0105 posiadamy uprawnienia nurkowe i uczymy si\u0119\u00a0 j\u0119zyka migowego. Chcemy w\u0142\u0105czy\u0107 osoby z niepe\u0142nosprawno\u015bciami (wszelkimi, jednak na pocz\u0105tku z wykluczeniem os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami intelektualnymi, ze wzgl\u0119du na ich bezpiecze\u0144stwo), do podj\u0119cia wyzwa\u0144 podr\u00f3\u017cniczych, naukowych. Tym samym chcemy pom\u00f3c w podj\u0119ciu decyzji, \u017ce ca\u0142y \u015bwiat mo\u017ce by\u0107 otwarty r\u00f3wnie\u017c dla os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bciami. Dla wielu jest to sprawa oczywista, ale dla ludno\u015bci z kraj\u00f3w afryka\u0144skich to zupe\u0142na nowo\u015b\u0107. Agnieszka jest magistrem pedagogiki. Uko\u0144czy\u0142a r\u00f3wnie\u017c studia podyplomowe: Kwalifikacyjne Studia Organizacji Pomocy Psychologicznej (U\u015a), wi\u0119c zna si\u0119 na tych zagadnieniach. Powoli zaczyna kie\u0142kowa\u0107 w niej my\u015bl o doktoracie. Licz\u0119, \u017ce uda mi si\u0119 w\u0142\u0105czy\u0107 w afryka\u0144skie dzia\u0142ania cz\u0142onk\u00f3w ch\u00f3ru (z j\u0119zykiem migowym) z Cieszyna.<\/p>\n

Violetta Kulik: Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119 oraz za pi\u0119kne zdj\u0119cia.<\/strong><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\"dr<\/p>\n

dr Anna Wato\u0142a<\/p>\n

fot. M. Dymowska<\/p>\n

\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column] \r\n

\r\n
\r\n \r\n
\r\n https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/wat1.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/wat2-scaled.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/wat4-scaled.jpg<\/span> <\/a>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column] \r\n
\r\n
\r\n \r\n
\r\n https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/wat5-scaled.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/wat7.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/wat9.jpg<\/span> <\/a>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":133,"featured_media":161464,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[147],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161459"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/133"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161459"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":161576,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161459\/revisions\/161576"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/161464"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}