Violetta Kulik: Pani Profesor, zacznijmy od pocz\u0105tku: co to jest narcyzm i sk\u0105d si\u0119 wzi\u0105\u0142?<\/strong><\/p>\nDr hab. Magdalena Szpunar, prof. U\u015a: Osobowo\u015b\u0107 narcystyczna to zaburzenie osobowo\u015bci dla kt\u00f3rego charakterystyczne jest nastawienie wielko\u015bciowe, potrzeba podziwu ze strony otoczenia, trudno\u015bci z przyjmowaniem perspektywy innych os\u00f3b, a tak\u017ce brak empatii. Uznaje si\u0119, \u017ce narcyzm zwykle powstaje jako efekt bardzo surowego, krytycznego wychowania, albo te\u017c zbyt uleg\u0142ego. Badania m\u00f3wi\u0105, \u017ce zaburzenie to zwykle dotyka oko\u0142o 1% populacji, cho\u0107 s\u0105 takie, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na 6%. Statystycznie cz\u0119\u015bciej osobowo\u015b\u0107 narcystyczna wyst\u0119puje w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn, os\u00f3b m\u0142odych, niepozostaj\u0105cych w zwi\u0105zkach. Osoba narcystyczna od rodzic\u00f3w cz\u0119sto otrzymuje komunikat, \u017ce na mi\u0142o\u015b\u0107 i akceptacj\u0119 trzeba zas\u0142u\u017cy\u0107 i maj\u0105 one charakter warunkowy. U takiego dziecka nie kszta\u0142tuje przekonanie o byciu \u201ewystarczaj\u0105co dobrym\u201d, a nieprawid\u0142owy obraz siebie i przekonanie o konieczno\u015bci \u201ezas\u0142u\u017cenia sobie\u201d na akceptacj\u0119.<\/p>\n
Violetta Kulik: Kto diagnozuje narcyzm i zachowania narcystyczne?<\/strong><\/p>\nDr hab. Magdalena Szpunar, prof. U\u015a: Diagnoz\u0105 zaburzenia narcystycznego zajmuj\u0105 si\u0119 psycholodzy, terapeuci, psychiatrzy. Przestrzega\u0142abym przed autodiagnoz\u0105, kt\u00f3ra bardzo cz\u0119sto jest nieprawid\u0142owa i oparta na b\u0142\u0119dnym i sp\u0142yconym postrzeganiu osoby narcystycznej. Pami\u0119tajmy, \u017ce diagnoza narcystycznego zaburzenia osobowo\u015bci, analogicznie jak ka\u017cdego innego, uwzgl\u0119dnia d\u0142ugotrwa\u0142o\u015b\u0107 i sztywno\u015b\u0107 g\u0142\u0119boko zak\u0142\u00f3caj\u0105cych funkcjonowanie zachowa\u0144, a tak\u017ce niemo\u017cno\u015b\u0107 wyja\u015bnienia ich innymi czynnikami.<\/p>\n
Violetta Kulik: Jeste\u015bmy teraz mocno skoncentrowani na sobie, dbamy o to jak wygl\u0105damy i zastanawiamy si\u0119 jak postrzegaj\u0105 nas inni\u2026 Czy zatem, wszyscy jeste\u015bmy narcyzami?<\/strong><\/p>\nDr hab. Magdalena Szpunar, prof. U\u015a: Musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce osoby z narcystyczn\u0105 struktur\u0105 osobowo\u015bci nie stanowi\u0105 jednorodnej grupy. St\u0105d m\u00f3wi si\u0119 raczej o pewnych wymiarach objaw\u00f3w,\u00a0 raczej cechach narcystycznych, rysie narcystycznym lub narcystycznym stylu funkcjonowania. Nie stanowi\u0105 one jednak zaburzenia osobowo\u015bci w rozumieniu klinicznym. Czym innym jest zesp\u00f3\u0142 z\u0142o\u015bliwego narcyzmu, kt\u00f3ry zaliczany jest do g\u0142\u0119bokiej psychopatologii osobowo\u015bci. Osoby narcystyczne bardzo cz\u0119sto ogniskuj\u0105 si\u0119 na wra\u017ceniu jakie wywo\u0142uj\u0105, tym samym mog\u0105 nadmiernie dba\u0107 o w\u0142asny wygl\u0105d, osi\u0105gni\u0119cia, zewn\u0119trzne przejawy w\u0142asnego statusu i pozycji spo\u0142ecznej, kt\u00f3re mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107\u00a0 zatrzymywaniu uwagi innych, a co wa\u017cniejsze wzbudzaniu podziwu. Nie oznacza to jednak, \u017ce dbaj\u0105c o w\u0142asny wygl\u0105d, czy akceptacj\u0119 jeste\u015bmy narcyzami.<\/p>\n
Violetta Kulik: Problematyka narcyzmu podejmowana jest w dyskurskie naukowym. Wok\u00f3\u0142 jakich nurt\u00f3w toczy si\u0119 polemika?<\/strong><\/p>\nDr hab. Magdalena Szpunar, prof. U\u015a: Dyskurs dotycz\u0105cy problematyki narcyzmu wyznaczaj\u0105 wyra\u017anie trzy tropy. Pierwszy z nich mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem narcyzmu genetycznego, kt\u00f3ry jest rozumiany jako naturalny (i prawid\u0142owy) etap rozwoju cz\u0142owieka. Drugim, niezwykle popularnym uj\u0119ciem jest tak zwany narcyzm kliniczny, czyli rozumiany jako okre\u015blona jednostka chorobowa. Mnie najbardziej interesuje perspektywa, kt\u00f3ra wychodzi poza genetyczno-kliniczne rozumienie narcyzmu, wprowadzaj\u0105c go w obszar spo\u0142eczno-kulturowy. Takie uj\u0119cie pozwala transmitowa\u0107 narcyzm z poziomu jednostkowego na poziom zbiorowo\u015bci, dzi\u0119ki czemu mo\u017cemy zrozumie\u0107, \u017ce jednostka kszta\u0142tuje kultur\u0119 wed\u0142ug obrazu w\u0142asnej osoby, ale te\u017c sama jest przez kultur\u0119 modelowana. Inaczej ujmuj\u0105c mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce kultura mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 osobowo\u015b\u0107, lecz tak\u017ce osobowo\u015b\u0107 mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 kultur\u0119. Jeden z badaczy tej problematyki uznawa\u0142, \u017ce kultura staje si\u0119 narcystyczna wtedy, gdy bogactwo okazuje si\u0119 wa\u017cniejsze od m\u0105dro\u015bci, popularno\u015b\u0107 wa\u017cniejsza od godno\u015bci, a sukces wa\u017cniejszy od szacunku wobec samego siebie. Coraz cz\u0119\u015bciej mamy do czynienia z procesem porzucenia \u201echarakteru\u201d na rzecz \u201eosobowo\u015bci\u201d. Osobowo\u015b\u0107 istnieje wy\u0142\u0105cznie wtedy, gdy wystawiona jest na publiczny poklask, zachwalana, \u201ekonsumowana\u201d przez najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 ludzi. Szlifowany latami charakter, kszta\u0142tuj\u0105cy wewn\u0119trzne pi\u0119kno i si\u0142\u0119 jednostki, zostaje wyparty przez migotliw\u0105 osobowo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek zwykle ogranicza do w\u0142asnego wizerunku.<\/p>\n
Violetta Kulik: Dla narcystycznej jednostki inni staj\u0105 si\u0119 lustrem. Czy w tym odbiciu obserwuj\u0105 w\u0142asne zachowania?<\/strong><\/p>\nDr hab. Magdalena Szpunar, prof. U\u015a: U os\u00f3b narcystycznych typowe s\u0105 zachowania polegaj\u0105ce na zwalczaniu s\u0142abo\u015bci, poczucia ni\u017cszo\u015bci i wstydu. Zachowania kompensacyjne ich dotycz\u0105ce polegaj\u0105 na potrzebie podtrzymania chwiejnej samooceny i potwierdzenia jej w zewn\u0119trznych lustrach, kt\u00f3rymi s\u0105 inni ludzie. Osoby narcystyczne przejawiaj\u0105 tendencj\u0119 do instrumentalnego traktowania innych, manipulowania wra\u017ceniem, wykorzystywania, by zyskiwa\u0107 zainteresowanie innych i tak po\u017c\u0105dany przez nich podziw, kt\u00f3rym warunkuj\u0105 w\u0142asn\u0105 samoocen\u0119. To spo\u0142eczne lustro jest potrzebne nie tyle do obserwowania siebie, tym nie s\u0105 w og\u00f3le zainteresowani, gdy\u017c ogl\u0105dany obraz m\u00f3g\u0142by by\u0107 trudny i bolesny do przyj\u0119cia. To lustro s\u0142u\u017cy wy\u0142\u0105cznie do poklasku i spo\u0142ecznej aprobaty, bez kt\u00f3rej nie potrafi\u0105 funkcjonowa\u0107.<\/p>\n
Violetta Kulik: Narcyzm w rodzinie, w domu i w pracy\u2026 Jak post\u0119powa\u0107, jak zadba\u0107 o siebie?<\/strong><\/p>\nDr hab. Magdalena Szpunar, prof. U\u015a: Niekt\u00f3rzy badacze s\u0105 zdania, \u017ce mamy obecnie do czynienia z \u201eepidemi\u0105 narcyzmu\u201d, kt\u00f3rej sprzyja \u015bwiat oparty o wra\u017ceniowo\u015b\u0107, powierzchowno\u015b\u0107 relacji. Warto u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach danej epoki nie decyduj\u0105 wy\u0142\u0105cznie zmienne ekonomiczne, technologiczne, prze\u0142omowe wydarzenia, ale tak\u017ce nieco trudniejsze do uchwycenia zmiany obserwowane w obr\u0119bie ludzkiej psychiki, stanowi\u0105ce doskona\u0142y barometr tego, jak jednostki radz\u0105 sobie, b\u0105d\u017a przeciwnie \u2013 nie radz\u0105 z wyzwaniami okre\u015blonego czasu. Wszystkie patologiczne formy zachowa\u0144 niczym w soczewce skupiaj\u0105 obsesje, l\u0119ki i trudno\u015bci, a demaskowanie ich pozwala definiowa\u0107 czynniki, kt\u00f3re maj\u0105 charakter ograniczaj\u0105cy czy dysfunkcjonalny dla codziennego funkcjonowania jednostek. O ile zatem, wiek XIX by\u0142 epok\u0105 histerii, gdy\u017c struktura osobowo\u015bci odwo\u0142ywa\u0142a si\u0119 do sztywnego gorsetu regu\u0142 spo\u0142eczno-kulturowych, o tyle wiek XXI jest wiekiem narcyzmu, zaburze\u0144 psychotycznych, depresji i borderline. Parciej\u0105ce wi\u0119zi rodzinne i spo\u0142eczne, post\u0119puj\u0105ce procesy sekularyzacji, brak jednoznacznych drogowskaz\u00f3w \u017cyciowych, nieograniczono\u015b\u0107 mo\u017cliwych trajektorii \u017cyciowych \u2013 wszystko to skutkuje rosn\u0105cym poczuciem niezadowolenia, frustracji i l\u0119ku, maskowanego iluzorycznym poczuciem w\u0142asnej wielko\u015bci.<\/p>\n
Violetta Kulik: Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n \r\n
\r\n \r\n
![\"dr](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/Magdalena-szpunar.jpg\")
<\/p>\n
dr hab. Magdalena Szpunar, prof. U\u015a<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
[vc_row][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n
Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":133,"featured_media":161740,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[147],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161739"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/133"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=161739"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161739\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":161752,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/161739\/revisions\/161752"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/161740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=161739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=161739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=161739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}