{"id":186677,"date":"2026-07-06T11:38:15","date_gmt":"2026-07-06T09:38:15","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/?p=186677"},"modified":"2026-07-07T13:07:54","modified_gmt":"2026-07-07T11:07:54","slug":"czym-jest-edukacja-steam-rozmowa-z-dr-magdalena-christ-prof-us","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/2026\/07\/06\/czym-jest-edukacja-steam-rozmowa-z-dr-magdalena-christ-prof-us\/","title":{"rendered":"Czym jest edukacja STEAM?- rozmowa z dr Magdalen\u0105 Christ, prof. U\u015a"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p>O wyj\u0105tkowej publikacji, kt\u00f3ra przybli\u017ca fascynuj\u0105cy \u015bwiat nauki, technologii i sztuki poprzez inspiruj\u0105ce historie os\u00f3b na r\u00f3\u017cnych etapach swojej drogi \u2013 od odwa\u017cnych debiutant\u00f3w i os\u00f3b studenckich, po do\u015bwiadczone naukowycznie i naukowc\u00f3w oraz ludzi nap\u0119dzaj\u0105cych \u015bwiat STEAM rozmowa z <strong>dr Magdalen\u0105 Christ, prof. U\u015a.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Violetta Kulik: <strong>\u201e3, 2, 1\u2026 zaprojektuj siebie!\u201d\u00a0to publikacja po\u015bwi\u0119cona edukacji STEAM. Pani profesor, czym jest edukacja STEAM?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr Magdalena Christ, prof. U\u015a<\/strong>: Edukacja STEAM to interdyscyplinarne podej\u015bcie, kt\u00f3re akcentuje warto\u015b\u0107 nauczania projektowego (zacieranie granic pomi\u0119dzy przedmiotami szkolnymi), nauk\u0119 opart\u0105 na rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w (Problem-Based Learning) oraz uczenie si\u0119 przez do\u015bwiadczanie, kt\u00f3re jest r\u00f3wnie istotne jak znajomo\u015b\u0107 teorii (Experiential Learning). W tym modelu kluczowe jest promowanie postawy badawczej, czyli ciekawo\u015bci, dociekliwo\u015bci i ch\u0119ci poznawania \u015bwiata.<\/p>\n<p>STEAM to akronim pochodz\u0105cy od angielskoj\u0119zycznych nazw obszar\u00f3w: Science (Nauka), Technology (Technologia), Engineering (In\u017cynieria), Arts (Sztuka i nauki humanistyczne) oraz Mathematics (Matematyka). W publikacji model STEAM przedstawili\u015bmy, si\u0119gaj\u0105c po \u017cywio\u0142y \u2013 ziemi\u0119, wod\u0119, powietrze i ogie\u0144, co stanowi odniesienie do wcze\u015bniejszej wystawy pt. \u201eEksperyment\u201d (<a href=\"https:\/\/issuu.com\/uniwersytetslaski\/docs\/eksperyment_stem\">https:\/\/issuu.com\/uniwersytetslaski\/docs\/eksperyment_stem<\/a>_).<\/p>\n<p>W dyskusji o STEAM na polskim gruncie m\u00f3wi si\u0119 o naukach eksperymentalnych, kt\u00f3rych fundamentem jest badanie rzeczywisto\u015bci poprzez aktywne do\u015bwiadczenie, obserwacj\u0119, stawianie hipotez oraz ich weryfikacj\u0119 za pomoc\u0105 eksperyment\u00f3w. Powinien by\u0107 to proces, w kt\u00f3rym ucze\u0144 staje si\u0119 badaczem: projektuje do\u015bwiadczenie, dotyka materii, mierzy, pope\u0142nia b\u0142\u0119dy i wyci\u0105ga wnioski.<\/p>\n<p>W zawartej w publikacji opowie\u015bci pt. \u201eOd wzor\u00f3w do sztucznej inteligencji. Historia o tym, jak STEAM otwiera drzwi do \u015bwiata\u201d autorstwa dr hab. Ma\u0142gorzaty Przyby\u0142y-Kasperek, prof. U\u015a przeczytamy: \u201eSTEAM to nie zestaw przedmiot\u00f3w, ale spos\u00f3b my\u015blenia. To odwaga \u0142\u0105czenia tego, co na pierwszy rzut oka do siebie nie pasuje. To akceptacja niestandardowych pomys\u0142\u00f3w i ludzi, kt\u00f3rzy widz\u0105 \u015bwiat troch\u0119 inaczej. To wsp\u00f3\u0142praca \u2013 cz\u0119sto mi\u0119dzynarodowa \u2013 z otwartymi umys\u0142ami, kt\u00f3re nie boj\u0105 si\u0119 pyta\u0107: \u201eA co, je\u015bli zrobimy to inaczej?\u201d. Ta droga nie jest prosta, ale jest pe\u0142na mo\u017cliwo\u015bci. Daje realny wp\u0142yw na \u015bwiat\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Violetta Kulik: <strong>Gdzie zaczyna si\u0119 i gdzie ko\u0144czy model STEAM?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr Magdalena Christ, prof. U\u015a<\/strong>: STEAM postrzegam jako p\u0119tl\u0119 ci\u0105g\u0142ego rozwoju, kt\u00f3ra zaczyna si\u0119 od dzieci\u0119cej ciekawo\u015bci, a\u00a0ko\u0144czy na innowacjach zmieniaj\u0105cych \u015bwiat. W perspektywie edukacyjnej pocz\u0105tku mo\u017cna upatrywa\u0107 w tzw. Early Childhood STEAM, powi\u0105zanym z wiekiem przedszkolnym. Dzieci maj\u0105 w sobie naturaln\u0105 gotowo\u015b\u0107 do poznawania \u015bwiata i ciekawo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 zaspokajaj\u0105 poprzez poszukiwanie odpowiedzi na formu\u0142owane pytania. Najm\u0142odsi dzia\u0142aj\u0105, sprawdzaj\u0105 i udoskonalaj\u0105 \u2013 na przyk\u0142ad tworz\u0105c budowle z klock\u00f3w i karton\u00f3w, przelewaj\u0105c p\u0142yny, mieszaj\u0105c i tworz\u0105c nowe mikstury, upuszczaj\u0105c zabawk\u0119 i\u00a0obserwuj\u0105c, jak spada (a tym samym do\u015bwiadczaj\u0105c grawitacji), czy wreszcie wrzucaj\u0105c r\u00f3\u017cne przedmioty do wody i obserwuj\u0105c, jak si\u0119 zachowuj\u0105. Dzieci eksploruj\u0105, do\u015bwiadczaj\u0105, bawi\u0105 si\u0119 i pr\u00f3buj\u0105 nowych rzeczy. W takich sytuacjach STEAM nie wymaga laboratori\u00f3w, ale odpowiedniego podsycania zaciekawienia: \u201eJak my\u015blisz, dlaczego jedne przedmioty wrzucone do wody p\u0142ywaj\u0105 na jej powierzchni, a inne ton\u0105?\u201d. To model, kt\u00f3ry mo\u017ce i\u00a0powinien towarzyszy\u0107 nam przez ca\u0142e \u017cycie (Lifelong Learning) i ten aspekt r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bla nasza publikacja.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie, je\u015bli na STEAM spojrzymy jak na proces, jego pocz\u0105tkiem jest realny problem lub pytanie badawcze wynikaj\u0105ce z obserwacji rzeczywisto\u015bci. Uruchamiamy empati\u0119, definiujemy potrzeby potencjalnych odbiorc\u00f3w, generujemy pomys\u0142y, tworzymy prototyp wybranego rozwi\u0105zania i\u00a0go testujemy. Takie etapy obejmuje metoda Design Thinking, kt\u00f3r\u0105 bardzo sobie ceni\u0119 i wykorzystuj\u0119 w praktyce. W ten spos\u00f3b powstaje propozycja rozwi\u0105zania, kt\u00f3ra wcale nie musi by\u0107 ko\u0144cem drogi. W metodologii STEAM koniec jednego projektu jest niemal zawsze pocz\u0105tkiem kolejnego. Niezb\u0119dna jest ewaluacja, po kt\u00f3rej proces mo\u017ce zatoczy\u0107 ko\u0142o i wej\u015b\u0107 na wy\u017cszy poziom zaawansowania.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Violetta Kulik: <strong>Jakie warto\u015bci czerpi\u0105 uczniowie i nauczyciele z jego wdra\u017cania?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr Magdalena Christ, prof. U\u015a<\/strong>: Zawarta w publikacji opowie\u015b\u0107 Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, prof. dr. hab. Ryszarda Kozio\u0142ka, nosi tytu\u0142 \u201eSprawd\u017a, czy to jest prawda\u201d. Mo\u017cemy w niej przeczyta\u0107: \u201eOdk\u0105d pojawi\u0142y si\u0119 w\u015br\u00f3d nas maszyny ucz\u0105ce si\u0119, zwane sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, musimy przemy\u015ble\u0107 na nowo przebieg systemowej edukacji dzieci i m\u0142odzie\u017cy. \u0141atwo ju\u017c pomy\u015ble\u0107 o SI jako o bioprotezie ludzkiego umys\u0142u, kt\u00f3ra spot\u0119guje nasze moce poznawcze i generatywne w niemo\u017cliwy do przewidzenia spos\u00f3b. Trenowana w predykcji sztuczna inteligencja dostarcza nam na zawo\u0142anie scenariuszy mo\u017cliwych zdarze\u0144. Nikt jednak nie zdecyduje si\u0119 na zastosowanie wielu z nich bez przeprowadzenia eksperymentu. Oto przestrze\u0144 edukacji przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra winna by\u0107 wype\u0142niana i rozszerzana jak najszybciej\u201d. W modelu STEAM nauczyciel pe\u0142ni rol\u0119 moderatora i mentora, kt\u00f3ry towarzyszy uczniom w ich odkryciach. Planuje on procesu kszta\u0142cenia, aby w konsekwencji serii zaj\u0119\u0107 ucze\u0144 odczuwa\u0142 efekt \u201eeureka\u201d, a nie tylko efekt \u201eWOW\u201d.<\/p>\n<p>Wskazuj\u0105c na warto\u015bci, jakie mog\u0105 czerpa\u0107 uczniowie, pozwol\u0119 sobie przywo\u0142a\u0107 przyk\u0142ad Magdaleny Jarosz, o kt\u00f3rej napisa\u0142 dr \u0141ukasz Dawidowski w tek\u015bcie pt. \u201eDlaczego matematyka jest taka trudna?\u201d: \u201eMagda jest [\u2026]\u00a0 zaanga\u017cowana w wiele inicjatyw, zawsze wsz\u0119dzie jej pe\u0142no. By\u0142em przez p\u00f3\u0142 roku jej tutorem w programie Uniwersytet \u015al\u0105ski Najlepszych. Zrealizowa\u0142a wtedy projekt, kt\u00f3ry polega\u0142 na zbudowaniu i zaprogramowaniu poruszaj\u0105cego si\u0119 ramienia, kt\u00f3re podnosi\u0142o oraz przenosi\u0142o ci\u0119\u017carek. I tak\u017ce podczas tej wsp\u00f3\u0142pracy niejednokrotnie my\u015bla\u0142em, \u017ce to ja w tym uk\u0142adzie ucz\u0119 si\u0119 od Magdy. Wcze\u015bniej by\u0142a finalistk\u0105 organizowanego przez Girls Future Ready programu #HerStory, gdzie opracowywa\u0142a plan misji kosmicznej. Ale Magda nie zajmuje si\u0119 tylko rozwojem naukowym. Dzia\u0142a i propaguje kierunki STEM \u2013 zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d kobiet, jest za\u0142o\u017cycielk\u0105 projektu \u201eGirls mean STEM\u201d, a aktualnie uczy si\u0119 w szkole w Chinach na programie matury mi\u0119dzynarodowej\u201d. Edukacja STEAM wspiera wszechstronny rozw\u00f3j uczni\u00f3w, ich pasje i talenty.<\/p>\n<p>\u201e3, 2, 1&#8230; zaprojektuj siebie!&#8221; to publikacja po\u015bwi\u0119cona edukacji STEAM, rozumianej jako przestrze\u0144 przep\u0142ywu warto\u015bci mi\u0119dzy nauk\u0105, technologi\u0105, sztuk\u0105, edukacj\u0105, cz\u0142owiekiem i\u00a0przysz\u0142o\u015bci\u0105. Jej g\u0142\u00f3wnym tematem s\u0105 relacje, rozw\u00f3j oraz budowanie most\u00f3w \u2013 mi\u0119dzy dziedzinami wiedzy, mi\u0119dzy edukacj\u0105 formaln\u0105 i do\u015bwiadczeniem, mi\u0119dzy kompetencjami naukowymi i\u00a0spo\u0142ecznymi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Violetta Kulik: <strong>Co jest szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015bci\u0105 tej publikacji?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr Magdalena Christ, prof. U\u015a<\/strong>: Klamr\u0105 spajaj\u0105c\u0105 publikacj\u0119 oraz przedstawione w niej opowie\u015bci jest jedna z rutyn widocznego my\u015blenia, opracowanych przez zesp\u00f3\u0142 badaczy z Uniwersytetu Harvarda w ramach projektu \u201eVisible Thinking\u201d (Project Zero). Schemat \u201e3-2-1 Most\u201d odniesiono bezpo\u015brednio do obszaru STEM\/STEAM:<\/p>\n<p>3 skojarzenia: STEM\/STEAM \u2013 o co chodzi? Dopisz trzy pierwsze skojarzenia. Nie zastanawiaj si\u0119 zbyt d\u0142ugo\u2026 Pomy\u015bl, napisz i przejd\u017a dalej.<\/p>\n<p>2 pytania: Co Ci\u0119 w zwi\u0105zku z tym ciekawi? Czego chcia\u0142aby\u015b\/chcia\u0142by\u015b si\u0119 dowiedzie\u0107?<\/p>\n<p>1 metafora: STEM\/STEAM jest jak\u2026 (doko\u0144cz zdanie).<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015bci\u0105 publikacji jest jej forma. Wersja drukowana zosta\u0142a zaprojektowana jako ksi\u0105\u017cka typu flip-flop \u2013 mo\u017cliwa do czytania z dw\u00f3ch stron, z podw\u00f3jnymi ok\u0142adkami oraz punktem spotkania w \u015brodku. Rozwi\u0105zanie to nie jest wy\u0142\u0105cznie zabiegiem edytorskim, lecz bezpo\u015brednim prze\u0142o\u017ceniem idei mostu na struktur\u0119 fizyczn\u0105. Publikacja ma charakter rozk\u0142adany, wielokierunkowy, zinowy i eksperymentalny \u2013 \u0142\u0105czy tekst zasadniczy, elementy warsztatowe, quiz, dodatki oraz warstw\u0119 wizualn\u0105 opart\u0105 na kola\u017cu, abstrakcji i estetyce brulionu.<\/p>\n<p>W publikacji zrezygnowali\u015bmy z numeracji stron, co r\u00f3wnie\u017c jest zabiegiem celowym. W spisie tre\u015bci czytelnik widzi kolejno\u015b\u0107 opowie\u015bci, a nast\u0119pnie poszukuje wybranej z nich. Kartkuj\u0105c strony, natrafia na inspiruj\u0105ce has\u0142a z innych historii, rozk\u0142adane alon\u017ce czy quiz. Ksi\u0105\u017ck\u0119 trzeba w\u00a0odpowiednich momentach obraca\u0107, aby przeczyta\u0107 wybrane fragmenty, co zach\u0119ca do interakcji i\u00a0eksperymentowania z publikacj\u0105. Sam format ksi\u0105\u017cki przypomina pomniejszon\u0105 wersj\u0119 p\u0142yty winylowej, a otwarty grzbiet ok\u0142adki zszyto ni\u0107mi w o\u015bmiu wersjach kolorystycznych.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a zg\u0142oszona do nagrody \u201eZ\u0142ota R\u00f3\u017ca\u201d dla najlepszej ksi\u0105\u017cki popularnonaukowej napisanej w j\u0119zyku polskim. Wyr\u00f3\u017cnienie to jest przyznawane przez Festiwal Nauki w Warszawie we wsp\u00f3\u0142pracy z Instytutem Ksi\u0105\u017cki oraz miesi\u0119cznikiem \u201eNowe Ksi\u0105\u017cki\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Violetta Kulik: <strong>Wydanie ksi\u0105\u017cki obejmuje r\u00f3\u017cne etapy, kt\u00f3re s\u0105 kluczowe dla sukcesu. Jak d\u0142ugo trwa\u0142y przygotowania do wydania publikacji \u201e3, 2, 1\u2026 zaprojektuj siebie!\u201d?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr Magdalena Christ, prof. U\u015a<\/strong>: Publikacja zosta\u0142a wydana w ramach realizacji projektu \u201eZbudowanie systemu koordynacji i\u00a0monitorowania regionalnych dzia\u0142a\u0144 na rzecz kszta\u0142cenia zawodowego, szkolnictwa wy\u017cszego oraz uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, w tym uczenia si\u0119 doros\u0142ych\u201d b\u0119d\u0105cego elementem Krajowego Planu Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci. Narzuca\u0142 on bardzo restrykcyjne ramy czasowe. Na pocz\u0105tku kwietnia 2026 r. zosta\u0142am zaproszona do pe\u0142nienia roli redaktorki, a publikacja musia\u0142a ukaza\u0107 si\u0119 do ko\u0144ca czerwca tego\u017c roku. Mieli\u015bmy zaledwie trzy miesi\u0105ce na realizacj\u0119 ca\u0142ego zadania \u2013 od zrodzenia si\u0119 pomys\u0142u a\u017c po wydruk ksi\u0105\u017cki. To by\u0142 niezwykle intensywny czas.<\/p>\n<p>Prac\u0119 rozpocz\u0119\u0142am od analizy stron internetowych oraz profili w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych wydzia\u0142\u00f3w uczelni, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych oraz Wydzia\u0142u Nauk Przyrodniczych. Kolejnym krokiem by\u0142o stworzenie bazy os\u00f3b \u2013 student\u00f3w, doktorant\u00f3w, absolwent\u00f3w oraz pracownik\u00f3w stanowi\u0105cych wizyt\u00f3wk\u0119 naukow\u0105 i dydaktyczn\u0105 U\u015a, kt\u00f3rzy z sukcesami wsp\u00f3\u0142pracowali ju\u017c z m\u0142odzie\u017c\u0105 lub byli w inny spos\u00f3b zwi\u0105zani ze STEAM. Istotne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c to, aby zaproszeni autorzy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 przygotowania tekst\u00f3w w tak w\u0105skich ramach czasowych.<\/p>\n<p>Proces ten wymaga\u0142 wielu spotka\u0144 w zespole projektowym, setek wymienionych maili i godzin rozm\u00f3w telefonicznych. R\u00f3wnolegle toczy\u0142y si\u0119 prace nad korekt\u0105 j\u0119zykow\u0105, projektowaniem i\u00a0dopracowywaniem grafik, pozyskiwaniem materia\u0142\u00f3w wizualnych oraz sk\u0142adaniem wszystkiego w\u00a0sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra zaprosi m\u0142odych ludzi do interakcji.<\/p>\n<p>Dodatkowo, wraz z dr. hab. Micha\u0142em Kosi\u0144skim, prof. U\u015a, przeprowadzili\u015bmy cztery warsztaty z m\u0142odzie\u017c\u0105 powi\u0105zane ze STEAM. Dzi\u0119ki nim mogli\u015bmy osobi\u015bcie sprawdzi\u0107 i zweryfikowa\u0107, jak uczniowie rozumiej\u0105 nauki eksperymentalne, a tak\u017ce pozna\u0107 ich potrzeby, oczekiwania, zainteresowania i plany na przysz\u0142o\u015b\u0107. By\u0142o to niezwykle cenne do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re pomog\u0142o mi z\u00a0wi\u0119ksz\u0105 empati\u0105 podej\u015b\u0107 do tworzenia tej publikacji. Traktuj\u0119 j\u0105 jako prototyp, kt\u00f3ry pozwoli nam weryfikowa\u0107 w bezpo\u015brednim kontakcie, czy taka forma trafia do m\u0142odych odbiorc\u00f3w, i zbiera\u0107 informacje niezb\u0119dne do sta\u0142ego udoskonalania oferty edukacyjnej w dynamicznie zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Violetta Kulik: <strong>Jest Pani redaktork\u0105 naukow\u0105 publikacji. Kto opr\u00f3cz Pani bra\u0142 udzia\u0142 w tworzeniu tego dzie\u0142a?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Dr Magdalena Christ, prof. U\u015a<\/strong>: Jestem redaktork\u0105 naukow\u0105 publikacji, a tak\u017ce autork\u0105 jednej z opowie\u015bci, quizu oraz koncepcji merytorycznej jednej z grafik umieszczonych na alon\u017cy. Studenci, z kt\u00f3rymi spotyka\u0142am si\u0119 podczas zaj\u0119\u0107 z modu\u0142u \u201eABC my\u015blenia wizualnego i sketchnotingu\u201d, przygotowali notatki wizualne, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c znalaz\u0142y si\u0119 w ksi\u0105\u017cce.<\/p>\n<p>Mia\u0142am ogromn\u0105 przyjemno\u015b\u0107 pracowa\u0107 w zespole sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z niesamowitych os\u00f3b. Byli to: Katarzyna Litwinowicz (redakcja i korekta j\u0119zykowa), kt\u00f3ra z niezwyk\u0142\u0105 precyzj\u0105 i zaanga\u017cowaniem dba\u0142a o ka\u017cdy szczeg\u00f3\u0142 i j\u0119zykowe dopracowanie tekst\u00f3w; dr Przemys\u0142aw Je\u017cmirski (projekt ok\u0142adki, layout i sk\u0142ad) \u2013 artysta, kt\u00f3ry prze\u0142o\u017cy\u0142 nasz\u0105 wizj\u0119 na ekscytuj\u0105cy projekt graficzny; a przede wszystkim Daniel Wahl (koordynacja), inicjator ca\u0142ego przedsi\u0119wzi\u0119cia, profesjonalista w ka\u017cdym calu, cz\u0142owiek, dla kt\u00f3rego Uniwersytet \u015al\u0105ski to, podobnie jak dla mnie, nie tylko miejsce pracy, ale element stylu \u017cycia.<\/p>\n<p>Opowie\u015bci zawarte w publikacji przygotowa\u0142o dwadzie\u015bcia siedem os\u00f3b reprezentuj\u0105cych r\u00f3\u017cne wydzia\u0142y, zainteresowania i etapy \u017cycia: pracownicy Uniwersytetu \u015al\u0105skiego, doktoranci, studenci, absolwenci, a tak\u017ce uczennica szko\u0142y \u015bredniej, uczestnicz\u0105ca wcze\u015bniej w programie \u201eUniwersytet Najlepszych U\u015a\u201d. Wsp\u00f3lnie stworzyli\u015bmy mi\u0119dzypokoleniowy most. Opowie\u015bci te maj\u0105 form\u0119 inspiruj\u0105cych historii o autorach, ich wyborach, zmianach, zrealizowanych dzia\u0142aniach, projektach, planach, eksperymentach oraz o ludziach, kt\u00f3rzy pojawili si\u0119 na ich drodze.<\/p>\n<p>Autorkami tekst\u00f3w s\u0105 r\u00f3wnie\u017c przedstawicielki Wydzia\u0142u Nauk Spo\u0142ecznych: dr Agnieszka Skorupa, prof. U\u015a (Instytut Psychologii), dr Magdalena Marekwia oraz dr Sara Knapik-Szweda (Instytut Pedagogiki). Instytut Pedagogiki reprezentuj\u0105 tak\u017ce doktorantki: mgr Klaudia Nowak (laureatka nagrody \u201eOdwa\u017cne w nauce\u201d w kategorii Odwa\u017cna Naukowczyni na Starcie, autorka profilu w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych Autodydaktyczna) oraz mgr Sylwia Korzon (koordynatorka inicjatywy dla m\u0142odych doros\u0142ych Youth Point Kato, autorka strony neuronowylas.pl). Swoj\u0105 opowie\u015b\u0107 przedstawi\u0142a r\u00f3wnie\u017c doktorantka powi\u0105zana z Instytutem Psychologii \u2013 mgr Katarzyna Jurasz (zdobywczyni III miejsca w\u00a0konkursie FameLab Poland 2025). W\u015br\u00f3d autorek znalaz\u0142a si\u0119 tak\u017ce absolwentka pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej na U\u015a \u2013 mgr Sara Pi\u0105tek (trzykrotna zdobywczyni pierwszego miejsca w fina\u0142ach \u015bwiatowych konkursu Odyssey of the Mind w USA \u2013 w IV kategorii wiekowej i 5. problemie d\u0142ugoterminowym).<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017cka trafi w nasze r\u0119ce dzi\u0119ki otwartym na nietypowe projekty pracownikom drukarni Skleniarz w Krakowie. W wersji elektronicznej mo\u017cna przeczyta\u0107 j\u0105 tutaj:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/issuu.com\/uniwersytetslaski\/docs\/3_2_1..._zaprojektuj_siebie_o_relacjach_rozwoj\">https:\/\/issuu.com\/uniwersytetslaski\/docs\/3_2_1&#8230;_zaprojektuj_siebie_o_relacjach_rozwoj<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Violetta Kulik: <strong>Serdecznie gratuluj\u0119 i dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><img class=\"alignnone wp-image-186679 size-large\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/M.Christ_zdjecie1-002-759x1024.jpg\" alt=\"Magdalena Christ\" width=\"640\" height=\"863\" srcset=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/M.Christ_zdjecie1-002-759x1024.jpg 759w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/M.Christ_zdjecie1-002-222x300.jpg 222w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/M.Christ_zdjecie1-002-768x1036.jpg 768w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/M.Christ_zdjecie1-002-426x575.jpg 426w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/M.Christ_zdjecie1-002.jpg 897w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p>dr Magdalena Christ, prof. U\u015a<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><img class=\"alignnone size-medium wp-image-186659\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/stem_v2_800x600px-900x675-1-300x225.png\" alt=\"ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/stem_v2_800x600px-900x675-1-300x225.png 300w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/stem_v2_800x600px-900x675-1-768x576.png 768w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/stem_v2_800x600px-900x675-1-575x431.png 575w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/stem_v2_800x600px-900x675-1.png 900w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Wydanie publikacji \u201eSTEM \u2013 przep\u0142yw warto\u015bci \u2013 edukacja, cz\u0142owiek, przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d dofinansowane w ramach realizacji projektu \u201eZbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych dzia\u0142a\u0144 na rzecz kszta\u0142cenia zawodowego, szkolnictwa wy\u017cszego oraz uczenia si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie, w tym uczenia si\u0119 doros\u0142ych\u201d w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwi\u0119kszania Odporno\u015bci.<\/em><\/p>\n<p><img class=\"alignnone wp-image-186661 size-full\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/KPO_projekt_STEM-2-900x115-1.jpg\" alt=\"logotyp\" width=\"900\" height=\"115\" srcset=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/KPO_projekt_STEM-2-900x115-1.jpg 900w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/KPO_projekt_STEM-2-900x115-1-300x38.jpg 300w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/KPO_projekt_STEM-2-900x115-1-768x98.jpg 768w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/KPO_projekt_STEM-2-900x115-1-575x73.jpg 575w\" sizes=\"(max-width: 900px) 100vw, 900px\" \/><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/2026\/07\/06\/czym-jest-edukacja-steam-rozmowa-z-dr-magdalena-christ-prof-us\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":133,"featured_media":186679,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[11],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186677"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/133"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=186677"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":186694,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186677\/revisions\/186694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/186679"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=186677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=186677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=186677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}