[vc_row][vc_column]\r\n
Dr Marcin Moro\u0144 z Wydzia\u0142u Nauk Spo\u0142ecznych Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach we wsp\u00f3\u0142pracy z Magdalen\u0105 Biolik-Moro\u0144- doktorantk\u0105 Wydzia\u0142u Teologicznego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach oraz Krzysztofem Matuszewskim z Wydzia\u0142u Teologicznego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach, opublikowali artyku\u0142 pt. \u201cAlterations in Religious Rituals Due to COVID-19 Could Be Related to Intragroup Negativity: A Case of Changes in Receiving Holy Communion in the Roman Catholic Community in Poland\u201d w czasopi\u015bmie \u201cReligions\u201d https:\/\/doi.org\/10.3390\/rel12040240<\/a>.<\/p>\n Artyku\u0142 zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony procesom grupowym we wsp\u00f3lnocie religijnej, kt\u00f3re mog\u0105 powsta\u0107 w wyniku zmian rytualnych podyktowanych pandemi\u0105 COVID-19. W wyniku wdra\u017cania czynno\u015bci prewencyjnych zmianom uleg\u0142y istotne czynno\u015bci rytualne w wielu wyznaniach i denominacjach. Badania by\u0142y po\u015bwi\u0119cone recepcji zmian w przyjmowaniu Komunii \u015bwi\u0119tej w ko\u015bciele katolickim w Polsce. Zwyczajowo Eucharystia jest przyjmowana w Polsce do ust, cho\u0107 prawnie dozwolona jest forma przyj\u0119cia Komunii na r\u0119k\u0119. W czasie pandemii Konferencja Episkopatu Polski (KEP) zach\u0119ca\u0142a do przyjmowania Komunii na d\u0142o\u0144. Sugestie te spotka\u0142y si\u0119 z ambiwalentnym odbiorem wiernych, czego dowodem by\u0142a akcja bilboardowa: \u201eStop Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119\u201d, kt\u00f3ra zawiera\u0142a metaforyk\u0119 nieczysto\u015bci w opisie postawy os\u00f3b stosuj\u0105cych si\u0119 do sugestii KEP.<\/p>\n W dw\u00f3ch badaniach przeprowadzonych z udzia\u0142em os\u00f3b wierz\u0105cych wykazano wyst\u0119powanie efekt\u00f3w postrzegania mi\u0119dzygrupowego, np. faworyzacji grupy \u201ew\u0142asnej\u201d i ni\u017cszego empatyzowania wobec grupy \u201eobcej\u201d. Dodatkowo pokazano, i\u017c grupa os\u00f3b, kt\u00f3re zmieni\u0142y form\u0119 przyjmowania Komunii \u015bwi\u0119tej w czasie pandemii prze\u017cywa\u0142a najbardziej ambiwalentne emocje wobec wsp\u00f3lnoty religijnej, za\u015b zar\u00f3wno grupa os\u00f3b, kt\u00f3re by\u0142y zwolennikami wy\u0142\u0105cznego przyjmowania Komunii \u015bwi\u0119tej na r\u0119k\u0119 lub wy\u0142\u0105cznego przyjmowania do ust przejawi\u0142y ni\u017csz\u0105 legitymizacje w\u0142adzy ko\u015bcielnej.<\/p>\n Wyniki bada\u0144 wskazuj\u0105, i\u017c zmiana rytua\u0142u w wyniku zalece\u0144 sanitarnych mo\u017ce powodowa\u0107 pojawienie si\u0119 mechanizm\u00f3w podzia\u0142u grupy na \u201enaszych\u201d (zwolennik\u00f3w naszego pogl\u0105du) i \u201eobcych\u201d (zwolennik\u00f3w innego pogl\u0105du) i uruchamia\u0107 w postrzeganiu spo\u0142ecznych konsekwencje tego podzia\u0142u (np. efekty faworyzowania grupy w\u0142asnej). Dodatkowo wyniki pokaza\u0142y, i\u017c ostatnio opublikowan\u0105 koncepcj\u0119 moralnego oburzenia i karania narusze\u0144 rytua\u0142u (Stein i in., 2021) mo\u017cna rozszerzy\u0107 o perspektyw\u0119 proces\u00f3w grupowych wobec os\u00f3b konstytuuj\u0105cych grup\u0119 \u201enaruszaj\u0105c\u0105\u201d b\u0105d\u017a \u201epr\u00f3buj\u0105c\u0105 zmodyfikowa\u0107\u201d rytua\u0142.<\/p>\n <\/p>\n Literatura:<\/p>\n Grimes, R. L. (1990). Ritual Criticism: Case Studies in Its Practice. Essays on Its Theory. Columbia: University of South Carolina Press.<\/p>\n Stein, D. H., Schroeder, J., Hobson, N. M., Gino, F., & Norton, M. I. (2021). When alterations are violations: Moral outrage and punishment in response to (even minor) alterations to rituals. Journal of Personality and Social Psychology. Advance online publication. https:\/\/doi.org\/10.1037\/pspi0000352<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n
\nPandemia wp\u0142yn\u0119\u0142a nie tylko na zmiany w rutynie codziennej pracy lub relacji spo\u0142ecznych ale tak\u017ce na takie sfery \u017cycia cz\u0142owieka, jak \u017cycie religijne i duchowo\u015b\u0107. Sfery te prze\u017cywane s\u0105 w spos\u00f3b zindywidualizowany, jednak ka\u017cda religia ma tak\u017ce istotny aspekt wsp\u00f3lnotowy. Klasyczne w psychologii spo\u0142ecznej badania Henri Tajfela pokaza\u0142y, jak istotna jest to\u017csamo\u015b\u0107 spo\u0142eczna cz\u0142owieka, uruchamiana w sytuacjach odczuwania identyfikacji z grup\u0105 spo\u0142eczn\u0105, nawet je\u015bli grupa tworzy si\u0119 z uwagi na b\u0142ahe kryteria. Grupy religijne, ale i etniczne, utrwalaj\u0105 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 na drodze czynno\u015bci rytualnych. Stanowi\u0105 ono dok\u0142adnie okre\u015blony uk\u0142ad czynno\u015bci i gest\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 silne konotacje moralne i odnosz\u0105 si\u0119 do podstawowych dla grupy warto\u015bci. Zmiana takiego rytua\u0142u, a nawet niepowodzenie w jego realizacji (np. zmiana jednostkowego elementu), powoduje oburzenie moralne cz\u0142onk\u00f3w grupy (Grimes, 1990; Stein i in., 2021).<\/p>\n