FROM THE \u201cRALLY \u2018ROUND THE FLAG\u201d EFFECT TO A SOCIAL CRISIS OF CONFIDENCE. POLAND AND SLOVAKIA IN THE FIRST YEAR OF THE COVID-19 PANDEMIC. <\/a><\/strong>\u00a0Autorami s\u0105 dr hab. Agnieszka Turska-Kawa, prof. U\u015a z Wydzia\u0142u Nauk Spo\u0142ecznych Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach oraz P\u00e9ter Cs\u00e1nyi i Rudolf Kuchar\u010d\u00edk z University of Economics w Bratislavie.<\/p>\nSytuacja, w kt\u00f3rej znalaz\u0142y si\u0119 niemal wszystkie spo\u0142ecze\u0144stwa w pierwszych miesi\u0105cach 2020 roku by\u0142a niezwykle trudna \u2013 nowa, nieprzewidywalna, wymagaj\u0105ca szybkich decyzji ze strony rz\u0105dz\u0105cych i sp\u00f3jno\u015bci spo\u0142ecznej w realizacji wprowadzanych restrykcji. Pandemia zachwia\u0142a jedn\u0105 z podstawowych potrzeb cz\u0142owieka, mianowicie poczuciem bezpiecze\u0144stwa. Nieznane mechanizmy dzia\u0142ania wirusa SARS-CoV-2, niepewno\u015b\u0107 co do jego konsekwencji zdrowotnych, jak r\u00f3wnie\u017c kolejne raporty o wymykaj\u0105cej si\u0119 spod kontroli sytuacji w wielu pa\u0144stwach, powodowa\u0142y reakcje rz\u0105d\u00f3w, wprowadzaj\u0105cych liczne ograniczenia dla swoich obywateli w przestrzeni publicznej. W sytuacjach g\u0142\u0119bokiego kryzysu, generuj\u0105cego zachwianie poczucia bezpiecze\u0144stwa na wielu poziomach aktywizuje si\u0119 w spos\u00f3b naturalny tzw. the rally ’round the flag\u2019 effect, <\/em>kt\u00f3ry w swej istocie daje wi\u0119ksze przyzwolenie decyzyjne rz\u0105dz\u0105cym.<\/p>\nCelem podj\u0119tej w artykule refleksji by\u0142a analiza dzia\u0142a\u0144 podejmowanych przez rz\u0105dy Polski i S\u0142owacji, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do zaprzepaszczenia aktywnego the rally ’round the flag\u2019 effect. <\/em>Efekt ten ni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105 naturalny potencja\u0142 spo\u0142ecznej mobilizacji do walki z pandemi\u0105, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 wykorzystany na rzecz poprawy sytuacji. Poprawa ta wynika\u0107 mia\u0142a przede wszystkim ze sp\u00f3jnego pod\u0105\u017cania za decyzjami rz\u0105d\u00f3w, wobec kt\u00f3rych obserwuje si\u0119 wy\u017csze poziomy zaufania oraz wiary, \u017ce podejmowane decyzje maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 dobru wsp\u00f3lnemu.<\/p>\nW Polsce i na S\u0142owacji the rally ’round the flag\u2019 effect<\/em> by\u0142 wyra\u017anie widoczny w sonda\u017cach opinii publicznej. W Polsce w marcu, tu\u017c na pocz\u0105tku pandemii, odnotowano miesi\u0119czn\u0105 popraw\u0119 ocen dzia\u0142a\u0144 rz\u0105du i sytuacji politycznej w Polsce (\u201eNastroje Spo\u0142eczne w Pierwszej Po\u0142owie Marca\u201d 2020). W marcowym miesi\u0119cznym rankingu zaufania do polityk\u00f3w minister zdrowia \u0141ukasz Szumowski zaj\u0105\u0142 trzecie miejsce (46% z rekordowym wzrostem zaufania a\u017c o 27 pkt. proc.), tu\u017c za prezydentem Andrzejem Dud\u0105 (62%) wzrost o 2 pp wzgl\u0119dem wyniku odnotowanego w lutym) oraz premierem Mateuszem Morawieckim (59% przy wzro\u015bcie o 4 pp). (\u201eMarcowy Ranking Zaufania Do Polityk\u00f3w\u201d 2020). Na S\u0142owacji sytuacja by\u0142a do\u015b\u0107 podobna. W marcowym miesi\u0119cznym rankingu zaufania do polityk\u00f3w \u201etwarze\u201d walki z wirusem: Peter Pellegrini z 74,2% (\u00f3wczesny premier) i Igor Matovi\u010d z 63,5% (lider opozycji i premier elekt) znalaz\u0142y si\u0119 na podium, tu\u017c za prezydent Zuzan\u0105 \u010caputov\u0105 z 78,2% (Agent\u00fara AKO, D\u00f4veryhodnos\u0165 politick\u00fdch l\u00eddrov, 2020). Wskazane warto\u015bci by\u0142y wy\u017csze ni\u017c w poprzedzaj\u0105cych miesi\u0105cach.<\/p>\nAnalizie zosta\u0142y poddane restrykcje wprowadzane od pocz\u0105tku og\u0142oszenia stanu epidemicznego do ko\u0144ca marca 2021 roku. W niezwykle trudnej sytuacji pandemii decyzje rz\u0105d\u00f3w mia\u0142y zapewni\u0107 obywatelom poczucie bezpiecze\u0144stwa, co z perspektywy pogarszaj\u0105cej si\u0119 kondycji psychologicznej, spo\u0142ecznej i ekonomicznej spo\u0142ecze\u0144stw (Augustyniak et al., 2020; Kondycja Psychiczna Polak\u00f3w<\/em>, 2020) z pewno\u015bci\u0105 nie uda\u0142o si\u0119. Rz\u0105dy tych pa\u0144stw spotka\u0142y si\u0119 z ogromn\u0105 fal\u0105 krytyki swoich dzia\u0142a\u0144, ukierunkowanych na zaprzestanie rozprzestrzeniania si\u0119 wirusa. Publicznie kwestionowana by\u0142a zasadno\u015b\u0107\u00a0kolejnych decyzji rz\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re spo\u0142ecznie opiniowane by\u0142y jako chaotyczne i nieprzemy\u015blane. W marcu 2021 roku organizacja OECD opublikowa\u0142a wyniki bada\u0144 nad zaufaniem obywateli do rz\u0105d\u00f3w. Polska w rankingu w\u015br\u00f3d pa\u0144stw Unii Europejskiej zaj\u0119\u0142a 21 lokat\u0119 (na 24) z wynikiem 27,3%, co stanowi spadek o po\u0142ow\u0119 w kontek\u015bcie wyniku z 2019 roku. S\u0142owacja towarzyszy Polsce w dole rankingu na 19 pozycji z wynikiem 30,7%, co jednak stanowi niewielki wzrost w por\u00f3wnaniu do badania poprzedniego (General Government – Trust in Government – OECD Data<\/em>, 2021). Przedstawiona refleksja poszukuje odpowiedzi na pytania o polityczne t\u0142o decyzji i restrykcji wprowadzanych w Polsce i na S\u0142owacji, kt\u00f3re mog\u0142y zadecydowa\u0107 o ich s\u0142abej skuteczno\u015bci, zar\u00f3wno w perspektywie obiektywnej walki z pandemi\u0105, jak i niskiej akceptacji spo\u0142ecznej.<\/p>\n <\/p>\n
Autorom serdecznie gratulujemy!<\/p>\n
\n