Prof. dr hab. Barbara Ko\u017cusznik i dr Anita Pollak wraz z mi\u0119dzynarodowym zespo\u0142em badaczy opublikowa\u0142y artyku\u0142 pt. \u201eOptimism as a protective factor against the psychological impact of COVID-19 pandemic through its effects on perceived stress and infection stress anticipation\u201d w czasopi\u015bmie Current Psychology.<\/p>\n
Choroba wywo\u0142ana koronawirusem (COVID-19) w 2019 r. oraz zalecana izolacja spo\u0142eczna stanowi\u0142y ogromne wyzwanie dla stanu zdrowia psychicznego ludzi. Optymizm jest czynnikiem psychologicznym, kt\u00f3ry odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w ocenie sytuacji stresowych. Celem badania by\u0142a analiza zwi\u0105zku optymizmu ze stresem, zwi\u0105zku stresu z antycypacj\u0105 stresu zwi\u0105zanego z COVID-19 oraz relacji stresu zwi\u0105zanego z COVID-19 z zespo\u0142em stresu pourazowego (PTSS).<\/p>\n
Ciekawym aspektem badania by\u0142 pomiar zar\u00f3wno odczuwanego, jaki i antycypowanego stresu. Odczuwany stres jest wynikiem reakcji na stresuj\u0105c\u0105 sytuacj\u0119, kt\u00f3ra oceniana jest jako obci\u0105\u017caj\u0105ca lub przekraczaj\u0105ca jej zasoby oraz zagra\u017caj\u0105ca jej dobrostanowi (Lazarus i Folkman, 1984). Antycypacja stresu odnosi si\u0119 do jego przewidywania, oczekiwania, \u017ce mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107. Zgodnie z hipotez\u0105 perseweracyjnego poznania (Brosschot i in., 2006), osoby tworz\u0105 w umy\u015ble reprezentacje poznawcze sytuacji stresowych, czyli pewne scenariusze, obrazy, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 w przysz\u0142o\u015bci (Ottaviani i in., 2016). Cz\u0119sto wyobra\u017caj\u0105 sobie przysz\u0142o\u015b\u0107 przez pryzmat tera\u017aniejszo\u015bci (Gilbert, 2019) i przewiduj\u0105, jak b\u0119d\u0105 si\u0119 czu\u0107 na podstawie tego, jak si\u0119 czuj\u0105 w tej chwili (Gilbert i Wilson, 2007).<\/p>\n
Badanie by\u0142o jednym z pierwszych bada\u0144, kt\u00f3re realizowano po og\u0142oszeniu lockdownu w krajach europejskich. Prezentowane wyniki zosta\u0142y zebrane w trakcie pierwszego miesi\u0105ca trwania pandemii.<\/p>\n
Uczestnikami badania by\u0142y osoby pe\u0142noletnie, kt\u00f3re wype\u0142nia\u0142y ankiety online. Pr\u00f3ba sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z 1015 ochotnik\u00f3w w wieku od 18 do 79 lat (\u015bredni wiek to 37,33) o \u015brednim subiektywnym statusie socjoekonomicznym (SES). W badaniu przewa\u017ca\u0142y kobiety (799 os\u00f3b), 216 badanych stanowili m\u0119\u017cczy\u017ani.\u00a0 Respondenci deklarowali \u015bcis\u0142e przestrzeganie wytycznych rz\u0105dowych i wymog\u00f3w izolacji. 80% badanych pochodzi\u0142o z Hiszpanii.<\/p>\n
Wnioski z przeprowadzonych bada\u0144 s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n
\n- Kobiety wykazywa\u0142y wy\u017cszy poziom odczuwanego stresu, PTSS, hiperpobudzenia, ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani, ale nie wyst\u0119powa\u0142y r\u00f3\u017cnice w poziomie optymizmu.<\/li>\n
- Nie stwierdzono r\u00f3\u017cnic p\u0142ci w zakresie antycypacji stresu.<\/li>\n
- Wiek by\u0142 pozytywnie zwi\u0105zany z optymizmem oraz negatywnie zwi\u0105zany z odczuwanym stresem oraz unikaniem.<\/li>\n
- Status SES by\u0142 pozytywnie zwi\u0105zany z optymizmem. wyniki te wskazuj\u0105, \u017ce wiek, p\u0142e\u0107 i SES s\u0105 wa\u017cnymi czynnikami dla zrozumienia r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzyosobniczych w PTSS.<\/li>\n
- W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w badania jedna trzecia pr\u00f3by wykazywa\u0142a umiarkowany lub ci\u0119\u017cki dystres psychologiczny. Uczestnicy o wy\u017cszym poziomie dystresu prezentowali ni\u017csze nat\u0119\u017cenie optymizmu.<\/li>\n
- Osoby z wy\u017cszym poziomem PTSS bardziej martwi\u0142y si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107, obawia\u0142y si\u0119 infekcji, \u015bmierci i utraty cz\u0142onk\u00f3w rodziny, nawet je\u015bli nie mia\u0142y objaw\u00f3w lub potwierdzonej diagnozy zaka\u017cenia COVID-19, ni\u017c osoby z ni\u017cszym poziomem wp\u0142ywu psychologicznego. Mo\u017cliwe, \u017ce na ich l\u0119ki i emocje mog\u0142y wp\u0142ywa\u0107 komunikaty mass medi\u00f3w skoncentrowane na kszta\u0142towaniu zdrowych postaw i zachowa\u0144 (Rowbotham, Astell-Burt, Barakat, & Hawe, 2020) poprzez np. komunikaty perswazyjne lub oparte na dowodzie spo\u0142ecznym czy zjawisku konformizmu (Pratkins, 2007).<\/li>\n
- Je\u015bli chodzi o g\u0142\u00f3wne pytanie badawcze, optymizm nie mia\u0142 bezpo\u015bredniego wp\u0142ywu na PTSS. Jednak\u017ce zaobserwowali\u015bmy po\u015bredni wp\u0142yw optymizmu na PTSS poprzez postrzegany stres i antycypacj\u0119 stresu zwi\u0105zan\u0105 z COVID-19. Negatywny zwi\u0105zek mi\u0119dzy optymizmem a postrzeganym stresem jest zgodny z innymi badaniami (Zollner, Maecker, 2006; Brydon i in., 2009; Endirghi i in. 2011). Mo\u017cna to wyja\u015bni\u0107 faktem, \u017ce: (a) optymizm mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 indywidualn\u0105 zdolno\u015b\u0107 do radzenia sobie z wymaganiami potencjalnie traumatycznego wydarzenia (Benight i Bandura, 2004; Prati i Pietrantoni, 2009), co sugeruje, \u017ce optymizm mo\u017ce by\u0107 czynnikiem ochronnym przed stresem; (b) pozytywny zwi\u0105zek mi\u0119dzy spostrzeganym stresem a antycypacj\u0105 stresu zwi\u0105zan\u0105 z COVID-19 jest zgodny z badaniami pokazuj\u0105cymi, \u017ce jednostki wyobra\u017caj\u0105 sobie przysz\u0142o\u015b\u0107 przez pryzmat tera\u017aniejszo\u015bci (Gilbert, 2019) i przewiduj\u0105, jak b\u0119d\u0105 si\u0119 czu\u0107 na podstawie tego, co czuj\u0105 teraz (Gilbert i Wilson, 2007); (c) zwi\u0105zek mi\u0119dzy antycypacj\u0105 stresu a PTSS jest zgodny z badaniami pokazuj\u0105cymi, \u017ce strach przed zara\u017ceniem mo\u017ce mie\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142y wp\u0142yw na zdrowie psychiczne, utrzymuj\u0105cy si\u0119 nawet do kilku miesi\u0119cy (Jeong i in., 2016).<\/li>\n
- Wyniki sugeruj\u0105, \u017ce uczestnicy, kt\u00f3rzy cz\u0119\u015bciej spostrzegali sytuacj\u0119 jako niekontrolowan\u0105 i zagra\u017caj\u0105c\u0105, byli bardziej podatni na rozw\u00f3j PTSS. Mo\u017cna to wyja\u015bni\u0107 tzw. transakcyjnym modelem stresu (Lazarus, Folkman, 1984), kt\u00f3ry podkre\u015bla, \u017ce stres pojawia si\u0119 w\u00f3wczas, kiedy bodziec postrzegany jest jako zagra\u017caj\u0105cy.<\/li>\n
- Podsumowuj\u0105c, ustalenia wsp\u00f3\u0142brzmi\u0105 z badaniami, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na optymizm jako czynnik warunkuj\u0105cy adekwatne funkcjonowanie (Varki, 2009) oraz rol\u0119, jak\u0105 odgrywa on w psychofizjologicznych konsekwencjach dla zdrowia (Brydon i in., 2009; Puig-Perez i in., 2015, 2017) i u\u0142atwiaj\u0105cy unikanie pourazowego wzrostu (Zoellner i Maercker, 2006). Tak wi\u0119c optymizm mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 pewno\u015b\u0107 siebie, motywowa\u0107 jednostki do osi\u0105gania cel\u00f3w oraz zwi\u0119ksza\u0107 pozytywny afekt i dobre samopoczucie (Solberg Nes i in., 2005).<\/li>\n<\/ul>\n
<\/p>\n
Artyku\u0142 dost\u0119pny na stronie: Current Psychology | Home (springer.com)<\/a><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n
Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":133,"featured_media":5444,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[147],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8919"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/users\/133"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8919"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8926,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8919\/revisions\/8926"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5444"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}