Jakie stopnie dzisiaj otrzyma\u0142e\u015b? Czy mo\u017ce co\u015b przeskroba\u0142e\u015b?<\/p>\n
Takie pytania najcz\u0119\u015bciej zadajemy dzieciom, kt\u00f3re wracaj\u0105 ze szko\u0142y. A mo\u017ce warto zapyta\u0107, czego si\u0119 dzisiaj nauczy\u0142o, o czym rozmawia\u0142o z kolegami, jakie strony internetowe przegl\u0105da\u0142o, kogo pozna\u0142o w sieci? Bo to bardzo wa\u017cne, z kim nasze dziecko rozmawia i jak zachowuje si\u0119 w wirtualnym \u015bwiecie.<\/p>\n
O\u00a0dzieciach, nastolatkach i zjawiskach internetowych rozmawiamy z dr. hab. Tomaszem Hukiem, prof. U\u015a, ekspertem, kt\u00f3rego zainteresowania badawcze oscyluj\u0105 wok\u00f3\u0142 szko\u0142y i jej przestrzeni, kompetencji kluczowych i medi\u00f3w cyfrowych wykorzystywanych przez dzieci i nastolatki. Pan Profesor pe\u0142ni r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 Dyrektora w Szkole Podstawowej nr 11 z Oddzia\u0142ami Integracyjnymi w Katowicach.<\/p>\n
<\/p>\n
Violetta Kulik: Panie Profesorze, wraz z mediami cyfrowymi pojawi\u0142y si\u0119 nowe zjawiska, kt\u00f3re dotycz\u0105 dzia\u0142alno\u015bci dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Jakie s\u0105 to zjawiska? <\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: \u00a0Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce zbi\u00f3r tych zjawisk nie jest zamkni\u0119ty i stale definiowane s\u0105 nowe, poniewa\u017c media cyfrowe, w tym Internet ci\u0105gle si\u0119 rozwijaj\u0105. Wiele tych zjawisk zwi\u0105zanych jest z problematycznym u\u017cywaniem Internetu skr\u00f3towo okre\u015blanym jako PUI.<\/p>\n Violetta \u00a0Kulik: Czym w\u0142a\u015bciwie jest PUI?<\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Najpro\u015bciej PUI mo\u017cemy okre\u015bli\u0107 jako nadu\u017cywanie Internetu lub dysfunkcyjne jego wykorzystanie prowadz\u0105ce do niew\u0142a\u015bciwych zachowa\u0144, na\u0142og\u00f3w, patologii, a nawet zaburze\u0144 psychicznych. Hipotetycznie PUI ma zwi\u0105zek z takimi zjawiskami jak FOMO, Hikikomorii, Sexting, Sextortion, Cyberbullying. Zjawiska te obserwujemy nie tylko w \u015brodowisku os\u00f3b doros\u0142ych, ale r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n Violetta Kulik: Pad\u0142o tu wiele nazw zjawisk, z kt\u00f3rymi mamy do czynienia, a kt\u00f3rych istnienia nie jeste\u015bmy \u015bwiadomi. Jaki jest ich mechanizm dzia\u0142ania? <\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b doros\u0142ych, dzieci i nastolatk\u00f3w odczuwa strach przed pomini\u0119ciem bardzo wa\u017cnej informacji, kt\u00f3re pozyskujemy dzi\u0119ki mediom cyfrowym, portalom spo\u0142eczno\u015bciowym czy komunikatorom. Na przyk\u0142ad, w sytuacji, kiedy wychodz\u0105c rano do szko\u0142y lub pracy zapomnimy smartfonu zaczynamy odczuwa\u0107 dyskomfort, pewien l\u0119k. Zastanawiamy si\u0119, czy kto\u015b aby nie napisa\u0142 do nas czego\u015b wa\u017cnego, czy kto\u015b nie zadzwoni\u0142 do nas z informacj\u0105 maj\u0105c\u0105 du\u017ce znaczenie dla naszego \u017cycia. To w\u0142a\u015bnie s\u0105 symptomy FOMO z j\u0119zyka angielskiego \u201efear of missing out\u201d.<\/p>\n Warto w tym miejscu wspomnie\u0107 o zjawisku hikikomori, kt\u00f3re cho\u0107 zdefiniowane w kraju kwitn\u0105cych wi\u015bni, to bliskie jest nam \u00a0dzi\u0119ki filmowi \u201eSala samob\u00f3jc\u00f3w\u201d w re\u017cyserii Jana Komasy. Hikikomori to forma wycofania spo\u0142ecznego nastolatk\u00f3w i m\u0142odych os\u00f3b, kt\u00f3re nie s\u0105 zdolne do pracy czy do chodzenia do szko\u0142y. S\u0105 samotnikami zamkni\u0119tymi w swoich pokojach. Zdarza si\u0119, \u017ce w pomieszczeniach os\u00f3b dotkni\u0119tych hikikomori jest ciemno a jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a jest lampka nocna lub \u015bwiec\u0105cy ekran monitora komputerowego. Osoby takie nie wychodz\u0105 ze swojej \u201ejamy\u201d, kt\u00f3ra jest dla nich bezpiecznym miejscem. Nawet posi\u0142ki takim osobom s\u0105 pozostawiane pod drzwiami pokoju.<\/p>\n Violetta Kulik: W jaki spos\u00f3b post\u0119powa\u0107 z osobami, u kt\u00f3rych stwierdzono objawy hikikomori?<\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Przede wszystkim nie mo\u017cna odci\u0105ga\u0107 takich ludzi si\u0142\u0105 od ich trybu \u017cycia. Najcz\u0119\u015bciej osobom, kt\u00f3re zatopione s\u0105 w \u015bwiecie wirtualnym i jest to jedyny dla nich \u015bwiat, podstawia si\u0119\u00a0 wirtualnego przyjaciela. Taki podstawiony przyjaciel stopniowo zyskuje zaufanie hikikomori, staraj\u0105c si\u0119 ma\u0142ymi krokami pokaza\u0107 drugiej osobie, \u017ce poza \u017cyciem wirtualnym jest pi\u0119kny realny \u015bwiat.<\/p>\n Violetta Kulik: Czy spotka\u0142 si\u0119 Pan z tym zjawiskiem w swojej pracy pedagogicznej?<\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Nie mog\u0119\u00a0 jednoznacznie stwierdzi\u0107, \u017ce by\u0142o to zjawisko hikikomori, ale jestem pewien, \u017ce nastolatkowie ci mieli pewne cechy hikikomori. Pierwszy raz z tak\u0105 sytuacj\u0105 spotka\u0142em si\u0119 oko\u0142o 15 lat temu, kiedy ch\u0142opiec w wieku 11 lat, z powodu traumy wywo\u0142anej rozwodem rodzic\u00f3w, zamkn\u0105\u0142 si\u0119 w swoim pokoju, przesta\u0142 chodzi\u0107 do szko\u0142y, \u017cywi\u0142 si\u0119 w domu tylko jogurtami. Sp\u0119dza\u0142 czas w \u00a0swoim przyciemnym pokoju i ca\u0142y czas (w nocy i w dzie\u0144 ) gra\u0142 w gry komputerowe. Zdarzy\u0142o mu si\u0119 przyj\u015b\u0107 do szko\u0142y. Ch\u0142opiec \u00a0sygnalizowa\u0142 ch\u0119\u0107 pope\u0142nienia samob\u00f3jstwa. Oczywi\u015bcie udzielili\u015bmy mu pomocy psychologicznej, pomimo, \u017ce w tamtych czasach o hikikomori nikt jeszcze nie s\u0142ysza\u0142. W drugim przypadku nastolatkowi pr\u00f3bowali\u015bmy podstawi\u0107 wirtualnego przyjaciela, niestety nie przynios\u0142o to oczekiwanych rezultat\u00f3w, poniewa\u017c ch\u0142opiec po pewnym czasie przesta\u0142 si\u0119 kontaktowa\u0107 nawet telefonicznie ze swoim koleg\u0105.<\/p>\n Violetta Kulik: Wymieni\u0142 Pan jeszcze takie zjawiska jak Sexting, Sextortion, Cyberbulling. Na czym polegaj\u0105?<\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Mo\u017ce zaczn\u0119 od najbardziej znanego, czyli od cyberbullyingu, kt\u00f3ry okre\u015blany jest jako przemoc za po\u015brednictwem medi\u00f3w cyfrowych. Ten rodzaj cyberprzemocy obejmuje n\u0119kanie, udost\u0119pnianie osobistych lub prywatnych informacji o kim\u015b, co powoduje zak\u0142opotanie lub upokorzenie. Najcz\u0119\u015bciej do cyberbullyingu dochodzi w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych takich jak Facebook, Instagram, Tik Tok czy w spo\u0142eczno\u015bci graczy komputerowych. Poniewa\u017c dzieci i nastolatki coraz cz\u0119\u015bciej korzystaj\u0105 ze smartfon\u00f3w i innych urz\u0105dze\u0144 mobilnych, z cyberbullyingiem mamy do czynienia we wsp\u00f3\u0142czesnej szkole.<\/p>\n Z cyberbullyingiem mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zany sexting. Jest to zjawisko polegaj\u0105ce na wysy\u0142aniu za po\u015brednictwem medi\u00f3w cyfrowych \u00a0wiadomo\u015bci, zdj\u0119\u0107 lub film\u00f3w o charakterze jednoznacznie seksualnym. W niekt\u00f3rych przypadkach wyciek medi\u00f3w sekstingowych mo\u017ce prowadzi\u0107 do r\u00f3wie\u015bniczej cyberprzemocy. Dzieje si\u0119 tak, gdy nastolatek u\u017cywa Internetu i technologii do szanta\u017cu, n\u0119kania innego dziecka lub nastolatka. Dodatkowo je\u015bli motywem tego rodzaju n\u0119kania s\u0105 korzy\u015bci materialne oprawcy mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o zjawisku sextortion.<\/p>\n Violetta Kulik.: Wielo\u015b\u0107 tych\u017ce zjawisk sprawia wra\u017cenie, \u017ce bardzo cz\u0119sto mo\u017cemy je obserwowa\u0107 w \u017cyciu dzieci i m\u0142odzie\u017cy. \u00a0<\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Wbrew temu, co s\u0142yszymy w mediach masowych, cyberbullying czy \u00a0problematyczne u\u017cywanie Internetu nie dotyczy znacznego odsetka dzieci i m\u0142odzie\u017cy. Warto wspomnie\u0107, \u017ce przemoc, w tym przemoc r\u00f3wie\u015bnicza, zawsze wyst\u0119powa\u0142a w \u015brodowisku dzieci i nastolatk\u00f3w. Jednak wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, ze wzgl\u0119du na du\u017cy rozw\u00f3j technologiczny, przybiera ona nieco inn\u0105 form\u0119 i by\u0107 mo\u017ce jej intensywno\u015b\u0107 jest r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksza. Oczywi\u015bcie ma\u0142y odsetek wyst\u0119powania tych\u017ce zjawisk nie oznacza, \u017ce nale\u017cy je bagatelizowa\u0107. Wr\u0119cz przeciwnie, szczeg\u00f3lnie my, doro\u015bli, powinni\u015bmy zrobi\u0107 wszystko co mo\u017cliwe, \u017ceby wyeliminowa\u0107 patologiczne zachowania. Ka\u017cde dziecko zas\u0142uguje na szacunek, poczucie bezpiecze\u0144stwa, uwag\u0119 doros\u0142ego, ka\u017cde dziecko ma prawo do szcz\u0119\u015bliwego dzieci\u0144stwa.<\/p>\n Violetta Kulik: Mimo \u017ce, jak Pan twierdzi, zjawiska te nie s\u0105 tak cz\u0119ste, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, to bardzo powa\u017cne zagro\u017cenie XXI wieku. Czy z uczniom w szko\u0142ach, zw\u0142aszcza podstawowych, jest przekazywana wiedza na temat tych zagro\u017ce\u0144?<\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Szko\u0142y s\u0105 zobligowane do kszta\u0142towania u uczni\u00f3w w\u0142a\u015bciwych postaw i przekazywania wiedzy o zagro\u017ceniach XXI w. Tre\u015bci te wynikaj\u0105 z polityki o\u015bwiatowej oraz z program\u00f3w profilaktyczno-wychowawczych ka\u017cdej ze szko\u0142y. Wiele \u015bl\u0105skich szk\u00f3\u0142 wsp\u00f3\u0142pracuje w tym zakresie z naukowcami z naszego Uniwersytetu, z Policj\u0105 i organizacjami pozarz\u0105dowymi zajmuj\u0105cymi si\u0119 bezpiecznym korzystaniem z medi\u00f3w cyfrowych. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 instytucji i organizacji pozarz\u0105dowych powinna wsp\u00f3\u0142gra\u0107 z dzia\u0142aniami rodzic\u00f3w, a tych cz\u0119sto brakuje u dzieci i nastolatk\u00f3w dotkni\u0119tych internetowymi zagro\u017ceniami.<\/p>\n Violetta Kulik: Dzisiaj obchodzimy Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Dziecka. Czego \u017cyczy Pan dzieciom?<\/strong><\/p>\n Dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a: Nawi\u0105\u017ce do wcze\u015bniejszej wypowiedzi. Moim marzeniem jest, aby ka\u017cde dziecko na \u015bwiecie by\u0142o szcz\u0119\u015bliwe! Ka\u017cdemu dziecku \u017cycz\u0119 dzieci\u0144stwa, kt\u00f3re b\u0119dzie niezapomnian\u0105 przygod\u0105, kt\u00f3re b\u0119dzie czasem, do kt\u00f3rego we wspomnieniach b\u0119dzie zawsze chcia\u0142o wraca\u0107. Z kolei doros\u0142ym \u017cycz\u0119, \u017ceby cz\u0119sto si\u0119gali do wspomnie\u0144 z dzieci\u0144stwa, by\u0107 mo\u017ce w\u00f3wczas lepiej b\u0119d\u0105 rozumieli zachowanie m\u0142odego pokolenia.<\/p>\n Violetta Kulik: Serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/3″]\r\n dr hab. Tomasz Huk, prof. U\u015a<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n![\"dr](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wns\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/Bez-kategorii\/dr-hab.-Tomasz-Huk-prof.-US-683x1024.jpg\")
<\/p>\n