{"id":12275,"date":"2021-05-21T10:41:18","date_gmt":"2021-05-21T08:41:18","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/?post_type=event&p=12275"},"modified":"2021-05-21T10:45:41","modified_gmt":"2021-05-21T08:45:41","slug":"12275","status":"publish","type":"event","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/event\/12275\/","title":{"rendered":"Kartka z kalendarza – \u015awiatowy dzie\u0144 kosmosu"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_raw_html]JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZmFjZWJvb2suY29tJTJGcGx1Z2lucyUyRnBvc3QucGhwJTNGaHJlZiUzRGh0dHBzJTI1M0ElMjUyRiUyNTJGd3d3LmZhY2Vib29rLmNvbSUyNTJGd25zaXQlMjUyRnBvc3RzJTI1MkY1NTMwNzc0OTA2OTY0MzM2JTI2c2hvd190ZXh0JTNEdHJ1ZSUyNndpZHRoJTNENTAwJTIyJTIwd2lkdGglM0QlMjI1MDAlMjIlMjBoZWlnaHQlM0QlMjI3NjAlMjIlMjBzdHlsZSUzRCUyMmJvcmRlciUzQW5vbmUlM0JvdmVyZmxvdyUzQWhpZGRlbiUyMiUyMHNjcm9sbGluZyUzRCUyMm5vJTIyJTIwZnJhbWVib3JkZXIlM0QlMjIwJTIyJTIwYWxsb3dmdWxsc2NyZWVuJTNEJTIydHJ1ZSUyMiUyMGFsbG93JTNEJTIyYXV0b3BsYXklM0IlMjBjbGlwYm9hcmQtd3JpdGUlM0IlMjBlbmNyeXB0ZWQtbWVkaWElM0IlMjBwaWN0dXJlLWluLXBpY3R1cmUlM0IlMjB3ZWItc2hhcmUlMjIlM0UlM0MlMkZpZnJhbWUlM0U=[\/vc_raw_html][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n
\n
Kartka z Kalendarza<\/div>\n
\n
\"\ud83d\udcc6\"<\/span> 21 maja \u015aWIATOWY DZIE\u0143 KOSMOSU<\/div>\n<\/div>\n
\n
\"\ud83c\udf20\"<\/span>\"\ud83c\udf0c\"<\/span> Dzisiaj wiemy, \u017ce Droga Mleczna jest nasz\u0105 rodzim\u0105 galaktyk\u0105, kt\u00f3rej centrum obiegamy wraz ze S\u0142o\u0144cem.<\/div>\n
Dr Aleksandra Pi\u00f3rkowska-Kurpas z Instytut Fizyki – Uniwersytet \u015al\u0105ski<\/span><\/a> wyja\u015bnia dlaczego.<\/div>\n<\/div>\n
\n
\"\ud83c\udf20\"<\/span>\"\ud83c\udf0c\"<\/span> Kosmos, Wszech\u015bwiat\u2026. Przez wieki, ludzko\u015b\u0107 \u017cy\u0142a w przekonaniu, \u017ce Wszech\u015bwiat to Ziemia i jej najbli\u017csze s\u0105siedztwo: S\u0142o\u0144ce, Ksi\u0119\u017cyc i planety Uk\u0142adu S\u0142onecznego, kt\u00f3rych liczba systematycznie powi\u0119ksza\u0142a si\u0119 wraz z coraz dok\u0142adniejszymi obserwacjami astronomicznymi.<\/div>\n
\"\ud83c\udf20\"<\/span>\"\ud83c\udf0c\"<\/span> Reszta \u2013 tzw. strefa gwiazd sta\u0142ych \u2013 wyznacza\u0142a granice poznania. Wynalazek lunety, a p\u00f3\u017aniej \u2013 teleskopu, pozwoli\u0142o dostrzec na sferze niebieskiej inne obiekty, nazwane ze wzgl\u0119du na sw\u00f3j rozmyty kszta\u0142t mg\u0142awicami.<\/div>\n
\"\ud83c\udf20\"<\/span>\"\ud83c\udf0c\"<\/span> Powoli odkryto, \u017ce Droga Mleczna sk\u0142ada si\u0119 z olbrzymiej liczby gwiazd, co wywo\u0142a\u0142o \u017cywio\u0142owe dyskusje dotycz\u0105ce natury Drogi Mlecznej oraz mg\u0142awic. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tych obiekt\u00f3w to faktycznie lokalne skupiska materii mi\u0119dzygwiazdowej (m. in. pozosta\u0142o\u015bci po wybuchach supernowych) ale cz\u0119\u015b\u0107 z nich (np. najbli\u017csza nam galaktyka Andromedy) s\u0105, podobnie jak Droga Mleczna, zbiorowiskiem gwiazd.<\/div>\n
\"\ud83c\udf20\"<\/span>\"\ud83c\udf0c\"<\/span> Coraz pot\u0119\u017cniejsze teleskopy pozwoli\u0142y na odkrycie, \u017ce Wszech\u015bwiat sk\u0142ada si\u0119 z olbrzymiej ilo\u015bci takich obiekt\u00f3w, znanych obecnie pod nazw\u0105: galaktyki. Oddzia\u0142ywanie grawitacyjne sprawia, \u017ce galaktyki tworz\u0105 niezwykle skomplikowan\u0105 sie\u0107 zwan\u0105 struktur\u0105 wielkoskalow\u0105 Wszech\u015bwiata. Tak wi\u0119c, w naszych oczach Kosmos sta\u0142 si\u0119 obszarem o niezwykle bogatej budowie i wielkich rozmiarach. Co wi\u0119cej, nie jest on ju\u017c tworem statycznym i niezmiennym.<\/div>\n
\"\ud83c\udf20\"<\/span>\"\ud83c\udf0c\"<\/span> Od odkrycia Edwina Hubble\u2019a w latach trzydziestych ubieg\u0142ego wieku wiemy, \u017ce Wszech\u015bwiat stale powi\u0119ksza swoje rozmiary. Obserwujemy to jako wzajemne rozbieganie si\u0119 galaktyk w ten spos\u00f3b, \u017ce im dalej galaktyki le\u017c\u0105 od siebie, tym szybciej od siebie uciekaj\u0105. Co jest tego przyczyn\u0105? Wsp\u00f3\u0142czesna teoria grawitacji zbudowana jest na pewnych podstawowych r\u00f3wnaniach zwanych r\u00f3wnaniami Einsteina. R\u00f3wnania te zastosowane w skali globalnej dopuszczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 ekspansji przestrzeni.<\/div>\n
Aby jednak\u017ce wyja\u015bni\u0107 obserwowane tempo rozszerzania si\u0119 Wszech\u015bwiata nale\u017cy do r\u00f3wna\u0144 w\u0142o\u017cy\u0107 pewien dziwny typ materii\/energii o w\u0142a\u015bciwo\u015bciach antygrawitacyjnych, \u017cargonowo nazwany ciemn\u0105 energi\u0105. Okazuje si\u0119, \u017ce a\u017c ok. 70% ca\u0142ej zawarto\u015bci materialnej Wszech\u015bwiata przypada na ow\u0105 tajemnicz\u0105 sk\u0142adow\u0105. Dodatkowo, od ok. lat 70-tych ubieg\u0142ego wieku wiemy, \u017ce do tradycyjnej materii odpowiadaj\u0105cej za przyci\u0105ganie grawitacyjne, musimy doda\u0107 jeszcze nadprogramowy sk\u0142adnik. Jest on potrzebny aby wyt\u0142umaczy\u0107 m.in. obserwowane wyp\u0142aszczenie krzywych rotacji gwiazd w galaktykach spiralnych: gwiazdy poruszaj\u0105 si\u0119 tak, jakby w galaktyce znajdowa\u0142a si\u0119 dodatkowa masa.<\/div>\n
\"\ud83c\udf20\"<\/span>\"\ud83c\udf0c\"<\/span> Materia (barionowa), z kt\u00f3rej jeste\u015bmy zbudowani i z kt\u00f3rej zbudowane s\u0105 m.in. gwiazdy, mo\u017ce w pewnych okre\u015blonych warunkach (np. wysokie temperatury) wysy\u0142a\u0107 promieniowanie elektromagnetyczne (np. gwiazdy \u201e\u015bwiec\u0105\u201d). Natomiast tej masy dodatkowej nie widzimy w \u017caden inny spos\u00f3b, jak tylko przez oddzia\u0142ywanie grawitacyjne, st\u0105d jej nazwa: ciemna materia.<\/div>\n
Najnowsze obserwacje wskazuj\u0105, \u017ce ciemna materia mo\u017ce stanowi\u0107 nawet ok. 30% ca\u0142ej zawarto\u015bci materialnej Wszech\u015bwiata. Widzimy wi\u0119c, \u017ce to co wiemy o Kosmosie to zaledwie nieca\u0142y 1% ! To mniej wi\u0119cej tak, jakby\u015bmy chcieli przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, w kt\u00f3rej (np. w wyniku b\u0142\u0119dnego drukowania) z wszystkich liter zosta\u0142aby tylko litera \u201eu\u201d. Obecnie trwaj\u0105 intensywne poszukiwania odpowiedzi na pytanie czym jest ciemna energia oraz ciemna materia. Na razie bezskutecznie. Istniej\u0105 g\u0142osy przemawiaj\u0105ce za tym, \u017ce dopiero tzw. teoria kwantowej grawitacji, \u0142\u0105cz\u0105ca teori\u0119 grawitacji opisuj\u0105c\u0105 natur\u0119 w skalach najwi\u0119kszych z teori\u0105 kwantow\u0105 opisuj\u0105c\u0105 natur\u0119 w skalach najmniejszych, pozwoli odpowiedzie\u0107 na to pytanie.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”1\/2″][vc_raw_html]JTNDaWZyYW1lJTIwc3JjJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ3d3cuZmFjZWJvb2suY29tJTJGcGx1Z2lucyUyRnBvc3QucGhwJTNGaHJlZiUzRGh0dHBzJTI1M0ElMjUyRiUyNTJGd3d3LmZhY2Vib29rLmNvbSUyNTJGd25zaXQlMjUyRnBvc3RzJTI1MkY1NTMwNzc0OTA2OTY0MzM2JTI2c2hvd190ZXh0JTNEdHJ1ZSUyNndpZHRoJTNENTAwJTIyJTIwd2lkdGglM0QlMjI1MDAlMjIlMjBoZWlnaHQlM0QlMjI3NjAlMjIlMjBzdHlsZSUzRCUyMmJvcmRlciUzQW5vbmUlM0JvdmVyZmxvdyUzQWhpZGRlbiUyMiUyMHNjcm9sbGluZyUzRCUyMm5vJTIyJTIwZnJhbWVib3JkZXIlM0QlMjIwJTIyJTIwYWxsb3dmdWxsc2NyZWVuJTNEJTIydHJ1ZSUyMiUyMGFsbG93JTNEJTIyYXV0b3BsYXklM0IlMjBjbGlwYm9hcmQtd3JpdGUlM0IlMjBlbmNyeXB0ZWQtbWVkaWElM0IlMjBwaWN0dXJlLWluLXBpY3R1cmUlM0IlMjB3ZWItc2hhcmUlMjIlM0UlM0MlMkZpZnJhbWUlM0U=[\/vc_raw_html][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":92,"featured_media":0,"template":"","meta":{"_expiration-date-status":"saved","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/event\/12275"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/event"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/types\/event"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/users\/92"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/event\/12275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12278,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/event\/12275\/revisions\/12278"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}