<\/p>\n
[vc_row][vc_column width=”1\/3″][vc_single_image image=”193036″ img_size=”large” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″]\r\n
\ud835\udc0a\ud835\udc1a\ud835\udc2b\ud835\udc2d\ud835\udc24\ud835\udc1a \ud835\udc33 \ud835\udc0a\ud835\udc1a\ud835\udc25\ud835\udc1e\ud835\udc27\ud835\udc1d\ud835\udc1a\ud835\udc2b\ud835\udc33\ud835\udc1a
\n\ud83d\udcc6 15 lipca<\/p>\n
\u015awiatowy Dzie\u0144 Bez Telefonu Kom\u00f3rkowego<\/span><\/strong><\/p>\n \ud83d\udcf5 Co kryj\u0105 w sobie struktury zbudowane z cz\u0105steczek w kszta\u0142cie banana? I co to ma wsp\u00f3lnego z telefonem kom\u00f3rkowym? \ud83d\udcf5 Jak prze\u017cy\u0107 dzie\u0144 bez dzwonienia, smsowania, robienia zdj\u0119\u0107, przegl\u0105dania Internetu i jeszcze wielu rzeczy, na kt\u00f3re pozwalaj\u0105 nasze telefony i smartfony? A jednak internauci na ca\u0142ym \u015bwiecie ju\u017c od kilkunastu lat nawo\u0142uj\u0105 do wy\u0142\u0105czenia kom\u00f3rki na 24 godziny w dniu 15 lipca.<\/p>\n \ud83d\udcf5 To nieoficjalne \u015bwi\u0119to ma nam przypomnie\u0107, \u017ce istnieje \u017cycie bez telefonu. Mo\u017ce to by\u0107 tak\u017ce dobra okazja do zastanowienia si\u0119 nad tym, czym jest kom\u00f3rka i jakie \u201eskarby\u201d w sobie kryje.<\/p>\n \ud83d\udcf5 Kiedy korzystamy z telefonu, tabletu czy laptopa, patrzymy na nie niemal ca\u0142y czas. Zazwyczaj nie zdajemy sobie sprawy, \u017ce za obrazem wy\u015bwietlanym na ekranie kryje si\u0119 interesuj\u0105ca technologia. \ud83d\udcf5 Podstawowym elementem, bez kt\u00f3rego nie mogliby\u015bmy np. czyta\u0107 tego tekstu na ekranie komputera, s\u0105 ciek\u0142e kryszta\u0142y. S\u0105 to, zazwyczaj organiczne substancje, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w stanie ciek\u0142okrystalicznym. Stan ten oznacza, \u017ce substancja taka posiada unikalne po\u0142\u0105czenie w\u0142a\u015bciwo\u015bci cieczy i struktur krystalicznych, czyli p\u0142ynno\u015b\u0107 powi\u0105zana z uporz\u0105dkowaniem. Poci\u0105ga to za sob\u0105 anizotropi\u0119 niekt\u00f3rych w\u0142a\u015bciwo\u015bci fizycznych takich substancji, m.in. dielektrycznych i optycznych. O ich w\u0142a\u015bciwo\u015bciach fizycznych decyduje ich rozmieszczenie w przestrzeni. W\u015br\u00f3d struktur ciek\u0142okrystalicznych najbardziej popularne i poznane s\u0105 nematyki. W pewnym momencie wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce zainteresowanie tymi materia\u0142ami spada. Jednak\u017ce zaskakuj\u0105ce odkrycia ostatnich 10 lat sprawiaj\u0105 jednak, \u017ce zn\u00f3w spogl\u0105damy na nie z zaciekawieniem. Ka\u017cde z odkry\u0107 przybli\u017ca nas do g\u0142\u0119bszego zrozumienia fazy nematycznej.<\/p>\n \ud83d\udcf5 Zacznijmy od tego, co kryje si\u0119 pod nazw\u0105 nematyki – s\u0105 to substancje, w kt\u00f3rej moleku\u0142y s\u0105 u\u0142o\u017cone w pewien okre\u015blony spos\u00f3b. Cz\u0105steczki musz\u0105 przyjmowa\u0107 wyd\u0142u\u017cony kszta\u0142t przypominaj\u0105ce zapa\u0142ki. Gdy rzucimy je swobodnie, na przyk\u0142ad na wod\u0119, ich rozk\u0142ad b\u0119dzie przypadkowy. Je\u015bli zaczniemy t\u0119 ciecz \u015bciska\u0107, w\u00f3wczas one samoczynnie zaczn\u0105 si\u0119 uk\u0142ada\u0107 w jednym, okre\u015blonym kierunku. Tak samo dzieje si\u0119 z cz\u0105steczkami, a stan, w kt\u00f3rym s\u0105 one u\u0142o\u017cone w jednym kierunku, nazywamy faz\u0105 ciek\u0142okrystaliczn\u0105. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 moleku\u0142 w tej fazie ma kszta\u0142t pr\u0119topodobny. Zdarzaj\u0105 si\u0119 jednak i takie, kt\u00f3re przypominaj\u0105… banany \ud83c\udf4c. S\u0105 zatem lekko zgi\u0119te. Zasadnicza r\u00f3\u017cnica dotyczy rotacji wok\u00f3\u0142 osi takiej cz\u0105steczki.<\/p>\n \ud83d\udcf5 Kszta\u0142t moleku\u0142 i ich przestrzenny rozk\u0142ad maj\u0105 kluczowe znaczenie dla w\u0142a\u015bciwo\u015bci materia\u0142u, wp\u0142ywaj\u0105 bowiem na tworzenie si\u0119 faz, w tym fazy nematycznej skr\u0119conej \u2013 niezwykle interesuj\u0105cej pod wzgl\u0119dem aplikacyjno\u015bci w elektrooptyce. \ud83d\udcf5 Takie z\u0142amanie symetrii dla banano-podobnych cz\u0105steczek prowadzi do powstania nowego nematycznego porz\u0105dku. Helisa otrzymana w wyniku uporz\u0105dkowanych moleku\u0142 wed\u0142ug ich d\u0142ugiej osi mo\u017ce by\u0107 prawo- lub lewoskr\u0119tna. Na taki uk\u0142ad mo\u017cna nast\u0119pnie oddzia\u0142ywa\u0107 polem elektrycznym, co powoduje deformacje struktury i otwiera tym samym now\u0105 przestrze\u0144 aplikacyjn\u0105 opisywanych uk\u0142ad\u00f3w. Z powodzeniem mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane na przyk\u0142ad do budowania szybkich przetwornik\u00f3w w telekomunikacji.<\/p>\n \ud83d\udcf5 W naszym laboratorium uda\u0142o nam si\u0119 zaobserwowa\u0107 i opisa\u0107 now\u0105, modulowan\u0105 przestrzennie nematyczn\u0105 symetri\u0119 stanu podstawowego. Ot\u00f3\u017c, banano-podobny kszta\u0142t moleku\u0142 i spos\u00f3b ich uporz\u0105dkowania w fazie nematycznej wp\u0142ywa na dynamik\u0119 ca\u0142ego uk\u0142adu. Owa dynamika zale\u017cy od podniesionej do kwadratu warto\u015bci skoku helisy. Dzi\u0119ki tak uporz\u0105dkowanemu uk\u0142adowi uda\u0142o nam si\u0119 skr\u00f3ci\u0107 kilkukrotnie skok helisy, co oznacza niezwykle szybk\u0105 reakcj\u0119 elektrooptyczn\u0105 uk\u0142adu. Dzi\u0119ki temu przesy\u0142anie informacji mo\u017ce by\u0107 nawet tysi\u0105ckrotnie szybsze w por\u00f3wnaniu do klasycznych materia\u0142\u00f3w nematycznych, a to daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 kolejnych interesuj\u0105cych zastosowa\u0144 \u2013 na przyk\u0142ad w przemy\u015ble wojskowym.<\/p>\n Zr\u00f3b wakacje swoim oczom – od\u0142\u00f3\u017c telefon.<\/strong><\/span><\/p>\n Badania prowadzone przez naukowc\u00f3w\/ Katarzyn\u0119 Merkel i Antoniego Kocota z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego koncentruj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na analizie fizycznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci tych materia\u0142\u00f3w w relacji do ich struktury.<\/em><\/div>\n<\/div>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n <\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [vc_row][vc_column width=”1\/3″][vc_single_image image=”193036″ img_size=”large” add_caption=”yes” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”2\/3″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n
\nWyja\u015bnia dr hab. Katarzyna Merkel, prof. U\u015a z Instytut In\u017cynierii Materia\u0142owej Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n
\nEkrany typu LCD, czyli \ud835\udddf\ud835\uddf6\ud835\uddfe\ud835\ude02\ud835\uddf6\ud835\uddf1 \ud835\uddd6\ud835\uddff\ud835\ude06\ud835\ude00\ud835\ude01\ud835\uddee\ud835\uddf9 \ud835\uddd7\ud835\uddf6\ud835\ude00\ud835\uddfd\ud835\uddf9\ud835\uddee\ud835\ude06, stosowane obecnie na szerok\u0105 skal\u0119 wy\u015bwietlaj\u0105 obraz sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z milion\u00f3w osobnych kom\u00f3rek, kt\u00f3re przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ich rozdzielczo\u015b\u0107. Wszystkie bazuj\u0105 na kilku zjawiskach \u2013 na polaryzacji \u015bwiat\u0142a, odkrytej w 1808 r. przez E. Malusa, oraz na faktach, \u017ce ciek\u0142e kryszta\u0142y mog\u0105 przepuszcza\u0107 i zmienia\u0107 polaryzacj\u0119 uprzednio spolaryzowanego \u015bwiat\u0142a, \u017ce struktura takiego kryszta\u0142u zmienia si\u0119 po przy\u0142o\u017ceniu do niego napi\u0119cia oraz na istnieniu przezroczystych substancji, kt\u00f3re przewodz\u0105 pr\u0105d. W skr\u00f3cie idea dzia\u0142ania LCD opiera si\u0119 na wykorzystaniu zmiany polaryzacji \u015bwiat\u0142a na skutek zmian orientacji ciek\u0142ego kryszta\u0142u pod wp\u0142ywem pola elektrycznego.<\/p>\n
\nWyobra\u017amy sobie moleku\u0142y o kszta\u0142cie banana, kiedy zaczynaj\u0105 si\u0119 porz\u0105dkowa\u0107, a dok\u0142adniej \u2013 styka\u0107 ko\u0144cami, tworz\u0105 uk\u0142ady \u015brubowe przypominaj\u0105ce helis\u0119 \ud83e\uddec. Mamy bowiem do czynienia z tzw. cz\u0105steczk\u0105 niechiraln\u0105 czyli, \u017ce cz\u0105steczka wyj\u015bciowa i jej lustrzane odbicie s\u0105 identyczne. Cz\u0105steczki te tworz\u0105 jednak struktury chiralne. Z tak\u0105 sytuacj\u0105 mamy do czynienia w przypadku niechiralnych desek, z kt\u00f3rych kto\u015b wykona\u0142 kr\u0119cone, a wi\u0119c chiralne schody. To prze\u0142omowe odkrycie!<\/p>\n