Sk\u0105d pomys\u0142?<\/strong><\/p>\n Oscylacje s\u0105 jednym z takich zjawisk, kt\u00f3re odnajdziemy w r\u00f3\u017cnych naukach, i to nie tylko \u015bcis\u0142ych, ale r\u00f3wnie\u017c i w sztuce. Przyk\u0142adem jest drzeworyt zatytu\u0142owany Wielka fala w Kanagawie z widokiem na g\u00f3r\u0119 Fud\u017ci; Hokusai, ok. 1831 r.<\/p>\n Zapraszamy uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich na hybrydowe warsztaty chemiczne po\u015bwi\u0119cone reakcjom oscylacyjnym!\u00a0Spotkanie rozpocznie kr\u00f3tki wyk\u0142ad wyja\u015bniaj\u0105cy reakcje oscylacyjne, a nast\u0119pnie odb\u0119d\u0105 si\u0119 pokazy demonstruj\u0105ce wybrane reakcje. Przedstawiciele klas b\u0119d\u0105 mieli okazj\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 w przeprowadzeniu reakcji oscylacyjnych.<\/p>\n Pomys\u0142odawc\u0105 wydarzenia i jego organizatorem jest dr hab. in\u017c. Jacek Nycz, prof. U\u015a. Wi\u0119cej o Profesorze na stronie: Nauka moja pasja | dr hab. in\u017c. Jacek Nycz, prof. U\u015a<\/a><\/p>\n Pokazy reakcji oscylacyjnych b\u0119d\u0105 prezentowane przez o\u015brodki naukowe w Katowicach (Uniwersytet \u015al\u0105ski), we Wroc\u0142awiu (Politechnika Wroc\u0142awska) i w \u0141odzi (Uniwersytet \u0141\u00f3dzki).<\/p>\n Zaj\u0119cia przeznaczone dla uczni\u00f3w klas \u015brednich i wszystkich os\u00f3b zainteresowanych tematem. Limit uczestnik\u00f3w wynosi 100 os\u00f3b.<\/p>\n Wydarzenie jest organizowane w ramach Tygodnia Liczb Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024.\u00a0<\/a><\/p>\n Zapraszamy na pokazy<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Wprowadzenie | chemia i matematyka” tab_id=”1709720617960-441819e5-1f3c”]\r\n Czy chemik mo\u017ce zapomnie\u0107 o fizyce czy matematyce?<\/span><\/strong><\/p>\n Wszystkie dziedziny wiedzy, w tym nauki \u015bcis\u0142e s\u0105 bardzo mocno ze sob\u0105 powi\u0105zane. Oznacza to, \u017ce nie mog\u0105 oby\u0107 si\u0119 bez pozosta\u0142ych, dope\u0142niaj\u0105cych je we wsp\u00f3lnym dziele opisu otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata.<\/p>\n Oscylacje s\u0105 jednym z takich zjawisk, kt\u00f3re odnajdziemy w r\u00f3\u017cnych naukach, i to nie tylko \u015bcis\u0142ych, ale r\u00f3wnie\u017c i w sztuce. Przyk\u0142adem jest drzeworyt zatytu\u0142owany Wielka fala w Kanagawie z widokiem na g\u00f3r\u0119 Fud\u017ci; Hokusai, ok. 1831 r.<\/p>\n Oscylacje mo\u017cemy inaczej nazwa\u0107 drganiami, wahaniami. S\u0105 to procesy, w trakcie kt\u00f3rych warto\u015bci pewnych wielko\u015bci fizycznych na przemian rosn\u0105 i malej\u0105. Jako przyk\u0142ad takiego procesu mo\u017cemy poda\u0107 ruch wahad\u0142a. Jest on opisywany funkcj\u0105 sinus. I w\u0142a\u015bnie funkcje trygonometryczne: sinus i cosinus s\u0105 najbardziej typowymi przyk\u0142adami funkcji, kt\u00f3re opisuj\u0105 wahania (oscylacje). W chemii znanych jest wiele reakcji, w kt\u00f3rych reagenty, np. formy przej\u015bciowe mi\u0119dzy substratami produktami lub p\u0142yn\u0105cy pr\u0105d reakcji elektrodowej zmieniaj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b okresowy. Wyja\u015bnienie tak niezwyk\u0142ej \u00a0dynamiki wymaga opracowania odpowiednich mechanizm\u00f3w reakcji chemicznych. Z oscylacyjnym przebiegiem reakcji cz\u0119sto zwi\u0105zana jest periodyczna zmiana barw, co u\u0142atwia nam zaobserwowanie tego zjawiska. Przyk\u0142adowymi, niezwykle efektownymi wizualnie przemianami tego typu s\u0105 reakcje oscylacyjne Bie\u0142ousowa-\u017baboty\u0144skiego czy Briggsa-Rauschera, a tak\u017ce \u201epulsuj\u0105ce rt\u0119ciowe serce\u201d. Co bardzo wa\u017cne, reakcje takie nie s\u0105 wy\u0142\u0105cznie laboratoryjmumi procesami, lecz s\u0105 rozpowszechnione w organizmach \u017cywych. Stymuluj\u0105 one np. skurcze serca, okresowe zmiany potencja\u0142u na b\u0142onie kom\u00f3rek nerwowych. Pi\u0119kne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c analogicznego pochodzenia struktury przestrzenne, przypominaj\u0105ce wzory na sk\u00f3rze w\u0119\u017cy czy umaszczenie zebry. Mo\u017cna te zjawiska matematycznie modelowa\u0107 poprzez wyznaczenie i rozwi\u0105zywanie r\u00f3wna\u0144 opisuj\u0105cych ich mechanizm (model Fielda-K\u00f6r\u00f6sa-Noyesa lub Oregonator), co jest domen\u0105 tzw. dynamiki nieliniowej. Co wi\u0119cej, matematyczne uj\u0119cie pozwala dostrzec uniwersalne, wsp\u00f3lne schematy zjawisk oscylacyjnych w zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnych, nie tylko chemicznych uk\u0142adach.<\/p>\n Mimo niezwykle efektownego przebiegu oscylacyjnych reakcji chemicznych i ogromnego w drugiej po\u0142owie XX wieku post\u0119pu w zrozumieniu mechanizm\u00f3w tych proces\u00f3w, wykazuj\u0105cych \u015bcis\u0142e korelacje z podstawami funkcjonowania \u017cywych organizm\u00f3w, zagadnienia nieliniowej dynamiki wci\u0105\u017c nie mog\u0105 znale\u017a\u0107 poczesnego miejsca w edukacji chemicznej, a w konsekwencji pozostaj\u0105 ma\u0142o znane spo\u0142eczno\u015bci chemik\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Nie zmieni\u0142a tego nawet Nagroda Nobla z chemii, przyznana w roku 1977 I. Prigogine\u2019owi za \u201cwk\u0142ad do nier\u00f3wnowagowej termodynamiki, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem teorii struktur dyssypatywnych\u201d. Jedn\u0105 z przyczyn takiego stanu rzeczy mo\u017ce by\u0107 interdyscyplinarno\u015b\u0107 tych zagadnie\u0144, kt\u00f3re wymagaj\u0105 pewnego opisu matematycznego i umiej\u0119tno\u015bci numerycznego modelowania. Ponadto istot\u0105 dynamiki nieliniowej jest badanie uk\u0142ad\u00f3w, kt\u00f3re na r\u00f3\u017cne sposoby trac\u0105 stabilno\u015b\u0107, co stanowi domen\u0119 nieklasycznej kinetyki chemicznej.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Wspomnienie Prof. Teresy Kowalskiej” tab_id=”1709715825039-306dbe41-b98f”][vc_row_inner][vc_column_inner width=”1\/3″]\r\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column_inner][vc_column_inner width=”2\/3″]\r\n O Prof. Teresie Kowalskiej<\/strong><\/span><\/p>\n \u015ap. profesorka chemii Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach specjalizuj\u0105ca si\u0119 w technikach chromatograficznych, kierowniczka Zak\u0142adu Fizykochemicznych Podstaw Chromatografii w latach 2004\u20132006, a od roku 2006 kierowniczka Zak\u0142adu Chemii Og\u00f3lnej i Chromatografii w Instytucie Chemii Uniwersytetu \u015al\u0105skiego.<\/p>\n Jej zainteresowania naukowe koncentrowa\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 chromatografii. Opublikowa\u0142a ponad 300 artyku\u0142\u00f3w naukowych w tej tematyce w uznanych czasopismach chemicznych o mi\u0119dzynarodowym zasi\u0119gu, jak r\u00f3wnie\u017c liczne rozdzia\u0142y w monografiach. Wypromowa\u0142a licznych doktor\u00f3w.\u00a0Ceniona nauczycielka akademicka, cz\u0142onkini rad redakcyjnych kilku czasopism naukowych, t\u0142umaczka literatury pi\u0119knej.<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column_inner][\/vc_row_inner][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Plan wydarzenia” tab_id=”1709718951159-c1b69b6c-ce33″]\r\n 10:00-10.05<\/strong> Przywitanie uczestnik\u00f3w – dr Anna Glenszczyk<\/p>\n 10.05-10.10<\/strong> Wprowadzenie oraz przedstawienie zaproszonych go\u015bci – dr hab. in\u017c. Jacek Nycz Prof. U\u015a<\/p>\n 10:15-11.00<\/strong> Wyk\u0142ad \u201eReakcje Oscylacyjne<\/strong>\u201d – prof. dr hab. Marek Orlik<\/p>\n 11:00-11.20<\/strong> Wspomnienie o Prof. Teresie Kowalskiej – dr hab. Mieczys\u0142aw Sajewicz, prof. U\u015a<\/p>\n POKAZY<\/strong><\/p>\n 11:20-11.40<\/strong> Transmisja z Katowic<\/strong> Zobacz wcze\u015bniej na YT Reakcja Briggsa-Rauschera\u00a0http:\/\/chemvlog.pl\/4-reakcja-oscylacyjna-briggsa-rauschera<\/a><\/p>\n 11:45-12.20 Transmisja z Politechniki Wroc\u0142awskiej Zobacz wcze\u015bniej na YT: Bij\u0105ce serce rt\u0119ciowe\u00a0http:\/\/chemvlog.pl\/32-bijace-serce-rteciowe<\/a><\/p>\n 12:20-12.50<\/strong> Transmisja z Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego<\/strong> Zobacz wcze\u015bniej na YT:<\/p>\n 12:50<\/strong> Zako\u0144czenie i podsumowanie warsztat\u00f3w<\/p>\n do pobrania:\n
\nLink do transmisji online: https:\/\/youtu.be\/g7BxqIwVBlk<\/a><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/Teresa_Kowalska-scaled.jpg\")
\nprof. Teresa Kowalska | Fot. Wikipedia<\/a><\/small><\/p>\n\n
\nPokaz reakcji Briggsa-Rauschera w wykonaniu m\u0142odzie\u017cy z Zespo\u0142u Katolickich Szk\u00f3\u0142 Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cych (opieka dr hab. in\u017c. Jacek Nycz Prof. U\u015a)<\/p>\n
\n<\/strong>Pokaz \u201ePulsuj\u0105cego serca rt\u0119ciowego\u201d w wykonaniu Akademickiego Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce Politechniki Wroc\u0142awskiej (opieka dr hab. in\u017c. Tomasz Olszewski, prof. PWr oraz dr in\u017c. Kinga Radwan-Olszewska)<\/p>\n
\nPokaz reakcji Bie\u0142ousowa-\u017baboty\u0144skiego w wykonaniu Publicznego Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce Uniwersytetu \u0141\u00f3dzkiego im. Sprawiedliwych w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata (opieka dr Anna Wypych-Stasiewicz, prof. U\u0141, dr Pawe\u0142 Urbaniak oraz dr Ewa Stronka-Lewkowska)<\/p>\n\n
\n
\nReakcja oscylacyjna Briggsa-Rauschera – procedura<\/a><\/p>\n