{"id":157478,"date":"2022-06-13T07:00:20","date_gmt":"2022-06-13T05:00:20","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/?p=157478"},"modified":"2022-06-13T09:22:56","modified_gmt":"2022-06-13T07:22:56","slug":"swiatowy-dzien-wellness-dr-maciej-kapkowski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2022\/06\/13\/swiatowy-dzien-wellness-dr-maciej-kapkowski\/","title":{"rendered":"\u015awiatowy Dzie\u0144 Wellness | dr Maciej Kapkowski"},"content":{"rendered":"

[vc_row css=”.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}”][vc_column width=”1\/4″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n

13 czerwca<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n

\u015aWIATOWY DZIE\u0143 WELLNESS<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n

\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_single_image image=”16858″ img_size=”full” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

Dnia 13 czerwca obchodzony jest \u015awiatowy Dzie\u0144 Wellness.<\/p>\n

My\u015bl\u0105c \u201ewellness\u201d, co sobie wyobra\u017casz? Szum wody, rozgrzane kamienie, sauna, k\u0105piel, zabiegi na cia\u0142o \u2013 wszystkie elementy wp\u0142ywaj\u0105ce na popraw\u0119 naszego samopoczucia i kondycji. Przydatne o ka\u017cdej porze roku, by na\u0142adowa\u0107 energi\u0105 i zrelaksowa\u0107 w dzisiejszym zabieganym \u015bwiecie. Bo \u015bwiat p\u0119dzi! A my razem z nim.<\/p>\n

Chwili wyciszenia i relaksu potrzebuje ka\u017cdy, \u017ceby lepiej funkcjonowa\u0107. I \u017ceby p\u00f3\u017aniej da\u0107 z siebie wi\u0119cej. Naukowcy z Instytutu Chemii U\u015a opatentowali kompozycj\u0119 substancji, kt\u00f3ra ma dobry (mo\u017cna rzec \u2013 zbawienny) wp\u0142yw na ro\u015bliny \u2013 dzi\u0119ki niej zmniejsza si\u0119 zapotrzebowanie na nawozy i wspomagacze wzrostu, kt\u00f3re trafiaj\u0105 do \u015brodowiska naturalnego. Autorami wynalazku s\u0105 naukowcy z Uniwersytetu \u015al\u0105skiego: dr Maciej Kapkowski, dr Micha\u0142 Ludynia, prof. dr hab. in\u017c. Jaros\u0142aw Pola\u0144ski, prof. dr hab. Marzena Dzida, dr Ma\u0142gorzata Rudnicka, dr Katarzyna Balin, a tak\u017ce naukowcy z Uniwersytetu Karola w Pradze: prof. PharmDr. Martin Dole\u017eal, Ph.D. oraz PharmDr. Petr Kastner, Ph.D.<\/p>\n

O SPA dla ro\u015blin pisze dr Maciej Kapkowski.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n

\r\n
\r\n \r\n

\u201eKartka z kalendarza\u201d<\/a> to cykl artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re powstawa\u0142y z okazji r\u00f3\u017cnych nietypowych \u015bwi\u0105t. Autorami prezentowanych materia\u0142\u00f3w s\u0105 studenci, doktoranci i pracownicy Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator color=”custom” accent_color=”#9b132a”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=”.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}” el_class=”shadow”][vc_column width=”1\/3″ el_class=”foto”][vc_column_text el_class=”foto” css=”.vc_custom_1654776700854{padding-right: 20px !important;padding-left: 20px !important;}”]\"\"
\nfot. archiwum prywatne<\/em>[\/vc_column_text]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

dr MACIEJ KAPKOWSKI<\/strong><\/small><\/span><\/p>\n

\n

adiunkt, Instytut Chemii<\/p>\n

wy\u015bwietl publikacje<\/a><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”2\/3″]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

Idea stosowania substancji wykazuj\u0105cych dzia\u0142anie pomocnicze jako \u015brodk\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych przenikanie przez b\u0142ony biologiczne oraz wzmacniaj\u0105cych dzia\u0142anie innych substancji biologicznie aktywnych jest znana ju\u017c od lat 50-tych XX wieku. Znacz\u0105cy wzrost i intensyfikacja bada\u0144 w tym zakresie nast\u0105pi\u0142 w latach 80-tych XX wieku. Penetrant powinien dobrze rozpuszcza\u0107 substancje biologicznie aktywne, przenika\u0107 przez b\u0142ony biologiczne oraz by\u0107 nieszkodliwy i szybko ulega\u0107 metabolizmowi. Zastosowanie penetranta jest ograniczone poprzez struktur\u0119 substancji aktywnej, kt\u00f3rej masa nie powinna przekracza\u0107 500 g\/mol, log P<\/em> (lipofilowo\u015b\u0107) powinien mie\u015bci\u0107 si\u0119 pomi\u0119dzy warto\u015bci\u0105 1 do 3, a temperatura topnienia nie powinna przekracza\u0107 200\u00b0C. Obecnie znanych jest ponad 350 substancji chemicznych wzmacniaj\u0105cych penetracj\u0119 (ang. chemical penetration enhancers<\/em> – CPE) przez b\u0142ony biologiczne. Sklasyfikowane zosta\u0142y r\u00f3\u017cne grupy penetrant\u00f3w z uwagi na ich struktur\u0119 chemiczn\u0105: sulfotlenki i ich pochodne, alkohole i poliole, amidy acykliczne i cykliczne, kwasy t\u0142uszczowe i ich estry, aminy, aminokwasy i ich pochodne, terpeny, cyklodekstryny, tenzydy oraz inne zwi\u0105zki organiczne [1].<\/p>\n

Jedn\u0105 z grup substancji charakteryzuj\u0105cych si\u0119 dzia\u0142aniem penetruj\u0105cym tkanki s\u0105 zwi\u0105zki o strukturze wiod\u0105cej dioksolanu (preferowane 1,3-dioksoacyklopentany) i dioksanu (preferowane 1,3-dioksoacykloheksany) z r\u00f3\u017cnymi \u0142a\u0144cuchami bocznymi. Przyk\u0142adowo najbardziej znanym penetrantem z tej grupy jest SEPA (2-N-nonylo-1,3-dioksolan) reprezentuj\u0105cy opatentowan\u0105 klas\u0119 zwi\u0105zk\u00f3w zawieraj\u0105cych r\u00f3\u017cne podstawniki dla struktury wiod\u0105cej 1,3-dioksolanu, gdzie podstawnik R stanowi grupy alkilowe C4<\/sub>-C18<\/sub> szczeg\u00f3lnie preferowane C6<\/sub>-C12<\/sub>. Zakres aplikacji tych grup zwi\u0105zk\u00f3w obejmuje zwi\u0119kszenie wch\u0142aniania \u015brodk\u00f3w terapeutycznych przez sk\u00f3r\u0119 ludzi i zwierz\u0105t. Jako no\u015bnik kompozycji substancji farmaceutycznych i penetrant\u00f3w opatentowano hydro\u017cele o charakterze hydrofilowym lub hydrofobowym. Substancjami czynnymi opisanymi w literaturze by\u0142y: progesteron, indometacyna i kofeina [2]. Wysoki stopie\u0144 bezpiecze\u0144stwa stosowania tych zwi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zany jest z nisk\u0105 toksyczno\u015bci\u0105 na O\u015brodkowy Uk\u0142ad Nerwowy (OUN), \u0142agodnym metabolizmem, \u0142atwym wydalaniem oraz brakiem innych niepo\u017c\u0105danych aktywno\u015bci farmakologicznych. Te w\u0142a\u015bciwo\u015bci bezpiecze\u0144stwa s\u0105 powodem sklasyfikowania go jako \u201emi\u0119kkiego wzmacniacza\u201d (ang. soft enhancer<\/em>) [3].<\/p>\n

Zakres stosowalno\u015bci dioksolan\u00f3w z uwagi na niewielkie masy molowe pozwala na aplikacj\u0119 tych zwi\u0105zk\u00f3w jako penetrant\u00f3w poprawiaj\u0105cych przenikanie substancji czynnych przez nadziemne organy ro\u015blin. Na autorskie badania w tym zakresie zosta\u0142a przyznana ochrona patentowa w UP RP oraz UPV CZK [4,5]. Stosowanie \u015brodk\u00f3w ochrony ro\u015blin oraz nawoz\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z ich akumulacj\u0105 w \u015brodowisku, w organizmach ro\u015blinnych i zwierz\u0119cych. Zanieczyszczeniu ulegaj\u0105 tak\u017ce gleba oraz wody powierzchniowe i gruntowe. Rozwi\u0105zanie problemu zmniejszenia dawek skutecznych herbicyd\u00f3w oraz nawoz\u00f3w sztucznych z zachowaniem dotychczasowego ich dzia\u0142ania, pozwoli nie tylko na oszcz\u0119dno\u015bci ekonomiczne, ale przyczyni si\u0119 do poprawy jako\u015bci \u017cywno\u015bci. Obecnie w ramach grantu finansowanego przez NCBiR LIDER\/39\/0137\/L-11\/19\/NCBR\/2020\/ autorskie rozwi\u0105zanie jest dopracowywane do zastosowania na szersz\u0105 skal\u0119. Rozwini\u0119cie wynalazku pozwoli na ograniczenie przenawo\u017cenia gleby oraz zmniejszy uci\u0105\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania herbicyd\u00f3w dla \u015brodowiska. Konsekwencj\u0105 wdro\u017cenia tej innowacji w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie nie tylko poprawa jako\u015bci \u017cywno\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c redukcja koszt\u00f3w stosowania nawoz\u00f3w sztucznych i herbicyd\u00f3w w rolnictwie. Rozwi\u0105zanie wpisuje si\u0119 w proekologiczny trend obejmuj\u0105cy redukcj\u0119 stosowania zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych stanowi\u0105cych promotory lub inhibitory wzrostu ro\u015blin oraz nawoz\u00f3w sztucznych, przyczyniaj\u0105c si\u0119 do ograniczenia ich ilo\u015bci w \u015brodowisku naturalnym.<\/p>\n

 <\/p>\n

Wi\u0119cej o patencie:<\/p>\n

\n

Patent | SPA dla ro\u015blin, czyli nowa kompozycja u\u0142atwiaj\u0105ca penetracj\u0119 tkanek ro\u015blinnych<\/a><\/p>\n<\/blockquote>\n