15 czerwca<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \u015aWIATOWY DZIE\u0143 WIATRU<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_single_image image=”16858″ img_size=”full” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n Dnia 15 czerwca obchodzony jest \u015awiatowy Dzie\u0144 Wiatru.<\/p>\n Wiatr, wietrzyk, powiew, huragan, zefir, szkwa\u0142. Zjawisko kochane i znienawidzone, tworz\u0105ce i niszcz\u0105ce. Jak by\u0142o odbierane dawniej oraz jak si\u0119 z nim obchodzi\u0107 teraz m\u00f3wi dr hab. Ma\u0142gorzata Karolus, prof. U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \u201eKartka z kalendarza\u201d<\/a> to cykl artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re powstawa\u0142y z okazji r\u00f3\u017cnych nietypowych \u015bwi\u0105t. Autorami prezentowanych materia\u0142\u00f3w s\u0105 studenci, doktoranci i pracownicy Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator color=”custom” accent_color=”#9b132a”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=”.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}” el_class=”shadow”][vc_column width=”1\/4″ el_class=”foto”][vc_column_text el_class=”foto”] dr hab. MA\u0141GORZATA KAROLUS, prof. U\u015a<\/strong><\/small><\/span><\/p>\n Profesor Uczelni, wy\u015bwietl publikacje<\/small><\/a><\/p>\n Spotkanie z ksi\u0119ciem Filipem<\/small><\/a> Wiatr, zgodnie z definicj\u0105, to poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza wzgl\u0119dem powierzchni ziemi, wiej\u0105cy z obszar\u00f3w wy\u017cszego ci\u015bnienia do obszar\u00f3w ni\u017cszego ci\u015bnienia. Mo\u017cna poszerzy\u0107 definicj\u0119 o informacj\u0119, \u017ce w \u015brednich szeroko\u015bciach geograficznych, ze wzgl\u0119du na si\u0142\u0119 Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj r\u00f3wnolegle do linii takiego samego ci\u015bnienia (tzw. wiatr geostroficzny). Na ca\u0142ym \u015bwiecie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 oko\u0142o 2000 nazw wiatr\u00f3w lokalnych.<\/p>\n Tyle m\u00f3wi sucha definicja, a wiatr przecie\u017c kryje w sobie wiele tajemnic i mo\u017cliwo\u015bci\u2026<\/p>\n Od zarania dziej\u00f3w wiatr i b\u00f3g wiatru mieli swoje miejsce w mitologiach. Przyk\u0142adowo, w Grecji kr\u00f3lem wszystkich wiatr\u00f3w by\u0142 Ajlos (Eol), a chyba najbardziej znany Zefir (Favonius), przynosi\u0142 zachodni, \u0142agodny wiatr, zwiastuj\u0105cy nadej\u015bcie wiosny.<\/p>\n W mitologii s\u0142owia\u0144skiej b\u00f3stwem odpowiedzialnym za wiatry by\u0142 Strzyb\u00f3g.<\/p>\n W Ameryce Po\u0142udniowej jeden z najwa\u017cniejszych bog\u00f3w czczonych m.in. przez Toltek\u00f3w i Maj\u00f3w \u2013 Quetzalcoatl (Pierzasty W\u0105\u017c), w\u0105\u017c o pi\u00f3rach ptaka, uwa\u017cany by\u0142 za wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0119 \u015bwiata i boga wiatru, nieba (symbolizuj\u0105 to pi\u00f3ra) i ziemi (czego oznak\u0105 jest w\u0105\u017c).<\/p>\n Wiatr i powietrze od zawsze fascynowa\u0142y ludzi. Kiedy budzi\u0142a si\u0119 w ludziach \u015bwiadomo\u015b\u0107 i ch\u0119\u0107 zrozumienia praw przyrody, narodzi\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne teorie budowy otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata.<\/p>\n I tak, ju\u017c w drugim tysi\u0105cleciu p.n.e. opisano w indyjskich Wedach najstarsze znane filozoficzne modele wszech\u015bwiata. Zak\u0142adano tam, \u017ce wszech\u015bwiat sk\u0142ada si\u0119 z pi\u0119ciu \u017cywio\u0142\u00f3w: Waju (powietrze), Ap (woda), Agni (ogie\u0144), Prythiwi (ziemia) i Aka\u015ba (eter).<\/p>\n W p\u00f3\u017aniejszych wiekach Anaksymenes z Miletu (VI w. p.n.e.) uwa\u017ca\u0142, \u017ce podstaw\u0105 rzeczywisto\u015bci jest powietrze. A w IV w p.n.e. Arystoteles sformu\u0142owa\u0142 pogl\u0105d, i\u017c ca\u0142a materia sk\u0142ada si\u0119 z r\u00f3\u017cnych mieszanin czterech podstawowych \u017cywio\u0142\u00f3w (pierwiastk\u00f3w), do kt\u00f3rych zaliczy\u0142 powietrze, ziemi\u0119, ogie\u0144 i wod\u0119.<\/p>\n Najstarszym silnikiem wiatrowym, przetwarzaj\u0105cym energi\u0119 wiatru na energi\u0119 kinetyczn\u0105 jest wiatrak, budowla drewniana lub murowana, wyposa\u017cona w skrzyd\u0142a poruszane si\u0142\u0105 wiatru i nap\u0119dzaj\u0105ce urz\u0105dzenia. Najstarsze wiatraki pojawi\u0142y si\u0119 IX w. we wschodniej Persji, a w XII w. w Europie. Pierwotnie wiatraki s\u0142u\u017cy\u0142y do mielenia zbo\u017ca, ale w XIX w. w Holandii zacz\u0119to u\u017cywa\u0107 wiatrak\u00f3w do nap\u0119dzania pomp osuszaj\u0105cych poldery. W p\u00f3\u017aniejszych latach pojawi\u0142y si\u0119 wiatraki tartaczne oraz takie, kt\u00f3re rozdrabnia\u0142y ska\u0142y na kruszywa, wyciska\u0142y olej, me\u0142\u0142y tyto\u0144, drewno na papier, etc.<\/p>\n Dzisiaj, energi\u0119 wiatru kojarzymy przede wszystkim z odnawialnymi \u017ar\u00f3d\u0142ami energii, gdzie za pomoc\u0105 turbin wiatrowych wytwarzana jest energia elektryczna. Turbiny maj\u0105 po trzy skrzyd\u0142a i znajduj\u0105 si\u0119 na wysokich i w\u0105skich wie\u017cach.<\/p>\n Obecnie najwi\u0119ksz\u0105 morsk\u0105 farm\u0105 wiatrow\u0105 (elektrowni\u0105 wiatrow\u0105) na \u015bwiecie jest Hornsea One na Morzu P\u00f3\u0142nocnym, w odleg\u0142o\u015bci ponad 100 km od wybrze\u017ca brytyjskiego hrabstwa Yorkshire. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 174 turbiny o jednostkowej mocy 7 MW, rozlokowane na powierzchni ponad 400 km2, a jej moc przekracza 1.2 GW \u2013 to ilo\u015b\u0107 energii, wystarczaj\u0105ca na zasilenie ponad milion dom\u00f3w.<\/p>\n Nie nale\u017cy zapomina\u0107 o wykorzystaniu wiatru w sporcie i do zabawy. Wszystkie dzieci \u015bwiata, na wszystkich kontynentach puszczaj\u0105 w wietrzne dni latawce.<\/p>\n Szybownictwo \u2013 szybowce, statki powietrzne zdolne do lotu \u015blizgowego bez u\u017cycia w\u0142asnego nap\u0119du, kt\u00f3re swoj\u0105 si\u0142\u0119 no\u015bn\u0105 w locie uzyskuj\u0105 na skutek zjawisk aerodynamicznych wyst\u0119puj\u0105cych na jego powierzchniach no\u015bnych.<\/p>\n Ostatnio coraz bardziej popularny sport wodny \u2013 Kitesurfing \u2013 polegaj\u0105cy na poruszaniu si\u0119 po wodzie na desce z pomoc\u0105 p\u0119dnika \u2013 latawca (kite).<\/p>\n Na koniec, najpopularniejszy chyba wodny sport wykorzystuj\u0105cy energi\u0119 wiatru \u2013 najbli\u017cszy Pani Profesor \u2013 to \u017ceglarstwo.<\/p>\n Trudno jednoznacznie powiedzie\u0107, gdzie i jak ludzie rozpocz\u0119li po raz pierwszy \u017ceglowanie po morzach i oceanach \u015bwiata. Bez w\u0105tpienia natomiast wiadomo, \u017ce szeroko poj\u0119te \u017ceglarstwo stanowi istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dziej\u00f3w ca\u0142ej \u017ceglugi, a handel morski i wielkie odkrycia geograficzne s\u0105 ich sk\u0142adow\u0105. Ale historia, rozw\u00f3j i znaczenie \u017ceglarstwa na przestrzeni wiek\u00f3w to ju\u017c zupe\u0142nie inna opowie\u015b\u0107\u2026<\/p>\n![\"dr](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/KarolusMalgorzata_KW-300x300.jpg\")
\nfot. T. Kawka<\/em>[\/vc_column_text]\r\n
\n
\nInstytut In\u017cynierii Materia\u0142owej<\/p>\n
\nNauka | Moja Pasja<\/small><\/a><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n