15 wrzesie\u0144<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n MI\u0118DZYNARODOWY DZIE\u0143 KROPKI<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_single_image image=”16858″ img_size=”full” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n \u201eKartka z kalendarza\u201d<\/a> to cykl artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re powstawa\u0142y z okazji r\u00f3\u017cnych nietypowych \u015bwi\u0105t. Autorami prezentowanych materia\u0142\u00f3w s\u0105 studenci, doktoranci i pracownicy Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator color=”custom” accent_color=”#9b132a”]\r\n Ksi\u0105\u017cka pt. „Kropka” Petera H. Reynoldsa zapocz\u0105tkowa\u0142a Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Kropki, obchodzony na ca\u0142ym \u015bwiecie 15 wrze\u015bnia jako \u015bwi\u0119to kreatywno\u015bci, talentu i odwagi w pokonywaniu trudno\u015bci.<\/p>\n KONIEC, KROPKA! Wiemy, \u017ce kropka ma by\u0107 na ko\u0144cu. Ale istniej\u0105 pewne (wyj\u0105tkowe?) sytuacje, kiedy KROPKA jest na pocz\u0105tku. I w\u0142a\u015bnie o tym opowiada dr Marcin Kurpas, Prof. U\u015a z Instytutu Fizyki.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=”.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}” el_class=”shadow”][vc_column width=”1\/4″ el_class=”foto”][vc_column_text el_class=”foto”] dr MARCIN KURPAS, prof. U\u015a<\/strong><\/small><\/span><\/p>\n Profesor Uczelni, wy\u015bwietl publikacje<\/small><\/a><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n Gdy s\u0142yszymy \u201ekropka\u201d<\/span> pierwsza my\u015bl\u0105, kt\u00f3ra zwykle przychodzi nam do g\u0142owy jest znak interpunkcyjny. Jednak\u017ce kropka, jako symbol, ma znacznie szersze zastosowanie. W matematyce kropka umieszczona mi\u0119dzy dwoma wektorami lub skalarami oznacza ich iloczyn skalarny. Dwie kropki, w konfiguracji jedna pod drug\u0105, symbolizuj\u0105 dzia\u0142anie dzielenia dw\u00f3ch liczb. U\u017cywa jej si\u0119 tak\u017ce to oznaczania miejsca dziesi\u0119tnego w zapisie liczbowym. W chemii kropka u\u017cywana jest np. do oznaczania liczby elektron\u00f3w walencyjnych pierwiastk\u00f3w, a w fizyce kropka stosowana jest m.in. do oznaczania r\u00f3\u017cniczkowania funkcji wzgl\u0119dem zmiennej czasowej. Jednak gdy fizyk (lecz nie tylko) powie, \u017ce prowadzi badania kropek, ma na my\u015bli zupe\u0142nie co\u015b innego, mianowicie kropki kwantowe.<\/p>\n Kropki kwantowe to bardzo ma\u0142e obiekty o rozmiarach od kilku do kilkudziesi\u0119ciu nanometr\u00f3w (1 nanometr = 10-9<\/sup>m). Po raz pierwszy zosta\u0142y one wytworzone w 1980 r. przez rosyjskiego fizyka Alexeja Ekimova, a pierwszy opis teoretyczny wynik\u00f3w Ekimova zaproponowa\u0142, r\u00f3wnie\u017c rosyjski fizyk, Alexander Efros.<\/p>\n Przymiotnik \u201ekwantowa\u201d prowadzi nas do \u015bwiata mechaniki kwantowej, bowiem koncepcja kropki kwantowej opiera si\u0119 na fundamentalnym dla mechaniki kwantowej zjawisku kwantowania przestrzennego. Zjawisko to jest efektem przestrzennego ograniczenia ruchu cz\u0105stki, np. elektronu. Je\u015bli ograniczymy obszar w jakim mo\u017ce porusza\u0107 si\u0119 elektron do pewnej sko\u0144czonej obj\u0119to\u015bci, jego stany energetyczne (tzw. widmo) b\u0119d\u0105 mog\u0142y przyjmowa\u0107 jedynie \u015bci\u015ble okre\u015blone, dyskretne warto\u015bci. Tak dzieje si\u0119 na przyk\u0142ad w atomie, w kt\u00f3rym elektrony znajduj\u0105 si\u0119 na pow\u0142okach o dok\u0142adnie okre\u015blonych energiach. Im mniejszy jest obszar, w kt\u00f3rym mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 elektron, tym kwantowanie przestrzenne jest silniejsze, a stany energetyczne bardziej odleg\u0142e od siebie.<\/p>\n Analogia do atomu jest tu nieprzypadkowa. Okazuje si\u0119, \u017ce stany elektronu w kropce kwantowej s\u0105 bardzo podobne do stan\u00f3w elektronu w atomie. Dlatego te\u017c, kropki kwantowe nazywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sztucznymi atomami. Podobnie jak atomy, kropki kwantowe s\u0105 uk\u0142adami aktywnymi optycznie i wzbudzone potrafi\u0105 emitowa\u0107 \u015bwiat\u0142o o wybranej d\u0142ugo\u015bci fali. Pozwala to na ich zastosowanie w wy\u015bwietlaczach elektronicznych, do produkcji farb luminescencyjnych oraz w medycynie, np. jako markery kom\u00f3rek nowotworowych lub do monitorowania procesu uwalniania leku. Kropki kwantowe s\u0105 r\u00f3wnie\u017c u\u017cywane do budowy tranzystor\u00f3w jednoelektronowych, w kt\u00f3rych przep\u0142yw pr\u0105du elektrycznego mo\u017ce by\u0107 kontrolowany z dok\u0142adno\u015bci\u0105 jednego elektronu oraz w technologiach kwantowych, jako kwantowe bity (tzw. kubity).<\/p>\n Wymienione powy\u017cej zastosowania to jedynie wycinek mo\u017cliwo\u015bci tych ma\u0142ych obiekt\u00f3w, kt\u00f3re udowadniaj\u0105, \u017ce ma\u0142e mo\u017ce by\u0107 pi\u0119kne.<\/p>\n Koniec i kropka!<\/p>\n![](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/OSOBY\/KurpasMarcin.jpg\")
\nfot. archiwum prywatne<\/em>[\/vc_column_text]\r\n
\n
\nInstytut Fizyki im. Augusta Che\u0142kowskiego<\/p>\n