Marchewka \u2013 smakowicie i historycznie<\/strong>
\n<\/span>Jest chrupi\u0105ca, smaczna, soczysta i zawiera wa\u017cne dla zdrowia sk\u0142adniki od\u017cywcze. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas marchewk\u0119 kojarzy jako pomara\u0144czowe warzywo. Tymczasem gatunek, jakim jest marchew zwyczajna (\u0142ac. Daucus carota L.), zawiera ca\u0142y t\u0119czowy zbi\u00f3r r\u00f3\u017cnych odmian. Poza klasyczn\u0105 pomara\u0144czow\u0105 wersj\u0105 mo\u017cemy znale\u017a\u0107 marchewk\u0119 o barwie bia\u0142ej, kremowej, \u017c\u00f3\u0142tej, fioletowej czy czerwonej. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one od siebie nieco smakiem i sk\u0142adem chemicznym, ale ka\u017cda z nich niesie ze sob\u0105 wiele dobrego dla naszego organizmu. Pomara\u0144czowa odmiana zawdzi\u0119cza swoj\u0105 popularno\u015b\u0107 Holendrom. Dzika marchew zosta\u0142a \u201eudomowiona\u201d przez cz\u0142owieka oko\u0142o 5000 lat temu. Uprawiano r\u00f3\u017cne jej odmiany. W XVI wieku holenderscy rolnicy skupili swoje moce przerobowe na uprawie pomara\u0144czowej odmiany, bo jest to ich kolor narodowy. W ten spos\u00f3b pomara\u0144czowa marchew zosta\u0142a rozpowszechniona na \u015bwiecie i aktualnie znana i uprawiana jest niemal\u017ce na ca\u0142ej kuli ziemskiej.<\/p>\nSk\u0142ad podstawowy<\/strong>
\n<\/span>To pod\u0142u\u017cne warzywo korzeniowe w oko\u0142o 85% sk\u0142ada si\u0119 z wody, oko\u0142o 10% stanow\u0105 w\u0119glowodany, nast\u0119pnie 1% to bia\u0142ka i podobna ilo\u015b\u0107 b\u0142onnika. Pozosta\u0142e 3% stanowi\u0105 witaminy, minera\u0142y i inne sk\u0142adniki od\u017cywcze jak np. t\u0142uszcz. Marchewka jest niskokaloryczna. 100 gram\u00f3w tego warzywa zawiera \u015brednio 40 kcal. Z tego powodu marchewka jest nieodzownym sk\u0142adnikiem diety os\u00f3b odchudzaj\u0105cych\u00a0si\u0119.<\/p>\nZ czym to si\u0119 je?<\/strong><\/span>
\nObiegowa opinia g\u0142osi, \u017ce marchewka jest dobra na oczy. To prawda! Ma takie w\u0142a\u015bciwo\u015bci dzi\u0119ki zawarto\u015bci pomara\u0144czowego barwnika \u2013 beta-karotenu i luteiny. Luteina przeciwdzia\u0142a zwyrodnieniu plamki \u017c\u00f3\u0142tej oraz obni\u017ca ryzyko wyst\u0105pienia za\u0107my.\u00a0Krotenoid\u00a0jest natomiast prowitamin\u0105 (prekursorem) witaminy A. Jego odpowiednia poda\u017c w diecie mo\u017ce zabezpieczy\u0107 nas przed problemami ze wzrokiem, jak np. kurza \u015blepota czy sucho\u015b\u0107 oka. Beta-karoten jest silnym przeciwutleniaczem. Dzia\u0142a jak filtr przeciws\u0142oneczny. Jako prowitamina zapewnia \u017ar\u00f3d\u0142o witaminy A, kt\u00f3ra odgrywa kluczowe role w wielu procesach biochemicznych oraz poprawia kondycj\u0119 naszej sk\u00f3ry. Co ciekawe, marchew fioletowa zawiera wi\u0119cej beta-karotenu ni\u017c marchew pomara\u0144czowa. Te wa\u017cne sk\u0142adniki od\u017cywcze, ze wzgl\u0119du na\u00a0budow\u0119 chemiczn\u0105, s\u0142abo rozpuszczaj\u0105 si\u0119 w wodzie, dobrze natomiast w t\u0142uszczach. Z tego powodu suplementy diety z beta-karotenem czy lutein\u0105 cz\u0119sto sprzedawane s\u0105 w postaci kapsu\u0142ek zawieraj\u0105cych sk\u0142adnik aktywny rozpuszczony np. w oleju. Je\u017celi zatem zale\u017cy nam na jak najlepszym wch\u0142anianiu tych antyoksydant\u00f3w z marchewki lub z soku marchewkowego warto pami\u0119ta\u0107 o dodatku niewielkiej ilo\u015bci dobrych t\u0142uszcz\u00f3w. Z tego powodu w miejscach ze \u015bwie\u017co wyciskanymi sokami znajdziemy butelk\u0119 oliwy z oliwek do dyspozycji \u015bwiadomych konsument\u00f3w \ud83d\ude0a<\/p>\nNadaje koloru<\/span>
\n<\/strong>Marchewka jest dobra dla naszej sk\u00f3ry i potrafi (czasowo) zmieni\u0107 jej odcie\u0144. Dzieje si\u0119 tak, gdy\u017c marchewkowy barwnik odk\u0142ada si\u0119 w sk\u00f3rze, barwi\u0105c j\u0105 na sw\u00f3j naturalny pomara\u0144czowy kolor. Jednak nie zawsze odk\u0142ada si\u0119 w ciele r\u00f3wnomiernie. Osoby zjadaj\u0105ce du\u017ce ilo\u015bci marchewki lub pij\u0105ce spore ilo\u015bci soku z tego warzywa mog\u0105 po pewnym czasie obserwowa\u0107 na swoim ciele ciemne pomara\u0144czowe plamy. Wyst\u0119puj\u0105 one najcz\u0119\u015bciej na spodzie d\u0142oni i st\u00f3p. Spokojnie, nie jest to efekt trwa\u0142y. Ust\u0105pi po pewnym czasie od odstawienia marchewki.<\/p>\nPierwiastki na dobre samopoczucie<\/span><\/strong>
\nInne cenne sk\u0142adniki marchewki to witaminy: C, E, K i\u00a0PP\u00a0oraz witaminy z grupy B, minera\u0142y jak: wap\u0144, \u017celazo, magnez, cynk, potas, mied\u017a i fosfor oraz pozosta\u0142e antyoksydanty jak: alf-karoten, likopen czy antocyjany. Dzi\u0119ki takim komponentom zjadana ze smakiem marchewka przyczynia si\u0119 do zapewnienia podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych dla kom\u00f3rek naszego cia\u0142a, obni\u017cenia poziomu \u201ez\u0142ego\u201d cholesterolu czy przeciwdzia\u0142a wyst\u0105pieniu zmian nowotworowych.<\/p>\nNawet je\u015bli ci\u0119\u017cka, to lekka!<\/strong><\/span>
\nMarchewka jest warzywem lekkostrawnym. Zalecana jest w diecie os\u00f3b zmagaj\u0105cych si\u0119 z problemami trawiennymi. Zar\u00f3wno w przypadku zatru\u0107\u00a0pokarmowych, jak i\u00a0zapar\u0107. W naszej szeroko\u015bci geograficznej jest te\u017c warzywem pierwszego wyboru podczas rozszerzania diety niemowlak\u00f3w. Kt\u00f3\u017c z nas nie kojarzy dziecka obsmarowanego przetart\u0105 gotowan\u0105 marchewk\u0105 \ud83d\ude0a. Co ciekawe jej surowa wersja, dzi\u0119ki swojej twardo\u015bci i chrupko\u015bci, jest polecana przez dentyst\u00f3w logoped\u00f3w i\u00a0neurologoped\u00f3w\u00a0dla ma\u0142ych (i nie\u00a0tylko) pacjent\u00f3w w celu kszta\u0142towania nie tylko zdrowych nawyk\u00f3w \u017cywieniowych, ale i zdrowego aparatu mowy i uz\u0119bienia.<\/p>\nInspiracje marchewkowe<\/strong><\/span>
\nJak je\u015b\u0107 marchewk\u0119, \u017ceby by\u0142o zdrowo? Wiemy ju\u017c, \u017ce korzystnie jest w obecno\u015bci dobrych t\u0142uszcz\u00f3w. Najlepiej chrupa\u0107 j\u0105 na surowo. Taka posta\u0107 zawiera najwi\u0119cej cennych sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. Je\u017celi jednak chcemy marchewk\u0119 ugotowa\u0107, warto zrobi\u0107 to na parze i w jak najwi\u0119kszych kawa\u0142kach, by ograniczy\u0107 utrat\u0119 witamin i minera\u0142\u00f3w. Dla odmiany warto, zw\u0142aszcza\u00a0jesieni\u0105, gdy\u00a0s\u0105 szerzej dost\u0119pne, si\u0119gn\u0105\u0107 po marchewki innych kolor\u00f3w. Na koniec podpowiem, \u017ce marchewka \u015bwietnie nada si\u0119 do zup, sur\u00f3wek, sok\u00f3w, past kanapkowych oraz ciast! Tak, ciasto czy muffiny marchewkowe to ciekawa i zdrowsza alternatywa dla tradycyjnych wypiek\u00f3w. W Internecie mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c znale\u017a\u0107 przepis na \u201emarchewk\u0119\u00a0a\u2019la\u00a0\u0142oso\u015b\u201d. Takie nieoczywiste sposoby na to warzywo korzeniowe potwierdzaj\u0105, \u017ce nie tylko marchewka z groszkiem do obiadu ma racj\u0119 bytu.<\/p>\nZatem smacznego i na zdrowie!<\/p>\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
[vc_row content_placement=”middle” css=”.vc_custom_1656671476236{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}”][vc_column width=”1\/4″][vc_single_image image=”16858″ img_size=”full” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″][vc_separator color=”custom” accent_color=”#9b132a”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=”.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}” el_class=”shadow”][vc_column width=”1\/4″ el_class=”foto”][vc_column_text el_class=”foto”] Fot. archiwum prywatne[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n
Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3553,"featured_media":158589,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[295,528,9],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165340"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3553"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":165343,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165340\/revisions\/165343"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media\/158589"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/Orzel_800.jpg\")
<\/p>\n