{"id":172376,"date":"2024-01-10T08:59:08","date_gmt":"2024-01-10T07:59:08","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/?p=172376"},"modified":"2024-01-24T14:32:15","modified_gmt":"2024-01-24T13:32:15","slug":"chemia-na-mrozne-dni-prof-robert-musiol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2024\/01\/10\/chemia-na-mrozne-dni-prof-robert-musiol\/","title":{"rendered":"Chemia na mro\u017ane dni | prof. Robert Musio\u0142"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_tta_tabs][vc_tta_section title=&#8221;O czym jest artyku\u0142?&#8221; tab_id=&#8221;1704873035712-69dc4e6e-770d&#8221;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><small><span style=\"font-size: small;\">Jakim cudownym gad\u017cetem jest <strong>chemiczny ogrzewacz do r\u0105k <\/strong>podczas mro\u017anych dni!\u00a0Marzniesz\u2192\u0142amiesz\u2192grzeje \u0142apki i mo\u017cesz w komforcie od\u015bnie\u017ca\u0107 samoch\u00f3d, gdy temperatura si\u0119ga -20\u00b0C. <\/span><\/small><\/p>\n<p><small><span style=\"font-size: small;\">O tym jak to dzia\u0142a opowiada <strong>prof. dr hab. Robert Musio\u0142<\/strong> &#8211; <a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ich\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dyrektor Instytutu Chemii<\/a> i jednocze\u015bnie <a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/kandydat\/robert-musiol-ambasador-kierunku-studiow\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ambasador kierunku chemia<\/a>. W swojej pracy skupia si\u0119 na chemii medycznej oraz projektowaniu lek\u00f3w. Wyniki jego bada\u0144 upowszechniono w ponad 100 publikacjach naukowych oraz 30 patentach.<\/span><\/small><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_tta_section][\/vc_tta_tabs][vc_single_image image=&#8221;172400&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221; onclick=&#8221;img_link_large&#8221;][vc_single_image image=&#8221;172402&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221; onclick=&#8221;img_link_large&#8221;][vc_single_image image=&#8221;172401&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221; onclick=&#8221;img_link_large&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/p>\n<h3><span style=\"color: #002e5a;\"><strong>Ogrzewacze do r\u0105k<\/strong><\/span><\/h3>\n<p><strong>Chemiczne ogrzewacze do r\u0105k<\/strong> to niewielkie i praktyczne urz\u0105dzenia, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 poradzi\u0107 sobie w trudnych zimowych warunkach. Dzia\u0142aj\u0105 one na zasadzie <strong>reakcji chemicznej<\/strong> lub <strong>przemiany fizycznej<\/strong> w wyniku kt\u00f3rych uwalniane jest ciep\u0142o. Te pierwsze nazywane s\u0105 jednorazowymi poniewa\u017c po zainicjowaniu reakcji nie da si\u0119 jej ju\u017c zatrzyma\u0107 ani odwr\u00f3ci\u0107 tego procesu.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #002e5a;\">Ogrzewacz do r\u0105k &#8211; jak dzia\u0142a?<\/span><\/h3>\n<p>Podstawowym sk\u0142adnikiem chemicznym u\u017cywanym w tego rodzaju ogrzewaczach jest <strong>\u017cel krzemionkowy<\/strong>, kt\u00f3ry ma zapewni\u0107 \u015brodowisko do zaj\u015bcia reakcji oraz zwi\u0119kszy\u0107 pojemno\u015b\u0107 ciepln\u0105 ogrzewacza \u2013 czyli spowodowa\u0107, \u017ce b\u0119dzie grza\u0142 umiarkowanie, ale za to d\u0142u\u017cej. W \u017celu tym zawieszone s\u0105 substancje chemiczne, takie jak <strong>drobne opi\u0142ki \u017celaza, s\u00f3l kuchenna<\/strong> ewentualnie dodatki w postaci <strong>w\u0119gla aktywnego<\/strong> czy nas\u0105czonego wod\u0105 <strong>wermikulitu czyli glinki.<\/strong> Ca\u0142o\u015b\u0107 po wymieszaniu pakowana jest pr\u00f3\u017cniowo w foli\u0119 chroni\u0105c\u0105 przed dost\u0119pem powietrza. Zgniecenie lub rozerwanie opakowania pozwala na kontakt z tlenem, kt\u00f3ry reaguje z opi\u0142kami \u017celaza. Zachodzi <strong>reakcja utleniania<\/strong>, w wyniku kt\u00f3rej powstaje <strong>tlenek \u017celaza czyli potocznie rdza<\/strong>. Z uwagi na dodatek soli oraz wysoki stopie\u0144 rozdrobnienia reakcja ta zachodzi znacznie szybciej ni\u017c na przyk\u0142ad na gwo\u017adziu wystaj\u0105cym ze \u015bciany. Dlatego nadmiar energii wytwarzany w jej przebiegu wydziela si\u0119 w postaci ciep\u0142a. Naukowcy m\u00f3wi\u0105, \u017ce jest to <strong>proces egzotermiczny<\/strong>. Niezwyk\u0142a prostota i skuteczno\u015b\u0107 tych ogrzewaczy sprawiaj\u0105, \u017ce s\u0105 one wzgl\u0119dnie tanie i \u0142atwe do wykorzystania w sytuacjach, gdzie potrzebujemy szybkiego \u017ar\u00f3d\u0142a ciep\u0142a na zewn\u0105trz, na przyk\u0142ad podczas zimowych spacer\u00f3w czy aktywno\u015bci na \u015bwie\u017cym powietrzu. Chemiczne ogrzewacze do r\u0105k stanowi\u0105 \u015bwietny przyk\u0142ad, jak wykorzystanie reakcji chemicznej mo\u017ce przynie\u015b\u0107 nam praktyczne korzy\u015bci w codziennym \u017cyciu. Podstawow\u0105 wad\u0105 jest to, \u017ce raz aktywowanych nie przywr\u00f3cimy do pierwotnego stanu. Zu\u017cyt\u0105 torebk\u0119 po prostu si\u0119 wyrzuca.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #002e5a;\">W stron\u0119 ekologii &#8211; ogrzewacz do r\u0105k wielokrotnego u\u017cytku<\/span><\/h3>\n<p>Znacznie bardziej ekologicznym rozwi\u0105zaniem b\u0119d\u0105 ogrzewacze wykorzystuj\u0105ce przemian\u0119 fizyczn\u0105 bardzo st\u0119\u017conego roztworu. Najcz\u0119\u015bciej jest to <strong>wodny roztw\u00f3r octanu<\/strong> <strong>sodu<\/strong> zamkni\u0119ty w torebce zawieraj\u0105cej kawa\u0142ek blaszki. Octan sodu jest prost\u0105 chemiczn\u0105 i ca\u0142kowicie bezpieczn\u0105 substancj\u0105 o ciekawej w\u0142a\u015bciwo\u015bci pozwalaj\u0105cej otrzymanie <strong>roztworu przesyconego<\/strong> \u2013 czyli takiego w kt\u00f3rym rozpuszczone zosta\u0142o wi\u0119cej substancji ni\u017c wynosi maksymalna rozpuszczalno\u015b\u0107 w danej temperaturze. Ten pozornie niemo\u017cliwy to uzyskania stan mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 bardzo \u0142atwo rozpuszczaj\u0105c s\u00f3l w wysokiej temperaturze. Wtedy zazwyczaj mo\u017cna rozpu\u015bci\u0107 wi\u0119cej substancji ni\u017c na zimno \u2013 wie o tym ka\u017cdy, kto pr\u00f3bowa\u0142 pos\u0142odzi\u0107 zimn\u0105 herbat\u0119. Otrzymany na gor\u0105co roztw\u00f3r nasycony po och\u0142odzeniu staje si\u0119 przesyconym i niestabilnym \u2013 \u0142atwo mo\u017ce zacz\u0105\u0107 <strong>krystalizowa\u0107 oddaj\u0105c przy okazji zgromadzone ciep\u0142o<\/strong>. Innym roztworem przesyconym znanym z codziennego \u017cycia jest mi\u00f3d. Aby jednak octan sodu krystalizowa\u0142 szybciej ni\u017c mi\u00f3d i oddawa\u0142 jednocze\u015bnie ca\u0142e ciep\u0142o umieszcza si\u0119 w nim kawa\u0142ek blaszki, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy zgi\u0105\u0107 aby \u201eklin\u0119\u0142a\u201d ten ruch i d\u017awi\u0119k staj\u0105 si\u0119 aktywatorem procesu. Roztw\u00f3r szybko staje si\u0119 m\u0119tny, pojawiaj\u0105 si\u0119 kryszta\u0142y, a torebka rozgrzewa si\u0119 do oko\u0142o 50 stopni. Raz wykorzystany ogrzewacz mo\u017cemy ponownie aktywowa\u0107 umieszczaj\u0105c na pewien czas w gor\u0105cej wodzie.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #002e5a;\">Ogrzewacz do r\u0105k benzynowy<\/span><\/h3>\n<p>Jeszcze jednym ciekawym sposobem na ogrzanie r\u0105k jest wykorzystanie <strong>utleniania katalitycznego<\/strong>. W takich ogrzewaczach spalana jest najcz\u0119\u015bciej <strong>benzyna oczyszczona<\/strong> na specjalnym katalizatorze pokrytym metalem szlachetnym: <strong>platyn\u0105, rodem<\/strong>. Na powierzchni tego metalu po rozgrzaniu do wysokiej temperatury opary benzyny ulegaj\u0105 bezp\u0142omieniowemu spaleniu wydzielaj\u0105c znaczne ilo\u015bci ciep\u0142a. Wykorzystanie katalizatora oraz kontrola dost\u0119pu do tlenu pozwalaj\u0105 u\u017cywa\u0107 takich grza\u0142ek ca\u0142kiem bezpiecznie. Wad\u0105 tego ogrzewacza jest wydzielaj\u0105cy si\u0119 czasami zapach benzyny oraz potencjalnie niebezpieczne produkty spalania \u2013 jak tlenek w\u0119gla. Nie nale\u017cy u\u017cywa\u0107 go w zamkni\u0119tych pomieszczeniach oraz w \u015bpiworach.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #002e5a;\">Jak stosowa\u0107?<\/span><\/h3>\n<p>Warto zaopatrzy\u0107 si\u0119 w du\u017ce r\u0119kawiczki, najlepiej takie z jednym palcem, wtedy ogrzewacz mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 do \u015brodka. Mo\u017cna go te\u017c zawiesi\u0107 na szyi na wysoko\u015bci splotu s\u0142onecznego, aby ogrzewa\u0142 ca\u0142e cia\u0142o.<\/p>\n<p><em>Tak przygotowani mo\u017cemy z u\u015bmiechem od\u015bnie\u017ca\u0107 samoch\u00f3d z wy\u0142\u0105czonym silnikiem \u2013 ogrzewacz wychodzi taniej ni\u017c mandat. <\/em><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243;][vc_tta_tabs][vc_tta_section title=&#8221;O czym jest artyku\u0142?&#8221; tab_id=&#8221;1704873035712-69dc4e6e-770d&#8221;][\/vc_tta_section][\/vc_tta_tabs][vc_single_image image=&#8221;172400&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221; onclick=&#8221;img_link_large&#8221;][vc_single_image image=&#8221;172402&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221; onclick=&#8221;img_link_large&#8221;][vc_single_image image=&#8221;172401&#8243; img_size=&#8221;large&#8221; add_caption=&#8221;yes&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221; onclick=&#8221;img_link_large&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2024\/01\/10\/chemia-na-mrozne-dni-prof-robert-musiol\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":92,"featured_media":172406,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[295,42,9],"tags":[89,891,890],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172376"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/users\/92"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=172376"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172584,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/172376\/revisions\/172584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media\/172406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=172376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=172376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=172376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}