24 kwietnia<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \u015aWIATOWY DZIE\u0143 \u015aWIADOMO\u015aCI KOROZYJNEJ \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_single_image image=”16858″ img_size=”full” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n \u201eKartka z kalendarza\u201d<\/a> to cykl artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re powstawa\u0142y z okazji r\u00f3\u017cnych nietypowych \u015bwi\u0105t. Autorami prezentowanych materia\u0142\u00f3w s\u0105 studenci, doktoranci i pracownicy Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator color=”custom” accent_color=”#9b132a”]\r\n W 2010 roku \u015awiatowa Organizacja Korozyjna (World Corrosion Organization<\/em>\u00a0\u2013 WCO) og\u0142osi\u0142a dzie\u0144\u00a024 kwietnia jako \u015awiatowy Dzie\u0144 \u015awiadomo\u015bci Korozyjnej. Korozja jest problemem globalnym, a celem \u015awiatowego Dnia \u015awiadomo\u015bci Korozyjnej jest u\u015bwiadamianie spo\u0142ecze\u0144stwu zagro\u017ce\u0144, jakie wynikaj\u0105 z korodowania materia\u0142\u00f3w. Jak szacuj\u0105 eksperci, koszty usuwania zniszcze\u0144 korozyjnych w Polsce wynosz\u0105 oko\u0142o 90 miliard\u00f3w z\u0142otych rocznie. Nie s\u0105 to jedyne koszty, poniewa\u017c coraz cz\u0119\u015bciej pokrywa si\u0119 r\u00f3\u017cne materia\u0142y pow\u0142okami ochronnymi przed korozj\u0105, a to zwi\u0119ksza koszty napraw.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=”.vc_custom_1711462333911{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}”][vc_column width=”1\/4″][vc_column_text el_class=”foto”] Fot. archiwum prywatne [\/vc_column_text]\r\n dr ADRIAN GUDWA\u0143SKI Biuro ds. Infrastruktury Badawczo-Dydaktycznej Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych<\/small> Wy\u015bwietl publikacje<\/small><\/a><\/small><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n W dniu 24 kwietnia obchodzimy \u015awiatowy Dzie\u0144 \u015awiadomo\u015bci Korozyjnej. Katastrofa samolotu MiG-23M pod Kortrijk (4 lipca 1989 r.)<\/strong><\/p>\n \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.smartage.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/3555-1080×516.jpg<\/a><\/small><\/p>\n W dniu 4 lipca 1989 roku w belgijskim mie\u015bcie Kortrijk rozbi\u0142 si\u0119 radziecki samolot MiG-23M o numerze bocznym 29, za sterami kt\u00f3rego zasiad\u0142 radziecki pilot pu\u0142kownik Niko\u0142aj Skuridin. Samolot wystartowa\u0142 feralnego dnia z wojskowego lotniska Ko\u0142obrzeg \u2013 Bagicz o godzinie 9:14, kieruj\u0105c si\u0119 w stron\u0119 Morza Ba\u0142tyckiego. Po starcie samolotu na wysoko\u015bci 100 \u2013 150 metr\u00f3w pilot w\u0142\u0105czy\u0142 dopalacz zwi\u0119kszaj\u0105cy ci\u0105g silnika, jednak po tym obroty silnika spad\u0142y w spos\u00f3b wyra\u017any, powoduj\u0105c obni\u017cenie mocy oraz utrat\u0119 pr\u0119dko\u015bci samolotu. Pilot obserwuj\u0105c taki stan rzeczy stwierdzi\u0142, \u017ce silnik uleg\u0142 uszkodzeniu b\u0105d\u017a wy\u0142\u0105czeniu i opu\u015bci\u0142 maszyn\u0119 katapultuj\u0105c si\u0119, a na koniec l\u0105duj\u0105c w spos\u00f3b bezpieczny w morzu, sk\u0105d zosta\u0142 zabrany \u015bmig\u0142owcem. Samolot lecia\u0142 jednak jeszcze oko\u0142o 900 km przelatuj\u0105c nad kilkoma pa\u0144stwami europejskimi, po czym finalnie rozbi\u0142 si\u0119 dopiero po wyczerpaniu paliwa w mie\u015bcie Kortrijk oko\u0142o godziny 10:37 czasu lokalnego. W wyniku katastrofy \u015bmie\u0107 ponios\u0142a 1 osoba \u2013 mieszkaniec Kortrijk.<\/p>\n Pierwszym pytaniem, jakie si\u0119 nasuwa w tych okoliczno\u015bciach jest pytanie o to, jak to mo\u017cliwe, \u017ce samolot z niesprawnym silnikiem przelecia\u0142 jeszcze taki d\u0142ugi dystans zamiast si\u0119 rozbi\u0107? \u015aledztwo przeprowadzone po katastrofie wykaza\u0142o, \u017ce silnik nie zosta\u0142 uszkodzony ca\u0142kowicie, lecz na skutek korozji elektrochemicznej \u00a0jednego z element\u00f3w uk\u0142adu elektrycznego (powsta\u0142ej w wyniku ci\u0105g\u0142ego dzia\u0142ania wody morskiej na przewodach w silniku), chwilowo nast\u0105pi\u0142 spadek jego mocy. Po katapultowaniu si\u0119 pilota, obroty silnika uleg\u0142y zwi\u0119kszeniu do warto\u015bci maksymalnej, co spowodowa\u0142o wzbicie si\u0119 samolotu na wysoko\u015b\u0107 12300 metr\u00f3w, a w\u0142\u0105czony system kontroluj\u0105cy parametry lotu (autopilot), w kt\u00f3ry samolot by\u0142 wyposa\u017cony, utrzymywa\u0142 samolot w powietrzu po wyznaczonym kursie i wysoko\u015bci, a\u017c\u00a0 do wyczerpania paliwa i rozbicia si\u0119 o ziemi\u0119.<\/p>\n Katastrofa KC-130T (10 lipca 2017 r.)<\/strong><\/p>\n \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/i.dailymail.co.uk\/i\/pix\/2017\/07\/11\/16\/42389AF200000578-4683912-image-a-16_1499785203087.jpg<\/a><\/small><\/p>\n W dniu 10 lipca 2017 roku o godzinie 15:49 czasu lokalnego (godzina 22:49 czasu polskiego) w\u00a0pobli\u017cu miasta Greenwood\u00a0w stanie\u00a0Missisipi rozbi\u0142 si\u0119 samolot Lockheed Martin KC-130 nale\u017c\u0105cy do ameryka\u0144skich si\u0142 zbrojnych, transportuj\u0105cy \u00a0amunicj\u0119 oraz pojazdy dla \u017co\u0142nierzy. Jako przyczyn\u0119 katastrofy uznano oderwanie si\u0119 \u0142opaty \u015bmig\u0142a, a nast\u0119pnie jej uderzenie w kad\u0142ub na wysoko\u015bci oko\u0142o 6100 metr\u00f3w. W wyniku tego uderzenia dosz\u0142o do ci\u0105gu nast\u0119puj\u0105cych po sobie awarii: oderwania cz\u0119\u015bci poszycia, przeci\u0105\u017cenia wa\u0142u nap\u0119dowego jednego z silnik\u00f3w (nr 3), oderwania \u015bmig\u0142a z tego\u017c silnika i jego wbicia si\u0119 w kad\u0142ub samolotu oraz uderzenia w statecznik poziomy i oderwanie jego cz\u0119\u015bci. Konsekwencj\u0105 tych zdarze\u0144 by\u0142 najpierw rozpad kad\u0142uba samolotu przez dekompresj\u0119 na trzy cz\u0119\u015bci,\u00a0a\u00a0nast\u0119pnie\u00a0jeszcze\u00a0na\u00a0mniejsze\u00a0cz\u0119\u015bci.\u00a0W\u00a0katastrofie\u00a0\u015bmier\u0107\u00a0ponios\u0142o\u00a016\u00a0os\u00f3b. Po katastrofie powo\u0142any zosta\u0142 zesp\u00f3\u0142, kt\u00f3rego celem by\u0142o opracowanie zalece\u0144 i procedur maj\u0105cych uniemo\u017cliwi\u0107 powt\u00f3rzenie podobnych b\u0142\u0119d\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n Katastrofa lotu Aloha Airlines 243 (28 kwietnia 1988 r.)<\/strong><\/p>\n \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/8\/89\/Aloha_Airlines_Flight_243_fuselage_left_side.jpeg<\/a><\/small><\/p>\n W dniu 28 kwietnia 1988 r. na lotnisku \u00a0Kahului na wyspie Maui na Hawajach wyl\u0105dowa\u0142 uszkodzony samolot \u00a0Boeing 737-297 linii Aloha Airlines o numerze bocznym N73711 lec\u0105cy z lotniska Hilo do Honolulu. W wyniku uszkodzenia samolotu 65 os\u00f3b zosta\u0142o rannych, a 1 osoba zgin\u0119\u0142a. Oko\u0142o godziny 13:48 czasu lokalnego (0:48 czasu polskiego) na wysoko\u015bci 7300 metr\u00f3w w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 43 km od \u00a0Kahulu pasa\u017cerowie zajmuj\u0105cy miejsca z przodu samolotu us\u0142yszeli ha\u0142as dobiegaj\u0105cy z g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci kad\u0142uba, a tak\u017ce zaobserwowali p\u0119kni\u0119cie w poszyciu. W wyniku jego szybkiego powi\u0119kszania si\u0119 dosz\u0142o do eksplozywnej dekompresji powoduj\u0105cej oderwanie du\u017cego fragmentu poszycia (na d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 5 \u2013 6 metr\u00f3w). Na skutek takiego zdarzenia za\u0142oga zosta\u0142a zmuszona najpierw do szybkiego zej\u015bcia na wysoko\u015b\u0107 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 oddychanie powietrzem atmosferycznym (ze wzgl\u0119du na fakt, i\u017c w wyniku oderwania poszycia kad\u0142uba cz\u0119\u015b\u0107 pasa\u017cer\u00f3w zosta\u0142a pozbawiona masek z tlenem), a nast\u0119pnie do awaryjnego l\u0105dowania, kt\u00f3re to zako\u0144czy\u0142o si\u0119 powodzeniem o godzinie 13:58 czasu lokalnego (0:58 czasu polskiego). Za\u0142odze uda\u0142o si\u0119 wyl\u0105dowa\u0107 mimo, \u017ce dodatkowo podczas szybkiego zni\u017cania przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 lewy silnik, a za\u0142oga nie mia\u0142a pewno\u015bci co do stanu wysuni\u0119cia podwozia.<\/p>\n W wyniku \u015bledztwa przeprowadzonego przez Narodow\u0105 Rad\u0119 Bezpiecze\u0144stwa Transportu (National Transportation Safety Board \u2013 NTSB) jako bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0119 katastrofy uznano zm\u0119czenie materia\u0142u po\u0142\u0105czone z korozj\u0105 szkieletu samolotu (korozja szczelinowa). Korozj\u0119 spowodowa\u0142a du\u017ca wilgotno\u015b\u0107 panuj\u0105ca w rejonie Hawaj\u00f3w, a samolot wykonywa\u0142 na tym obszarze cz\u0119ste loty przez okres niemal\u017ce 20 lat. Dodatkowo wykazano, \u017ce p\u0119kniecie poszycia by\u0142o na pocz\u0105tku zdecydowanie mniejsze, jednak wci\u0105gni\u0119cie jednej ze stewardess w owe p\u0119kni\u0119cie (znajduj\u0105cej si\u0119 bezpo\u015brednio pod nim) spowodowa\u0142o jego zablokowanie oraz uniemo\u017cliwi\u0142o wyr\u00f3wnanie ci\u015bnienia, co Katastrofa lotu Far Eastern Air Transport 103 (22 sierpnia 1981 r.)<\/strong><\/p>\n \u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Far_Eastern_Air_Transport_Flight_103#\/media\/File:The_wreckage_of_Far_Eastern_Air_Transport_Flight_103.jpg<\/a><\/small><\/p>\n
\n<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/Gudwanski-Adrian.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\n<\/em><\/small><\/p>\n
\n<\/strong><\/small><\/span><\/p>\n
\n
\n<\/small><\/p>\n\n
Korozja to nie jest do ko\u0144ca sprawa \u201eprzyziemna\u201d\u2026, czyli rola korozji w katastrofach lotniczych<\/strong><\/span><\/h3>\n
\nMimo rozwoju technologii i pojawiania si\u0119 coraz to nowszych i lepszych metod ochrony przed korozj\u0105 w dalszym ci\u0105gu nie jeste\u015bmy w stanie wyeliminowa\u0107 korozji raz na zawsze. Wed\u0142ug oblicze\u0144 w ci\u0105gu roku w skali globu zniszczeniu przez korozj\u0119 ulega 25 mln ton stali, a globalny roczny koszt strat z ni\u0105 zwi\u0105zanych szacuje si\u0119 na 2,5 biliona dolar\u00f3w. Problem korozji dotyka praktycznie wszystkie obszary infrastruktury, mi\u0119dzy innymi budownictwo, przemys\u0142 motoryzacyjny, lotniczy, morski, chemiczny czy naftowy. Opr\u00f3cz strat materia\u0142owych czy finansowych korozja mo\u017ce doprowadzi\u0107 po\u015brednio lub bezpo\u015brednio tak\u017ce do strat bardziej tragicznych w skutkach \u2013 strat zdrowia i\/lub \u017cycia ludzkiego. Niniejszy artyku\u0142 zawiera przyk\u0142ady katastrof lotniczych, w kt\u00f3rych swoj\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a korozja.<\/p>\n![\"wrak](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/korozja-1.jpg\")
<\/p>\n![\"wrak](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/korozja-2.jpg\")
<\/p>\n
\nW wyniku przeprowadzonego \u015bledztwa ustalono, \u017ce na 16 \u0142opat \u015bmigie\u0142 nap\u0119dzaj\u0105cych samolot 12 z nich posiada\u0142o \u015blady g\u0142\u0119bokiej korozji (korozja w\u017cerowa). \u015alady te jak si\u0119 okaza\u0142o, obecne by\u0142y jeszcze przed przeprowadzonym w 2011 roku procesem regeneracji technicznej (wykonywanym po up\u0142ywie 5000 godzin pracy), a najciekawszy jest fakt, i\u017c wszystkie \u015bmig\u0142a przesz\u0142y pomy\u015blnie przez etap kontroli jako\u015bci bez wykazania nieprawid\u0142owo\u015bci. Jak jest zatem mo\u017cliwe, \u017ce \u015blady korozji nie zosta\u0142y zauwa\u017cone przed rozpocz\u0119ciem procesu regeneracji? Do przyczyn zaliczy\u0107 mo\u017cna na przyk\u0142ad:<\/p>\n\n
![\"wrak](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/korozja-3.jpeg\")
<\/small><\/p>\n
\nw konsekwencji doprowadzi\u0142o do oderwania si\u0119 wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci poszycia. W toku \u015bledztwa wysz\u0142o r\u00f3wnie\u017c na jaw, \u017ce jeden z pasa\u017cer\u00f3w w momencie wchodzenia na pok\u0142ad samolotu by\u0142 naocznym \u015bwiadkiem obecno\u015bci p\u0119kni\u0119cia w kad\u0142ubie, jednak z nieznanych przyczyn nie poinformowa\u0142 o tym fakcie nikogo z za\u0142ogi.<\/p>\n![\"cz\u0119\u015b\u0107](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Bez-kategorii\/korozja-4.jpg\")
<\/small><\/p>\n