31 stycznia<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n MI\u0118DZYNARODOWY dzie\u0144 ILUZJONISTY<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_single_image image=”16858″ img_size=”full” alignment=”center” style=”vc_box_rounded”][\/vc_column][vc_column width=”3\/4″]\r\n 31 stycznia obchodzony jest Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Iluzjonisty<\/p>\n Wielokrotnie widzimy co\u015b i nam si\u0119 wydaje, \u017ce\u2026 Mamy wra\u017cenie, \u017ce\u2026 A potem si\u0119 okazuj\u0119, \u017ce jednak to by\u0142o co\u015b innego, ni\u017c na pocz\u0105tku my\u015bleli\u015bmy. Przypadek? Nie \u2013 iluzja! Czarodzieje wszystkich kraj\u00f3w lubi\u0105 to! A studenci Ko\u0142a Naukowego Chemik\u00f3w \u201eAqua Regia\u201d zacieraj\u0105 r\u0119ce, \u017ceby Wam zdradzi\u0107 te magiczne tajemnice…<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \u201eKartka z kalendarza\u201d<\/a> to cykl artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re powstawa\u0142y z okazji r\u00f3\u017cnych nietypowych \u015bwi\u0105t. Autorami prezentowanych materia\u0142\u00f3w s\u0105 studenci, doktoranci i pracownicy Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[vc_separator color=”custom” accent_color=”#9b132a”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=”.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}” el_class=”shadow”][vc_column width=”1\/3″ el_class=”foto”][vc_column_text el_class=”foto” css=”.vc_custom_1643622079050{padding-right: 20px !important;padding-left: 20px !important;}”] [\/vc_column_text]\r\n Ko\u0142o Naukowe Chemik\u00f3w AQUA REGIA<\/strong><\/small><\/span><\/p>\n Instytut Chemii<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][vc_column width=”2\/3″]\r\n ![\"Ko\u0142o](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Nieprzypisane\/aqua_regia_logo-300x189.png\"){kind=logo}
<\/p>\n
\n![\"\ud83e\ude84\"](\"https:\/\/static.xx.fbcdn.net\/images\/emoji.php\/v9\/tb5\/1\/16\/1fa84.png\")
<\/span> Wielokrotnie widzimy co\u015b i nam si\u0119 wydaje, \u017ce\u2026 Mamy wra\u017cenie, \u017ce\u2026 A potem si\u0119 okazuj\u0119, \u017ce jednak to by\u0142o co\u015b innego, ni\u017c na pocz\u0105tku my\u015bleli\u015bmy. Przypadek? Nie \u2013 iluzja! Czarodzieje wszystkich kraj\u00f3w lubi\u0105 to! A studenci Ko\u0142a Naukowego Chemik\u00f3w \u201eAqua Regia\u201d zacieraj\u0105 r\u0119ce, \u017ceby Wam zdradzi\u0107 te magiczne tajemnice…<\/div>\n<\/span> W otaczaj\u0105cym nas \u015bwiecie spotykamy si\u0119 ze zjawiskami, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 dla nas trudne do wyja\u015bnienia. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce aby w co\u015b uwierzy\u0107, trzeba to najpierw zobaczy\u0107, cho\u0107 w przypadku iluzji jest to ogl\u0105danie czego\u015b, co tak naprawd\u0119 nie istnieje. Wi\u0119kszo\u015bci z nas iluzje kojarz\u0105 si\u0119 z wyci\u0105ganiem kr\u00f3lik\u00f3w z kapelusza i robieniem innych magicznych sztuczek. Jednak dla chemika iluzje s\u0105 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 wielu interesuj\u0105cych eksperyment\u00f3w, kt\u00f3rych podstaw\u0105 jest zaskoczenie obserwatora nieoczywistym efektem do\u015bwiadczenia. Przyjrzyjmy si\u0119 bli\u017cej kilku z nich, aby pozna\u0107 sk\u0105d bierze si\u0119 ca\u0142a magia chemii.<\/div>\n<\/span> Do\u015bwiadczenie \u201eZnikaj\u0105cy b\u0142\u0119kit\u201d mo\u017cemy por\u00f3wna\u0107 do znikania iluzjonisty w szafie \u2013 ale chemia nie ma nic do ukrycia i wszystko dzieje si\u0119 na naszych oczach. Roztw\u00f3r na pierwszy rzut oka jest przezroczysty. W istocie tak w\u0142a\u015bnie jest, ale wystarczy wstrz\u0105sn\u0105\u0107 kolbk\u0119 z roztworem, aby przyj\u0105\u0142 on barw\u0119 b\u0142\u0119kitn\u0105. Z up\u0142ywem czasu, bez \u017cadnych dodatkowych bod\u017ac\u00f3w, roztw\u00f3r powoli si\u0119 odbarwia. Prawdziwa magia, \u017cadnych sztuczek, wszyscy to widzieli! Cytuj\u0105c klasyka: Jak do tego dosz\u0142o? Nie wiem. Ale my wiemy! Obserwowane zmiany barwy roztworu s\u0105 efektem dw\u00f3ch przeciwbie\u017cnych reakcji zachodz\u0105cych w roztworze: redukcji i utleniania barwnika. Obecna w roztworze glukoza redukuje barwnik, powoduj\u0105c odbarwienie roztworu, natomiast wstrz\u0105\u015bni\u0119cie kolbk\u0105 doprowadza energi\u0119 do uk\u0142adu, powoduj\u0105c, \u017ce tlen pochodz\u0105cy z powietrza utlenia barwnik, a roztw\u00f3r przyjmuje barw\u0119 b\u0142\u0119kitn\u0105.<\/div>\n<\/span> Mo\u017ce wi\u0119c w nast\u0119pnej kolejno\u015bci wykorzystajmy magiczne sztuczki tak, aby co\u015b za nas wykona\u0142y. Chcieliby\u015bmy, aby pozmywa\u0142y za nas szk\u0142o laboratoryjne, jednak tym razem skupimy si\u0119 na bardziej czaruj\u0105cych rzeczach \u2013 niech balonik napompuje si\u0119 sam. Do kolby sto\u017ckowej dodajemy reagenty, a gdy na\u0142o\u017cymy na jej wylot balonik, ten zacznie wype\u0142nia\u0107 si\u0119 gazem. Niesamowite, poniewa\u017c gaz jest niewidoczny, a powstaje z ciek\u0142ych i sta\u0142ych regent\u00f3w. Wyja\u015bnienie jest proste: po dosypaniu sody do octu zachodzi reakcja chemiczna, w wyniku kt\u00f3rej powstaje dwutlenek w\u0119gla nape\u0142niaj\u0105cy balon.<\/div>\n<\/span> Czasem jednak chemiczna magia objawia si\u0119 w najbardziej nieoczekiwanych postaciach. Bo czy ktokolwiek z nas m\u00f3g\u0142by przypuszcza\u0107, \u017ce niekt\u00f3re ciecze w pewnych warunkach mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 twarde jak kamie\u0144, a potem rozp\u0142yn\u0105\u0107 si\u0119 w r\u0119kach, niczym g\u0119sta zupa? Ciecze, kt\u00f3re wykazuj\u0105 mi\u0119dzy innymi takie niezwyk\u0142e w\u0142a\u015bciwo\u015bci, nazywane s\u0105 nienewtonowskimi, a odpowiednie do\u015bwiadczenie z jedn\u0105 z takich cieczy mo\u017ce wykona\u0107 ka\u017cdy z nas w domowej kuchni \u2013 potrzebna jest jedynie skrobia ziemniaczana i woda! Oba sk\u0142adniki mieszamy w proporcjach oko\u0142o 1:1. \u017beby przetestowa\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci magicznej mieszaniny, najpierw powoli zanurzamy w niej palce. Ton\u0105, prawda? Kiedy jednak chcemy je szybko wyci\u0105gn\u0105\u0107, mieszanina zachowuje si\u0119 tak, jakby chcia\u0142a uwi\u0119zi\u0107 nas w swoim lepkim u\u015bcisku. No w\u0142a\u015bnie \u2013 lepkim. To s\u0142owo jest tu kluczowe, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie lepko\u015b\u0107 tej cieczy nienewtonowskiej odpowiada za jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci, a zale\u017cy ona od tego, jak szybko dzia\u0142amy na ciecz jak\u0105\u015b si\u0142\u0105. Kiedy zanurzali\u015bmy palce powoli, lepko\u015b\u0107 cieczy zmienia\u0142a si\u0119 nieznacznie, a r\u0119ka sz\u0142a na dno niczym dziurawy okr\u0119t. Kiedy jednak spr\u00f3bowali\u015bmy wyci\u0105gn\u0105\u0107 je szybkim ruchem, lepko\u015b\u0107 cieczy wzros\u0142a, czego efektem by\u0142o oblepienie r\u0119ki kapry\u015bn\u0105 mieszanin\u0105. Podobna sytuacja mia\u0142aby miejsce, gdyby\u015bmy zamiast szybko wyj\u0105\u0107 r\u0119k\u0119 z mieszaniny, spr\u00f3bowali gwa\u0142townym ruchem zanurzy\u0107 j\u0105 w zawiesinie \u2013 w\u00f3wczas napotka\u0142aby ona na tward\u0105 barier\u0119, kt\u00f3ra, niczym stra\u017cnik, strzeg\u0142aby drogi do wn\u0119trza cieczy.<\/div>\n<\/span> Na koniec, przenie\u015bmy chemiczne sztuczki na nieco bardziej znane nam otoczenie \u2013 krwiste sceny walki, oczywi\u015bcie te z wielkich ekran\u00f3w. Kinematografia jest pe\u0142na krwi, ale jak j\u0105 zdoby\u0107, jednocze\u015bnie nie pozbawiaj\u0105c nikogo p\u0142ynnej tkanki? Nic prostszego! Nie zdradzaj\u0105c szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tej historii, agresor z broni\u0105 wykona\u0142 jedno ci\u0119cie i pola\u0142a si\u0119 krew \u2013 ale czy naprawd\u0119 tak si\u0119 sta\u0142o? Ot\u00f3\u017c nie! Ofiara miejsce ci\u0119cia mia\u0142a natarte roztworem rodanku potasu, natomiast narz\u0119dzie zbrodni posmarowane by\u0142o sol\u0105 \u017celaza(III). Po kontakcie narz\u0119dzia ze sk\u00f3r\u0105 zasz\u0142a reakcja kompleksowania \u017celaza przez jony rodankowe, w wyniku czego powsta\u0142 zwi\u0105zek kompleksowy o krwistoczerwonej barwie. Prawdziwa iluzja na naszych oczach.<\/div>\n<\/span> Przywo\u0142ane przyk\u0142ady pokazuj\u0105 nam, \u017ce nawet w naszym otoczeniu spotykamy si\u0119 z iluzj\u0105, kt\u00f3rej podstaw\u0105 s\u0105 reakcje chemiczne i zjawiska fizyczne. Je\u015bli jeste\u015bcie ciekawi innych fascynuj\u0105cych do\u015bwiadcze\u0144, zapraszamy na kana\u0142 YouTube Ko\u0142o Naukowe Chemik\u00f3w Uniwersytetu \u015alaskiego „Aqua Regia”<\/span><\/a>, gdzie znajdziecie wi\u0119cej magicznych eksperyment\u00f3w – https:\/\/cutt.ly\/WOouqhV<\/a>.<\/div>\n