{"id":24023,"date":"2022-02-17T07:00:10","date_gmt":"2022-02-17T06:00:10","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/?p=24023"},"modified":"2022-05-05T08:56:28","modified_gmt":"2022-05-05T06:56:28","slug":"dzien-kota-prof-dr-hab-jerzy-dajka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2022\/02\/17\/dzien-kota-prof-dr-hab-jerzy-dajka\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 Kota | prof. dr hab. Jerzy Dajka"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><small><span style=\"letter-spacing: 0.6mm; color: #011535; font-size: 140%; font-family: 'PT Sans Narrow';\">17 lutego<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-transform: uppercase; text-align: right;\"><strong><small><span style=\"letter-spacing: 0.4mm; color: #9b132a; font-size: 160%; font-family: PT Sans Narrow;\">Dzie\u0144 KOTA<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n<p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[vc_single_image image=&#8221;16858&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;3\/4&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p>Dnia 17 lutego obchodzony jest Dzie\u0144 kota.<\/p>\n<p><span class=\"NormalTextRun BCX0 SCXW230342114\">Ca\u0142y czas nie ustajemy w wysi\u0142kach, \u017ceby zrozumie\u0107 i zdefiniowa\u0107 \u015bwiat. Coraz lepiej nam to wychodzi, ale czy kiedykolwiek zrozumiemy<\/span><span class=\"NormalTextRun BCX0 SCXW230342114\">&#8230; kota? O tajemniczym czworono\u017cnym indywiduali\u015bcie z naukowego punktu widzenia opowiada prof. dr hab<\/span><span class=\"NormalTextRun BCX0 SCXW230342114\">. Jerzy Dajka z Instytutu Fizyki.<\/span><\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/event\/?strona=1&amp;widok=lista&amp;odbiorca=&amp;kategoria=343&amp;lokalizacja=&amp;rok=&amp;miesiac=\">\u201eKartka z kalendarza\u201d<\/a> to cykl artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re powstawa\u0142y z okazji r\u00f3\u017cnych nietypowych \u015bwi\u0105t. Autorami prezentowanych materia\u0142\u00f3w s\u0105 studenci, doktoranci i pracownicy Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[vc_separator color=&#8221;custom&#8221; accent_color=&#8221;#9b132a&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;shadow&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243; el_class=&#8221;foto&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;foto&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1644843874598{padding-right: 20px !important;padding-left: 20px !important;}&#8221;]<img class=\"alignnone wp-image-24024 size-medium\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Nieprzypisane\/Jerzy-Dajka_DSC_2932-1-292x300.jpg\" alt=\"\" width=\"292\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Nieprzypisane\/Jerzy-Dajka_DSC_2932-1-292x300.jpg 292w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Nieprzypisane\/Jerzy-Dajka_DSC_2932-1-768x788.jpg 768w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Nieprzypisane\/Jerzy-Dajka_DSC_2932-1-998x1024.jpg 998w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Nieprzypisane\/Jerzy-Dajka_DSC_2932-1-560x575.jpg 560w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/Nieprzypisane\/Jerzy-Dajka_DSC_2932-1.jpg 1888w\" sizes=\"(max-width: 292px) 100vw, 292px\" \/><\/p>\n<p><em>Fot. archiwum U\u015a<\/em>[\/vc_column_text]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><span style=\"letter-spacing: 0.4mm; color: #002e5a; font-size: 200%; font-family: PT Sans Narrow;\"><small><strong>prof. dr hab. Jerzy Dajka<\/strong><\/small><\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p>Instytut Fizyki<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/p>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"3d854\" data-offset-key=\"9uetg-0-0\">\n<h2 class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"9uetg-0-0\"><span style=\"color: #003366;\" data-offset-key=\"9uetg-0-0\"><span class=\"NormalTextRun SCXW178600207 BCX0\">Fizyka toczy si\u0119 \u2026 kotem, czyli <\/span><span class=\"SpellingError SCXW178600207 BCX0\">felinologia<\/span><span class=\"NormalTextRun SCXW178600207 BCX0\"> kwantowa<\/span><\/span><\/h2>\n<\/div>\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"9uetg-0-0\"><span data-offset-key=\"9uetg-0-0\">\u00a0<\/span><span data-contrast=\"auto\">Atomy i moleku\u0142y, malutkie jak wod\u00f3r i du\u017ce jak fulereny, mog\u0105 w przyrodzie wyst\u0119powa\u0107 w formie superpozycji odr\u00f3\u017cnialnych stan\u00f3w (na przyk\u0142ad stan\u00f3w o okre\u015blonych energiach) i dopiero przeprowadzony pomiar pozwala obserwatorowi z prawdopodobie\u0144stwem, kt\u00f3re umiemy obliczy\u0107, stwierdzi\u0107, z kt\u00f3rym z element\u00f3w superpozycji ma do czynienia. Ju\u017c w latach trzydziestych poprzedniego wieku Erwin Schr\u00f6dinger, jeden z tw\u00f3rc\u00f3w mechaniki kwantowej i autor r\u00f3wnania swojego imienia, wiedzia\u0142 doskonale, \u017ce ka\u017cdy kot mo\u017ce by\u0107 \u017cywy lub martwy, za\u015b to, w kt\u00f3rym aktualnie jest stanie (kot-\u017cywy czy kot-martwy) mo\u017cna (cho\u0107by po zapachu) odr\u00f3\u017cni\u0107.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;335551550&quot;:6,&quot;335551620&quot;:6,&quot;335559731&quot;:567,&quot;335559740&quot;:360}\">\u00a0<\/span><\/div>\n<div class=\"\" data-block=\"true\" data-editor=\"3d854\" data-offset-key=\"apee2-0-0\">\n<div class=\"_1mf _1mj\" data-offset-key=\"apee2-0-0\">\n<p><span data-contrast=\"auto\">Schr\u00f6dinger zada\u0142 zatem pozornie niewinne pytanie: czy kot (odt\u0105d znany \u015bwiatu jako <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">Kot Schr\u00f6dingera<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\">) &#8211; podobnie jak atomy lub moleku\u0142y, z kt\u00f3rych wszak jest zbudowany &#8211; m\u00f3g\u0142by by\u0107 w superpozycji stan\u00f3w kot-\u017cywy i kot-martwy? Pytanie Schr\u00f6dingera poruszy\u0142o lawin\u0119 i do dzi\u015b fizycy i filozofowie potrafi\u0105 poda\u0107 przynajmniej kilka nier\u00f3wnowa\u017cnych wyja\u015bnie\u0144, dlaczego w przyrodzie wyst\u0119puj\u0105 raczej koty-\u017cywe lub koty-martwe, za\u015b wiek ca\u0142y mo\u017cna prze\u017cy\u0107 i nie spotyka\u0107 kota-zombi lub kota-nosferatu (odr\u00f3\u017cnialnych cho\u0107by z racji odmiennych zwyczaj\u00f3w \u017cywieniowych). Bardzo popularna jest opinia, \u017ce to dekoherencja, kt\u00f3rej przyczyn\u0105 jest nie\u015bwiadomy, cho\u0107 czujny obserwator, jakim jest \u015brodowisko, odpowiada za preferowane przez natur\u0119 postaci kot\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Koty Schr\u00f6dingera tymczasem na dobre zadomowi\u0142y si\u0119 w fizyce. W optyce kwantowej kotami Schr\u00f6dingera nazywa si\u0119 superpozycje makroskopowo odr\u00f3\u017cnialnych stan\u00f3w koherentnych \u015bwiat\u0142a. Tak przygotowane stany \u015bwiat\u0142a znakomicie nadaj\u0105 si\u0119 na qubity i s\u0142u\u017c\u0105 za \u201elitery kwantowej informacji\u201d w kwantowych obliczeniach i kwantowej komunikacji.\u00a0 Du\u017co, du\u017co p\u00f3\u017aniej Yakir Aharonov, Sandu Popescu, Daniel Rohrlich oraz Paul Skrzypczyk zauwa\u017cyli (<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">New Journal of Physics, 15 (2013) 113015<\/span><\/i><span data-contrast=\"auto\">), \u017ce w pewnych okoliczno\u015bciach foton o okre\u015blonej polaryzacji, maj\u0105cy do wyboru wy\u0142\u0105cznie dwie drogi, b\u0119dzie widziany na jednej z nich, za\u015b jego polaryzacja na drugiej. Je\u015bli foton to kot, a polaryzacja to u\u015bmiech, ka\u017cdy czytelnik Alicji w Krainie Czar\u00f3w rozpoznaje, \u017ce oto na naukow\u0105 scen\u0119 wkroczy\u0142 kwantowy <\/span><b><span data-contrast=\"auto\">Kot z Cheshire.<\/span><\/b><span data-contrast=\"auto\"> Na jednej z dwu dr\u00f3g widziany jest kot bez u\u015bmiechu (foton bez polaryzacji), za\u015b na drugiej u\u015bmiech bez kota (polaryzacja bez fotonu).\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Efekt separacji przestrzennej polaryzacji i po\u0142o\u017cenia fotonu nie czeka\u0142 d\u0142ugo na potwierdzenie eksperymentalne. Kwantowy Kot z Cheshire i zwi\u0105zane z nim poj\u0119cia s\u0142abego pomiaru i s\u0142abych warto\u015bci obserwabli przyczyni\u0142y si\u0119 do rozkwitu kwantowych rozumowa\u0144 kontrfaktycznych (\u201egdyby zasz\u0142o A, w\u00f3wczas zasz\u0142oby B\u201d) troch\u0119 na przek\u00f3r ortodoksyjnym fizykom wyznaj\u0105cym interpretacj\u0119 kopenhask\u0105 mechaniki kwantowej podan\u0105 przez Nielsa Bohra do wierzenia. Kwantowa komunikacja kontrfaktyczna [<\/span><i><span data-contrast=\"auto\">Nature Communications, (2021) 12:4770 <\/span><\/i><a href=\"https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41467-021-24933-9\"><span data-contrast=\"none\">https:\/\/doi.org\/10.1038\/s41467-021-24933-9<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">], gdy wymianie informacji nie towarzyszy (sic!) wymiana fizycznego (materialnego) no\u015bnika informacji pomi\u0119dzy komunikuj\u0105cymi si\u0119 stronami, jest jednym z kierunk\u00f3w, w kt\u00f3re dzi\u015b zmierza fizyczny rydwan post\u0119pu przez dwa koty ci\u0105gniony.<\/span><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><a href=\"https:\/\/tiny.pl\/9lm1r\">Read in english<\/a><\/p>\n<p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column][vc_empty_space][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;16858&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;3\/4&#8243;][vc_separator color=&#8221;custom&#8221; accent_color=&#8221;#9b132a&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;shadow&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243; el_class=&#8221;foto&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;foto&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1644843874598{padding-right: 20px !important;padding-left: 20px !important;}&#8221;] Fot. archiwum U\u015a[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column][vc_empty_space][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2022\/02\/17\/dzien-kota-prof-dr-hab-jerzy-dajka\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3553,"featured_media":24025,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[320,528,9],"tags":[574,622,133,698,466,696,697,535],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24023"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3553"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24023"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27421,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24023\/revisions\/27421"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}