{"id":25186,"date":"2022-03-07T08:57:01","date_gmt":"2022-03-07T07:57:01","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/?p=25186"},"modified":"2022-03-08T13:33:49","modified_gmt":"2022-03-08T12:33:49","slug":"rok-lukasiewicza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2022\/03\/07\/rok-lukasiewicza\/","title":{"rendered":"2022 Rokiem Ignacego \u0141ukasiewicza"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column]\r\n

\r\n
\r\n \r\n

| tekst: dr hab. Anna Bajorek, prof. U\u015a |<\/small>
\n| zdj\u0119cia: Agata Ko\u0142odziejczyk |<\/small><\/p>\n

\"\"
Ignacy \u0141ukasiewicz | Obraz olejny p\u0119dzla Andrzeja Grabowskiego, 1884 r. | fot. domena publiczna<\/small><\/figcaption><\/figure>\n

Senat Rzeczypospolitej Polskiej, ze wzgl\u0119du na wielkie i niezwyk\u0142e zas\u0142ugi Ignacego \u0141ukasiewicza dla przemys\u0142u i gospodarki Polski, a tak\u017ce Jego zaanga\u017cowanie w walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny oraz dba\u0142o\u015b\u0107 o pracownik\u00f3w, ustanowi\u0142 rok 2022 Rokiem Ignacego \u0141ukasiewicza.<\/p>\n

W styczniu przypada 140. rocznica jago \u015bmierci, natomiast w marcu 200. rocznica urodzin tw\u00f3rcy \u015bwiatowego przemys\u0142u naftowego. Mimo, \u017ce jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 bez w\u0105tpienia wp\u0142yn\u0119\u0142a na rozw\u00f3j Polski, jak r\u00f3wnie\u017c ca\u0142ego \u015bwiata, to znajomo\u015b\u0107 jego postaci jest w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie do\u015b\u0107 ograniczona. Kim zatem by\u0142 Ignacy \u0141ukasiewicz?<\/p>\n

O Badaczu<\/span><\/h3>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w 1822 r. w rodzinie szlacheckiej w Zadusznikach ko\u0142a Mielca (obecnie woj. podkarpackie). Osiem lat p\u00f3\u017aniej rodzina \u0141ukasiewicz\u00f3w przenios\u0142a si\u0119 do Rzeszowa, gdzie m\u0142ody Ignacy uko\u0144czy\u0142 w 1836r. gimnazjum. Niestety rodzina ze wzgl\u0119du na trudn\u0105 sytuacj\u0119 finansow\u0105 nie by\u0142a w stanie zapewni\u0107 mu dalszego wykszta\u0142cenia. Zatem Ignacy rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w aptece w \u0141a\u0144cucie. To zaj\u0119cie dawa\u0142o mu sporo satysfakcji, poniewa\u017c m\u00f3g\u0142 rozwija\u0107 swoje zainteresowania w zakresie farmacji i chemii. Rozpocz\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107 w r\u00f3\u017cnych organizacjach demokratyczno-niepodleg\u0142o\u015bciowych. W 1840 r. po zdaniu specjalistycznego egzaminu awansowa\u0142 na pomocnika aptekarskiego, a nast\u0119pnie przez kolejnych 6 lat pracowa\u0142 w Rzeszowie jako pomocnik aptekarski, poszerzaj\u0105c jednocze\u015bnie swoj\u0105 wiedz\u0119 w zakresie farmacji. Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 w 1846 r. zosta\u0142 aresztowany i osadzony we Lwowie. Jednak ze wzgl\u0119du na niedostateczn\u0105 ilo\u015b\u0107 zgromadzonych dowod\u00f3w nieco ponad rok p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zwolniony z aresztu z zakazem opuszczania miasta. \u0141ukasiewicz wr\u00f3ci\u0142 do pracy w aptece \u201ePod Z\u0142ot\u0105 Gwiazd\u0105\u201d, a dzi\u0119ki pomocy jej w\u0142a\u015bciciela Piotra Mikolascha dosta\u0142 zgod\u0119 na opuszczenie Lwowa i rozpocz\u0105\u0142 studia na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. Niestety brak pozytywnie zdanego egzaminu farmakognozji uniemo\u017cliwi\u0142 mu otrzymanie dyplomu. Dyplom magistra farmacji uzyska\u0142 dopiero w 1852 r. na Uniwersytecie Wiede\u0144skim. Po studiach wr\u00f3ci\u0142 do Lwowa i kontynuowa\u0142 prac\u0119 w aptece Mikolascha. Wtedy te\u017c rozpocz\u0105\u0142 badania nad destylacj\u0105 ropy naftowej, maj\u0105c nadziej\u0119 na ich wykorzystanie w farmacji. Z czasem w\u0142a\u015bciciel apteki wycofa\u0142 si\u0119 z tych bada\u0144, trac\u0105c nadziej\u0119 na ich mo\u017cliwo\u015bci aplikacyjne. Jednak ufaj\u0105c swojemu instynktowi naukowca, \u0141ukasiewicz wraz z drugim pracownikiem Janem Zehem nie porzucili swoich zainteresowa\u0144 i w efekcie otrzymali naft\u0119 metod\u0105 frakcjonowanej destylacji. Ignacy zamierza\u0142 wykorzysta\u0107 praktycznie ten wynalazek w innej dziedzinie ni\u017c farmacja. Wpad\u0142 na pomys\u0142, \u017ce nafta mo\u017ce mie\u0107 zastosowanie w lampach. St\u0105d z sukcesem przystosowa\u0142 konstrukcj\u0119 znanej do tej pory lampy oliwnej do wykorzystania nafty. I tak 31 lipca 1835r. wystaw\u0119 apteki \u201ePod Z\u0142ot\u0105 Gwiazd\u0105\u201d we Lwowie roz\u015bwietli\u0142a pierwsza lampa naftowa na \u015bwiecie.<\/p>\n

Rok p\u00f3\u017aniej \u0141ukasiewicz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Gorlic (woj. ma\u0142opolskie), to w\u0142a\u015bnie na terenach Beskidu Niskiego zlokalizowane s\u0105 obszary ropono\u015bne. Rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w gorlickiej aptece, a jednocze\u015bnie zacz\u0105\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z lokalnymi przedsi\u0119biorcami i w\u0142a\u015bcicielami teren\u00f3w ropono\u015bnych, zak\u0142adaj\u0105c pierwsze sp\u00f3\u0142ki i kopalnie ropy naftowej, kt\u00f3rych pozosta\u0142o\u015bci widoczne s\u0105 na tych terenach do dzi\u015b. To w Gorlicach w 1854 r. Ignacy \u0141ukasiewicz skonstruowa\u0142 pierwsz\u0105 na \u015bwiecie uliczn\u0105 lamp\u0119 naftow\u0105, kt\u00f3ra zap\u0142on\u0119\u0142a na najbardziej ruchliwym skrzy\u017cowaniu w mie\u015bcie zlokalizowanym w pobli\u017cu szpitala w dzielnicy Zawodzie. Dla upami\u0119tnienia tego wydarzenia do dzisiaj w tym miejscu mo\u017cna zobaczy\u0107 kapliczk\u0119 w kszta\u0142cie \u00f3wczesnej lampy naftowej. W 1854r. \u0141ukasiewicz za\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c pierwsz\u0105 na \u015bwiecie kopalni\u0119 ropy naftowej w B\u00f3brce ko\u0142o Krosna. Trzy lata w Kl\u0119czanach ko\u0142o Nowego S\u0105cza otworzy\u0142 rafineri\u0119. Z wydobywanej w tym miejscu ropy produkowa\u0142 naft\u0119, smary, oleje smarne i asfalt. W 1858 r. Ignacy \u0141ukasiewicz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Jas\u0142a i otworzy\u0142 na rynku w\u0142asn\u0105 aptek\u0119. Po po\u017carze rafinerii za\u0142o\u017cy\u0142 kolejn\u0105 w 1859 r. pod Krosnem w miejscowo\u015bci Polanka, gdzie r\u00f3wnie\u017c zamieszka\u0142. Nie zapomnia\u0142 o swojej dzia\u0142alno\u015bci na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci i aktywnie wspiera\u0142 powstanie styczniowe. W 1865 r. za\u0142o\u017cy\u0142 kolejn\u0105 rafineri\u0119 na terenie wsi Chork\u00f3wka. W kolejnych latach na terenie Beskidu Dukielskiego i Beskidu Niskiego za\u0142o\u017cy\u0142 kolejne kopalnie ropy naftowej, a w B\u00f3brce otworzy\u0142 leczniczy zak\u0142ad k\u0105pielowy jodowo-bromowy. \u0141ukasiewicz dzia\u0142a\u0142 aktywnie na rzecz spo\u0142eczno\u015bci lokalnej.<\/p>\n

Ignacy \u0141ukasiewicz zmar\u0142 w 1882 r. na skutek ci\u0119\u017ckiego zapalenia p\u0142uc.<\/p>\n

\u015aladami \u0141ukasiewicza<\/span><\/h3>\n

Warto zatem wybra\u0107 si\u0119 na wycieczk\u0119 na tereny Beskidu Niskiego i Podkarpacia szlakiem Ignacego \u0141ukasiewicza, odwiedzaj\u0105c m.in. Muzeum Przemys\u0142u Naftowego i Gazowniczego w B\u00f3brce<\/a> i poszukuj\u0105c \u015blad\u00f3w \u0141ukasiewicza w Gorlicach. Przy okazji takiej wycieczki warto zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 w Bieczu, mie\u015bcie Marcina Kromera, le\u017c\u0105cym na niewielkim wzg\u00f3rzu w pobli\u017cu teren\u00f3w ropono\u015bnych. Ma\u0142o kto wie, \u017ce do po\u0142owy XVI wieku by\u0142o to jedno z najwi\u0119kszych miast w Polsce i cieszy\u0142o si\u0119 szczeg\u00f3lnym zainteresowaniem Jagiellon\u00f3w, szczeg\u00f3lnie Kr\u00f3lowej Jadwigi, kt\u00f3ra wielokrotnie bywa\u0142a w mie\u015bcie i tu za\u0142o\u017cy\u0142a szpital. Z Bieczem wi\u0105\u017ce si\u0119 te\u017c legenda o s\u0142ynnej Szkole Kat\u00f3w i nie jest to na pewno Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce – tak \u017cartobliwe nazywane przez uczni\u00f3w i by\u0142ych absolwent\u00f3w, w tym i mnie.<\/p>\n

W naszej szkole Ignacy \u0141ukasiewicz nigdy nie by\u0142 postaci\u0105 anonimow\u0105, bo wielokrotnie na lekcjach fizyki i chemii o nim rozmawiali\u015bmy. Nie mog\u0142o by\u0107 jednak inaczej, bo kiedy dorasta si\u0119 na terenach \u201eoddychaj\u0105cych\u201d duchem \u0141ukasiewicza, jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 b\u0119d\u0105ca podstaw\u0105 wielu nowoczesnych technologii powinna by\u0107 propagowana.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]

<\/div><\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column] \r\n
\r\n
\r\n \r\n
\r\n https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/Gorlice_Widok-z-Skansen-Przemys\u0142u-Naftowego-Magdalena.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/Gorlice_Skansen-Przemys\u0142u-Naftowego-Magdalena-1.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/Gorlice_Skansen-Przemys\u0142u-Naftowego-Magdalena.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brkaLampaNaftowaWiszaca.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brkaLampaNaftowaStoj\u0105ca2.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brkaLampaNaftowaStoj\u0105ca.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka9.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka8.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka7.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka6.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka5.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka4.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka3.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka2.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka11.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka10.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_WnetrzeDomuLukasiewicza.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_WindaWyciagowa_ZakladyGLINIK.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_PawilonWystawowy2.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_PawilonWystawowy_Makieta-instalacji-Hydrokomplexu-w-rafinerii-nafty-GLIMAR-w-Gorlicach4.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_PawilonWystawowy_Makieta-instalacji-Hydrokomplexu-w-rafinerii-nafty-GLIMAR-w-Gorlicach.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_PawilonWystawowy.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_ObeliskUpamietniajacyZalozenieKopalni1854.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_NawierzchnioweWyposa\u017ceniaOdwiert\u00f3w.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka_Domek_Naftusia.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/02_MuzeumB\u00f3brka.jpg<\/span> <\/a> https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/01_PlanMuzeum.jpg<\/span> <\/a>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] […]<\/p>\n

Read More…<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":92,"featured_media":25217,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"saved","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[492],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25186"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/users\/92"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25186"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25234,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25186\/revisions\/25234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}