{"id":26154,"date":"2022-04-02T10:45:41","date_gmt":"2022-04-02T08:45:41","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/?p=26154"},"modified":"2022-05-05T08:36:32","modified_gmt":"2022-05-05T06:36:32","slug":"dzien-teczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2022\/04\/02\/dzien-teczy\/","title":{"rendered":"Dzie\u0144 T\u0119czy | dr Jerzy Jarosz, prof. U\u015a"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><small><span style=\"letter-spacing: 0.6mm; color: #011535; font-size: 140%; font-family: 'PT Sans Narrow';\">3 kwietnia<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-transform: uppercase; text-align: right;\"><strong><small><span style=\"letter-spacing: 0.4mm; color: #9b132a; font-size: 160%; font-family: PT Sans Narrow;\">DZIE\u0143 T\u0118CZY<\/span><\/small><\/strong><\/p>\n<p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[vc_single_image image=&#8221;16858&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;3\/4&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p>Dnia 3 kwietnia obchodzony jest Dzie\u0144 T\u0119czy<\/p>\n<p><em><strong>T\u0119cza. <\/strong>Kt\u00f3\u017c jej nie widzia\u0142? To najpi\u0119kniejsze i wcale nierzadkie zjawisko atmosferyczne zawsze zachwyca. Jej niezwyk\u0142a zjawiskowo\u015b\u0107 i wielobarwno\u015b\u0107 sprawi\u0142a, \u017ce sta\u0142a si\u0119 wa\u017cnym, cho\u0107 r\u00f3\u017cnoznacznym symbolem w wielu kulturach&#8230;.I niewa\u017cne, \u017ce to tylko rodzaj optycznej iluzji\u2026 wa\u017cne, \u017ce jest pi\u0119kna i zachwycaj\u0105ca. I, \u017ce nie tylko w Krainie Oz, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 gdzie\u015b ponad ni\u0105 marzenia si\u0119 spe\u0142niaj\u0105\u2026 <\/em><\/p>\n<p>Pi\u0119knej, wiosennej t\u0119czy, \u017cyczy dr Jerzy Jarosz, prof. U\u015a, przybli\u017caj\u0105c nam fenomen tego pi\u0119knego zjawiska.<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/category\/kartka-z-kalendarza\/\">\u201eKartka z kalendarza\u201d<\/a> to cykl artyku\u0142\u00f3w, kt\u00f3re powstawa\u0142y z okazji r\u00f3\u017cnych nietypowych \u015bwi\u0105t. Autorami prezentowanych materia\u0142\u00f3w s\u0105 studenci, doktoranci i pracownicy Wydzia\u0142u Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych U\u015a.<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[vc_separator color=&#8221;custom&#8221; accent_color=&#8221;#9b132a&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;shadow&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243; el_class=&#8221;foto&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;foto&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1648888606661{padding-right: 20px !important;padding-left: 20px !important;}&#8221;]<img class=\"alignnone wp-image-26155 size-full\" src=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/kartka\/JaroszJerzy_2.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"auto\" srcset=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/kartka\/JaroszJerzy_2.jpg 800w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/kartka\/JaroszJerzy_2-150x150.jpg 150w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/kartka\/JaroszJerzy_2-300x300.jpg 300w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/kartka\/JaroszJerzy_2-768x768.jpg 768w, https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/zdjecia-wydarzenia\/kartka\/JaroszJerzy_2-575x575.jpg 575w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><br \/>\n<em>Fot. archiwum U\u015a<\/em>[\/vc_column_text]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><p><span style=\"letter-spacing: 0.4mm; color: #002e5a; font-size: 200%; font-family: PT Sans Narrow;\"><small><strong>dr Jerzy Jarosz, prof. U\u015a<\/strong><\/small><\/span><\/p>\n<hr \/>\n<p>Wydzia\u0142 Nauk \u015acis\u0142ych i Technicznych<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        \r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/p>\n<h3><span style=\"color: #002a5e;\">Kt\u00f3\u017c jej nie widzia\u0142?<\/span><\/h3>\n<p>To najpi\u0119kniejsze i wcale nierzadkie zjawisko atmosferyczne zawsze zachwyca. Jej niezwyk\u0142a zjawiskowo\u015b\u0107 i wielobarwno\u015b\u0107 sprawi\u0142a, \u017ce sta\u0142a si\u0119 wa\u017cnym, cho\u0107 r\u00f3\u017cnoznacznym symbolem w wielu kulturach.<\/p>\n<p>Podziwiaj\u0105c t\u0119cz\u0119, rzadko pami\u0119tamy o tym, \u017ce to co widzimy, w\u0142a\u015bciwie nie istnieje. Nie istnieje fizycznie, tak jak istnieje chmura, czy b\u0142yskawica\u2026 nie istnieje bez nas \u2013 bez obserwatora. Pewnie nie trzeba tego przypomina\u0107, ale zwykle widzimy t\u0119cz\u0119 jako wielobarwny \u0142uk, b\u0119d\u0105cy tylko cz\u0119\u015bci\u0105 p\u00f3\u0142okr\u0119gu, kt\u00f3rego centrum znajduje si\u0119 poni\u017cej horyzontu. Og\u00f3lny mechanizm powstawania t\u0119czy jest nam znany od czas\u00f3w Bacona. Zajmowa\u0142 si\u0119 nim tak\u017ce Kartezjusz i Newton, ale dok\u0142adne zrozumienie problemu zawdzi\u0119czamy dopiero Thomasowi Youngowi i zastosowaniu falowej teorii \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #002a5e;\">Gdzie zakopany jest garnek ze z\u0142otem?<\/span><\/h3>\n<p>Aby zobaczy\u0107 t\u0119cz\u0119, potrzebne s\u0105: S\u0142o\u0144ce za nami i niezbyt wysoko nad horyzontem, deszcz przed nami o\u015bwietlony promieniami s\u0142onecznymi oraz my po\u015brodku. S\u0142oneczne \u015bwiat\u0142o bia\u0142e o\u015bwietlaj\u0105c krople deszczu i wnikaj\u0105c do nich, za\u0142amuje si\u0119 na powierzchni kropel pod r\u00f3\u017cnymi k\u0105tami w zale\u017cno\u015bci od d\u0142ugo\u015bci fali (dyspersja) i ulega rozszczepieniu na barwy. Nast\u0119pnie odbija si\u0119 wewn\u0105trz kropli od jej tylnej \u015bcianki (ca\u0142kowite wewn\u0119trzne odbicie) i opuszczaj\u0105c kropl\u0119, ponownie ulega za\u0142amaniu na granicy o\u015brodk\u00f3w aby powr\u00f3ci\u0107 do nas, jako \u015bwiat\u0142o odbite, rozszczepione na kolory.<\/p>\n<p>W rezultacie widzimy pierwszy \u0142uk t\u0119czy, malowany sekwencj\u0105 kolor\u00f3w od fioletowego wewn\u0105trz \u0142uku, do czerwonego na zewn\u0105trz. Jest to widmo ci\u0105g\u0142e, cho\u0107 z r\u00f3\u017cnych przyczyn, zwykli\u015bmy m\u00f3wi\u0107 (za Newtonem) o siedmiu kolorach t\u0119czy. Kolory te widzimy pod okre\u015blonymi k\u0105tami do osi g\u0142\u00f3wnej zjawiska, kt\u00f3r\u0105 jest linia wyznaczona przez S\u0142o\u0144ce i nasz\u0105 g\u0142ow\u0119.<\/p>\n<p>Jak wiadomo, koniec pierwszego \u0142uku t\u0119czy wskazuje miejsce, w kt\u00f3rym zosta\u0142 zakopany garnek ze z\u0142otem. Problem tylko w tym, \u017ce trudno to miejsce zlokalizowa\u0107, bo zmienia si\u0119 gdy tylko sami zmienimy po\u0142o\u017cenie\u2026<\/p>\n<p>\u015awiat\u0142o s\u0142oneczne mo\u017ce te\u017c wr\u00f3ci\u0107 do nas po dwukrotnym odbiciu wewn\u0105trz kropli. W\u00f3wczas jego nat\u0119\u017cenie jest mniejsze, a sekwencja rozszczepionych kolor\u00f3w ulega odwr\u00f3ceniu. W rezultacie mo\u017cemy zobaczy\u0107 drugi, mniej intensywny \u0142uk t\u0119czy, z kolorami od czerwieni wewn\u0105trz, do fioletu na zewn\u0105trz \u0142uku.<\/p>\n<h3><span style=\"color: #002a5e;\">A jednak iluzja<\/span><\/h3>\n<p>Pomi\u0119dzy \u0142ukami t\u0119czy mo\u017cna dostrzec znacznie ciemniejszy obszar nieba, nazywany pasem Aleksandra. To te\u017c tylko z\u0142udzenie, wywo\u0142ane kontrastem jasno\u015bci i specyfik\u0105 fizjologii receptor\u00f3w siatk\u00f3wki, znan\u0105, jako hamowanie oboczne.<\/p>\n<p>T\u0119cza to bardzo z\u0142o\u017cone zjawisko i temat jej wygl\u0105du wcale nie zosta\u0142 tu wyczerpany. Mo\u017cna czasem dostrzec dodatkow\u0105 struktur\u0119 barwn\u0105 wewn\u0105trz pierwszego \u0142uku, zwi\u0105zan\u0105 z interferencj\u0105 \u015bwiat\u0142a wewn\u0105trz kropel, mo\u017cna te\u017c zobaczy\u0107 t\u0119cz\u0119 jako pe\u0142ny okr\u0105g, je\u015bli tylko b\u0119dziemy obserwowali o\u015bwietlone krople deszczu z odpowiednio du\u017cej wysoko\u015bci.<\/p>\n<p>I niewa\u017cne, \u017ce to tylko rodzaj optycznej iluzji\u2026 wa\u017cne, \u017ce jest pi\u0119kna i zachwycaj\u0105ca. I, \u017ce nie tylko w Krainie Oz, z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 gdzie\u015b ponad ni\u0105 marzenia si\u0119 spe\u0142niaj\u0105\u2026 <a href=\"https:\/\/l.facebook.com\/l.php?u=https%3A%2F%2Fyoutu.be%2Fw_DKWlrA24k%3Ffbclid%3DIwAR3e-GDb9iw53uwVTFr4b9SrMLdh8GNNvTir4ETr_gNPkDxbngwzVgr37ug&amp;h=AT0oJZgahpuch7GJbxYA2tmC0_vFG9XNedtNUBxBg1sFRbEQaYGnqVJMW_O28pXK2Wa4VPrBuFDNIZ0Lk7IZiMoMMN33gNWvUj-Xk7nlt7hpWXk0xgAEl4OeY-FVU6LkBlHf&amp;__tn__=-UK-R&amp;c%5b0%5d=AT0eKo2VdOr-Sc96ULRw_X-hsYIpFXhzSzoglmpLLnWxzNVTsLy-B-hGTONbpPyaZRRu2hOAxU07XP9UHoGaWVjtxPVdxnkhabGpf6RKR5RuXQSHhF5foN4Cj3q2Q7jq7dYRrZlUQyKPDE61kIUWw7H2TzIsOl_F4X4KyPz7tzJLIj-M-w\">https:\/\/youtu.be\/w_DKWlrA24k<\/a><\/p>\n<p>Pi\u0119knej wiosennej t\u0119czy!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><a href=\"https:\/\/cutt.ly\/RainbowDay\">Read in english<\/a><\/p>\n<p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column][vc_empty_space][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/4&#8243;][vc_single_image image=&#8221;16858&#8243; img_size=&#8221;full&#8221; alignment=&#8221;center&#8221; style=&#8221;vc_box_rounded&#8221;][\/vc_column][vc_column width=&#8221;3\/4&#8243;][vc_separator color=&#8221;custom&#8221; accent_color=&#8221;#9b132a&#8221;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1629883969954{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221; el_class=&#8221;shadow&#8221;][vc_column width=&#8221;1\/3&#8243; el_class=&#8221;foto&#8221;][vc_column_text el_class=&#8221;foto&#8221; css=&#8221;.vc_custom_1648888606661{padding-right: 20px !important;padding-left: 20px !important;}&#8221;] Fot. archiwum U\u015a[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=&#8221;2\/3&#8243;][\/vc_column][\/vc_row][vc_row css=&#8221;.vc_custom_1626772894639{margin-bottom: 0px !important;border-bottom-width: 0px !important;padding-bottom: 0px !important;}&#8221;][vc_column][vc_empty_space][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/2022\/04\/02\/dzien-teczy\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":92,"featured_media":26156,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"categories":[528,9],"tags":[466,535],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26154"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/users\/92"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26154"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27414,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26154\/revisions\/27414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26156"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wnst\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}