Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

  • Polski
  • English
Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych

Harmonogram XVI Święta Liczby Pi

Wszystkie aktywności w ramach XVI Święta Liczby Pi mają charakter online.

Wykłady z każdej dyscypliny – w tym wykład inauguracyjny – będą dostępne w otwartej transmisji na żywo na kanale Youtube.

Równolegle do transmisji będą odbywały się zajęcia w „klasach”. Do wyboru:

  • klasa matematyczna
  • klasa ścisło-techniczna

Zajęcia w klasach – warsztaty i wykłady – zaplanowane są na platformie Zoom, gdzie obowiązują zapisy. Limity miejsc są uzależnione od charakteru wydarzenia, limit miejsc na wykładzie to 90 osób, na warsztatach limity ustalane są indywidualnie i zależą od prowadzącego.

Zapisy rozpoczynają się 3 marca 2022 r. o godz. 15.00. Udział w wydarzeniach jest bezpłatny.

Do pobrania:

  1. Harmonogram
  2. Zasady uczestnictwa

Transmisja otwarta na kanale YouTube od 8.50 do 15.00.

8:50 - 9:30 Leśna matematyka. Wykład

Prowadzący:
dr Andrzej Tomski

Matematyka

Opis:
Matematyka kojarzy nam się z wzorami, równaniami i figurami geometrycznymi, jednak mało kto potrafi podać przykład faktycznego jej zastosowania w przyrodzie. Wykład ma na celu przekonać słuchaczy, że matematykę można odnaleźć nawet na leśnych ścieżkach i że warto ją studiować, gdyż stanowi ona niezaprzeczalnie bezpośrednie zaplecze jednej z najbardziej dynamicznych współcześnie, nowych dziedzin nauki – nauki o danych. Będzie również o tym, co do tego mają huragany i jelenie.

9:30 - 9:40 Przywitanie

Prowadzący:
prof. dr hab. Maciej Sablik
dr Łukasz Dawidowski

9:42 - 10:25 Sztuka generatywna, czyli czy AI jest twórcza. Wykład inauguracyjny

Prowadzący:
prof. dr hab. Urszula Boryczka

Informatyka

Opis:
Nowe algorytmy, a w szczególności te, które tworzą sztuczną inteligencję, w znaczący sposób zmieniają charakter procesów twórczych. To krok w kierunku rozumienia i modelowania tych procesów (zachodzących w mózgu). Komputery dziś bez wątpienia odgrywają bardzo ważną rolę w działaniach twórczych, takich jak muzyka, architektura, sztuki piękne i nauka (np. programowania), jako współtwórcy lub wręcz samodzielni twórcy. Rzeczywiście, algorytm staje się tym, co poprowadzi pędzlem, instrumentem muzycznym, orkiestrą, piórem powieściopisarza itd. Uważny obserwator zachodzących zmian zauważy jednak, że musimy dążyć do bardziej dopracowanych relacji między komputerami a twórczością. Zamiast postrzegać komputer jako narzędzie pomagające ludzkim twórcom, moglibyśmy widzieć go jako twórczą jednostkę, samostanowiącą o sobie. Pogląd ten zapoczątkował powstanie nowej subdziedziny sztucznej inteligencji, zwanej kreatywnością obliczeniową (Computational Creativity). Niniejszy wykład porusza kwestię możliwości osiągnięcia kreatywności obliczeniowej na przykładzie programów komputerowych zdolnych do odtworzenia aspektów twórczego zachowania artystycznego.

10:30 - 11:10 Katalizatory – magiczne pałeczki w rękach chemików. Wykład

Prowadzący:
prof. dr hab. Grzegorz Mlostoń (Uniwersytet Łódzki) oraz prof. dr hab. inż. Stanisław Krompiec (Uniwersytet Śląski)

Chemia

Opis:
Wykład będzie poświęcony katalizatorom reakcji chemicznych – „magicznym” substancjom, dzięki którym niemożliwe staje się możliwe. Słuchacze dowiedzą się, że bez katalizatorów nie byłoby życia na Ziemi (fotosynteza), nie oddychalibyśmy (hemoglobina), nie strawilibyśmy obiadów i kolacji (enzymy), nie moglibyśmy napić się wina (też enzym). Dowiedzą się także, co może być katalizatorem (że prawie wszystko) i które są pochodzenia naturalnego, a które wytwarza człowiek (chemicy). Ponadto, na wybranych przykładach, uczestnicy zostaną wtajemniczeni w mechanizm działania owych „magicznych pałeczek”. No cóż, okaże się, że to nie magia, a czysta chemia i fizyka – czyli nauka! Zobaczą również, że kataliza to fundament istnienia i rozwoju cywilizacji – bez katalizatorów nie byłoby wielu leków, nowoczesnych materiałów, nawozów sztucznych, nowoczesnych paliw, ekologicznych silników samochodowych i źródeł energii.

11:15 - 11:55 Matematyka w konstrukcji odzieży. Wykład

Prowadzący:
dr Łukasz Dawidowski i Kinga Woźniak

Matematyka

Opis:
Krawiectwo jest bardzo użyteczną dziedziną, formą sztuki użytkowej wymagającą zdecydowanie więcej matematyki niż mogłoby się wydawać. Chcemy pokazać, gdzie jest jej miejsce w projektowaniu odzieży. Postaramy się to osiągnąć poprzez opisanie jak wygląda proces produkcji ubrań oraz dokładny jej przebieg na przykładzie bluzki stworzonej od zera przez prowadzącą – od projektu przez konstrukcję w pełni funkcjonalnego wykroju do gotowego fragmentu odzieży. Jest to bardzo czasochłonna praca wymagająca wielu konstrukcji odcinków, rzutów oraz krzywych, a także ogromu liczenia. W trakcie spotkania dwie osoby: przyszła projektantka mody i studentka inżynierii wzornictwa przemysłowego oraz zawodowy matematyk porozmawiają na temat wykorzystania matematyki (przede wszystkim geometrii) w praktyce. Spróbują odpowiedzieć dlaczego w tworzeniu ubrań nie można się obejść bez tej dziedziny.

12:00 - 12:40 Na tropie sprawcy - kryminalne zagadki z polimerem w roli głównej. Wykład

Prowadzący:
dr Justyna Jurek-Suliga

Inżynieria materiałowa

Opis:
W tym krótkim śledztwie z polimerem w roli głównej, poznamy materiały polimerowe, które pomogą Nam ustalić powiązania przestępcy ze zdarzeniem oraz metody jego działań. Dowiemy się także w jaki sposób się identyfikuje i określa właściwości fizykochemiczne polimerów znalezionych na miejscu zbrodni, jak również zapoznamy się z zadaniami ekspertów pracujących w laboratoriach kryminalistycznych, których rolą jest dostarczanie jak najwięcej informacji na temat zabezpieczonego materiału.

12:45 - 13:25 Zastosowania termowizji w bezpieczeństwie i życiu codziennym. Wykład

Prowadzący:
dr Mariusz Marzec

Inżynieria biomedyczna

Opis:
W czasie prezentacji zostaną omówione kamery termowizyjne oraz ich możliwości na podstawie kamer stacjonarnych i mobilnych. Będą też przedstawione przykładowe rozwiązania wykorzystujące termowizję w połączeniu ze światłem widzialnym do zwiększenia bezpieczeństwa pracowników i ludzi niepełnosprawnych.

13:30 - 14:10 Świet(l)ne oczy. Wykład

Prowadzący:
dr hab. Jerzy Kubacki

Fizyka

Opis:
Światło – dociera do nas z najdalszych zakątków otaczającego nas wszechświata w postaci fali elektromagnetycznej. Poznanie wartości prędkości światła umożliwiło określenie wieku wszechświata oraz oszacowanie jego wielkości. Jego obserwację prowadzi się za pomocą teleskopów w zakresie światła widzialnego i podczerwieni. Ilość światła docierającego do naszej planety definiuje linię horyzontu dla prowadzonych badań.

Z drugiej strony prowadzone są badania materii w coraz mniejszych skalach. Ludzkie oko rejestruje i przetwarza falę elektromagnetyczną w zakresie światła widzialnego. Obserwacja takich obiektów jak komórki i bakterie wymaga zastosowania mikroskopów. Do obserwacji jeszcze mniejszych obiektów musimy wykorzystać fale o mniejszej długości niż z zakresu światła widzialnego. W tym celu korzystamy z fal materii, np. elektronu, którego własności falowe zostały wykorzystane przy budowie mikroskopu elektronowego. W dużych urządzeniach zwanych synchrotronami możliwe jest wytworzenie szerokiego spektrum fali elektromagnetycznej wykorzystywanej do badania bardzo małych struktur materii, z której zbudowany jest nasz świat na Ziemi.

Na wykładzie przedstawione zostaną przykłady wykorzystania światła do obserwacji wszechświata oraz obiektów w nanoskali. Określona zostanie także rola elektronu w procesie wytwarzania promieniowania elektromagnetycznego.

14:15 - 14:55 Błędy w nauce. Wykład

Prowadzący:
red. Wiktor Niedzicki

Opis

Nie myli się tylko ten, kto nic nie robi. Uczeni, którzy odkrywają tajemnice świata także się mylą. Galileusz, Newton, Einstein i wielu innych błądziło, zanim znaleźli właściwe rozwiązanie. Dziś jesteśmy mądrzejsi ich doświadczeniem. Dziwimy się, jak oni mogli?! A może nie było innej możliwości? Wbrew pozorom, nauka to nie jest nieprzerwany ciąg sukcesów. Jej istotą są błędy i pomyłki. Czasem uczeni przez stulecia żywią fałszywe przekonania o świecie. Trwają w błędzie. Bywa, że pomysłowy pomiar całkowicie zmienia rozumienie przyrody. Sprawdzanie, poprawianie wyników i dążenie do prawdy to mozolne powiększanie naszej wiedzy! Dlaczego oszukiwali najwięksi uczeni? Jak poszukiwano najcięższych pierwiastków? Skąd się wzięła największa pomyłka Einsteina i dlaczego tak trudno było określić, czym jest światło? Kto był największym oszustem w dziejach nauki? I czy dziś zdarzają się spektakularne oszustwa? w jaki sposób błędy stawały się motorem postępu. Dlaczego, mimo pomyłek, a czasem zwykłej nieuczciwości, nauka rozwija się i z każdym rokiem wiemy więcej o budowie materii i budowie Wszechświata?

Klasa matematyczna

8:00 - 8:30 Pączki i równania. Wykład

Prowadzący:
dr Joanna Kubieniec

Opis:
W trakcie wykładu skupimy się w szczególności na rozwiązaniu następującego zadania: Ile jest takich rozwiązań równania x+y+z+t=25, że x,y,z,t ∈ N (należą do zbioru liczb naturalnych)

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

8:40 - 9:30 O metrykach, czyli jak mierzyć odległość. Wykład

Prowadzący:
dr Anna Rzepka

Opis:
Nietrudno zauważyć, że w życiu codziennym odległość między dwoma punktami nie zawsze można traktować jako długość odcinka łączącego te punkty. W trakcie wykładu opowiem, jak ogólniej możemy definiować odległość i jakie przykładowe metody wyznaczania odległości stosujemy. Pokażę też, że dla matematyka kula nie zawsze jest okrągła, a prosta nie zawsze jest linią prostą.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

10:30 - 11.30 Góry, chmury, tekstury - o składaniu funkcji. Wykład

Prowadzący:
dr hab. Przemysław Koprowski, prof. UŚ

Opis:
W trakcie prezentacji pokażę jak wykorzystać się czysto matematyczne pojęcie składania funkcji do stworzenia kreacji cyfrowych. Tak zwane „shadery” – bo to o nich mowa – są powszechnie wykorzystywane w grafice trójwymiarowej; zarówno w grach komputerowych, jak też wysoko-budżetowych produkcjach filmowych. W trakcie wykładu zobaczymy, jak składające ze sobą stosunkowo proste funkcje matematyczne (tworzące cegiełki naszego shadera), można otrzymać intrygujące obrazy cyfrowe.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

11:00 - 11.45 Zaobserwuj zaprogramuj - Pływające rodzynki. Warsztat

Prowadzący:
dr Jolanta Sobera

Opis:
Zajęcia z programowania w Scratchu, w czasie których napiszemy program
na podstawie przeprowadzonego wcześniej eksperymentu. Zajęcia
przeznaczone dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych. Do eksperymentu
uczeń może przygotować: szklankę wody mineralnej mocno gazowanej i garść
małych rodzynek.

Na wydarzenie na platformie MS Teams obowiązują zapisy

11:40 - 12:20 Czy nawiasy są potrzebne w matematyce? Wykład

Prowadzący:
prof. dr hab. Michał Baczyński

Opis:
Od pierwszych klas szkoły podstawowej uczeni jesteśmy stosować zapis matematyczny, w którym oprócz symboli (tzn. liczb i zmiennych) oraz znaków działań (+, -, *, /, itd.) występują różnego rodzaju nawiasy. Są one niezbędne, aby ustalić inną niż domyślna kolejność wykonywania operacji. W trakcie wykładu opowiemy o innych sposobach zapisu wzorów matematycznych i wyjaśnimy też dlaczego są one istotne z punktu widzenia obliczeń na komputerach i kalkulatorach.

Grupa docelowa: uczniowie szkół średnich

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

12:00 - 12:45 Zaobserwuj zaprogramuj - Lilie wodne. Warsztat

Prowadzący:
dr Jolanta Sobera

Opis:
Zajęcia z programowania w Scratchu, w czasie których napiszemy program
na podstawie przeprowadzonego wcześniej eksperymentu. Zajęcia
przeznaczone dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych. Do eksperymentu
uczeń może przygotować: talerz wody (zwykłej) i kartkę papieru oraz
nożyczki.

Na wydarzenie na platformie MS Teams obowiązują zapisy

12:30 - 13:15 Rangowanie w statystyce. Warsztaty

Prowadzący:
dr Agnieszka Kulawik

Opis:
W czasie warsztatów uczestnicy poznają sposób badania korelacji między dwiema cechami z wykorzystaniem pewnej metody opartej o rangowanie (współczynnik korelacji rangowej Spearmana). Po krótkiej części teoretycznej pojawi się szereg przykładów ukazujących w praktyce rolę współczynnika w badaniu zależności.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

13:25 - 13:55 O kontinuach. Wykład

Prowadzący:
dr hab. Andrzej Kucharski

Opis:
Podczas odczytu przedstawione zostaną podstawowe informacje o kontinuach. Odczyt ma zachęcić do studiowania topologii, a w szczególności teorii kontinuów

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

14:05 - 14:35 Rachunek prawdopodobieństwa w źrenicy oka. O modelowaniu stochastycznym w biologii. Wykład

Prowadzący:
dr Radosław Wieczorek

Opis:
W wykładzie opowiem, co to są procesy stochastyczne (losowe). Pokażę przykłady prostych procesów losowych, a następnie przykłady – już nie takich prostych – procesów losowych, które modelują pewne zjawiska biologiczne, w szczególności rozwój naczyń krwionośnych w oku.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

14:40 - 15.15 Problemy optymalizacyjne i symulowane wyżarzanie. Wykład

Prowadzący:
dr Piotr Idzik

Opis:
Truizmem jest stwierdzenie, że problemy optymalizacyjne stanowią ważną gałąź zastosowań matematyki. Algorytm symulowanego wyżarzania jest powszechnie stosowaną metodą przybliżonego rozwiązywania takich problemów. Podczas referatu zostanie przedstawiony sam algorytm jak i przykład jego wykorzystania. Nie będzie to „ciężki referat z dowodami i twierdzeniami”, a raczej niezobowiązujący spacer po okolicznych wzgórzach w celu znalezienia najwyższego z nich.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

15:20 - 16:00 Czy paradoksy mają korzyści? O sprzecznościach pozornych bądź nie. Wykład

Prowadzący:
Nicole Meisner

Opis:
Jesteśmy zgodni co do tego, że jedną z ról matematyki jest opis naszego świata. Staramy się pojąć to, co nas otacza, czy to za pomocą liczb, czy poszukując związków, które nam ten świat porządkują; jakichś wzajemnych jednoznaczności. Wydaje się zatem sprzeczne z tą ideą istnienie w matematyce paradoksów. Przedstawię kilka z nich, a potem postaram się opowiedzieć jak i dlaczego powstały oraz czy można je jakoś rozwiązać. Zakończymy nieco filozoficznym pytaniem — czy można matematykę uprawiać tak, aby tych paradoksów uniknąć?

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

Pilionerzy - zabawa

Prowadzący:
Studenci z Kół Naukowych Matematyki

Odbędzie się 6 serii zabawy:

  • 9:00 – 9:45
  • 10:00 – 10:45
  • 11:00 – 11:45
  • 12:00 – 12:45
  • 13:00 – 13:45
  • 14:00 – 14:45

Zabawa oparta na formule programu „Milionerzy”
Limit miejsc: 20 osób w każdej turze zabawy.
Grupa docelowa: od 4 klasy szkoły podstawowej.
Na wydarzenie na platformie Google Meet obowiązują zapisy

Klasa ścisło-techniczna

8:00 - 8:40 Materiały w służbie dentystom. Warsztaty

Prowadzący:
mgr inż. Izabela Matuła

Inżynieria materiałowa

Opis:
Prawie 120 milionów Amerykanów straciło co najmniej jednego zęba, a więc zapotrzebowanie na dentystów jest ogromne. Każdy dentysta by wykonywać swoją pracę potrzebuje specjalnych materiałów. Materiały stomatologiczne oraz pomocnicze muszą być bezpieczne i trwałe. Podczas zajęć poznamy część z tych materiałów i spojrzymy na nie ze strony inżyniera materiałowego i będziemy mieli okazję popracować z sztucznymi zębami.

Grupa docelowa: 4-8 klasa szkoły podstawowej + szkoła średnia

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

8:50 - 9:30 Materiały magnetyczne. Warsztaty

Prowadzący:
dr Magdalena Szklarska

Inżynieria materiałowa

Opis:
Przeprowadzone doświadczenia pozwolą w przyjemny i ciekawy sposób wprowadzić uczestników w niezwykły świat materiałów wykazujących właściwości magnetyczne i elektryczne. Uczestnicy dowiedzą się dlaczego niektóre materiały się przyciągają lub odpychają oraz co jest odpowiedzialne za przewodnictwo w materiale.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

10:30 - 11:10 Warsztaty z programowania w Pythonie. Warsztaty

Prowadzący:
dr Paulina Trybek

Informatyka

Opis:
Na zajęciach poznamy podstawy języka Python – jednego z najbardziej popularnych obecnie języków programowania. Omówimy kilka ciekawych problemów, których rozwiązanie byłoby niemożliwe bez użycia komputerów.  Zaprogramujemy 'Grę w Chaos’, sprawdzimy, czy rzut kostką rzeczywiście jest losowy i dlaczego liczba PI to w przybliżeniu 3,14.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

11:20 - 12:00 Zostań programistą. Warsztaty

Prowadzący:
dr Paulina Trybek

Informatyka

Opis:
Na zajęciach dowiemy się, co znaczy 'programować’ i dlaczego warto się tego uczyć. Poznamy podstawy języka Python i zobaczymy, czym zajmują się informatycy. Stworzymy samodzielnie prostą grę komputerową i nauczymy się, jak w szybki sposób rozwiązywać zadania domowe z matematyki!

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

12:10 - 12:50 Neutrina - cząstki elementarne, których jest bardzo dużo i są wszędzie. Wykład

Prowadzący:
prof. dr hab. Jan Kisiel

Fizyka

Opis:
W trakcie wykładu przybliżę własności neutrin i omówię źródła neutrin. Zobaczymy, że neutrina mogą się zmieniać (oscylować) w trakcie podróży z miejsca ich produkcji do miejsca detekcji. Słuchacze będą się mogli także dowiedzieć o pracy fizyków z Uniwersytetu Śląskiego w eksperymentach neutrinowych ICARUS, T2K i Hyper-Kamiokande.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

13:00 - 13:40 Zbiory i systemy rozmyte. Wykład

Prowadzący:
dr inż. Przemysław Kudłacik

Informatyka

Opis:
Człowiek w sposób naturalny przetwarza dane nieprecyzyjne oraz niepewne, czego nie można powiedzieć o systemach komputerowych. Komputer przetwarza tyko liczby, czyli dane bardzo precyzyjne. Z tego powodu inżynierowie stworzyli różne metody działania, pozwalające zapisać i wykorzystać dane nieprecyzyjne i niepewne, takie jak np. „ciepła woda”, czy „trochę cukru”. Jednym z takich podejść jest idea zbiorów rozmytych, które przez swoją elastyczność oraz małe skomplikowanie od lat z powodzeniem stosowane są w informatyce i elektronice cyfrowej. Celem wykładu jest przedstawienie podstaw zbiorów i systemów rozmytych w prosty i przystępny sposób.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

13:50 - 14:30 Fotogrametria. Wykład

Prowadzący:
dr Grzegorz Machnik

Informatyka

Opis:
Fotogrametria to innymi słowy skanowanie 3D przedmiotów, budynków, a nawet całych miast. Wykorzystuje się ją we współczesnych filmach i grach. Na wykładzie wytłumaczę jak działa i od czego zacząć, a także zademonstruje przykłady jej wykorzystania.

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

14:40 -15:20 Trochę poważniej o grach komputerowych. Wykład

Prowadzący:
dr Bartosz Dziewit

Informatyka

Opis:
Gry komputerowe są elementem kultury masowej. Jednocześnie są one powiązane z wieloma dziedzinami nauk i sztuki. Podczas wykładu przyjrzymy się temu fenomenowi nie tylko z perspektywy gracza ale również ich projektanta jak i badacza.

Grupa docelowa: licea lub starsi

Na wydarzenie na platformie ZOOM obowiązują zapisy

return to top