\r\n Projekty badawcze<\/h3>\r\n
Projekty badawcze<\/h3>\r\n Wykaz realizowanych projekt\u00f3w z podzia\u0142em na rok rozpocz\u0119cia realizacji.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_tta_tabs active_section=”1″][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2025″ tab_id=”1763388561578-a00ec587-92eb”]\r\n
\r\n \r\n \r\n ![](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-content\/uploads\/sites\/19\/Strona-glowna\/logo\/ncn_logo-poziom-scaled.jpg\")
<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Instrumenty d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek publicznych \u2014 studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM 23 nr: 2024\/53\/N\/HS5\/00255
\u2022 Okres realizacji: 24 stycznia 2025 - 23 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Dominik Mizerski
\u2022 Bud\u017cet: 74 055 PLN
\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem naukowym projektu jest zbadanie, czy przyj\u0119te przez ustawodawc\u0119\u0328 unijnego instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek gie\u0142dowych do wi\u0119kszego zaanga\u017cowania w funkcjonowanie tych sp\u00f3\u0142ek przyczyni\u0142y si\u0119\u0328 do poprawy nadzoru korporacyjnego (rozumianego jako system instytucji, za pomoc\u0105\u0328 kt\u00f3rych sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe s\u0105\u0328 zarz\u0105dzane i nadzorowane) oraz czy instrumenty te implementowane przez wybrane pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie (Polsk\u0119, Niemcy, W\u0142ochy). Analizowane instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek do d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania przyj\u0119te przez pracodawc\u0119 unijnego obejmuj\u0105\u0328: (i) re\u017cim transakcji z podmiotami powi\u0105zanymi, (ii) obowi\u0105zek przyjmowania przez sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe polityki wynagrodze\u0144\u0301 i publikowania sprawozda\u0144\u0301 z wykonania tej polityki, (iii) umo\u017cliwienie sp\u00f3\u0142kom gie\u0142dowym identyfikacji swoich akcjonariuszy, komunikowania si\u0119\u0328 z nimi i u\u0142atwienia wykonywania przez nich praw oraz (iv) obowi\u0105zki na\u0142o\u017cone na inwestor\u00f3w instytucjonalnych oraz podmioty zarz\u0105dzaj\u0105ce aktywami w zakresie przygotowania i publikacji polityki dotycz\u0105cej zaanga\u017cowania oraz sprawozdania z jej realizacji. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Ekologiczne prawo zobowi\u0105za\u0144 \u2013 transformacja europejskiego prawa prywatnego z perspektywy przepis\u00f3w chi\u0144skiego kodeksu cywilnego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM 23 nr: 2024\/53\/N\/HS5\/03550
\u2022 Okres realizacji: 27 stycznia 2025 - 26 stycznia 2028
\u2022 Kierownik projektu: mgr Jakub Zwierzchowski
\u2022 Bud\u017cet: 172 000 PLN
\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu jest ocena proekologicznej zmiany wybranych paradygmat\u00f3w prawa zobowi\u0105za\u0144 w zakresie zawierania, wykonywania i rozwi\u0105zywania um\u00f3w oraz odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej. Projekt b\u0119dzie wykorzystywa\u0107 metod\u0119 prawnopor\u00f3wnawcz\u0105, gdzie dla analizy prawa zobowi\u0105za\u0144 w wybranych pa\u0144stwach europejskich jako punkt odniesienia zostanie wykorzystany chi\u0144ski system prawa prywatnego \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci Art. 9 Kodeksu Cywilnego ChRL i jego stosowanie. G\u0142\u00f3wne pytanie projektu dotyczy tego to w jaki spos\u00f3b kszta\u0142towa\u0107 prawo zobowi\u0105za\u0144, tak aby przeciwdzia\u0142a\u0107 kryzysom ekologicznym, chroni\u0107 \u015brodowisko naturalne i kszta\u0142towa\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cone \u015brodowiskowo spo\u0142ecze\u0144stwa. Za\u0142o\u017ceniem projektu jest to, \u017ce tradycyjne paradygmaty prawa zobowi\u0105za\u0144 zorientowane na efektywno\u015b\u0107 rynku, minimaln\u0105 interwencj\u0119 pa\u0144stwa oraz swobod\u0119 zawierania um\u00f3w, powoduj\u0105 ograniczenia w osi\u0105ganiu cel\u00f3w pro-ekologicznych. St\u0105d te\u017c, aby prawo zobowi\u0105za\u0144 mog\u0142o skutecznie wp\u0142ywa\u0107 na zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j konieczne staje si\u0119 jego zrewidowanie. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji: 4 lipca 2025 \u2013 3 lipca 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Co \u0142\u0105czy plastikowy las, \u201ez\u0142e\u201d, cho\u0107 dobrowolne relacje seksualne i sadzenie pi\u0119knych, ale inwazyjnych ro\u015blin? Wszystkie te sytuacje pokazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne prawo ma k\u0142opot z ustaleniem granicy mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka a potrzeb\u0105 ochrony warto\u015bci wa\u017cnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycyjna liberalna zasada krzywdy m\u00f3wi: pa\u0144stwo mo\u017ce nas ogranicza\u0107 tylko wtedy, gdy swoim dzia\u0142aniem wyrz\u0105dzamy komu\u015b realn\u0105 krzywd\u0119. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z przypadkami, w kt\u00f3rych niczyja szkoda nie jest oczywista, a mimo to intuicyjnie czujemy, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku.\nWyobra\u017amy sobie miasto zas\u0142oni\u0119te chaotycznymi reklamami, kt\u00f3re \u201enikogo nie rani\u0105\u201d, ale psuj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144. Albo relacj\u0119 seksualn\u0105, w kt\u00f3rej osoba formalnie wyra\u017ca zgod\u0119, lecz robi to pod wp\u0142ywem presji czy nier\u00f3wnej relacji zawodowej. Albo dzia\u0142ania niszcz\u0105ce bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, kt\u00f3re nie krzywdz\u0105 \u017cadnego konkretnego cz\u0142owieka, ale prowadz\u0105 do degradacji \u015brodowiska, od kt\u00f3rego wszyscy zale\u017cymy. To nie s\u0105 abstrakcyjne dylematy filozoficzne, to rzeczywiste problemy, z kt\u00f3rymi codziennie mierz\u0105 si\u0119 ustawodawcy, s\u0105dy, samorz\u0105dy i ruchy spo\u0142eczne.\nProjekt bada, jak w takich sytuacjach powinno reagowa\u0107 pa\u0144stwo. Czy mo\u017cemy wci\u0105\u017c opiera\u0107 si\u0119 na XIX-wiecznej zasadzie, \u017ce przymus jest usprawiedliwiony tylko wtedy, gdy kto\u015b zostaje skrzywdzony? A je\u015bli nie, to jak unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej prawo zaczyna narzuca\u0107 obywatelom czyj\u0105\u015b wizj\u0119 moralno\u015bci? Celem projektu jest zrozumienie, kiedy regulacje, od zakazu reklam po ochron\u0119 \u015brodowiska i prawo dotycz\u0105ce relacji seksualnych, s\u0105 rzeczywi\u015bcie uzasadnione, a kiedy staj\u0105 si\u0119 niepotrzebn\u0105 ingerencj\u0105 w wolno\u015b\u0107 jednostki.\nPraca nad tym problemem ma bardzo praktyczne znaczenie. Od niej zale\u017cy, czy b\u0119dziemy potrafili tworzy\u0107 przepisy chroni\u0105ce wsp\u00f3lne dobro, nie naruszaj\u0105c przy tym swob\u00f3d obywatelskich. Badania pomagaj\u0105 ustali\u0107, jak prawo powinno podchodzi\u0107 do nowych rodzaj\u00f3w \u201ekrzywdy\u201d, kt\u00f3re nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do prostego \u201ekto\u015b komu\u015b co\u015b zrobi\u0142\u201d, lecz obejmuj\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone kwestie, takie jak nadu\u017cycie w\u0142adzy w relacjach seksualnych, niszczenie ekosystem\u00f3w czy dewastowanie przestrzeni wsp\u00f3lnej.\nTo, co badamy, nie jest akademick\u0105 zabaw\u0105 w poj\u0119cia. To pr\u00f3ba znalezienia sensownego i uczciwego sposobu my\u015blenia o tym, kiedy pa\u0144stwo powinno interweniowa\u0107, a kiedy da\u0107 ludziom spok\u00f3j. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmieniaj\u0105 si\u0119 normy spo\u0142eczne, technologie, relacje w\u0142adzy i zagro\u017cenia dla \u015brodowiska, stare zasady nie zawsze wystarczaj\u0105. Je\u015bli chcemy mie\u0107 prawo, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno wolno\u015bciowe, jak i odpowiedzialne, musimy na nowo przemy\u015ble\u0107 podstawy, na kt\u00f3rych je budujemy. Ten projekt pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie to zrobi\u0107.\nProjekt potrwa trzy lata. Nad jego realizacj\u0105 pracuje zesp\u00f3\u0142 badawczy, w kt\u00f3rym kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dwie doktorantki i doktoranci. Karolina \u015aliwecka zajmuje si\u0119 etyk\u0105 relacji seksualnych oraz analiz\u0105 zjawisk zwi\u0105zanych z dobrowolno\u015bci\u0105 i presj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, co jest kluczowe dla bada\u0144 nad \u201ez\u0142ym\u201d, cho\u0107 formalnie konsensualnym seksem. Jan Turlej, specjalista od wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii liberalnej. Z projektem wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c Natalia Witosza, specjalistka od sankcji spo\u0142ecznych. Kierownikiem projektu jest dr Maciej Juzaszek, skupiaj\u0105cy si\u0119 na problemie moralnego uzasadnienia kryminalizacji.\"\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Preludium do Holocaustu? Prawo s\u0105dowe a Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Generalnym Gubernatorstwie <\/b>
\u2022 NCN OPUS 28 nr: 2024\/55\/B\/HS5\/00570
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2025 \u2013 30 wrze\u015bnia 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Konrad Graczyk, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 611 446 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\u2022 NCN Sonata 20 nr: 2024\/55\/D\/HS5\/02365
\u2022 Okres realizacji: 26 listopada 2025 \u2013 25 listopada 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Dominika Iwan - Sojka
\u2022 Bud\u017cet: 487 148 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
Wykaz realizowanych projekt\u00f3w z podzia\u0142em na rok rozpocz\u0119cia realizacji.<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_tta_tabs active_section=”1″][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2025″ tab_id=”1763388561578-a00ec587-92eb”]\r\n
\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n
<\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Instrumenty d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek publicznych \u2014 studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM 23 nr: 2024\/53\/N\/HS5\/00255
\u2022 Okres realizacji: 24 stycznia 2025 - 23 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Dominik Mizerski
\u2022 Bud\u017cet: 74 055 PLN
\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem naukowym projektu jest zbadanie, czy przyj\u0119te przez ustawodawc\u0119\u0328 unijnego instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek gie\u0142dowych do wi\u0119kszego zaanga\u017cowania w funkcjonowanie tych sp\u00f3\u0142ek przyczyni\u0142y si\u0119\u0328 do poprawy nadzoru korporacyjnego (rozumianego jako system instytucji, za pomoc\u0105\u0328 kt\u00f3rych sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe s\u0105\u0328 zarz\u0105dzane i nadzorowane) oraz czy instrumenty te implementowane przez wybrane pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie (Polsk\u0119, Niemcy, W\u0142ochy). Analizowane instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek do d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania przyj\u0119te przez pracodawc\u0119 unijnego obejmuj\u0105\u0328: (i) re\u017cim transakcji z podmiotami powi\u0105zanymi, (ii) obowi\u0105zek przyjmowania przez sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe polityki wynagrodze\u0144\u0301 i publikowania sprawozda\u0144\u0301 z wykonania tej polityki, (iii) umo\u017cliwienie sp\u00f3\u0142kom gie\u0142dowym identyfikacji swoich akcjonariuszy, komunikowania si\u0119\u0328 z nimi i u\u0142atwienia wykonywania przez nich praw oraz (iv) obowi\u0105zki na\u0142o\u017cone na inwestor\u00f3w instytucjonalnych oraz podmioty zarz\u0105dzaj\u0105ce aktywami w zakresie przygotowania i publikacji polityki dotycz\u0105cej zaanga\u017cowania oraz sprawozdania z jej realizacji. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Ekologiczne prawo zobowi\u0105za\u0144 \u2013 transformacja europejskiego prawa prywatnego z perspektywy przepis\u00f3w chi\u0144skiego kodeksu cywilnego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM 23 nr: 2024\/53\/N\/HS5\/03550
\u2022 Okres realizacji: 27 stycznia 2025 - 26 stycznia 2028
\u2022 Kierownik projektu: mgr Jakub Zwierzchowski
\u2022 Bud\u017cet: 172 000 PLN
\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu jest ocena proekologicznej zmiany wybranych paradygmat\u00f3w prawa zobowi\u0105za\u0144 w zakresie zawierania, wykonywania i rozwi\u0105zywania um\u00f3w oraz odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej. Projekt b\u0119dzie wykorzystywa\u0107 metod\u0119 prawnopor\u00f3wnawcz\u0105, gdzie dla analizy prawa zobowi\u0105za\u0144 w wybranych pa\u0144stwach europejskich jako punkt odniesienia zostanie wykorzystany chi\u0144ski system prawa prywatnego \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci Art. 9 Kodeksu Cywilnego ChRL i jego stosowanie. G\u0142\u00f3wne pytanie projektu dotyczy tego to w jaki spos\u00f3b kszta\u0142towa\u0107 prawo zobowi\u0105za\u0144, tak aby przeciwdzia\u0142a\u0107 kryzysom ekologicznym, chroni\u0107 \u015brodowisko naturalne i kszta\u0142towa\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cone \u015brodowiskowo spo\u0142ecze\u0144stwa. Za\u0142o\u017ceniem projektu jest to, \u017ce tradycyjne paradygmaty prawa zobowi\u0105za\u0144 zorientowane na efektywno\u015b\u0107 rynku, minimaln\u0105 interwencj\u0119 pa\u0144stwa oraz swobod\u0119 zawierania um\u00f3w, powoduj\u0105 ograniczenia w osi\u0105ganiu cel\u00f3w pro-ekologicznych. St\u0105d te\u017c, aby prawo zobowi\u0105za\u0144 mog\u0142o skutecznie wp\u0142ywa\u0107 na zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j konieczne staje si\u0119 jego zrewidowanie. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji: 4 lipca 2025 \u2013 3 lipca 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Co \u0142\u0105czy plastikowy las, \u201ez\u0142e\u201d, cho\u0107 dobrowolne relacje seksualne i sadzenie pi\u0119knych, ale inwazyjnych ro\u015blin? Wszystkie te sytuacje pokazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne prawo ma k\u0142opot z ustaleniem granicy mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka a potrzeb\u0105 ochrony warto\u015bci wa\u017cnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycyjna liberalna zasada krzywdy m\u00f3wi: pa\u0144stwo mo\u017ce nas ogranicza\u0107 tylko wtedy, gdy swoim dzia\u0142aniem wyrz\u0105dzamy komu\u015b realn\u0105 krzywd\u0119. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z przypadkami, w kt\u00f3rych niczyja szkoda nie jest oczywista, a mimo to intuicyjnie czujemy, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku.\nWyobra\u017amy sobie miasto zas\u0142oni\u0119te chaotycznymi reklamami, kt\u00f3re \u201enikogo nie rani\u0105\u201d, ale psuj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144. Albo relacj\u0119 seksualn\u0105, w kt\u00f3rej osoba formalnie wyra\u017ca zgod\u0119, lecz robi to pod wp\u0142ywem presji czy nier\u00f3wnej relacji zawodowej. Albo dzia\u0142ania niszcz\u0105ce bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, kt\u00f3re nie krzywdz\u0105 \u017cadnego konkretnego cz\u0142owieka, ale prowadz\u0105 do degradacji \u015brodowiska, od kt\u00f3rego wszyscy zale\u017cymy. To nie s\u0105 abstrakcyjne dylematy filozoficzne, to rzeczywiste problemy, z kt\u00f3rymi codziennie mierz\u0105 si\u0119 ustawodawcy, s\u0105dy, samorz\u0105dy i ruchy spo\u0142eczne.\nProjekt bada, jak w takich sytuacjach powinno reagowa\u0107 pa\u0144stwo. Czy mo\u017cemy wci\u0105\u017c opiera\u0107 si\u0119 na XIX-wiecznej zasadzie, \u017ce przymus jest usprawiedliwiony tylko wtedy, gdy kto\u015b zostaje skrzywdzony? A je\u015bli nie, to jak unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej prawo zaczyna narzuca\u0107 obywatelom czyj\u0105\u015b wizj\u0119 moralno\u015bci? Celem projektu jest zrozumienie, kiedy regulacje, od zakazu reklam po ochron\u0119 \u015brodowiska i prawo dotycz\u0105ce relacji seksualnych, s\u0105 rzeczywi\u015bcie uzasadnione, a kiedy staj\u0105 si\u0119 niepotrzebn\u0105 ingerencj\u0105 w wolno\u015b\u0107 jednostki.\nPraca nad tym problemem ma bardzo praktyczne znaczenie. Od niej zale\u017cy, czy b\u0119dziemy potrafili tworzy\u0107 przepisy chroni\u0105ce wsp\u00f3lne dobro, nie naruszaj\u0105c przy tym swob\u00f3d obywatelskich. Badania pomagaj\u0105 ustali\u0107, jak prawo powinno podchodzi\u0107 do nowych rodzaj\u00f3w \u201ekrzywdy\u201d, kt\u00f3re nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do prostego \u201ekto\u015b komu\u015b co\u015b zrobi\u0142\u201d, lecz obejmuj\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone kwestie, takie jak nadu\u017cycie w\u0142adzy w relacjach seksualnych, niszczenie ekosystem\u00f3w czy dewastowanie przestrzeni wsp\u00f3lnej.\nTo, co badamy, nie jest akademick\u0105 zabaw\u0105 w poj\u0119cia. To pr\u00f3ba znalezienia sensownego i uczciwego sposobu my\u015blenia o tym, kiedy pa\u0144stwo powinno interweniowa\u0107, a kiedy da\u0107 ludziom spok\u00f3j. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmieniaj\u0105 si\u0119 normy spo\u0142eczne, technologie, relacje w\u0142adzy i zagro\u017cenia dla \u015brodowiska, stare zasady nie zawsze wystarczaj\u0105. Je\u015bli chcemy mie\u0107 prawo, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno wolno\u015bciowe, jak i odpowiedzialne, musimy na nowo przemy\u015ble\u0107 podstawy, na kt\u00f3rych je budujemy. Ten projekt pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie to zrobi\u0107.\nProjekt potrwa trzy lata. Nad jego realizacj\u0105 pracuje zesp\u00f3\u0142 badawczy, w kt\u00f3rym kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dwie doktorantki i doktoranci. Karolina \u015aliwecka zajmuje si\u0119 etyk\u0105 relacji seksualnych oraz analiz\u0105 zjawisk zwi\u0105zanych z dobrowolno\u015bci\u0105 i presj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, co jest kluczowe dla bada\u0144 nad \u201ez\u0142ym\u201d, cho\u0107 formalnie konsensualnym seksem. Jan Turlej, specjalista od wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii liberalnej. Z projektem wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c Natalia Witosza, specjalistka od sankcji spo\u0142ecznych. Kierownikiem projektu jest dr Maciej Juzaszek, skupiaj\u0105cy si\u0119 na problemie moralnego uzasadnienia kryminalizacji.\"\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Preludium do Holocaustu? Prawo s\u0105dowe a Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Generalnym Gubernatorstwie <\/b>
\u2022 NCN OPUS 28 nr: 2024\/55\/B\/HS5\/00570
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2025 \u2013 30 wrze\u015bnia 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Konrad Graczyk, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 611 446 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\u2022 NCN Sonata 20 nr: 2024\/55\/D\/HS5\/02365
\u2022 Okres realizacji: 26 listopada 2025 \u2013 25 listopada 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Dominika Iwan - Sojka
\u2022 Bud\u017cet: 487 148 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Instrumenty d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek publicznych \u2014 studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\r\n \r\n Instrumenty d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek publicznych \u2014 studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM 23 nr: 2024\/53\/N\/HS5\/00255
\u2022 Okres realizacji: 24 stycznia 2025 - 23 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Dominik Mizerski
\u2022 Bud\u017cet: 74 055 PLN
\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem naukowym projektu jest zbadanie, czy przyj\u0119te przez ustawodawc\u0119\u0328 unijnego instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek gie\u0142dowych do wi\u0119kszego zaanga\u017cowania w funkcjonowanie tych sp\u00f3\u0142ek przyczyni\u0142y si\u0119\u0328 do poprawy nadzoru korporacyjnego (rozumianego jako system instytucji, za pomoc\u0105\u0328 kt\u00f3rych sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe s\u0105\u0328 zarz\u0105dzane i nadzorowane) oraz czy instrumenty te implementowane przez wybrane pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie (Polsk\u0119, Niemcy, W\u0142ochy). Analizowane instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek do d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania przyj\u0119te przez pracodawc\u0119 unijnego obejmuj\u0105\u0328: (i) re\u017cim transakcji z podmiotami powi\u0105zanymi, (ii) obowi\u0105zek przyjmowania przez sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe polityki wynagrodze\u0144\u0301 i publikowania sprawozda\u0144\u0301 z wykonania tej polityki, (iii) umo\u017cliwienie sp\u00f3\u0142kom gie\u0142dowym identyfikacji swoich akcjonariuszy, komunikowania si\u0119\u0328 z nimi i u\u0142atwienia wykonywania przez nich praw oraz (iv) obowi\u0105zki na\u0142o\u017cone na inwestor\u00f3w instytucjonalnych oraz podmioty zarz\u0105dzaj\u0105ce aktywami w zakresie przygotowania i publikacji polityki dotycz\u0105cej zaanga\u017cowania oraz sprawozdania z jej realizacji. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Ekologiczne prawo zobowi\u0105za\u0144 \u2013 transformacja europejskiego prawa prywatnego z perspektywy przepis\u00f3w chi\u0144skiego kodeksu cywilnego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM 23 nr: 2024\/53\/N\/HS5\/03550
\u2022 Okres realizacji: 27 stycznia 2025 - 26 stycznia 2028
\u2022 Kierownik projektu: mgr Jakub Zwierzchowski
\u2022 Bud\u017cet: 172 000 PLN
\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu jest ocena proekologicznej zmiany wybranych paradygmat\u00f3w prawa zobowi\u0105za\u0144 w zakresie zawierania, wykonywania i rozwi\u0105zywania um\u00f3w oraz odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej. Projekt b\u0119dzie wykorzystywa\u0107 metod\u0119 prawnopor\u00f3wnawcz\u0105, gdzie dla analizy prawa zobowi\u0105za\u0144 w wybranych pa\u0144stwach europejskich jako punkt odniesienia zostanie wykorzystany chi\u0144ski system prawa prywatnego \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci Art. 9 Kodeksu Cywilnego ChRL i jego stosowanie. G\u0142\u00f3wne pytanie projektu dotyczy tego to w jaki spos\u00f3b kszta\u0142towa\u0107 prawo zobowi\u0105za\u0144, tak aby przeciwdzia\u0142a\u0107 kryzysom ekologicznym, chroni\u0107 \u015brodowisko naturalne i kszta\u0142towa\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cone \u015brodowiskowo spo\u0142ecze\u0144stwa. Za\u0142o\u017ceniem projektu jest to, \u017ce tradycyjne paradygmaty prawa zobowi\u0105za\u0144 zorientowane na efektywno\u015b\u0107 rynku, minimaln\u0105 interwencj\u0119 pa\u0144stwa oraz swobod\u0119 zawierania um\u00f3w, powoduj\u0105 ograniczenia w osi\u0105ganiu cel\u00f3w pro-ekologicznych. St\u0105d te\u017c, aby prawo zobowi\u0105za\u0144 mog\u0142o skutecznie wp\u0142ywa\u0107 na zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j konieczne staje si\u0119 jego zrewidowanie. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji: 4 lipca 2025 \u2013 3 lipca 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Co \u0142\u0105czy plastikowy las, \u201ez\u0142e\u201d, cho\u0107 dobrowolne relacje seksualne i sadzenie pi\u0119knych, ale inwazyjnych ro\u015blin? Wszystkie te sytuacje pokazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne prawo ma k\u0142opot z ustaleniem granicy mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka a potrzeb\u0105 ochrony warto\u015bci wa\u017cnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycyjna liberalna zasada krzywdy m\u00f3wi: pa\u0144stwo mo\u017ce nas ogranicza\u0107 tylko wtedy, gdy swoim dzia\u0142aniem wyrz\u0105dzamy komu\u015b realn\u0105 krzywd\u0119. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z przypadkami, w kt\u00f3rych niczyja szkoda nie jest oczywista, a mimo to intuicyjnie czujemy, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku.\nWyobra\u017amy sobie miasto zas\u0142oni\u0119te chaotycznymi reklamami, kt\u00f3re \u201enikogo nie rani\u0105\u201d, ale psuj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144. Albo relacj\u0119 seksualn\u0105, w kt\u00f3rej osoba formalnie wyra\u017ca zgod\u0119, lecz robi to pod wp\u0142ywem presji czy nier\u00f3wnej relacji zawodowej. Albo dzia\u0142ania niszcz\u0105ce bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, kt\u00f3re nie krzywdz\u0105 \u017cadnego konkretnego cz\u0142owieka, ale prowadz\u0105 do degradacji \u015brodowiska, od kt\u00f3rego wszyscy zale\u017cymy. To nie s\u0105 abstrakcyjne dylematy filozoficzne, to rzeczywiste problemy, z kt\u00f3rymi codziennie mierz\u0105 si\u0119 ustawodawcy, s\u0105dy, samorz\u0105dy i ruchy spo\u0142eczne.\nProjekt bada, jak w takich sytuacjach powinno reagowa\u0107 pa\u0144stwo. Czy mo\u017cemy wci\u0105\u017c opiera\u0107 si\u0119 na XIX-wiecznej zasadzie, \u017ce przymus jest usprawiedliwiony tylko wtedy, gdy kto\u015b zostaje skrzywdzony? A je\u015bli nie, to jak unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej prawo zaczyna narzuca\u0107 obywatelom czyj\u0105\u015b wizj\u0119 moralno\u015bci? Celem projektu jest zrozumienie, kiedy regulacje, od zakazu reklam po ochron\u0119 \u015brodowiska i prawo dotycz\u0105ce relacji seksualnych, s\u0105 rzeczywi\u015bcie uzasadnione, a kiedy staj\u0105 si\u0119 niepotrzebn\u0105 ingerencj\u0105 w wolno\u015b\u0107 jednostki.\nPraca nad tym problemem ma bardzo praktyczne znaczenie. Od niej zale\u017cy, czy b\u0119dziemy potrafili tworzy\u0107 przepisy chroni\u0105ce wsp\u00f3lne dobro, nie naruszaj\u0105c przy tym swob\u00f3d obywatelskich. Badania pomagaj\u0105 ustali\u0107, jak prawo powinno podchodzi\u0107 do nowych rodzaj\u00f3w \u201ekrzywdy\u201d, kt\u00f3re nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do prostego \u201ekto\u015b komu\u015b co\u015b zrobi\u0142\u201d, lecz obejmuj\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone kwestie, takie jak nadu\u017cycie w\u0142adzy w relacjach seksualnych, niszczenie ekosystem\u00f3w czy dewastowanie przestrzeni wsp\u00f3lnej.\nTo, co badamy, nie jest akademick\u0105 zabaw\u0105 w poj\u0119cia. To pr\u00f3ba znalezienia sensownego i uczciwego sposobu my\u015blenia o tym, kiedy pa\u0144stwo powinno interweniowa\u0107, a kiedy da\u0107 ludziom spok\u00f3j. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmieniaj\u0105 si\u0119 normy spo\u0142eczne, technologie, relacje w\u0142adzy i zagro\u017cenia dla \u015brodowiska, stare zasady nie zawsze wystarczaj\u0105. Je\u015bli chcemy mie\u0107 prawo, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno wolno\u015bciowe, jak i odpowiedzialne, musimy na nowo przemy\u015ble\u0107 podstawy, na kt\u00f3rych je budujemy. Ten projekt pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie to zrobi\u0107.\nProjekt potrwa trzy lata. Nad jego realizacj\u0105 pracuje zesp\u00f3\u0142 badawczy, w kt\u00f3rym kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dwie doktorantki i doktoranci. Karolina \u015aliwecka zajmuje si\u0119 etyk\u0105 relacji seksualnych oraz analiz\u0105 zjawisk zwi\u0105zanych z dobrowolno\u015bci\u0105 i presj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, co jest kluczowe dla bada\u0144 nad \u201ez\u0142ym\u201d, cho\u0107 formalnie konsensualnym seksem. Jan Turlej, specjalista od wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii liberalnej. Z projektem wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c Natalia Witosza, specjalistka od sankcji spo\u0142ecznych. Kierownikiem projektu jest dr Maciej Juzaszek, skupiaj\u0105cy si\u0119 na problemie moralnego uzasadnienia kryminalizacji.\"\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Preludium do Holocaustu? Prawo s\u0105dowe a Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Generalnym Gubernatorstwie <\/b>
\u2022 NCN OPUS 28 nr: 2024\/55\/B\/HS5\/00570
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2025 \u2013 30 wrze\u015bnia 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Konrad Graczyk, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 611 446 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\u2022 NCN Sonata 20 nr: 2024\/55\/D\/HS5\/02365
\u2022 Okres realizacji: 26 listopada 2025 \u2013 25 listopada 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Dominika Iwan - Sojka
\u2022 Bud\u017cet: 487 148 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Celem naukowym projektu jest zbadanie, czy przyj\u0119te przez ustawodawc\u0119\u0328 unijnego instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek gie\u0142dowych do wi\u0119kszego zaanga\u017cowania w funkcjonowanie tych sp\u00f3\u0142ek przyczyni\u0142y si\u0119\u0328 do poprawy nadzoru korporacyjnego (rozumianego jako system instytucji, za pomoc\u0105\u0328 kt\u00f3rych sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe s\u0105\u0328 zarz\u0105dzane i nadzorowane) oraz czy instrumenty te implementowane przez wybrane pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie (Polsk\u0119, Niemcy, W\u0142ochy). Analizowane instrumenty zach\u0119caj\u0105ce akcjonariuszy sp\u00f3\u0142ek do d\u0142ugoterminowego zaanga\u017cowania przyj\u0119te przez pracodawc\u0119 unijnego obejmuj\u0105\u0328: (i) re\u017cim transakcji z podmiotami powi\u0105zanymi, (ii) obowi\u0105zek przyjmowania przez sp\u00f3\u0142ki gie\u0142dowe polityki wynagrodze\u0144\u0301 i publikowania sprawozda\u0144\u0301 z wykonania tej polityki, (iii) umo\u017cliwienie sp\u00f3\u0142kom gie\u0142dowym identyfikacji swoich akcjonariuszy, komunikowania si\u0119\u0328 z nimi i u\u0142atwienia wykonywania przez nich praw oraz (iv) obowi\u0105zki na\u0142o\u017cone na inwestor\u00f3w instytucjonalnych oraz podmioty zarz\u0105dzaj\u0105ce aktywami w zakresie przygotowania i publikacji polityki dotycz\u0105cej zaanga\u017cowania oraz sprawozdania z jej realizacji. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Ekologiczne prawo zobowi\u0105za\u0144 \u2013 transformacja europejskiego prawa prywatnego z perspektywy przepis\u00f3w chi\u0144skiego kodeksu cywilnego<\/b>
\r\n \r\n Ekologiczne prawo zobowi\u0105za\u0144 \u2013 transformacja europejskiego prawa prywatnego z perspektywy przepis\u00f3w chi\u0144skiego kodeksu cywilnego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM 23 nr: 2024\/53\/N\/HS5\/03550
\u2022 Okres realizacji: 27 stycznia 2025 - 26 stycznia 2028
\u2022 Kierownik projektu: mgr Jakub Zwierzchowski
\u2022 Bud\u017cet: 172 000 PLN
\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu jest ocena proekologicznej zmiany wybranych paradygmat\u00f3w prawa zobowi\u0105za\u0144 w zakresie zawierania, wykonywania i rozwi\u0105zywania um\u00f3w oraz odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej. Projekt b\u0119dzie wykorzystywa\u0107 metod\u0119 prawnopor\u00f3wnawcz\u0105, gdzie dla analizy prawa zobowi\u0105za\u0144 w wybranych pa\u0144stwach europejskich jako punkt odniesienia zostanie wykorzystany chi\u0144ski system prawa prywatnego \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci Art. 9 Kodeksu Cywilnego ChRL i jego stosowanie. G\u0142\u00f3wne pytanie projektu dotyczy tego to w jaki spos\u00f3b kszta\u0142towa\u0107 prawo zobowi\u0105za\u0144, tak aby przeciwdzia\u0142a\u0107 kryzysom ekologicznym, chroni\u0107 \u015brodowisko naturalne i kszta\u0142towa\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cone \u015brodowiskowo spo\u0142ecze\u0144stwa. Za\u0142o\u017ceniem projektu jest to, \u017ce tradycyjne paradygmaty prawa zobowi\u0105za\u0144 zorientowane na efektywno\u015b\u0107 rynku, minimaln\u0105 interwencj\u0119 pa\u0144stwa oraz swobod\u0119 zawierania um\u00f3w, powoduj\u0105 ograniczenia w osi\u0105ganiu cel\u00f3w pro-ekologicznych. St\u0105d te\u017c, aby prawo zobowi\u0105za\u0144 mog\u0142o skutecznie wp\u0142ywa\u0107 na zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j konieczne staje si\u0119 jego zrewidowanie. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji: 4 lipca 2025 \u2013 3 lipca 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Co \u0142\u0105czy plastikowy las, \u201ez\u0142e\u201d, cho\u0107 dobrowolne relacje seksualne i sadzenie pi\u0119knych, ale inwazyjnych ro\u015blin? Wszystkie te sytuacje pokazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne prawo ma k\u0142opot z ustaleniem granicy mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka a potrzeb\u0105 ochrony warto\u015bci wa\u017cnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycyjna liberalna zasada krzywdy m\u00f3wi: pa\u0144stwo mo\u017ce nas ogranicza\u0107 tylko wtedy, gdy swoim dzia\u0142aniem wyrz\u0105dzamy komu\u015b realn\u0105 krzywd\u0119. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z przypadkami, w kt\u00f3rych niczyja szkoda nie jest oczywista, a mimo to intuicyjnie czujemy, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku.\nWyobra\u017amy sobie miasto zas\u0142oni\u0119te chaotycznymi reklamami, kt\u00f3re \u201enikogo nie rani\u0105\u201d, ale psuj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144. Albo relacj\u0119 seksualn\u0105, w kt\u00f3rej osoba formalnie wyra\u017ca zgod\u0119, lecz robi to pod wp\u0142ywem presji czy nier\u00f3wnej relacji zawodowej. Albo dzia\u0142ania niszcz\u0105ce bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, kt\u00f3re nie krzywdz\u0105 \u017cadnego konkretnego cz\u0142owieka, ale prowadz\u0105 do degradacji \u015brodowiska, od kt\u00f3rego wszyscy zale\u017cymy. To nie s\u0105 abstrakcyjne dylematy filozoficzne, to rzeczywiste problemy, z kt\u00f3rymi codziennie mierz\u0105 si\u0119 ustawodawcy, s\u0105dy, samorz\u0105dy i ruchy spo\u0142eczne.\nProjekt bada, jak w takich sytuacjach powinno reagowa\u0107 pa\u0144stwo. Czy mo\u017cemy wci\u0105\u017c opiera\u0107 si\u0119 na XIX-wiecznej zasadzie, \u017ce przymus jest usprawiedliwiony tylko wtedy, gdy kto\u015b zostaje skrzywdzony? A je\u015bli nie, to jak unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej prawo zaczyna narzuca\u0107 obywatelom czyj\u0105\u015b wizj\u0119 moralno\u015bci? Celem projektu jest zrozumienie, kiedy regulacje, od zakazu reklam po ochron\u0119 \u015brodowiska i prawo dotycz\u0105ce relacji seksualnych, s\u0105 rzeczywi\u015bcie uzasadnione, a kiedy staj\u0105 si\u0119 niepotrzebn\u0105 ingerencj\u0105 w wolno\u015b\u0107 jednostki.\nPraca nad tym problemem ma bardzo praktyczne znaczenie. Od niej zale\u017cy, czy b\u0119dziemy potrafili tworzy\u0107 przepisy chroni\u0105ce wsp\u00f3lne dobro, nie naruszaj\u0105c przy tym swob\u00f3d obywatelskich. Badania pomagaj\u0105 ustali\u0107, jak prawo powinno podchodzi\u0107 do nowych rodzaj\u00f3w \u201ekrzywdy\u201d, kt\u00f3re nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do prostego \u201ekto\u015b komu\u015b co\u015b zrobi\u0142\u201d, lecz obejmuj\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone kwestie, takie jak nadu\u017cycie w\u0142adzy w relacjach seksualnych, niszczenie ekosystem\u00f3w czy dewastowanie przestrzeni wsp\u00f3lnej.\nTo, co badamy, nie jest akademick\u0105 zabaw\u0105 w poj\u0119cia. To pr\u00f3ba znalezienia sensownego i uczciwego sposobu my\u015blenia o tym, kiedy pa\u0144stwo powinno interweniowa\u0107, a kiedy da\u0107 ludziom spok\u00f3j. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmieniaj\u0105 si\u0119 normy spo\u0142eczne, technologie, relacje w\u0142adzy i zagro\u017cenia dla \u015brodowiska, stare zasady nie zawsze wystarczaj\u0105. Je\u015bli chcemy mie\u0107 prawo, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno wolno\u015bciowe, jak i odpowiedzialne, musimy na nowo przemy\u015ble\u0107 podstawy, na kt\u00f3rych je budujemy. Ten projekt pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie to zrobi\u0107.\nProjekt potrwa trzy lata. Nad jego realizacj\u0105 pracuje zesp\u00f3\u0142 badawczy, w kt\u00f3rym kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dwie doktorantki i doktoranci. Karolina \u015aliwecka zajmuje si\u0119 etyk\u0105 relacji seksualnych oraz analiz\u0105 zjawisk zwi\u0105zanych z dobrowolno\u015bci\u0105 i presj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, co jest kluczowe dla bada\u0144 nad \u201ez\u0142ym\u201d, cho\u0107 formalnie konsensualnym seksem. Jan Turlej, specjalista od wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii liberalnej. Z projektem wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c Natalia Witosza, specjalistka od sankcji spo\u0142ecznych. Kierownikiem projektu jest dr Maciej Juzaszek, skupiaj\u0105cy si\u0119 na problemie moralnego uzasadnienia kryminalizacji.\"\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Preludium do Holocaustu? Prawo s\u0105dowe a Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Generalnym Gubernatorstwie <\/b>
\u2022 NCN OPUS 28 nr: 2024\/55\/B\/HS5\/00570
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2025 \u2013 30 wrze\u015bnia 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Konrad Graczyk, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 611 446 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\u2022 NCN Sonata 20 nr: 2024\/55\/D\/HS5\/02365
\u2022 Okres realizacji: 26 listopada 2025 \u2013 25 listopada 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Dominika Iwan - Sojka
\u2022 Bud\u017cet: 487 148 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Celem projektu jest ocena proekologicznej zmiany wybranych paradygmat\u00f3w prawa zobowi\u0105za\u0144 w zakresie zawierania, wykonywania i rozwi\u0105zywania um\u00f3w oraz odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej. Projekt b\u0119dzie wykorzystywa\u0107 metod\u0119 prawnopor\u00f3wnawcz\u0105, gdzie dla analizy prawa zobowi\u0105za\u0144 w wybranych pa\u0144stwach europejskich jako punkt odniesienia zostanie wykorzystany chi\u0144ski system prawa prywatnego \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci Art. 9 Kodeksu Cywilnego ChRL i jego stosowanie. G\u0142\u00f3wne pytanie projektu dotyczy tego to w jaki spos\u00f3b kszta\u0142towa\u0107 prawo zobowi\u0105za\u0144, tak aby przeciwdzia\u0142a\u0107 kryzysom ekologicznym, chroni\u0107 \u015brodowisko naturalne i kszta\u0142towa\u0107 zr\u00f3wnowa\u017cone \u015brodowiskowo spo\u0142ecze\u0144stwa. Za\u0142o\u017ceniem projektu jest to, \u017ce tradycyjne paradygmaty prawa zobowi\u0105za\u0144 zorientowane na efektywno\u015b\u0107 rynku, minimaln\u0105 interwencj\u0119 pa\u0144stwa oraz swobod\u0119 zawierania um\u00f3w, powoduj\u0105 ograniczenia w osi\u0105ganiu cel\u00f3w pro-ekologicznych. St\u0105d te\u017c, aby prawo zobowi\u0105za\u0144 mog\u0142o skutecznie wp\u0142ywa\u0107 na zr\u00f3wnowa\u017cony rozw\u00f3j konieczne staje si\u0119 jego zrewidowanie. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji: 4 lipca 2025 \u2013 3 lipca 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Co \u0142\u0105czy plastikowy las, \u201ez\u0142e\u201d, cho\u0107 dobrowolne relacje seksualne i sadzenie pi\u0119knych, ale inwazyjnych ro\u015blin? Wszystkie te sytuacje pokazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne prawo ma k\u0142opot z ustaleniem granicy mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka a potrzeb\u0105 ochrony warto\u015bci wa\u017cnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycyjna liberalna zasada krzywdy m\u00f3wi: pa\u0144stwo mo\u017ce nas ogranicza\u0107 tylko wtedy, gdy swoim dzia\u0142aniem wyrz\u0105dzamy komu\u015b realn\u0105 krzywd\u0119. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z przypadkami, w kt\u00f3rych niczyja szkoda nie jest oczywista, a mimo to intuicyjnie czujemy, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku.\nWyobra\u017amy sobie miasto zas\u0142oni\u0119te chaotycznymi reklamami, kt\u00f3re \u201enikogo nie rani\u0105\u201d, ale psuj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144. Albo relacj\u0119 seksualn\u0105, w kt\u00f3rej osoba formalnie wyra\u017ca zgod\u0119, lecz robi to pod wp\u0142ywem presji czy nier\u00f3wnej relacji zawodowej. Albo dzia\u0142ania niszcz\u0105ce bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, kt\u00f3re nie krzywdz\u0105 \u017cadnego konkretnego cz\u0142owieka, ale prowadz\u0105 do degradacji \u015brodowiska, od kt\u00f3rego wszyscy zale\u017cymy. To nie s\u0105 abstrakcyjne dylematy filozoficzne, to rzeczywiste problemy, z kt\u00f3rymi codziennie mierz\u0105 si\u0119 ustawodawcy, s\u0105dy, samorz\u0105dy i ruchy spo\u0142eczne.\nProjekt bada, jak w takich sytuacjach powinno reagowa\u0107 pa\u0144stwo. Czy mo\u017cemy wci\u0105\u017c opiera\u0107 si\u0119 na XIX-wiecznej zasadzie, \u017ce przymus jest usprawiedliwiony tylko wtedy, gdy kto\u015b zostaje skrzywdzony? A je\u015bli nie, to jak unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej prawo zaczyna narzuca\u0107 obywatelom czyj\u0105\u015b wizj\u0119 moralno\u015bci? Celem projektu jest zrozumienie, kiedy regulacje, od zakazu reklam po ochron\u0119 \u015brodowiska i prawo dotycz\u0105ce relacji seksualnych, s\u0105 rzeczywi\u015bcie uzasadnione, a kiedy staj\u0105 si\u0119 niepotrzebn\u0105 ingerencj\u0105 w wolno\u015b\u0107 jednostki.\nPraca nad tym problemem ma bardzo praktyczne znaczenie. Od niej zale\u017cy, czy b\u0119dziemy potrafili tworzy\u0107 przepisy chroni\u0105ce wsp\u00f3lne dobro, nie naruszaj\u0105c przy tym swob\u00f3d obywatelskich. Badania pomagaj\u0105 ustali\u0107, jak prawo powinno podchodzi\u0107 do nowych rodzaj\u00f3w \u201ekrzywdy\u201d, kt\u00f3re nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do prostego \u201ekto\u015b komu\u015b co\u015b zrobi\u0142\u201d, lecz obejmuj\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone kwestie, takie jak nadu\u017cycie w\u0142adzy w relacjach seksualnych, niszczenie ekosystem\u00f3w czy dewastowanie przestrzeni wsp\u00f3lnej.\nTo, co badamy, nie jest akademick\u0105 zabaw\u0105 w poj\u0119cia. To pr\u00f3ba znalezienia sensownego i uczciwego sposobu my\u015blenia o tym, kiedy pa\u0144stwo powinno interweniowa\u0107, a kiedy da\u0107 ludziom spok\u00f3j. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmieniaj\u0105 si\u0119 normy spo\u0142eczne, technologie, relacje w\u0142adzy i zagro\u017cenia dla \u015brodowiska, stare zasady nie zawsze wystarczaj\u0105. Je\u015bli chcemy mie\u0107 prawo, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno wolno\u015bciowe, jak i odpowiedzialne, musimy na nowo przemy\u015ble\u0107 podstawy, na kt\u00f3rych je budujemy. Ten projekt pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie to zrobi\u0107.\nProjekt potrwa trzy lata. Nad jego realizacj\u0105 pracuje zesp\u00f3\u0142 badawczy, w kt\u00f3rym kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dwie doktorantki i doktoranci. Karolina \u015aliwecka zajmuje si\u0119 etyk\u0105 relacji seksualnych oraz analiz\u0105 zjawisk zwi\u0105zanych z dobrowolno\u015bci\u0105 i presj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, co jest kluczowe dla bada\u0144 nad \u201ez\u0142ym\u201d, cho\u0107 formalnie konsensualnym seksem. Jan Turlej, specjalista od wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii liberalnej. Z projektem wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c Natalia Witosza, specjalistka od sankcji spo\u0142ecznych. Kierownikiem projektu jest dr Maciej Juzaszek, skupiaj\u0105cy si\u0119 na problemie moralnego uzasadnienia kryminalizacji.\"\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Preludium do Holocaustu? Prawo s\u0105dowe a Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Generalnym Gubernatorstwie <\/b>
\u2022 NCN OPUS 28 nr: 2024\/55\/B\/HS5\/00570
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2025 \u2013 30 wrze\u015bnia 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Konrad Graczyk, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 611 446 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\u2022 NCN Sonata 20 nr: 2024\/55\/D\/HS5\/02365
\u2022 Okres realizacji: 26 listopada 2025 \u2013 25 listopada 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Dominika Iwan - Sojka
\u2022 Bud\u017cet: 487 148 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Co \u0142\u0105czy plastikowy las, \u201ez\u0142e\u201d, cho\u0107 dobrowolne relacje seksualne i sadzenie pi\u0119knych, ale inwazyjnych ro\u015blin? Wszystkie te sytuacje pokazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesne prawo ma k\u0142opot z ustaleniem granicy mi\u0119dzy wolno\u015bci\u0105 cz\u0142owieka a potrzeb\u0105 ochrony warto\u015bci wa\u017cnych dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Tradycyjna liberalna zasada krzywdy m\u00f3wi: pa\u0144stwo mo\u017ce nas ogranicza\u0107 tylko wtedy, gdy swoim dzia\u0142aniem wyrz\u0105dzamy komu\u015b realn\u0105 krzywd\u0119. Jednak coraz cz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z przypadkami, w kt\u00f3rych niczyja szkoda nie jest oczywista, a mimo to intuicyjnie czujemy, \u017ce co\u015b jest nie w porz\u0105dku.\nWyobra\u017amy sobie miasto zas\u0142oni\u0119te chaotycznymi reklamami, kt\u00f3re \u201enikogo nie rani\u0105\u201d, ale psuj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przestrze\u0144. Albo relacj\u0119 seksualn\u0105, w kt\u00f3rej osoba formalnie wyra\u017ca zgod\u0119, lecz robi to pod wp\u0142ywem presji czy nier\u00f3wnej relacji zawodowej. Albo dzia\u0142ania niszcz\u0105ce bior\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, kt\u00f3re nie krzywdz\u0105 \u017cadnego konkretnego cz\u0142owieka, ale prowadz\u0105 do degradacji \u015brodowiska, od kt\u00f3rego wszyscy zale\u017cymy. To nie s\u0105 abstrakcyjne dylematy filozoficzne, to rzeczywiste problemy, z kt\u00f3rymi codziennie mierz\u0105 si\u0119 ustawodawcy, s\u0105dy, samorz\u0105dy i ruchy spo\u0142eczne.\nProjekt bada, jak w takich sytuacjach powinno reagowa\u0107 pa\u0144stwo. Czy mo\u017cemy wci\u0105\u017c opiera\u0107 si\u0119 na XIX-wiecznej zasadzie, \u017ce przymus jest usprawiedliwiony tylko wtedy, gdy kto\u015b zostaje skrzywdzony? A je\u015bli nie, to jak unikn\u0105\u0107 sytuacji, w kt\u00f3rej prawo zaczyna narzuca\u0107 obywatelom czyj\u0105\u015b wizj\u0119 moralno\u015bci? Celem projektu jest zrozumienie, kiedy regulacje, od zakazu reklam po ochron\u0119 \u015brodowiska i prawo dotycz\u0105ce relacji seksualnych, s\u0105 rzeczywi\u015bcie uzasadnione, a kiedy staj\u0105 si\u0119 niepotrzebn\u0105 ingerencj\u0105 w wolno\u015b\u0107 jednostki.\nPraca nad tym problemem ma bardzo praktyczne znaczenie. Od niej zale\u017cy, czy b\u0119dziemy potrafili tworzy\u0107 przepisy chroni\u0105ce wsp\u00f3lne dobro, nie naruszaj\u0105c przy tym swob\u00f3d obywatelskich. Badania pomagaj\u0105 ustali\u0107, jak prawo powinno podchodzi\u0107 do nowych rodzaj\u00f3w \u201ekrzywdy\u201d, kt\u00f3re nie sprowadzaj\u0105 si\u0119 do prostego \u201ekto\u015b komu\u015b co\u015b zrobi\u0142\u201d, lecz obejmuj\u0105 bardziej z\u0142o\u017cone kwestie, takie jak nadu\u017cycie w\u0142adzy w relacjach seksualnych, niszczenie ekosystem\u00f3w czy dewastowanie przestrzeni wsp\u00f3lnej.\nTo, co badamy, nie jest akademick\u0105 zabaw\u0105 w poj\u0119cia. To pr\u00f3ba znalezienia sensownego i uczciwego sposobu my\u015blenia o tym, kiedy pa\u0144stwo powinno interweniowa\u0107, a kiedy da\u0107 ludziom spok\u00f3j. W \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmieniaj\u0105 si\u0119 normy spo\u0142eczne, technologie, relacje w\u0142adzy i zagro\u017cenia dla \u015brodowiska, stare zasady nie zawsze wystarczaj\u0105. Je\u015bli chcemy mie\u0107 prawo, kt\u00f3re jest zar\u00f3wno wolno\u015bciowe, jak i odpowiedzialne, musimy na nowo przemy\u015ble\u0107 podstawy, na kt\u00f3rych je budujemy. Ten projekt pr\u00f3buje w\u0142a\u015bnie to zrobi\u0107.\nProjekt potrwa trzy lata. Nad jego realizacj\u0105 pracuje zesp\u00f3\u0142 badawczy, w kt\u00f3rym kluczow\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dwie doktorantki i doktoranci. Karolina \u015aliwecka zajmuje si\u0119 etyk\u0105 relacji seksualnych oraz analiz\u0105 zjawisk zwi\u0105zanych z dobrowolno\u015bci\u0105 i presj\u0105 spo\u0142eczn\u0105, co jest kluczowe dla bada\u0144 nad \u201ez\u0142ym\u201d, cho\u0107 formalnie konsensualnym seksem. Jan Turlej, specjalista od wsp\u00f3\u0142czesnej filozofii liberalnej. Z projektem wsp\u00f3\u0142pracuje r\u00f3wnie\u017c Natalia Witosza, specjalistka od sankcji spo\u0142ecznych. Kierownikiem projektu jest dr Maciej Juzaszek, skupiaj\u0105cy si\u0119 na problemie moralnego uzasadnienia kryminalizacji.\"\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Preludium do Holocaustu? Prawo s\u0105dowe a Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Generalnym Gubernatorstwie <\/b>
\r\n \r\n Preludium do Holocaustu? Prawo s\u0105dowe a Zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w Generalnym Gubernatorstwie <\/b>
\u2022 NCN OPUS 28 nr: 2024\/55\/B\/HS5\/00570
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2025 \u2013 30 wrze\u015bnia 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Konrad Graczyk, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 611 446 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\u2022 NCN Sonata 20 nr: 2024\/55\/D\/HS5\/02365
\u2022 Okres realizacji: 26 listopada 2025 \u2013 25 listopada 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Dominika Iwan - Sojka
\u2022 Bud\u017cet: 487 148 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\r\n \r\n Eksport produkt\u00f3w podw\u00f3jnego zastosowania do obszar\u00f3w obj\u0119tych konfliktem. Mi\u0119dzy obowi\u0105zkiem a standardem nale\u017cytej staranno\u015bci przedsi\u0119biorstw w prawie Unii Europejskiej <\/b>
\u2022 NCN Sonata 20 nr: 2024\/55\/D\/HS5\/02365
\u2022 Okres realizacji: 26 listopada 2025 \u2013 25 listopada 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr Dominika Iwan - Sojka
\u2022 Bud\u017cet: 487 148 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\r\n \r\n Zielona moda - zr\u00f3wnowa\u017cony sektor TCLF poprzez patenty i innowacje<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04766
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2029
\u2022 Kierownik projektu: dr hab. Marlena Maria Jankowska-Augustyn, prof. U\u015a
\u2022 Bud\u017cet: 285 880 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\r\n \r\n Zarz\u0105dzanie algorytmiczne a ochrona praw pracowniczych<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/01932
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: mgr Mi\u0142osz Bar\u0142\u00f3g
\u2022 Bud\u017cet: 166 042 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Projekt bada, jak nowoczesne technologie, takie jak algorytmy oceniaj\u0105ce wydajno\u015b\u0107, aplikacje \u015bledz\u0105ce prac\u0119 czy systemy automatycznego przydzielania zada\u0144, wp\u0142ywaj\u0105 na codzienno\u015b\u0107 pracownik\u00f3w. Ten nowy model organizacji pracy okre\u015blany jest jako zarz\u0105dzanie algorytmiczne. Pocz\u0105tkowo pojawi\u0142 si\u0119 w us\u0142ugach oferowanych przez du\u017ce platformy cyfrowe, takie jak Uber, a nast\u0119pnie stopniowo zacz\u0105\u0142 przenika\u0107 do kolejnych sektor\u00f3w gospodarki. Celem bada\u0144 jest odpowied\u017a na pytanie, czy obecne przepisy wystarczaj\u0105, by chroni\u0107 pracownik\u00f3w przed nadu\u017cyciami w takim \u015brodowisku. W projekcie analizowane s\u0105 regulacje polskie i unijne, a tak\u017ce wybrane rozwi\u0105zania z USA, kraju, kt\u00f3ry szybciej ni\u017c Europa mierzy si\u0119 z konsekwencjami automatyzacji pracy. Pozwala to por\u00f3wna\u0107 dwa r\u00f3\u017cne podej\u015bcia do nadzoru cyfrowego i wykorzystywania sztucznej inteligencji przez pracodawc\u00f3w. Opr\u00f3cz analizy przepis\u00f3w prowadzone b\u0119d\u0105 jako\u015bciowe badania socjologiczne w polskim sektorze logistyki. Dzi\u0119ki wywiadom z pracownikami projekt b\u0119dzie ukazywa\u0142, jak algorytmy realnie wp\u0142ywaj\u0105 na relacje w\u0142adzy, poziom stresu oraz poczucie kontroli w codziennym \u015brodowisku pracy. Celem projektu jest nie tylko zrozumienie, jak dzia\u0142a algorytmiczne zarz\u0105dzanie, ale tak\u017ce wskazanie, jak je regulowa\u0107, aby technologia s\u0142u\u017cy\u0142a ludziom, a nie odwrotnie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\r\n \r\n Obrazy nieportretowanych relacji. Socjologiczno-prawna analiza relacji romantycznych os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr rej. 2025\/57\/B\/HS5\/04655
\u2022 Okres realizacji: 2 lutego 2026 - 1 lutego 2030
\u2022 Kierownik projektu: dr Marlena Katarzyna Drapalska-Grochowicz
\u2022 Bud\u017cet: 456 265 z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Projekt koncentruje si\u0119 na analizie formalnych i nieformalnych czynnik\u00f3w wp\u0142ywaj\u0105cych na relacje romantyczne os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105 (OzNI) w perspektywie socjologiczno-prawnej. Celem bada\u0144 jest okre\u015blenie rzeczywistego zakresu autonomii tych os\u00f3b w sferze bliskich relacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c zar\u00f3wno ich codzienne funkcjonowanie spo\u0142eczne i prawne, jak i rol\u0119 relacji opieku\u0144czych. Pozycja os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intektualn\u0105 mo\u017ce by\u0107 scharakteryzowana przez epistemiczne wykluczenie \u2013 wy\u0142\u0105czanie z mo\u017cliwo\u015bci kszta\u0142towania narracji na temat w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144 poprzez uznanie, \u017ce nie s\u0105 zdolne do reprezentowania siebie. Projekt \u0142\u0105czy analiz\u0119 dyskursu prawnego z badaniami jako\u015bciowymi (wywiady, obserwacje uczestnicz\u0105ce) oraz obejmuje komponent prawnopor\u00f3wnawczy dotycz\u0105cy prawa angielskiego i niemieckiego. Projekt ma charakter emancypacyjny - szczeg\u00f3lny nacisk po\u0142o\u017cony jest na wzmocnienie g\u0142osu OzNI, identyfikacj\u0119 barier prawnych oraz rozpoznanie, w jakim stopniu obecne regulacje odpowiadaj\u0105 na rzeczywiste potrzeby os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105 intelektualn\u0105. Wsp\u00f3\u0142autorem metodologii bada\u0144 jakosciowych jest dr Tomasz Kasprzak z Instytutu Socjologii U\u015a. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\r\n \r\n Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: analiza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr rej. 2025\/57\/N\/HS5\/00645
\u2022 Okres realizacji: 28 stycznia 2026 - 27 stycznia 2029
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wiktoria Sikorska
\u2022 Bud\u017cet: 175 537z\u0142\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Nr rejestracyjny: 2025\/57\/N\/HS5\/00645; Kierownik projektu: mgr Wiktoria Maria Sikorska\n Tytu\u0142: Nowy paradygmat ochrony oznacze\u0144 geograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych w UE: \nanaliza prawnopor\u00f3wnawcza i propozycja modelu kontroli \nPorcelana z Limoges, szk\u0142o z Krosna czy koronka koniakowska - wybieramy te produkty nie tylko ze \nwzgl\u0119du na ich jako\u015b\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce s\u0105 zakorzenione w lokalnej tradycji i kulturze. Coraz \ncz\u0119\u015bciej jednak na rynku pojawiaj\u0105 si\u0119 imitacje, kt\u00f3re wykorzystuj\u0105 dobre imi\u0119 znanych region\u00f3w, nie \nmaj\u0105c nic wsp\u00f3lnego z ich autentycznym pochodzeniem. Projekt badawczy, kt\u00f3ry realizuj\u0119, dotyczy \ntego zjawiska oraz sposob\u00f3w, jak mu skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107. Oznaczenia geograficzne to specjalne \noznaczenia, kt\u00f3re informuj\u0105 konsumenta, \u017ce dany produkt pochodzi z konkretnego miejsca i \u017ce jego \njako\u015b\u0107, wygl\u0105d lub spos\u00f3b wykonania s\u0105 \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z tym regionem. Przyk\u0142adami s\u0105 oscypek czy \njab\u0142ko \u0142\u0105ckie. Dotychczasowe przepisy chroni\u0142y g\u0142\u00f3wnie produkty rolne. Projekt dotyczy nowej \nkategorii \u2013 produkt\u00f3w nierolniczych, takich jak rzemios\u0142o artystyczne i wyroby przemys\u0142owe. Unia \nEuropejska przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie (UE 2023\/2411), kt\u00f3re od grudnia 2025 r. wprowadza \nwsp\u00f3lne zasady ochrony dla produkt\u00f3w nierolniczych. Cho\u0107 to krok naprz\u00f3d, wiele istotnych kwestii \nnadal wymaga doprecyzowania, np. jak chroni\u0107 wygl\u0105d produktu, czyli jego kszta\u0142t, wz\u00f3r, jak \nrozwi\u0105zywa\u0107 spory z innymi formami ochrony, takimi jak wzory przemys\u0142owe czy przestrzenne znaki \ntowarowe, oraz jak wzmocni\u0107 nadz\u00f3r nad rynkiem, zw\u0142aszcza w dobie sprzeda\u017cy internetowej \ni podr\u00f3bek. Celem projektu jest stworzenie nowego, teoretycznie sp\u00f3jnego modelu ochrony oznacze\u0144 \ngeograficznych dla produkt\u00f3w nierolniczych i opracowanie modelu kontroli. Obejmuje to m.in. analiz\u0119, \njak wygl\u0105d i forma produktu mog\u0105 by\u0107 chronione prawnie; ocen\u0119, czy oznaczenie geograficzne pomaga \nw uznaniu produktu za element niematerialnego dziedzictwa kulturowego, badanie, jak nowe \ntechnologie (np. blockchain, geolokalizacja) mog\u0105 pom\u00f3c w monitorowaniu autentyczno\u015bci, \npor\u00f3wnanie system\u00f3w ochrony we Francji, W\u0142oszech, S\u0142owacji i Polsce, by wskaza\u0107 najlepsze \nrozwi\u0105zania dla ca\u0142ej UE. Badania podzielono na trzy etapy: \n1. Analiza przepis\u00f3w i orzecze\u0144 s\u0105dowych, kt\u00f3re dotycz\u0105 ochrony produkt\u00f3w i ich oznacze\u0144. \n2. Por\u00f3wnanie r\u00f3\u017cnych system\u00f3w krajowych, w tym francuskiego modelu opartego na certyfikacji \ngrup producent\u00f3w, w\u0142oskich znak\u00f3w gwarancyjnych czy przepis\u00f3w s\u0142owackich, kt\u00f3re \nwdro\u017cono zanim jeszcze UE przyj\u0119\u0142a nowe rozporz\u0105dzenie. \n3. Analiza dokument\u00f3w organizacji producent\u00f3w, np. statut\u00f3w, procedur kontroli, raport\u00f3w oraz \ndzia\u0142alno\u015bci unijnych i krajowych instytucji nadzorczych. \nProdukty lokalne to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c towar \u2013 to cz\u0119\u015b\u0107 dziedzictwa kulturowego, to\u017csamo\u015bci region\u00f3w \ni \u017ar\u00f3d\u0142o utrzymania dla wielu spo\u0142eczno\u015bci. Ich ochrona to nie tylko kwestia prawna, ale i spo\u0142eczna, \ngospodarcza, a nawet kulturowa. Projekt pokazuje, \u017ce oznaczenia geograficzne to skuteczne narz\u0119dzie \nwspieraj\u0105ce lokaln\u0105 gospodark\u0119, promuj\u0105ce autentyczno\u015b\u0107 i przeciwdzia\u0142aj\u0105ce globalnej uniformizacji. \nNajwa\u017cniejszym efektem b\u0119dzie opracowanie sp\u00f3jnego modelu ochrony dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, \nkt\u00f3ry pomo\u017ce pa\u0144stwom wdra\u017ca\u0107 nowe przepisy i skutecznie chroni\u0107 lokalne produkty przed \npodrabianiem i nadu\u017cyciami. Wyniki b\u0119d\u0105 tak\u017ce pomocne dla prawnik\u00f3w, antropolog\u00f3w kulturowych, \nsamorz\u0105d\u00f3w lokalnych oraz organizacji producent\u00f3w. Projekt wnosi nowatorskie podej\u015bcie do dyskusji \no w\u0142asno\u015bci intelektualnej, dziedzictwie kulturowym i rozwoju lokalnym w erze globalizacji. W czasach, \ngdy coraz trudniej odr\u00f3\u017cni\u0107 orygina\u0142 od imitacji, trzeba inwestowa\u0107 w wiedz\u0119, kt\u00f3ra pomaga chroni\u0107 to, \nco unikalne i warto\u015bciowe \u2013 nie tylko dla rynku, ale i dla to\u017csamo\u015bci kulturowej Europy. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2024″ tab_id=”1689334856167-2fe2704a-1da1″]\r\n
\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n
<\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\r\n \r\n Metafory konceptualne w mediacji karnej \u2013 spo\u0142eczne dzia\u0142anie prawa<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/03297
\u2022 Okres realizacji: 1 lutego 2024 - 31 stycznia 2027
\u2022 Kierownik projektu: mgr Wojciech Leder
\u2022 Bud\u017cet: 205 765 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Metafory s\u0105 obecne w \u017cyciu ka\u017cdego cz\u0142owieka tak\u017ce w spos\u00f3b nieu\u015bwiadomiony. Nie s\u0105 to \u015brodki literackie, s\u0142u\u017c\u0105ce go ubogacenia j\u0119zyka, ale schematy wskazuj\u0105ce na pu\u0142apki my\u015blenia, kt\u00f3re j\u0119zykoznawcy kognitywni nazywaj\u0105 metaforami konceptualnymi. Te metafory pozwalaj\u0105 zrozumie\u0107 poj\u0119cia abstrakcyjne (takie jak sprawiedliwo\u015b\u0107) w kategoriach tego co jest wok\u00f3\u0142 nas, czego do\u015bwiadczamy fizycznie (np. jak cielesne do\u015bwiadczenie r\u00f3wnowagi). Przenosz\u0105 cechy jednej domeny - czyli zestawu wiedzy o \u015bwiecie - na drug\u0105, abstrakcyjn\u0105 domen\u0119. \nTo projektowanie metaforyczne nie jest jednak nigdy zupe\u0142ne \u2013 bo mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ze czas p\u0142ynie, ale przecie\u017c nie da si\u0119 go dola\u0107, zatrzyma\u0107, przyspieszy\u0107. W\u0142a\u015bnie dlatego metafory to wska\u017aniki pu\u0142apek my\u015blenia. Wida\u0107 to szczeg\u00f3lnie w mediacji. Mediacje to alternatywne sposoby rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, gdzie strony zamiast do s\u0105du id\u0105 do zaufanej osoby kt\u00f3ra pomaga im si\u0119 porozumie\u0107. Mediator, nawet w sprawach karnych. wcale nie musi by\u0107 prawnikiem, ale musi by\u0107 bezstronny i neutralny \u2013 tak jak s\u0119dzia. Ale co je\u017celi nie jest? Taki z\u0142y mediator zawiera pakt i wsp\u00f3lnie wyprowadza natarcie na drug\u0105? Gdy de facto wydaje wyrok i manipuluje s\u0142absz\u0105 stron\u0105 \u2013 za pomoc\u0105 si\u0142y j\u0119zykowej metafor \u2013 i przymusza j\u0105 do zawarcia niekorzystnej ugody.\nCelem projektu jest odtworzenie systemu karnoprawnych metafor konceptualnych u\u017cywanych przez mediator\u00f3w o wykszta\u0142ceniu prawniczym i nieprawniczym, a nast\u0119pnie przetestowanie, w jaki spos\u00f3b stosowanie konkretnych metafor wp\u0142ywa na przebieg i wynik mediacji karnych. Sprawdz\u0119, czy mediator nieb\u0119d\u0105cy prawnikiem inaczej konceptualizuje poj\u0119cia karnoprawne ni\u017c mediator prawnik oraz na ile te odmienno\u015bci w j\u0119zyku, poprzez wp\u0142yw na rozumowanie mediatora i stron mediacji, oddzia\u0142uj\u0105 na ich zachowania w mediacji. Cele badawcze zostan\u0105 osi\u0105gni\u0119te poprzez wywiady z mediatorami, nast\u0119pne poddane analizie j\u0119zykowej w poszukiwaniu stosowanych przez nich metafor konceptualnych. Ponadto wyniki bada\u0144 zostan\u0105 przetestowane na drodze symulacji mediacji. Badania poka\u017c\u0105, czy mediatorzy w zale\u017cno\u015bci od wykszta\u0142cenia s\u0105 sk\u0142onni ulega\u0107 pokusie ferowania wyrok\u00f3w w mediacji, czy raczej zachowuj\u0105 facylitatywny model mediacji.\nWi\u0119cej o projekcie zaprezentowane w trzy minuty: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YZ-juCos9T8\n\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\r\n \r\n Konstytucyjny Zugzwang: W kierunku teorii zmiany momentum konstytucyjnego<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01018
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024 \u2013 30 wrze\u015bnia 2028
\u2022 Kierownik projektu: dr Mauro Arturo Rivera Le\u00f3n
\u2022 Bud\u017cet: 1 852 143 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Celem Projektu Zugzwang jest udowodnienie, \u017ce niekt\u00f3re kraje wpadaj\u0105 w fenomen nazywany przez projekt \u201ekonstytucyjnym Zugzwangiem\", tj. dynamik\u0105 cz\u0119stych zmian, kt\u00f3ra wywo\u0142uje negatywne skutki systemowe. Jego celem jest ich zdefiniowanie, zmierzenie i okre\u015blenie ilo\u015bciowe. Za pomoc\u0105 analizy por\u00f3wnawczej prawa, Projekt Zugzwang dokona wst\u0119pnej selekcji kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych prawdopodobnie dosz\u0142o do konstytucyjnego Zugzwangu. Tym samym zostanie stworzony krajowy zbi\u00f3r danych historycznych o zmianach, tak aby epizody przyspieszenia zmian mo\u017cna by\u0142o zidentyfikowa\u0107 za pomoc\u0105 zestawu odpowiednich wska\u017anik\u00f3w, np. skumulowanego rocznego wska\u017anika wzrostu lub techniki analizy szereg\u00f3w czasowych.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\r\n \r\n Stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu procesowego wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi w polskim procesie karnym w \u015bwietle standard\u00f3w prawa unijnego i mi\u0119dzynarodowego<\/b>
\u2022 NCN PRELUDIUM nr: 2023\/49\/N\/HS5\/02863
\u2022 Okres realizacji: 10 lipca 2024 - 9 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Marcin Burdzik
\u2022 Bud\u017cet: 145 991PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Celem projektu badawczego jest rozwi\u0105zanie problemu stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu karnoprocesowego, przewidzianych w ustawie 6.06.1997 r. \u2013 Kodeks post\u0119powania karnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1375) wobec os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, w kontek\u015bcie mi\u0119dzynarodowych i unijnych standard\u00f3w ochrony praw cz\u0142owieka oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych tam mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Z uwagi na interdyscyplinarny, prawno-medyczny charakter zagadnienia, badania prowadzone s\u0105 r\u00f3wnolegle w czterech obszarach: medycznym, prawa mi\u0119dzynarodowego, prawa unijnego oraz prawa krajowego. Celem bada\u0144 prowadzonych w pierwszym obszarze jest identyfikacja prawnie istotnych objaw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych zaburze\u0144 psychicznych, tj. objaw\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 znaczenie w kontek\u015bcie stosowania \u015brodk\u00f3w przymusu. W tym etapie uwzgl\u0119dniony zostanie dorobek nauk medycznych z zakresu psychiatrii oraz wiod\u0105ce klasyfikacje chor\u00f3b (ICD-11, ICD-10, DSM-5). W kolejnych etapach przeanalizowane zostan\u0105 odpowiednio przepisy mi\u0119dzynarodowe, unijne oraz krajowe, wraz z dorobkiem doktryny oraz judykatury. Celem tych dzia\u0142a\u0144 jest identyfikacja mechanizm\u00f3w gwarancyjnych, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 zastosowanie do ochrony praw os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Realizacja projektu doprowadzi do holistycznej analizy przedstawionego zagadnienia. Jej efektem b\u0119dzie weryfikacja przepis\u00f3w normuj\u0105cych stosowanie \u015brodk\u00f3w przymusu w polskim procesie karnym oraz ocena adekwatno\u015bci przewidzianych w tym zakresie mechanizm\u00f3w gwarancyjnych. Identyfikacja krajowych mechanizm\u00f3w gwarancyjnych pozwoli na ich p\u00f3\u017aniejsz\u0105 ocen\u0119 w kontek\u015bcie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w prawe mi\u0119dzynarodowym i unijnym. Wreszcie wnioski uzyskane we wszystkich czterech obszarach pomog\u0105 zidentyfikowa\u0107 rozwi\u0105zania prawne, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 nieadekwatno\u015b\u0107, zagra\u017caj\u0105 prawom os\u00f3b z zaburzeniami psychicznymi, wobec kt\u00f3rych stosuje si\u0119 \u015brodki przymusu. Wyniki uzyskane w projekcie pomog\u0105 okre\u015bli\u0107 po\u017c\u0105dany kierunek zmian legislacyjnych w tym zakresie.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\r\n \r\n S\u0105dowa aktualizacja znaczenia tekstu prawnego w zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bciach. Uj\u0119cie prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN SONATA nr: 2023\/51\/D\/HS5\/00316
\u2022 Okres realizacji: 1 pa\u017adziernika 2024-30 wrze\u015bnia 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Paulina Konca
\u2022 Bud\u017cet: 647 874 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Projekt ma dwa zasadnicze cele. Pierwszym jest ustalenie i por\u00f3wnanie, w jaki spos\u00f3b s\u0105dy wybranych pa\u0144stw dokonuj\u0105 aktualizacji znaczenia przepis\u00f3w prawa, to jest, dostosowuj\u0105 ich tre\u015b\u0107 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 okoliczno\u015bci. Badania b\u0119d\u0105 mia\u0142y charakter prawnopor\u00f3wnawczy. Por\u00f3wnane b\u0119d\u0105 trzy pa\u0144stwa: Polska, Hiszpania i Irlandia. Drugim celem jest okre\u015blenie, jakie s\u0105 konsekwencje sformu\u0142owania dyrektyw aktualizacji o takiej a nie innej tre\u015bci i w takiej a nie innej formie (przepis\u00f3w albo ustalonej praktyki orzeczniczej - przyjmowane w analizowanych krajach rozwi\u0105zania dotycz\u0105ce regu\u0142 aktualizacji maj\u0105 r\u00f3\u017cny status): przede wszystkim, jak dokonywanie s\u0105dowej aktualizacji znaczenia wp\u0142ywa na pozycj\u0119 prawodawcy i s\u0105d\u00f3w w \u015bwietle zasady tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adz i jaki ma wp\u0142yw na realizacj\u0119 zasady pewno\u015bci prawa. Badania b\u0119d\u0105 polega\u0142y na analizie prawodawstwa i orzecznictwa wybranych pa\u0144stw oraz w\u0142a\u015bciwej literatury. Projekt mo\u017ce istotnie pog\u0142\u0119bi\u0107 zrozumienie funkcjonowania zasad aktualizacji w warunkach ich formalnej kodyfikacji lub swobodnego kszta\u0142towania przez praktyk\u0119 orzecznicz\u0105 oraz stanowi\u0107 istotny wk\u0142ad w dyskusj\u0119 na temat roli s\u0119dziego w demokratycznym pa\u0144stwie prawnym oraz sposob\u00f3w i ogranicze\u0144 realizacji takich warto\u015bci jak pewno\u015b\u0107 prawa.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\r\n \r\n Fundamenty. \u0179r\u00f3d\u0142a, geneza i ocena trwa\u0142o\u015bci prac Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2023\/51\/B\/HS5\/01933
\u2022 Okres realizacji: 18 lipca 2024-17 lipca 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Grzegorz Nancka
\u2022 Bud\u017cet: 291 592 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Celem niniejszego projektu jest ustalenie, czy prace Komisji Kodyfikacyjnej Rzeczypospolitej Polskiej z lat 1919-1939 mog\u0105 by\u0107 traktowane jako fundament wsp\u00f3\u0142czesnych polskich podstawowych poj\u0119\u0107 cywilistycznych. Badania obejmuj\u0105 te dzia\u0142y prawa, kt\u00f3re nie zosta\u0142y skodyfikowane w Polsce mi\u0119dzywojennej, a wi\u0119c cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3ln\u0105 prawa cywilnego, prawo rzeczowe, prawo spadkowe i prawo rodzinne (wraz z ma\u0142\u017ce\u0144skim). Podstaw\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142ow\u0105 bada\u0144 stanowi\u0105 unikatowe, nieznane dot\u0105d \u017ar\u00f3d\u0142a do dziej\u00f3w kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej obejmuj\u0105ce wytwory dzia\u0142alno\u015bci Komisji, odnalezione podczas bada\u0144 wst\u0119pnych. Dzi\u0119ki temu badania otwieraj\u0105 nieistniej\u0105c\u0105 do tej pory perspektyw\u0119 dotycz\u0105c\u0105 por\u00f3wnania materia\u0142\u00f3w z kodyfikacji prawa w Polsce mi\u0119dzywojennej z dekretami wchodz\u0105cymi w \u017cycie bezpo\u015brednio po II wojnie \u015bwiatowej i p\u00f3\u017aniejszymi Kodeksem cywilnym z 1964 r. oraz Kodeksem rodzinnym i opieku\u0144czym z 1964 r. Istnieje kilka powod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o konieczno\u015bci podj\u0119cia bada\u0144 we wskazanym zakresie. Realizacja projektu przyczyni si\u0119 do wype\u0142nienia znacz\u0105cej luki dotycz\u0105cej wiedzy na temat dzia\u0142alno\u015bci Komisji w zakresie wskazanym w niniejszym projekcie. Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 bowiem do tej pory globalnego opracowania, za\u015b sam projekt umo\u017cliwi prowadzenie dyskusji na ten temat nie tylko na krajowym, ale i szerokim, mi\u0119dzynarodowym.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze<\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2024\/08\/X\/HS5\/00709
\u2022 Okres realizacji: 11 pa\u017adziernika 2024-10 pa\u017adziernika 2027
\u2022 Kierownik projektu: dr Filip Nawrot
\u2022 Bud\u017cet: 13 218PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 obecnie uwa\u017cane za kluczow\u0105 instytucj\u0119 we wsp\u00f3\u0142czesnym prawie ochrony \u015brodowiska. Brak jest jednak og\u00f3lnego modelu funkcjonowania i struktury tego instrumentu w porz\u0105dkach prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. Dlatego te\u017c konieczne jest skonfrontowanie przygotowanego przeze mnie modelu bada\u0144 z innymi porz\u0105dkami prawnymi. \nProcedura ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko jest niezb\u0119dnym etapem przy podejmowaniu wielu rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci, jak chocia\u017cby gospodarowania odpadami, realizacji du\u017cych inwestycji z r\u00f3\u017cnych dziedzin gospodarki, budowy dr\u00f3g czy lotnisk, a tak\u017ce w zakresie poszukiwania i wydobywania kopalin. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce analiza wp\u0142ywu rozpoczynanej aktywno\u015bci na \u015brodowisko jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z t\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105. Post\u0119powanie to ma charakter s\u0142u\u017cebny wzgl\u0119dem post\u0119powania, kt\u00f3re zmierza do wydania decyzji, kt\u00f3re uprawniaj\u0105 do podejmowania planowanej dzia\u0142alno\u015bci i realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. \nW doktrynie zwraca si\u0119 uwag\u0119, \u017ce post\u0119powanie w sprawie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko wi\u0105\u017ce si\u0119 z licznymi zasadami prawa ochrony \u015brodowiska, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na gruncie prawa mi\u0119dzynarodowego, wsp\u00f3lnotowego oraz polskiego. W\u015br\u00f3d nich nale\u017cy wymieni\u0107 m.in. zasady przezorno\u015bci i prewencji oraz zasad\u0119 planowo\u015bci. Oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko s\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumentem realizacji zasady zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju.\nOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko to specjalistyczne procedury administracyjne, kt\u00f3re maj\u0105 na celu ustalenie potencjalnych niekorzystnych skutk\u00f3w dla \u015brodowiska rozstrzygni\u0119\u0107, tak w sprawach indywidualnych, jak i generalnych. Jednym z podstawowych zada\u0144, jakie spe\u0142niaj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce ocen, jest rozwi\u0105zywanie konflikt\u00f3w, jakie powstaj\u0105 w toku procesu inwestycyjnego. \nJednak konstrukcja polskich przepis\u00f3w oraz praktyka ich stosowania pokazuje, \u017ce obecnie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko nie funkcjonuj\u0105 prawid\u0142owo. Do podstawowych problem\u00f3w mo\u017cna zaliczy\u0107 brak odpowiednich kompetencji organ\u00f3w w\u0142a\u015bciwych, brak obiektywno\u015bci przy sporz\u0105dzaniu dokumentacji w toku procedury oraz brak odpowiednich instrument\u00f3w kontrolnych. \nDlatego te\u017c jest konieczna szersza analiza tego zagadnienia wraz z por\u00f3wnaniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z czeskimi regulacjami. Pozwoli to na dopracowanie konstruowanego przeze mnie modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Wyb\u00f3r Republiki Czeskiej jako pa\u0144stwa do por\u00f3wnania jest uzasadniony z wielu wzgl\u0119d\u00f3w. Oba kraje maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 jako pa\u0144stwa postsocjalistyczne oraz wsp\u00f3ln\u0105 tera\u017aniejszo\u015b\u0107 jako cz\u0142onkowie Unii Europejskiej. Blisko\u015b\u0107 geograficzna oraz podobny stan \u015brodowiska te\u017c s\u0105 wa\u017cne w kontek\u015bcie procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko. Jednak wst\u0119pne badania czeskiego porz\u0105dku prawnego pokazuj\u0105, \u017ce rozwi\u0105zania w nim przyj\u0119te wykazuj\u0105 liczne odmienno\u015bci od polskich przepis\u00f3w \nPog\u0142\u0119bienie tych wst\u0119pnych bada\u0144 pozwoli na wypracowanie odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu procedury ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno \u015brodowisko, jak i zdrowie i \u017cycie ludzi.\n\n\n\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\r\n \r\n Bior\u0105c plastikowe drzewa i z\u0142y seks powa\u017cnie. Nowe perspektywy w debacie liberalizmu z moralizmem prawnym w kwestii regulacji o charakterze przymusowym <\/b>
\u2022 NCN OPUS 27nr: 2024\/53\/B\/HS5\/04354
\u2022 Okres realizacji:
\u2022 Kierownik projektu: dr Maciej Juzaszek
\u2022 Bud\u017cet: 1 024 589 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\r\n \r\n Model rolnictwa w\u0119glowego \u2013 studium komparatystyczne <\/b>
\u2022 NCN MINIATURA 8 nr: 2024\/08\/X\/HS5\/01569
\u2022 Okres realizacji: 10 grudnia 2024 - 9 grudnia 2025
\u2022 Kierownik projektu: dr Monika \u0141ata
\u2022 Bud\u017cet: 25 021 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div> \r\n [\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Projekty NCN 2023″ tab_id=”1720091449207-6063413c-2aec”]\r\n
\r\n
\r\n \r\n
<\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n
\r\n <\/h3>\r\n \r\n
<\/h3>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\r\n \r\n Standard ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie: nowe podej\u015bcie prawne do harmonizacji integracji<\/b>
\u2022 NCN Preludium nr: 2022\/45\/N\/HS5\/00961
\u2022 Okres realizacji: 15 stycznia 2023 \u2013 24 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: mgr Illia Klinytskyi
\u2022 Opiekun Projektu: prof. Maria Coady
\u2022 Bud\u017cet: 141 405 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w Unii Europejskiej od ponad dekady znajduje si\u0119 w epicentrum proces\u00f3w migracyjnych. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c dynamik\u0119 tych zjawisk, jeszcze w pa\u017adzierniku 2020 r. Komisja Europejska zaproponowa\u0142a nowy pakt o migracji i azylu, proponuj\u0105c nowe, ulepszone unijne procedury systemu azylowego i migracyjnego. Dynamika tych zdarze\u0144 ukazuje dobitnie, \u017ce problemy, kt\u00f3re wydawa\u0142y si\u0119 ju\u017c rozwi\u0105zanymi, powr\u00f3ci\u0142y ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Na pierwszy plan wysuwa si\u0119 zw\u0142aszcza zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych imigrant\u00f3w, kt\u00f3rzy korzystaj\u0105 ze statusu beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej (BOM). Problematyka ta nie doczeka\u0142a si\u0119 dot\u0105d systemowego podej\u015bcia i opracowania. Zagadnienie ochrony praw j\u0119zykowych rozpatrywane jest z perspektywy praw mniejszo\u015bci. Obecna polityka w zakresie j\u0119zyk\u00f3w mniejszo\u015bciowych i j\u0119zyk\u00f3w regionalnych w Europie jest ograniczona do rdzennych obywateli poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw, a zatem nie obejmuj\u0105 swym zakresem obcokrajowc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 obywatelstwa kraju z wyboru sta\u0142ego pobytu lub kt\u00f3rzy nie posiadaj\u0105 statusu mniejszo\u015bci narodowej. W konsekwencji nie dostrzega si\u0119 osobistych i zbiorowych potrzeb BOM w kontek\u015bcie ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy wype\u0142ni t\u0119 luk\u0119. Zaplanowane badania maj\u0105 na celu stworzenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych BOM w oparciu o globalne, regionalne i krajowe ramy regulacyjne.\n\nPa\u0144stwa europejskie nie stosuj\u0105 jednego, wsp\u00f3lnego standardu dla gwarancji praw j\u0119zykowych. Bardzo cz\u0119sto polityka imigracyjna zamiast stopniowej i harmonijnej integracji BOM, oparta jest o za\u0142o\u017cenie pe\u0142nej asymilacji BOM z krajem przyjmuj\u0105cym. Jest to podej\u015bcie dyskryminuj\u0105ce BOM. W ten spos\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM. Np. w systemach o\u015bwiaty takich pa\u0144stw jak Polska b\u0105d\u017a \u0141otwa warunkiem promocji dziecka do kolejnej klasy jest obowi\u0105zkowe uzyskanie oceny pozytywnej z j\u0119zyka pa\u0144stwowego; przepisy te w og\u00f3le nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 braku dotychczasowego do\u015bwiadczenia w wybranym j\u0119zyku. Egzaminy z j\u0119zyka pa\u0144stwowego wg zasad, kt\u00f3re nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dotychczasowego do\u015bwiadczenia j\u0119zykowego, s\u0105 obowi\u0105zkowe w ramach wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stwowych system\u00f3w oceny jako\u015bci kszta\u0142cenia, co mo\u017ce stanowi\u0107 powa\u017cny problem dla dzieci BOM. Wym\u00f3g znajomo\u015bci j\u0119zyka pa\u0144stwowego mo\u017ce by\u0107 te\u017c czynnikiem dyskryminuj\u0105cym podczas zatrudniania lub w post\u0119powaniu administracyjnym. To wszystko sprawia, \u017ce wyznaczenie minimum praw j\u0119zykowych na poziomie ponadnarodowym, jest warunkiem koniecznym dla udzielenia adekwatnej do potrzeb komunikacyjnych i kulturowych BOM ochrony ich praw j\u0119zykowych. Projekt badawczy zak\u0142ada wyznaczenie standardu ochrony praw j\u0119zykowych dla beneficjent\u00f3w ochrony mi\u0119dzynarodowej w Europie oraz sformu\u0142owanie nowego podej\u015bcia prawnego do problematyki harmonizacji integracji BOM ze spo\u0142ecze\u0144stwem kraju przyjmuj\u0105cego. Punktem odniesienia dla rozwa\u017ca\u0144 stan\u0105 si\u0119 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne odnosz\u0105ce si\u0119 do praw j\u0119zykowych poziomu uniwersalnego systemu praw cz\u0142owieka (ONZ), ponadnarodowe regulacje wielostronne, w tym prawo UE i Rady Europy, a tak\u017ce orzecznictwo Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka, Komitetu Praw Cz\u0142owieka oraz Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci. Zakresem bada\u0144 komparatystycznych regulacji prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w Europie i w prawie unijnym, stan\u0105 si\u0119 prawodawstwo federalne i krajowa polityka migracyjna USA. Rozwi\u0105zania przyj\u0119te w tym kraju zar\u00f3wno w sferze rozwi\u0105za\u0144 prawnych, jak i prowadzonej polityki wobec imigrant\u00f3w, potraktowane zosta\u0142o jako wzorcowe ze wzgl\u0119du na wieloletnie do\u015bwiadczenie proces\u00f3w integracyjnych oraz stosowanie praktyk antydyskryminacyjnych oraz stosowane w tym kraju r\u00f3\u017cne mo\u017cliwe warianty rozwi\u0105za\u0144 w krajowej polityce regulacyjnej praw j\u0119zykowych. W efekcie ustalona zostanie zar\u00f3wno skuteczno\u015b\u0107 obecnego systemu ochrony praw j\u0119zykowych BOM, jak i aktualne potrzeby tej grupy spo\u0142ecznej w odniesieniu gwarancji j\u0119zykowych, by m\u00f3c sformowa\u0107 ewentualne przysz\u0142e rozwi\u0105zania prawne (tj. wnioski de lege feredna).\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\r\n \r\n Specustawy z perspektywy teorii i filozofii prawa<\/b>
\u2022 NCN OPUS nr: 2022\/45\/B\/HS5\/00919
\u2022 Okres realizacji: 16 stycznia 2023 \u2013 15 stycznia 2026
\u2022 Kierownik projektu: dr Mateusz Zeifert
\u2022 Bud\u017cet: 269 088 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Specustawy (inaczej: \u201eustawy szczeg\u00f3lne\u201d, \u201eustawy incydentalne\u201d itd.) stanowi\u0105 sta\u0142y element polskiego porz\u0105dku prawnego od pocz\u0105tku XXI wieku, cho\u0107 regu\u0142y ich tworzenia nie zosta\u0142y sprecyzowane w \u017cadnym akcie prawnym, a zawarte w nich rozwi\u0105zania cz\u0119sto budz\u0105 zasadnicze zastrze\u017cenia ze strony teoretyk\u00f3w prawa i prawnik\u00f3w-praktyk\u00f3w. W ostatnich latach odgrywaj\u0105 coraz wi\u0119ksz\u0105 rol\u0119. Jak wskazuje si\u0119 w literaturze, w niekt\u00f3rych dziedzinach prawa ustawodawstwo incydentalne sta\u0142o si\u0119 regu\u0142\u0105, a ustawodawstwo zwyk\u0142e \u2013 wyj\u0105tkiem. Jednocze\u015bnie, jak dot\u0105d badania nad zjawiskiem specustaw prowadzone by\u0142y g\u0142\u00f3wnie w obr\u0119bie nauk szczeg\u00f3\u0142owych prawoznawstwa (prawa administracyjnego, prawa konstytucyjnego, itd.). Brak jest opracowa\u0144 o charakterze og\u00f3lnym czy por\u00f3wnawczym, a w szczeg\u00f3lno\u015bci brak jest teoretycznoprawnej i filozoficznoprawnej refleksji nad prawodawstwem incydentalnym. Nie wypracowano prawniczej definicji poj\u0119cia specustawy. Brakuje szerzej zakrojonych bada\u0144 nad ich stosowaniem i interpretacj\u0105. Nie sformu\u0142owano zalece\u0144 dotycz\u0105cych ich tworzenia, zar\u00f3wno pod k\u0105tem procesu politycznego, jak i techniki prawodawczej. W tym stanie rzeczy projektowane badania zape\u0142niaj\u0105 bardzo istotn\u0105 luk\u0119 w polskim i \u015bwiatowym prawoznawstwie, a ich wyniki mog\u0105 w dalszej perspektywie zainspirowa\u0107 zmiany w zakresie tworzenia i stosowania prawa. \r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n \r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\r\n \r\n Prawne instrumenty ochrony powietrza w Polsce i Czechach. Studium prawnopor\u00f3wnawcze <\/b>
\u2022 NCN Miniatura nr: 2023\/07\/X\/HS5\/00424
\u2022 Okres realizacji: 5 wrze\u015bnia 2023 \u2013 4 wrze\u015bnia 2024
\u2022 Kierownik projektu: dr Ewa Radecka
\u2022 Bud\u017cet: 19 267 PLN\r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/a>\r\n <\/h5>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n \r\n
\r\n Podj\u0119cie si\u0119 tej tematyki badawczej wynika z konieczno\u015bci szerszego opracowania tej materii wraz z zestawieniem rozwi\u0105za\u0144 polskich z obcym (czeskim). Nawi\u0105zanie w\u0142a\u015bnie do czeskiego porz\u0105dku prawnego wynika z blisko\u015bci geograficznej (s\u0105siedztwo z Polsk\u0105), podobnych problem\u00f3w (pa\u0144stwo postkomunistyczne) oraz cz\u0142onkostwa w UE. Mimo tych ewidentnych podobie\u0144stw oba pa\u0144stwa radz\u0105 sobie z ochron\u0105 powietrza w zgo\u0142a odmienny spos\u00f3b. Jak wskazuj\u0105 raporty Europejskiej Agencji \u015arodowiska, Republika Czeska ma lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 powietrza ni\u017c Polska (https:\/\/www.eea.europa.eu\/themes\/air\/country-fact-sheets\/2022-country-fact-sheets\/czechia-air-pollution-country). Analiza w ramach projektu pozwoli ustali\u0107, jak Polska i Czechy unormowa\u0142y te tematyk\u0119, co b\u0119dzie stanowi\u0142o punkt wyj\u015bciowy do studium komparystycznego, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnie potrzebne w celu wypracowania odpowiedniego (czyli efektywnego i spe\u0142niaj\u0105cego swoj\u0105 funkcj\u0119 ochronn\u0105) modelu ochrony powietrza w Polsce. To z kolei da szans\u0119 na odpowied\u017a na pytanie, czy celowe i mo\u017cliwe jest zaadaptowanie niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 znanych w obcym systemie prawnym na grunt polskiego ustawodawstwa i czy mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do wypracowania efektywnego i sprawnego prawodawstwa polskiego w zakresie ochrony powietrza, czyli skutecznie chroni\u0105cego zar\u00f3wno ten komponent \u015brodowiska, jak i faun\u0119, flor\u0119 oraz zdrowie i \u017cycie ludzi.\r\n <\/div>\r\n \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
\r\n
\r\n
\r\n