{"id":296,"date":"2019-10-15T14:07:37","date_gmt":"2019-10-15T12:07:37","guid":{"rendered":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/?page_id=296"},"modified":"2024-09-16T07:53:46","modified_gmt":"2024-09-16T05:53:46","slug":"historia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wydzial\/historia\/","title":{"rendered":"Historia"},"content":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column]\r\n                <div class=\"text-modules\">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <h3 class=\"page-title text__title\">Historia<\/h3>\r\n                        <div class=\"text-modules__content\"><\/p>\n<h2><strong><em>U pocz\u0105tk\u00f3w Wydzia\u0142u Prawa i Administracji Uniwersytetu \u015al\u0105skiego<\/em><\/strong><\/h2>\n<h2>[fragmenty tekstu prof. Adama Lity\u0144skiego]<\/h2>\n<p>Adam Lity\u0144ski: U pocz\u0105tk\u00f3w Wydzia\u0142u Prawa i Administracji Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. \u201eZ\u00a0 Dziej\u00f3w\u00a0 Prawa\u201d\u00a0 2019,\u00a0 T.\u00a0 12\u00a0 (20),\u00a0 s.\u00a0 23\u201436. DOI:\u00a0 10.31261\/ZDP.2019.20.03<\/p>\n<p>Pe\u0142ny tekst: <a href=\"https:\/\/journals.us.edu.pl\/index.php\/zdp\/article\/view\/8888\/6880\">https:\/\/journals.us.edu.pl\/index.php\/zdp\/article\/view\/8888\/6880<\/a><\/p>\n<p>[&#8230;] 14 pa\u017adziernika 1966 r. odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 inauguracji prac Filii UJ w\u00a0Katowicach i\u00a0od pocz\u0105tku roku akademickiego 1966\/7 ruszy\u0142y w\u00a0Filii stacjonarne studia prawa. Wkr\u00f3tce do Filii w\u0142\u0105czono funkcjonuj\u0105ce od kilku lat punkty konsultacyjne prawa niestacjonarnego oraz ZSA. Katowickim oddzia\u0142em Wydzia\u0142u Prawa UJ kierowa\u0142 doc. dr Mieczys\u0142aw So\u015bniak jako prodziekan Wydzia\u0142u Prawa UJ.<\/p>\n<p>[&#8230;] Ustabilizowanie kadry w\u00a0nowo uruchamianej uczelni, zw\u0142aszcza je\u015bli funkcjonuje ona na prawach filii wielkiej i\u00a0starej a\u00a0terytorialnie nieodleg\u0142ej Almae Matris, z\u00a0regu\u0142y nie jest spraw\u0105 prost\u0105, a\u00a0przecie\u017c od kwestii kadrowej w\u00a0pierwszym rz\u0119dzie zale\u017ca\u0142 dalszy rozw\u00f3j i\u00a0przysz\u0142o\u015b\u0107 zal\u0105\u017cka uczelni. [&#8230;] Z\u00a0uznaniem przyjdzie stwierdzi\u0107, \u017ce z\u00a0ca\u0142\u0105 ostro\u015bci\u0105 widzia\u0142 problem prorektor UJ ds. Filii w\u00a0Katowicach &#8211; prof. dr Kazimierz Popio\u0142ek. Z\u00a0r\u00f3wn\u0105 te\u017c ostro\u015bci\u0105 i\u00a0skutecznie mu si\u0119 przeciwstawia\u0142. A\u00a0sprawa by\u0142a delikatna, bo prost\u0105 drog\u0105 mog\u0142a prowadzi\u0107 i\u00a0nieraz prowadzi\u0142a do konfliktu z\u00a0w\u0142adzami UJ w\u00a0Krakowie.<\/p>\n<p>[&#8230;] Trzeba przyzna\u0107, \u017ce rzeczowe zainteresowanie i\u00a0pomoc w\u0142adz lokalnych, wojew\u00f3dzkich by\u0142a stosunkowo daleko id\u0105ca i\u00a0\u00f3wcze\u015bnie (a mo\u017ce nie tylko \u00f3wcze\u015bnie) nie mia\u0142a precedensu zw\u0142aszcza w\u00a0zakresie przydzielania pracownikom mieszka\u0144, a\u00a0wkr\u00f3tce tak\u017ce domk\u00f3w jednorodzinnych. Mieszkania &#8211; w\u00a0zasadzie darmowe, z\u00a0tzw. puli dla ludzi potrzebnych miastu i\u00a0wojew\u00f3dztwu &#8211; przydzielano tak\u017ce pracownikom m\u0142odym, magistrom, je\u017celi decydowali si\u0119 wi\u0105za\u0107 z\u00a0Uczelni\u0105 i\u00a0terenem Katowic; p\u00f3\u017aniej przydzielano je tak\u017ce w\u00a0miastach s\u0105siaduj\u0105cych z\u00a0Katowicami [&#8230;]. A\u00a0by\u0142y to czasy wielkich trudno\u015bci mieszkaniowych; pami\u0119tajmy, \u017ce by\u0142y to czasy, gdy wolny rynek mieszkaniowy nie tylko nie istnia\u0142, ale by\u0142 w\u00a0og\u00f3le prawnie zakazany. Bez przydzia\u0142u mieszkania uzyska\u0107 si\u0119 nie da\u0142o, chyba \u017ce w\u00a0wyniku bardzo trudnej zamiany. Mieszkanie by\u0142o dobrem materialnym najwi\u0119kszym. Dla niejednego wi\u0119c by\u0142o magnesem pot\u0119\u017cnym i\u00a0wielu niew\u0105tpliwie autentycznie z\u00a0miastem i\u00a0regionem zwi\u0105za\u0142o.<\/p>\n<p>[&#8230;] Do cytowanej1 relacji Profesora Kazimierza Popio\u0142ka, tw\u00f3rcy i\u00a0konsekwentnego realizatora owej polityki wi\u0105zania kadry naukowej z\u00a0Katowicami, warto chyba doda\u0107, \u017ce by\u0142a jeszcze druga \u015bcie\u017cka stabilizacji kadrowej katowickiej Filii i\u00a0jednoczesnego cichego uniezale\u017cniania o\u015brodka katowickiego od Krakowa. [&#8230;] Mianowicie by\u0142a to polityka wyszukiwania i\u00a0przyci\u0105gania do Katowic pracownik\u00f3w z\u00a0o\u015brodk\u00f3w uniwersyteckich innych ani\u017celi Krak\u00f3w. W\u00a0owych najdawniejszych czasach pierwszoplanow\u0105 rol\u0119 dla Wydzia\u0142u Prawa i\u00a0Administracji odegra\u0142 przede wszystkim Wroc\u0142aw, a\u00a0wkr\u00f3tce tak\u017ce Pozna\u0144, w\u00a0mniejszym stopniu inne o\u015brodki. Odpowiednio trzeba to odnie\u015b\u0107 tak\u017ce do os\u00f3b, kt\u00f3re przyby\u0142y do pracy na Uczelni spoza uczelni, z\u00a0praktyki.<\/p>\n<p>[&#8230;] Ludzie z\u00a0zewn\u0105trz b\u0105d\u017a osoby m\u0142odsze pewnie zechcia\u0142yby w\u00a0tym miejscu zada\u0107 pytanie o\u00a0to, jak to by\u0142o mo\u017cliwe w\u00a0realizacji, \u017ce Prorektor UJ ds. Filii m\u00f3g\u0142 skutecznie przeprowadza\u0107 swoj\u0105 wol\u0119, swoj\u0105 polityk\u0119, cz\u0119sto skutecznie si\u0119 przeciwstawi\u0107 w\u0142adzom UJ i\u00a0to nawet w\u00f3wczas, gdy w\u00a0gr\u0119 wchodzi\u0142o g\u0142osowanie na posiedzeniu Rady Wydzia\u0142u UJ lub Senatu UJ. Odpowied\u017a na to &#8222;m\u0142odzie\u017cowe&#8221; pytanie wpisuje si\u0119 oczywi\u015bcie w\u00a0realia polityczno-ustrojowe tamtych lat, w\u00a0kt\u00f3rych decyduj\u0105ce by\u0142y nie demokratyczne procedury i\u00a0nie najwa\u017cniejsze by\u0142y g\u0142osowania cia\u0142 kolegialnych, ale &#8222;uk\u0142ady&#8221; polityczne i\u00a0polityczne &#8222;si\u0142y przebicia&#8221;, zw\u0142aszcza w\u00a0komitetach PZPR. Brak autonomii uczelni wy\u017cszych i\u00a0niedemokratyczny system mia\u0142y to do siebie, \u017ce wiele spraw uczelni mo\u017cna by\u0142o za\u0142atwi\u0107 (i to skuteczniej) nie na uczelni, ale w\u00a0komitecie wojew\u00f3dzkim, w\u00a0wojew\u00f3dzkiej radzie narodowej lub w\u00a0ministerstwie. W\u00a0katowickiej Filii og\u00f3lnie wiedzia\u0142o si\u0119 o\u00a0przyja\u017ani Profesora K. Popio\u0142ka z\u00a0p\u0142k Jerzym Zi\u0119tkiem, \u00f3wcze\u015bnie zast\u0119pc\u0105 przewodnicz\u0105cego WRN, p\u00f3\u017aniejszym wojewod\u0105 katowickim, i\u00a0o wykorzystywaniu tej przyja\u017ani dla za\u0142atwiania wa\u017cnych spraw Filii (potem Uniwersytetu \u015al\u0105skiego), kt\u00f3rych inaczej za\u0142atwi\u0107 si\u0119 nie da\u0142o. Nie ulega te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci autentyczne zainteresowanie sprawami rodz\u0105cej si\u0119 Uczelni sekretarzy KW PZPR Zdzis\u0142awa Grudnia oraz p\u00f3\u017aniej Edwarda Gierka.<\/p>\n<p>Zainteresowanie w\u0142adz lokalnych wykorzystywane by\u0142o i\u00a0owocowa\u0142o tak\u017ce na polach innych, ani\u017celi wa\u017cne potrzeby mieszkaniowe pracownik\u00f3w. Ju\u017c po kilku miesi\u0105cach funkcjonowania Filii (najp\u00f3\u017aniej w\u00a0pierwszej po\u0142owie 1967 r.) Prezydium WRN w\u00a0Katowicach oraz KW PZPR odda\u0142y do dyspozycji Filii UJ budynek przy ul. Bankowej 8-10, w\u00a0kt\u00f3rym &#8211; jak mi si\u0119 wydaje (podaj\u0119 z\u00a0pami\u0119ci) &#8211; mie\u015bci\u0142 si\u0119 by\u0142 jaki\u015b o\u015brodek szkolenia partyjnego oraz biblioteka tego\u017c o\u015brodka. Po d\u0142u\u017cszym remoncie, a\u00a0w przysz\u0142o\u015bci kolejnych remontach, kt\u00f3re jednak nigdy nie by\u0142y w\u00a0stanie zapewni\u0107 stosownej funkcjonalno\u015bci budynku na potrzeby licznego wkr\u00f3tce wydzia\u0142u, budynek otrzyma\u0142 WPiA. Przeprowadzka WPiA nast\u0105pi\u0142a w\u00a01969 roku. W\u00a0\u0107wier\u0107 wieku p\u00f3\u017aniej, po upadku komunizmu, ustalono, \u017ce budynek stanowi w\u0142asno\u015b\u0107 s\u0105siedniej parafii ewangelicko-augsburskiej i\u00a0Wydzia\u0142 znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0krytycznej sytuacji lokalowej. [&#8230;]Zainteresowanie w\u0142adz wojew\u00f3dzkich i\u00a0miejskich mia\u0142o oczywi\u015bcie swoje zabarwienie polityczne i\u00a0na to w\u00a0\u00f3wczesnych realiach nie by\u0142o rady.<\/p>\n<p>[&#8230;] Na prze\u0142om lat 1966 i\u00a01967 przypada pocz\u0105tek rozm\u00f3w na temat utworzenia w\u00a0Katowicach uniwersytetu. Charakterystyczne zar\u00f3wno dla owych czas\u00f3w, jak te\u017c dla uk\u0142adu stosunk\u00f3w na linii Katowice-Krak\u00f3w, \u017ce pocz\u0105tkowo rozmowy toczy\u0142y si\u0119 przede wszystkim w\u00a0KW PZPR oraz Prezydium WRN w\u00a0Katowicach [&#8230;]. Kiedy przyszed\u0142 pami\u0119tny marzec 1968 roku, sprawa po\u0142\u0105czenia WSP oraz Filii UJ by\u0142a wi\u0119c ju\u017c zaawansowana, ale przecie\u017c nie spos\u00f3b dzisiaj odpowiedzie\u0107 na pytanie o\u00a0to, jak d\u0142ugo jeszcze trwa\u0142aby realizacja zamierzenia. Mo\u017ce jednak niezbyt d\u0142ugo, zwa\u017cywszy energi\u0119 i\u00a0przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnego animatora &#8211; Prof. K. Popio\u0142ka. Z\u00a0pewno\u015bci\u0105 jednak wydarzenia marcowe by\u0142y katalizatorem w\u00a0sprawie. [&#8230;] Demonstracje studenckie na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku nie nale\u017ca\u0142y wprawdzie do najwi\u0119kszych w\u00a0kraju, ale by\u0142y zauwa\u017calne2; pami\u0119tam dobrze, \u017ce obszernie relacjonowa\u0142o o\u00a0nich Radio Wolna Europa, zw\u0142aszcza o\u00a0tych w\u00a0Katowicach (mia\u0142y miejsce jeszcze zaj\u015bcia w\u00a0Gliwicach). Wtedy te\u017c po raz pierwszy po wojnie zobaczyli\u015bmy d\u0142ugie pa\u0142ki milicyjne do rozp\u0119dzania zbiorowisk ludzkich oraz byli\u015bmy \u015bwiadkami u\u017cycia ps\u00f3w policyjnych i\u00a0armatek wodnych. Studenci prawa stale w\u00f3wczas dyskutowali.<\/p>\n<p>[&#8230;] Dalsze prace nad utworzeniem Uniwersytetu w Katowicach potoczy\u0142y si\u0119 ju\u017c szybko, skoro z dat\u0105 8 czerwca 1968 r. ukaza\u0142o si\u0119 rozporz\u0105dzenie Rady Ministr\u00f3w w sprawie utworzenia Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach (Dz.U. nr 18, poz.11). Nie wiemy jednak nic na ich temat i &#8211; co ciekawe &#8211; akta w tej materii prawdopodobnie nie istniej\u0105 (nie istniej\u0105 ju\u017c dzisiaj). Z pewno\u015bci\u0105 wszystko si\u0119 odbywa\u0142o w daleko id\u0105cej dyskrecji, by nie rzec &#8211; tajnie, czego najlepszym dowodem jest, \u017ce w\u0142adze UJ poinformowane zosta\u0142y o ju\u017c podj\u0119tych decyzjach dopiero 29 maja 1968 r., czyli na 10 dni przed wydrukowaniem aktu prawnego w Dzienniku Ustaw. [&#8230;] I\u00a0tak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Takie by\u0142y pocz\u0105tki. [&#8230;]<\/p>\n<\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>\r\n                <div class=\"title-with-link color-blue\" style=\"background: \">\r\n                    <div class=\"container\">\r\n                        <div class=\"title-with-link-container links-align-left\">\r\n                            <div class=\"title-with-link__title\"><span>Zobacz r\u00f3wnie\u017c<\/span><\/div>\r\n                            <a href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wydzial\/historia\/dziekani\/\" class=\"title-with-link__link\">Dziekani Wydzia\u0142u Prawa i Administracji U\u015a<\/a>\r\n                        <\/div>\r\n                    <\/div>\r\n                <\/div>\r\n            [\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[vc_row][vc_column][\/vc_column][\/vc_row] [&#8230;]<\/p>\n<p><a class=\"btn btn-secondary understrap-read-more-link\" href=\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wydzial\/historia\/\">Read More&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":284,"menu_order":4,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_expiration-date-status":"","_expiration-date":0,"_expiration-date-type":"","_expiration-date-categories":[],"_expiration-date-options":[]},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":173353,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/296\/revisions\/173353"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wpia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}