Inauguracja roku akademickiego, Wydzia\u0142 Teologiczny U\u015a, 6.10.2021<\/h3>\r\n \r\n \r\n I.<\/span><\/p>\nZa nami trudny rok akademicki, naznaczony pandemi\u0105 koronawirusa: chorob\u0105, ale i trudnymi konsekwencjami, zwi\u0105zanymi z przymusow\u0105 izolacj\u0105. Jaki b\u0119dzie ten rok, jeszcze nie wiemy. Wiemy jedynie, \u017ce jeste\u015bmy bardzo spragnieni normalno\u015bci. A pod tym poj\u0119ciem na pierwszym miejscu znajduje si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontaktu, zwyczajne zaj\u0119cia w salach, rytm \u017cycia wsp\u00f3lnoty akademickiej, kt\u00f3ry karmi si\u0119 wzajemnym, bezpo\u015brednim spotkaniem. W przysz\u0142o\u015bci, wspominaj\u0105c czas pandemii, zapewne zapami\u0119tamy sobie i to odczucie, gdy s\u0142owo \u201enormalno\u015b\u0107\u201d awansowa\u0142o do katalogu cennych poj\u0119\u0107, a t\u0119sknota za tym, co zdawa\u0142o si\u0119 tak pospolite, \u017ce nieutracalne, sta\u0142a si\u0119 tematem wielu naszych rozm\u00f3w.<\/span><\/p>\nOczywi\u015bcie, zabierzemy te\u017c ze sob\u0105 efekty skoku technologicznego, w kt\u00f3ry wrzuci\u0142a nas praca zdalna. Pewna grupa spotka\u0144 online, most\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, zapewne pewne formy studi\u00f3w \u2013 to wszystko ma szans\u0119 pozosta\u0107 z nami na trwa\u0142e. Nauczyli\u015bmy si\u0119 organizowa\u0107 konferencje online, z sukcesem zainicjowali\u015bmy seri\u0119 mi\u0119dzynarodowych spotka\u0144 t\u0142umaczonych na kilka j\u0119zyk\u00f3w. Jednak przede wszystkim nasza codzienno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d technologicznych wynalazk\u00f3w zdaje si\u0119 bardzo wyra\u017anie podpowiada\u0107, \u017ce studia wy\u017csze (zw\u0142aszcza w przestrzeniach humanistyki?) domagaj\u0105 si\u0119 kontaktu mi\u0119dzyludzkiego. Mo\u017ce nawet b\u0119dziemy na to wra\u017cliwsi w najbli\u017cszym czasie; b\u0119dziemy bardziej sobie ceni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania.<\/span><\/p>\nTrudno por\u00f3wnywa\u0107 nasze osi\u0105gni\u0119cia naukowe i dydaktyczne z dokonaniami z poprzednich lat. Zwykle w tym miejscu wyst\u0105pienia dziekana by\u0142 czas na liczby, statystyki, podsumowania. My\u015bl\u0119, \u017ce trzeba to uczyni\u0107 dzisiaj w inny spos\u00f3b. Mo\u017cemy cieszy\u0107 si\u0119 z tego, \u017ce sumiennie wykonali\u015bmy nasze zadania. Musieli\u015bmy si\u0119 przesi\u0105\u015b\u0107 na tryb pracy domowej, zgodzi\u0107 si\u0119 na wielogodzinne wpatrywanie si\u0119 w ekrany, a w nich w ma\u0142e okienka sugeruj\u0105ce istnienie kontaktu mi\u0119dzy nami. Nie da si\u0119 opisa\u0107 skali problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi studenci i prowadz\u0105cy zaj\u0119cia byli skonfrontowani. Gdyby to by\u0142y tylko problemy technologiczne (kt\u00f3re same w sobie potrafi\u0142y by\u0107 bolesne)! Nawet nie bol\u0105ce oczy i kr\u0119gos\u0142upy stanowi\u0142y najwi\u0119kszy problem. Najtrudniejsze chyba by\u0142o zmaganie si\u0119 z emocjami i stanami ducha, kt\u00f3re potwierdza\u0142y, jak wra\u017cliwi i krusi potrafimy by\u0107. Zatem powt\u00f3rz\u0119: mo\u017cemy cieszy\u0107 si\u0119 z tego, \u017ce uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 na dobrym poziomie zadania wynikaj\u0105ce z programu studi\u00f3w. Szczeg\u00f3lnym powodem do dumy mo\u017ce by\u0107 to, jak wiele wysi\u0142ku w\u0142o\u017cyli\u015bmy we wzajemn\u0105 pomoc w tym czasie. Wiem, \u017ce mog\u0142o by\u0107 lepiej. G\u0142osy krytyczne nie pozwalaj\u0105 mi zapomnie\u0107 o b\u0142\u0119dach. Dlatego te\u017c nie zamierzam czyni\u0107 teraz ko\u0144cowego bilansu. Chcia\u0142bym jedynie powiedzie\u0107, \u017ce warto dostrzec starania o wzajemn\u0105 pomoc, kt\u00f3re bardziej nas skonsolidowa\u0142y, i to mimo fizycznej nieobecno\u015bci. Za to chc\u0119 wam podzi\u0119kowa\u0107: za czas po\u015bwi\u0119cony indywidualnej wsp\u00f3\u0142pracy i za bardziej rozbudowane formy pomocy studentom i pracownikom. Za solidn\u0105 prac\u0119 dydaktyczn\u0105 i solidne studiowanie w \u015bwiecie jak\u017ce innym od wszystkiego, co znali\u015bmy do tej pory.<\/span><\/p>\nNasza praca naukowa zosta\u0142a po cz\u0119\u015bci tylko uszczuplona. Zasadniczo mogli\u015bmy kontynuowa\u0107 podstawowy jej rytm w naszych rejonach badawczych, polegaj\u0105cy na lekturze, dyskusjach, pisaniu. Pojawi\u0142y si\u0119 wyra\u017ane efekty naukometryczne naszych dzia\u0142a\u0144: dostosowujemy si\u0119 do nowych wymog\u00f3w formalnych w naszych publikacjach, wzrasta liczba publikacji o zasi\u0119gu mi\u0119dzynarodowym. Zawdzi\u0119czamy to wysi\u0142kowi ka\u017cdego z pracownik\u00f3w, ale te\u017c bez w\u0105tpienia zarysowuje si\u0119 czo\u0142\u00f3wka. Wspomnie\u0107 wypada tak\u017ce pomoce organizacyjne dla nauki i dydaktyki w postaci ca\u0142kiem licznych szkole\u0144 zorganizowanych w minionym roku w ramach naszego Instytutu lub te\u017c ca\u0142ego Wydzia\u0142u.<\/span><\/p>\nStatystyk z dzia\u0142alno\u015bci naukowej dzisiaj nie chc\u0119 podawa\u0107. Sytuacja jest p\u0142ynna. Przed nami kolejne korekty w kryteriach ewaluacji nauki. W obliczu takiej systemowej nieprzejrzysto\u015bci trzeba i warto wr\u00f3ci\u0107 do fundamentalnych punkt\u00f3w orientacyjnych: chodzi zawsze o rzeteln\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 i dba\u0142o\u015b\u0107 o jej nale\u017cyte upowszechnienie. Nie da si\u0119 tu i\u015b\u0107 na skr\u00f3ty i nie da si\u0119 obej\u015b\u0107 faktu, \u017ce ta praca \u2013 niewyliczalna godzinami etatowymi \u2013 kosztuje najwi\u0119cej czasu i wysi\u0142ku. Wszystkim pracownikom naukowym bardzo za ten wysi\u0142ek dzi\u0119kuj\u0119. I dzi\u0119kuj\u0119 te\u017c wszystkim osobom wspomagaj\u0105cym w naszym \u015brodowisku ten proces.<\/span><\/p>\nRozpoczynamy nowy rok akademicki. Z delikatnie wyra\u017can\u0105, ale przecie\u017c wielk\u0105 nadziej\u0105, \u017ce b\u0119dzie normalnie \u2013 czyli \u017ce b\u0119dziemy si\u0119 spotyka\u0107 w budynku wydzia\u0142u i na terenie ca\u0142ej uczelni. Jest troch\u0119 jak po wojnie: s\u0105 \u015blady odbudowy i \u015blady ruin. Wzbogacili\u015bmy si\u0119 o pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 przydatnych sprz\u0119t\u00f3w do dydaktyki w naszych salach. R\u00f3wnocze\u015bnie na razie musimy poradzi\u0107 sobie bez wydzia\u0142owego baru, kt\u00f3ry niew\u0105tpliwie by\u0142 nieocenion\u0105 przestrzeni\u0105 studenckiego \u017cycia. Mam wielk\u0105 nadziej\u0119, \u017ce przej\u015bciowe problemy wywo\u0142ane nasz\u0105 nieobecno\u015bci\u0105 w budynku uda si\u0119 rych\u0142o pokona\u0107.<\/span><\/p>\nNie chc\u0119 zatrzymywa\u0107 si\u0119 jednak przy bazie materialnej. Przed nami rok du\u017cych wyzwa\u0144. Od strony organizacyjnej mo\u017cemy jasno powiedzie\u0107: to b\u0119dzie rok \u201ekontroli wszystkiego\u201d. W\u0142a\u015bnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ocena\u00a0<\/span>okresowa pracownik\u00f3w. Z nowym rokiem kalendarzowym czeka wszystkie uczelnie ewaluacja dzia\u0142alno\u015bci naukowej, a na naszym wydziale pojawi si\u0119 tak\u017ce komisja akredytacyjna, kt\u00f3ra podda ocenie prowadzone przez nas oba kierunki studi\u00f3w.<\/span><\/p>\nII.<\/span><\/p>\nJednak i przy tym nie chc\u0119 si\u0119 d\u0142u\u017cej zatrzymywa\u0107. Prawdziwe wyzwania najbli\u017cszego czasu mieszcz\u0105 si\u0119 bowiem w przestrzeni naszej misji akademickiego o\u015brodka teologicznego. Pami\u0119tam: nie tylko teolodzy s\u0105 z nami na wydziale. Ufam jednak, \u017ce to co powiem, tak\u017ce obecni nasi fachowcy z dyscyplin pozateologicznych przyjm\u0105 (zgodnie z wa\u017cn\u0105 teologiczn\u0105 zasad\u0105, czyli) per analogiam<\/em> za swoje.<\/span><\/p>\nPracujemy w przestrzeni universitas scientiarum<\/em>, wybitnie sprofesjonalizowanej wsp\u00f3lnoty naukowc\u00f3w-specjalist\u00f3w. Ju\u017c ten fakt ka\u017ce nam si\u0119ga\u0107 najwy\u017cej jak potrafimy w zdobywaniu naukowych kompetencji. R\u00f3wnocze\u015bnie racj\u0105 naszej specjalizacji jest pozostawanie w wierze Ko\u015bcio\u0142a i intelektualna praca dla wsp\u00f3lnoty wiary. A Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest dzi\u015b w wielkiej potrzebie. \u015awiatowy kryzys wiarygodno\u015bci o charakterze moralnym wzmacnia tylko kryzys \u2013 nie wa\u017c\u0119 si\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce g\u0142\u0119bszy, ale z pewno\u015bci\u0105 bardziej fundamentalny, powracaj\u0105cy falami od kilku wiek\u00f3w \u2013 czyli kryzys porozumienia na poziomie j\u0119zyka i pewnej wewn\u0119trznej wra\u017cliwo\u015bci. Przyk\u0142ad znajdziemy w trac\u0105cych na znaczeniu tak kluczowych w j\u0119zyku religijnym poj\u0119ciach jak \u201estworzenie\u201d, \u201ezbawienie\u201d, \u201enatura ludzka\u201d. To, \u017ce maj\u0105 one podstawowe znaczenie w przestrzeni religijnej, nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci. Ale jak nale\u017cy je opisywa\u0107 w obliczu dzisiejszego obrazu \u015bwiata, wsp\u00f3\u0142tworzonego przez liczne nauki? I jak je w \u015bwiecie nauk prezentowa\u0107? W obliczu takiego kryzysu ro\u015bnie potrzeba budowania most\u00f3w, czyli sk\u0142adania obrazu \u015bwiata, w kt\u00f3rym mo\u017cliwo\u015b\u0107 wiary religijnej na nowo ods\u0142ania swoj\u0105 warto\u015b\u0107. Trzeba si\u0119 tym intensywnie zajmowa\u0107, bo tu\u017c za progiem w\u0142asnego domu czyha na teologa skrajnie antymodernistyczny duch odcinania si\u0119 od \u015bwiata, zadowolony z siebie, a gardz\u0105cy tymi, kt\u00f3rzy nie odkrywaj\u0105 w Ko\u015bciele ratuj\u0105cej arki Noego.<\/span><\/p>\nW fundamentalnym sensie wci\u0105\u017c sprawdza si\u0119 opis teologii jako ratio fidei<\/em>: racjonalna refleksja nad wiar\u0105 Ko\u015bcio\u0142a i jej tre\u015bciami; racjonalne jej przedstawienie na forum wsp\u00f3\u0142czesnego pojmowania rzeczywisto\u015bci. W \u015brodku tej najkr\u00f3tszej definicji teologii tkwi jednak pewna fascynuj\u0105ca trudno\u015b\u0107. Nie ma ona charakteru dynamitu, kt\u00f3ry by rozsadza\u0142 szacown\u0105 formu\u0142\u0119, a raczej przypomina piasek w ostrydze, zmuszaj\u0105cy j\u0105 do wytwarzania per\u0142y. Chodzi o to, \u017ce poszukiwanie racjonalnego wyk\u0142adu wiary wci\u0105\u017c goni za zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 formu\u0142\u0105 samej racjonalno\u015bci. Dzi\u015b to ju\u017c wiemy. Nie ma ju\u017c bezpiecznego powrotu do idei uniwersalnej racjonalno\u015bci, \u017cywi\u0105cej si\u0119 harmonijn\u0105 wizj\u0105 Stw\u00f3rcy okre\u015blaj\u0105cego stworzenie przez pryzmat porz\u0105dku metafizycznego i moralnego. Dzi\u015b musimy dostrzega\u0107 r\u00f3\u017cne oblicza racjonalno\u015bci i pr\u00f3bowa\u0107 je identyfikowa\u0107, by nie rozmin\u0105\u0107 si\u0119 w dyskursie. Nowo\u017cytny zwrot epistemologiczny nieutracalnie odebra\u0142 nam dzieci\u0119c\u0105 ufno\u015b\u0107 w pewniki obrazu \u015bwiata ukszta\u0142towanego przez tzw. klasyczn\u0105 metafizyk\u0119. Wygna\u0142 z raju, odes\u0142a\u0142 do \u015bwiata doros\u0142ych, w kt\u00f3rym w znoju i z nieuchronn\u0105 wolno\u015bci\u0105 poszukuje si\u0119 okruch\u00f3w prawdy. Oczywi\u015bcie, sama nowo\u017cytno\u015b\u0107 wcze\u015bnie straci\u0142a swoj\u0105 niewinno\u015b\u0107. Dialektyka o\u015bwiecenia otwar\u0142a drzwi do idei totalnych i totalitarnych, a na ko\u0144cu zrodzi\u0142a p\u00f3\u017ane, cierpkie owoce ponowoczesnego rozproszenia i sceptycyzmu. Wsp\u00f3\u0142czesny gorzki \u015bmiech teologa nad dwuznacznymi rezultatami pracy nowo\u017cytnego rozumu, wzywaj\u0105cy do powrotu do starych pewnik\u00f3w, do scholastycznego poj\u0119cia racjonalno\u015bci nie zda si\u0119 jednak dzi\u015b na wiele. Dyskurs cierpliwie oddolnie budowanych, cho\u0107 fragmentarycznych obraz\u00f3w \u015bwiata trwa i teolog nie ma wyj\u015bcia, jak tylko ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w jego rytm i w nawi\u0105zaniu do niego budowa\u0107 interpretacj\u0119 wiary Ko\u015bcio\u0142a. Nawet gdy uda mu si\u0119 zbudowa\u0107 wielkie syntetyczne wizje, nie uniknie debaty. Ba,<\/span><\/p>\nb\u0119dzie jej potrzebowa\u0142, bo tylko ona pozwoli mu dostrzec, \u017ce zaproponowane rozwi\u0105zania natrafiaj\u0105 na rezonans, staj\u0105 si\u0119 wi\u0119c zrozumia\u0142e. A czy\u017c ratio fidei<\/em> nie zak\u0142ada w\u0142a\u015bnie zrozumia\u0142o\u015bci \u2013 i to jak najszerszej? Czy zrozumia\u0142o\u015b\u0107 nie potwierdza si\u0119 w tym, \u017ce mo\u017ce by\u0107 rozumnie krytykowana \u2013 mo\u017ce uczestniczy\u0107 w rozumnym dyskursie?<\/span><\/p>\nW naszym wsp\u00f3\u0142czesnym namy\u015ble teologicznym potrzebujemy wi\u0119c uniwersytetu. I to tego wsp\u00f3\u0142czesnego. To on daje nam jakie\u015b poj\u0119cie o zrozumieniu \u015bwiata, kt\u00f3ry nazywamy stworzeniem, albo, m\u00f3wi\u0105c po baltazarowsku: scen\u0105 dla dramatu mi\u0119dzy Bogiem a wolno\u015bci\u0105 stworzon\u0105. I nie chodzi pierwotnie o to, by\u015bmy wiele zrozumieli z tego, co nam dzisiejsze nauki m\u00f3wi\u0105, ale o to, by\u015bmy nabierali szacunku dla z\u0142o\u017cono\u015bci otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci, a tym samym z wielk\u0105 cierpliwo\u015bci\u0105 d\u0105\u017cyli do jej teologicznego opisu.<\/span><\/p>\nChodzi te\u017c o to, by\u015bmy cierpliwie kszta\u0142towali w sobie pokor\u0119 badacza, na miar\u0119 wielkich ludzi nauki. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, by\u015bmy porzucali pokus\u0119 docierania do celu na skr\u00f3ty, przeskakiwania nad przepa\u015bciami historii w imi\u0119 przyj\u0119tej i pilnie strze\u017conej prawdy, kt\u00f3ra nie musi spotka\u0107 si\u0119 ze \u015bwiatem, a jedynie ma z niego wybawi\u0107.<\/span><\/p>\nPotrzebujemy wi\u0119c uniwersytetu, by nas odpytywa\u0142 z wiarygodno\u015bci naszych nadziei. Bo nadzieja w nas jest. Musimy j\u0105 tylko przedstawi\u0107.<\/span><\/p>\nPrawdopodobnie dopiero wtedy w\u0142a\u015bnie, oczyszczani w ogniu wymiany my\u015bli i wiedzy, mo\u017cemy zas\u0142u\u017cy\u0107 na to, \u017ce nasza prezentacja i interpretacja wiary, nasze praktyczne postulaty dla \u017cycia wiar\u0105 natrafi\u0105 na zrozumienie i wys\u0142uchanie, jako idee wystarczaj\u0105co pog\u0142\u0119bione.<\/span><\/p>\nW takich okoliczno\u015bciach mo\u017cemy da\u0107 co\u015b cennego Ko\u015bcio\u0142owi, wsp\u00f3lnocie wiary, w jej drodze we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. By\u0107 mo\u017ce uda si\u0119 na nowo wskaza\u0107, \u017ce wymienione przeze mnie przyk\u0142adowo poj\u0119cia \u201estworzenie\u201d, \u201ezbawienie\u201d, \u201enatura ludzka\u201d nios\u0105 w sobie tre\u015b\u0107 wci\u0105\u017c wart\u0105 uwagi \u2013 wi\u0119cej: tre\u015b\u0107 wci\u0105\u017c fundamentalnie wa\u017cn\u0105.<\/span><\/p>\nMoja refleksja prowadzi mnie do jeszcze jednego miejsca. Do dzi\u015b zn\u00f3w szczeg\u00f3lnie cennego poj\u0119cia kultury dialogu. Tak\u017ce do poj\u0119cia uczciwego sporu, niezagro\u017conego dominacj\u0105, a zorientowanego na prawd\u0119. Uniwersytet ma by\u0107 z natury swej takim miejscem. W tym sensie jest on spadkobierc\u0105 najstarszych idei, kt\u00f3re powo\u0142a\u0142y go do istnienia. Swobodna \u2013 z ducha chrze\u015bcija\u0144ska \u2013 wiara w to, \u017ce prawda jest najwy\u017csz\u0105 warto\u015bci\u0105, pozwala tak\u017ce dzisiaj na swobodn\u0105 debat\u0119. Je\u015bli jest ona zagro\u017cona opresj\u0105 ideologiczn\u0105, trzeba to demaskowa\u0107. Swobodny i pog\u0142\u0119biony dyskurs, kt\u00f3remu towarzyszy poszanowanie drugiego jest dzi\u015b mo\u017ce najwa\u017cniejszym antidotum na tak dotkliwy klimat agresji. Zobaczmy: ten ostatni wywo\u0142ywany jest przez apriorycznie wrogie nastawienie, a karmi si\u0119 cz\u0119sto p\u0142ytk\u0105 ide\u0105. Mamy na to odpowied\u017a: spotkanie w duchu szacunku dla drugiego, i dyskurs wyp\u0142ywaj\u0105cy na g\u0142\u0119bi\u0119.<\/span><\/p>\n\u017bycz\u0119 naszej spo\u0142eczno\u015bci tego, by w powy\u017cszym sensie udawa\u0142o si\u0119 jej wrasta\u0107 w uniwersytet. A z tego wrastania by wynikn\u0119\u0142a korzy\u015b\u0107 dla wsp\u00f3lnoty wiary, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c na nowo rewiduje w sobie pytanie, jak zda\u0107 spraw\u0119 z nadziei, kt\u00f3ra w nas jest.<\/span> \r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n \r\n
Za nami trudny rok akademicki, naznaczony pandemi\u0105 koronawirusa: chorob\u0105, ale i trudnymi konsekwencjami, zwi\u0105zanymi z przymusow\u0105 izolacj\u0105. Jaki b\u0119dzie ten rok, jeszcze nie wiemy. Wiemy jedynie, \u017ce jeste\u015bmy bardzo spragnieni normalno\u015bci. A pod tym poj\u0119ciem na pierwszym miejscu znajduje si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontaktu, zwyczajne zaj\u0119cia w salach, rytm \u017cycia wsp\u00f3lnoty akademickiej, kt\u00f3ry karmi si\u0119 wzajemnym, bezpo\u015brednim spotkaniem. W przysz\u0142o\u015bci, wspominaj\u0105c czas pandemii, zapewne zapami\u0119tamy sobie i to odczucie, gdy s\u0142owo \u201enormalno\u015b\u0107\u201d awansowa\u0142o do katalogu cennych poj\u0119\u0107, a t\u0119sknota za tym, co zdawa\u0142o si\u0119 tak pospolite, \u017ce nieutracalne, sta\u0142a si\u0119 tematem wielu naszych rozm\u00f3w.<\/span><\/p>\n Oczywi\u015bcie, zabierzemy te\u017c ze sob\u0105 efekty skoku technologicznego, w kt\u00f3ry wrzuci\u0142a nas praca zdalna. Pewna grupa spotka\u0144 online, most\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, zapewne pewne formy studi\u00f3w \u2013 to wszystko ma szans\u0119 pozosta\u0107 z nami na trwa\u0142e. Nauczyli\u015bmy si\u0119 organizowa\u0107 konferencje online, z sukcesem zainicjowali\u015bmy seri\u0119 mi\u0119dzynarodowych spotka\u0144 t\u0142umaczonych na kilka j\u0119zyk\u00f3w. Jednak przede wszystkim nasza codzienno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d technologicznych wynalazk\u00f3w zdaje si\u0119 bardzo wyra\u017anie podpowiada\u0107, \u017ce studia wy\u017csze (zw\u0142aszcza w przestrzeniach humanistyki?) domagaj\u0105 si\u0119 kontaktu mi\u0119dzyludzkiego. Mo\u017ce nawet b\u0119dziemy na to wra\u017cliwsi w najbli\u017cszym czasie; b\u0119dziemy bardziej sobie ceni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 spotkania.<\/span><\/p>\n Trudno por\u00f3wnywa\u0107 nasze osi\u0105gni\u0119cia naukowe i dydaktyczne z dokonaniami z poprzednich lat. Zwykle w tym miejscu wyst\u0105pienia dziekana by\u0142 czas na liczby, statystyki, podsumowania. My\u015bl\u0119, \u017ce trzeba to uczyni\u0107 dzisiaj w inny spos\u00f3b. Mo\u017cemy cieszy\u0107 si\u0119 z tego, \u017ce sumiennie wykonali\u015bmy nasze zadania. Musieli\u015bmy si\u0119 przesi\u0105\u015b\u0107 na tryb pracy domowej, zgodzi\u0107 si\u0119 na wielogodzinne wpatrywanie si\u0119 w ekrany, a w nich w ma\u0142e okienka sugeruj\u0105ce istnienie kontaktu mi\u0119dzy nami. Nie da si\u0119 opisa\u0107 skali problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi studenci i prowadz\u0105cy zaj\u0119cia byli skonfrontowani. Gdyby to by\u0142y tylko problemy technologiczne (kt\u00f3re same w sobie potrafi\u0142y by\u0107 bolesne)! Nawet nie bol\u0105ce oczy i kr\u0119gos\u0142upy stanowi\u0142y najwi\u0119kszy problem. Najtrudniejsze chyba by\u0142o zmaganie si\u0119 z emocjami i stanami ducha, kt\u00f3re potwierdza\u0142y, jak wra\u017cliwi i krusi potrafimy by\u0107. Zatem powt\u00f3rz\u0119: mo\u017cemy cieszy\u0107 si\u0119 z tego, \u017ce uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 na dobrym poziomie zadania wynikaj\u0105ce z programu studi\u00f3w. Szczeg\u00f3lnym powodem do dumy mo\u017ce by\u0107 to, jak wiele wysi\u0142ku w\u0142o\u017cyli\u015bmy we wzajemn\u0105 pomoc w tym czasie. Wiem, \u017ce mog\u0142o by\u0107 lepiej. G\u0142osy krytyczne nie pozwalaj\u0105 mi zapomnie\u0107 o b\u0142\u0119dach. Dlatego te\u017c nie zamierzam czyni\u0107 teraz ko\u0144cowego bilansu. Chcia\u0142bym jedynie powiedzie\u0107, \u017ce warto dostrzec starania o wzajemn\u0105 pomoc, kt\u00f3re bardziej nas skonsolidowa\u0142y, i to mimo fizycznej nieobecno\u015bci. Za to chc\u0119 wam podzi\u0119kowa\u0107: za czas po\u015bwi\u0119cony indywidualnej wsp\u00f3\u0142pracy i za bardziej rozbudowane formy pomocy studentom i pracownikom. Za solidn\u0105 prac\u0119 dydaktyczn\u0105 i solidne studiowanie w \u015bwiecie jak\u017ce innym od wszystkiego, co znali\u015bmy do tej pory.<\/span><\/p>\n Nasza praca naukowa zosta\u0142a po cz\u0119\u015bci tylko uszczuplona. Zasadniczo mogli\u015bmy kontynuowa\u0107 podstawowy jej rytm w naszych rejonach badawczych, polegaj\u0105cy na lekturze, dyskusjach, pisaniu. Pojawi\u0142y si\u0119 wyra\u017ane efekty naukometryczne naszych dzia\u0142a\u0144: dostosowujemy si\u0119 do nowych wymog\u00f3w formalnych w naszych publikacjach, wzrasta liczba publikacji o zasi\u0119gu mi\u0119dzynarodowym. Zawdzi\u0119czamy to wysi\u0142kowi ka\u017cdego z pracownik\u00f3w, ale te\u017c bez w\u0105tpienia zarysowuje si\u0119 czo\u0142\u00f3wka. Wspomnie\u0107 wypada tak\u017ce pomoce organizacyjne dla nauki i dydaktyki w postaci ca\u0142kiem licznych szkole\u0144 zorganizowanych w minionym roku w ramach naszego Instytutu lub te\u017c ca\u0142ego Wydzia\u0142u.<\/span><\/p>\n Statystyk z dzia\u0142alno\u015bci naukowej dzisiaj nie chc\u0119 podawa\u0107. Sytuacja jest p\u0142ynna. Przed nami kolejne korekty w kryteriach ewaluacji nauki. W obliczu takiej systemowej nieprzejrzysto\u015bci trzeba i warto wr\u00f3ci\u0107 do fundamentalnych punkt\u00f3w orientacyjnych: chodzi zawsze o rzeteln\u0105 prac\u0119 naukow\u0105 i dba\u0142o\u015b\u0107 o jej nale\u017cyte upowszechnienie. Nie da si\u0119 tu i\u015b\u0107 na skr\u00f3ty i nie da si\u0119 obej\u015b\u0107 faktu, \u017ce ta praca \u2013 niewyliczalna godzinami etatowymi \u2013 kosztuje najwi\u0119cej czasu i wysi\u0142ku. Wszystkim pracownikom naukowym bardzo za ten wysi\u0142ek dzi\u0119kuj\u0119. I dzi\u0119kuj\u0119 te\u017c wszystkim osobom wspomagaj\u0105cym w naszym \u015brodowisku ten proces.<\/span><\/p>\n Rozpoczynamy nowy rok akademicki. Z delikatnie wyra\u017can\u0105, ale przecie\u017c wielk\u0105 nadziej\u0105, \u017ce b\u0119dzie normalnie \u2013 czyli \u017ce b\u0119dziemy si\u0119 spotyka\u0107 w budynku wydzia\u0142u i na terenie ca\u0142ej uczelni. Jest troch\u0119 jak po wojnie: s\u0105 \u015blady odbudowy i \u015blady ruin. Wzbogacili\u015bmy si\u0119 o pewn\u0105 ilo\u015b\u0107 przydatnych sprz\u0119t\u00f3w do dydaktyki w naszych salach. R\u00f3wnocze\u015bnie na razie musimy poradzi\u0107 sobie bez wydzia\u0142owego baru, kt\u00f3ry niew\u0105tpliwie by\u0142 nieocenion\u0105 przestrzeni\u0105 studenckiego \u017cycia. Mam wielk\u0105 nadziej\u0119, \u017ce przej\u015bciowe problemy wywo\u0142ane nasz\u0105 nieobecno\u015bci\u0105 w budynku uda si\u0119 rych\u0142o pokona\u0107.<\/span><\/p>\n Nie chc\u0119 zatrzymywa\u0107 si\u0119 jednak przy bazie materialnej. Przed nami rok du\u017cych wyzwa\u0144. Od strony organizacyjnej mo\u017cemy jasno powiedzie\u0107: to b\u0119dzie rok \u201ekontroli wszystkiego\u201d. W\u0142a\u015bnie rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ocena\u00a0<\/span>okresowa pracownik\u00f3w. Z nowym rokiem kalendarzowym czeka wszystkie uczelnie ewaluacja dzia\u0142alno\u015bci naukowej, a na naszym wydziale pojawi si\u0119 tak\u017ce komisja akredytacyjna, kt\u00f3ra podda ocenie prowadzone przez nas oba kierunki studi\u00f3w.<\/span><\/p>\n II.<\/span><\/p>\n Jednak i przy tym nie chc\u0119 si\u0119 d\u0142u\u017cej zatrzymywa\u0107. Prawdziwe wyzwania najbli\u017cszego czasu mieszcz\u0105 si\u0119 bowiem w przestrzeni naszej misji akademickiego o\u015brodka teologicznego. Pami\u0119tam: nie tylko teolodzy s\u0105 z nami na wydziale. Ufam jednak, \u017ce to co powiem, tak\u017ce obecni nasi fachowcy z dyscyplin pozateologicznych przyjm\u0105 (zgodnie z wa\u017cn\u0105 teologiczn\u0105 zasad\u0105, czyli) per analogiam<\/em> za swoje.<\/span><\/p>\n Pracujemy w przestrzeni universitas scientiarum<\/em>, wybitnie sprofesjonalizowanej wsp\u00f3lnoty naukowc\u00f3w-specjalist\u00f3w. Ju\u017c ten fakt ka\u017ce nam si\u0119ga\u0107 najwy\u017cej jak potrafimy w zdobywaniu naukowych kompetencji. R\u00f3wnocze\u015bnie racj\u0105 naszej specjalizacji jest pozostawanie w wierze Ko\u015bcio\u0142a i intelektualna praca dla wsp\u00f3lnoty wiary. A Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest dzi\u015b w wielkiej potrzebie. \u015awiatowy kryzys wiarygodno\u015bci o charakterze moralnym wzmacnia tylko kryzys \u2013 nie wa\u017c\u0119 si\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce g\u0142\u0119bszy, ale z pewno\u015bci\u0105 bardziej fundamentalny, powracaj\u0105cy falami od kilku wiek\u00f3w \u2013 czyli kryzys porozumienia na poziomie j\u0119zyka i pewnej wewn\u0119trznej wra\u017cliwo\u015bci. Przyk\u0142ad znajdziemy w trac\u0105cych na znaczeniu tak kluczowych w j\u0119zyku religijnym poj\u0119ciach jak \u201estworzenie\u201d, \u201ezbawienie\u201d, \u201enatura ludzka\u201d. To, \u017ce maj\u0105 one podstawowe znaczenie w przestrzeni religijnej, nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci. Ale jak nale\u017cy je opisywa\u0107 w obliczu dzisiejszego obrazu \u015bwiata, wsp\u00f3\u0142tworzonego przez liczne nauki? I jak je w \u015bwiecie nauk prezentowa\u0107? W obliczu takiego kryzysu ro\u015bnie potrzeba budowania most\u00f3w, czyli sk\u0142adania obrazu \u015bwiata, w kt\u00f3rym mo\u017cliwo\u015b\u0107 wiary religijnej na nowo ods\u0142ania swoj\u0105 warto\u015b\u0107. Trzeba si\u0119 tym intensywnie zajmowa\u0107, bo tu\u017c za progiem w\u0142asnego domu czyha na teologa skrajnie antymodernistyczny duch odcinania si\u0119 od \u015bwiata, zadowolony z siebie, a gardz\u0105cy tymi, kt\u00f3rzy nie odkrywaj\u0105 w Ko\u015bciele ratuj\u0105cej arki Noego.<\/span><\/p>\n W fundamentalnym sensie wci\u0105\u017c sprawdza si\u0119 opis teologii jako ratio fidei<\/em>: racjonalna refleksja nad wiar\u0105 Ko\u015bcio\u0142a i jej tre\u015bciami; racjonalne jej przedstawienie na forum wsp\u00f3\u0142czesnego pojmowania rzeczywisto\u015bci. W \u015brodku tej najkr\u00f3tszej definicji teologii tkwi jednak pewna fascynuj\u0105ca trudno\u015b\u0107. Nie ma ona charakteru dynamitu, kt\u00f3ry by rozsadza\u0142 szacown\u0105 formu\u0142\u0119, a raczej przypomina piasek w ostrydze, zmuszaj\u0105cy j\u0105 do wytwarzania per\u0142y. Chodzi o to, \u017ce poszukiwanie racjonalnego wyk\u0142adu wiary wci\u0105\u017c goni za zmieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 formu\u0142\u0105 samej racjonalno\u015bci. Dzi\u015b to ju\u017c wiemy. Nie ma ju\u017c bezpiecznego powrotu do idei uniwersalnej racjonalno\u015bci, \u017cywi\u0105cej si\u0119 harmonijn\u0105 wizj\u0105 Stw\u00f3rcy okre\u015blaj\u0105cego stworzenie przez pryzmat porz\u0105dku metafizycznego i moralnego. Dzi\u015b musimy dostrzega\u0107 r\u00f3\u017cne oblicza racjonalno\u015bci i pr\u00f3bowa\u0107 je identyfikowa\u0107, by nie rozmin\u0105\u0107 si\u0119 w dyskursie. Nowo\u017cytny zwrot epistemologiczny nieutracalnie odebra\u0142 nam dzieci\u0119c\u0105 ufno\u015b\u0107 w pewniki obrazu \u015bwiata ukszta\u0142towanego przez tzw. klasyczn\u0105 metafizyk\u0119. Wygna\u0142 z raju, odes\u0142a\u0142 do \u015bwiata doros\u0142ych, w kt\u00f3rym w znoju i z nieuchronn\u0105 wolno\u015bci\u0105 poszukuje si\u0119 okruch\u00f3w prawdy. Oczywi\u015bcie, sama nowo\u017cytno\u015b\u0107 wcze\u015bnie straci\u0142a swoj\u0105 niewinno\u015b\u0107. Dialektyka o\u015bwiecenia otwar\u0142a drzwi do idei totalnych i totalitarnych, a na ko\u0144cu zrodzi\u0142a p\u00f3\u017ane, cierpkie owoce ponowoczesnego rozproszenia i sceptycyzmu. Wsp\u00f3\u0142czesny gorzki \u015bmiech teologa nad dwuznacznymi rezultatami pracy nowo\u017cytnego rozumu, wzywaj\u0105cy do powrotu do starych pewnik\u00f3w, do scholastycznego poj\u0119cia racjonalno\u015bci nie zda si\u0119 jednak dzi\u015b na wiele. Dyskurs cierpliwie oddolnie budowanych, cho\u0107 fragmentarycznych obraz\u00f3w \u015bwiata trwa i teolog nie ma wyj\u015bcia, jak tylko ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w jego rytm i w nawi\u0105zaniu do niego budowa\u0107 interpretacj\u0119 wiary Ko\u015bcio\u0142a. Nawet gdy uda mu si\u0119 zbudowa\u0107 wielkie syntetyczne wizje, nie uniknie debaty. Ba,<\/span><\/p>\n b\u0119dzie jej potrzebowa\u0142, bo tylko ona pozwoli mu dostrzec, \u017ce zaproponowane rozwi\u0105zania natrafiaj\u0105 na rezonans, staj\u0105 si\u0119 wi\u0119c zrozumia\u0142e. A czy\u017c ratio fidei<\/em> nie zak\u0142ada w\u0142a\u015bnie zrozumia\u0142o\u015bci \u2013 i to jak najszerszej? Czy zrozumia\u0142o\u015b\u0107 nie potwierdza si\u0119 w tym, \u017ce mo\u017ce by\u0107 rozumnie krytykowana \u2013 mo\u017ce uczestniczy\u0107 w rozumnym dyskursie?<\/span><\/p>\n W naszym wsp\u00f3\u0142czesnym namy\u015ble teologicznym potrzebujemy wi\u0119c uniwersytetu. I to tego wsp\u00f3\u0142czesnego. To on daje nam jakie\u015b poj\u0119cie o zrozumieniu \u015bwiata, kt\u00f3ry nazywamy stworzeniem, albo, m\u00f3wi\u0105c po baltazarowsku: scen\u0105 dla dramatu mi\u0119dzy Bogiem a wolno\u015bci\u0105 stworzon\u0105. I nie chodzi pierwotnie o to, by\u015bmy wiele zrozumieli z tego, co nam dzisiejsze nauki m\u00f3wi\u0105, ale o to, by\u015bmy nabierali szacunku dla z\u0142o\u017cono\u015bci otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci, a tym samym z wielk\u0105 cierpliwo\u015bci\u0105 d\u0105\u017cyli do jej teologicznego opisu.<\/span><\/p>\n Chodzi te\u017c o to, by\u015bmy cierpliwie kszta\u0142towali w sobie pokor\u0119 badacza, na miar\u0119 wielkich ludzi nauki. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, by\u015bmy porzucali pokus\u0119 docierania do celu na skr\u00f3ty, przeskakiwania nad przepa\u015bciami historii w imi\u0119 przyj\u0119tej i pilnie strze\u017conej prawdy, kt\u00f3ra nie musi spotka\u0107 si\u0119 ze \u015bwiatem, a jedynie ma z niego wybawi\u0107.<\/span><\/p>\n Potrzebujemy wi\u0119c uniwersytetu, by nas odpytywa\u0142 z wiarygodno\u015bci naszych nadziei. Bo nadzieja w nas jest. Musimy j\u0105 tylko przedstawi\u0107.<\/span><\/p>\n Prawdopodobnie dopiero wtedy w\u0142a\u015bnie, oczyszczani w ogniu wymiany my\u015bli i wiedzy, mo\u017cemy zas\u0142u\u017cy\u0107 na to, \u017ce nasza prezentacja i interpretacja wiary, nasze praktyczne postulaty dla \u017cycia wiar\u0105 natrafi\u0105 na zrozumienie i wys\u0142uchanie, jako idee wystarczaj\u0105co pog\u0142\u0119bione.<\/span><\/p>\n W takich okoliczno\u015bciach mo\u017cemy da\u0107 co\u015b cennego Ko\u015bcio\u0142owi, wsp\u00f3lnocie wiary, w jej drodze we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. By\u0107 mo\u017ce uda si\u0119 na nowo wskaza\u0107, \u017ce wymienione przeze mnie przyk\u0142adowo poj\u0119cia \u201estworzenie\u201d, \u201ezbawienie\u201d, \u201enatura ludzka\u201d nios\u0105 w sobie tre\u015b\u0107 wci\u0105\u017c wart\u0105 uwagi \u2013 wi\u0119cej: tre\u015b\u0107 wci\u0105\u017c fundamentalnie wa\u017cn\u0105.<\/span><\/p>\n Moja refleksja prowadzi mnie do jeszcze jednego miejsca. Do dzi\u015b zn\u00f3w szczeg\u00f3lnie cennego poj\u0119cia kultury dialogu. Tak\u017ce do poj\u0119cia uczciwego sporu, niezagro\u017conego dominacj\u0105, a zorientowanego na prawd\u0119. Uniwersytet ma by\u0107 z natury swej takim miejscem. W tym sensie jest on spadkobierc\u0105 najstarszych idei, kt\u00f3re powo\u0142a\u0142y go do istnienia. Swobodna \u2013 z ducha chrze\u015bcija\u0144ska \u2013 wiara w to, \u017ce prawda jest najwy\u017csz\u0105 warto\u015bci\u0105, pozwala tak\u017ce dzisiaj na swobodn\u0105 debat\u0119. Je\u015bli jest ona zagro\u017cona opresj\u0105 ideologiczn\u0105, trzeba to demaskowa\u0107. Swobodny i pog\u0142\u0119biony dyskurs, kt\u00f3remu towarzyszy poszanowanie drugiego jest dzi\u015b mo\u017ce najwa\u017cniejszym antidotum na tak dotkliwy klimat agresji. Zobaczmy: ten ostatni wywo\u0142ywany jest przez apriorycznie wrogie nastawienie, a karmi si\u0119 cz\u0119sto p\u0142ytk\u0105 ide\u0105. Mamy na to odpowied\u017a: spotkanie w duchu szacunku dla drugiego, i dyskurs wyp\u0142ywaj\u0105cy na g\u0142\u0119bi\u0119.<\/span><\/p>\n \u017bycz\u0119 naszej spo\u0142eczno\u015bci tego, by w powy\u017cszym sensie udawa\u0142o si\u0119 jej wrasta\u0107 w uniwersytet. A z tego wrastania by wynikn\u0119\u0142a korzy\u015b\u0107 dla wsp\u00f3lnoty wiary, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c na nowo rewiduje w sobie pytanie, jak zda\u0107 spraw\u0119 z nadziei, kt\u00f3ra w nas jest.<\/span> \r\n
![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/wydzial\/wtl\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/Strona-g\u0142\u00f3wna\/Zdj\u0119cia-pracownik\u00f3w\/Kempa_J-1.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"