Urząd Patentowy Stanów Zjednoczonych przyznał 12 maja 2026 roku patent nr US 12,623,010 B2 na wynalazek „Blood Oxygenator with an Organic Membrane” — urządzenie do pozaustrojowego utlenowania krwi opracowane przez dr. hab. Andrzeja Swinarewa, prof. UŚ, prof. AWF z Instytutu Inżynierii Biomedycznej Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach wspólnie ze Śląskim Uniwersytetem Medycznym w Katowicach. Chroniony wcześniej patentami polskimi i zgłoszeniami PCT obejmującymi obszar Unii Europejskiej, wynalazek uzyskał tym samym ochronę na trzech kontynentach.
O patencie
Przedmiotem patentu jest oksygenator krwi rozwijany pod roboczą nazwą OXiFLAME (Oxygen Increased Flow Advanced Membrane). Urządzenie odpowiada na fundamentalne ograniczenia stosowanych współcześnie systemów ECMO: ryzyko stresu oksydacyjnego wynikające z konieczności podawania niemal czystego tlenu, stopniowe wykrzepianie na membranie oraz potrzebę jej wymiany co kilkanaście dni. Konstrukcja OXiFLAME opiera się na autorskich materiałach polimerowych o właściwościach porotwórczych, przeciwzapalnych i przeciwkrzepliwych — cząsteczki antykoagulantu uwalniane są stopniowo na powierzchnię kapilar w miarę kontaktu z przepływającą krwią, tak jak w ścianie żywego naczynia krwionośnego. Kapilary ułożone spiralnie i przepływ krwi w układzie przeciwprądowym względem gazu pozwalają obniżyć wymagane stężenie tlenu poniżej 50%, co radykalnie zmniejsza ryzyko powikłań i wydłuża żywotność urządzenia. Całość rozwiązania objęta jest 36 zgłoszeniami patentowymi, z czego cztery procedurą PCT. OXiFLAME zostało po raz pierwszy zaprezentowane na konferencji ELSO-ECMO w Bostonie w 2022 roku, gdzie uznano je za najbardziej interesujące doniesienie zjazdowe, następnie na kongresach SWAAC ELSO w Abu Dhabi i EuroELSO w Mediolanie. Urządzenie jest aktualnie w fazie komercjalizacji przez Śląski Uniwersytet Medyczny z perspektywą wdrożenia w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu.
OXiFLAME to jednak tylko jeden z rozdziałów dorobku prof. Andrzeja Swinarewa. Stopień doktora nauk technicznych w dyscyplinie inżynieria materiałowa uzyskał na Uniwersytecie Śląskim w 2011 roku, stopień doktora habilitowanego w dyscyplinie inżynieria biomedyczna i biocybernetyka — w 2020 roku. Jego dorobek publikacyjny obejmuje 195 opracowań naukowych odnotowanych w uczelnianym systemie OPUS, w tym 90 prac indeksowanych w bazie Scopus (H-index: 13, 539 cytowań) o sumarycznym współczynniku wpływu przekraczającym 295. Sumaryczna punktacja ministerialna wynosi 13 769 punktów. Dorobek patentowy to 90 zgłoszeń wynalazczych, z których 82 uzyskały ochronę patentową, a ponadto 7 wzorów przemysłowych zarejestrowanych w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO). Wynalazki doczekały się pięciu wdrożeń przemysłowych w latach 2012–2025.
Wśród zrealizowanych wdrożeń wyróżnia się kilka o szczególnym zasięgu aplikacyjnym. Urządzenia do selektywnego pobierania fazy oddechowej człowieka — chronione patentami polskimi i wzorami EUIPO — stosowane są w diagnostyce chorób układu oddechowego i były testowane we współpracy z I Kliniką Kardiologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. Innowacyjne płetwy pływackie z materiałów o właściwościach antybakteryjnych i przeciwgrzybicznych, unikalne w skali międzynarodowej, wdrożyła firma X-deep specjalizująca się w produkcji sprzętu do nurkowania. Technologia odtłuszczania i antykorozyjnego zabezpieczania blach do produkcji sprzętu medycznego wdrożona jest w firmie OMEGA. W obszarze ochrony epidemiologicznej zgłoszono do ochrony patentowej Automatyczny Namiot Barierowy przeznaczony do izolacji i transportu pacjentów zakaźnych, testowany w Szpitalu Klinicznym nr 1 SUM. Badania prowadzone są w szerokich sieciach interdyscyplinarnych, obejmujących Śląski Uniwersytet Medyczny, Akademię Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki, Śląskie Centrum Chorób Serca oraz partnerów z sektora prywatnego i klinicznego.
Więcej o patencie i możliwościach jego zastosowania można przeczytać w artykule dr Małgorzaty Kłoskowicz z Centrum Komunikacji Medialnej.
Sylwetka dr. hab. Andrzeja Swinarewa, prof. UŚ, prof. AWF
Prof. Andrzej Swinarew jest promotorem pięciorga doktorów i opiekunem ponad 49 prac dyplomowych, wygłosił ponad 170 referatów konferencyjnych, w tym dziesięć wykładów na zaproszenie. Zasiada w Senacie Uniwersytetu Śląskiego (2024–2028) oraz w Komitecie Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej Polskiej Akademii Nauk (2023–2027). Jego działalność wynalazcza uhonorowana została wielokrotnie: odznaczeniem państwowym Prezesa Rady Ministrów „Za Zasługi dla Wynalazczości” (2021), Nagrodą Ministra Edukacji i Nauki za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności wdrożeniowej (2022), Kawalerskim Medalem Honorowym Stowarzyszenia Polskich Wynalazców i Racjonalizatorów im. Tadeusza Sendzimira, złotymi medalami na wystawach wynalazków IWIS i Brussels Eureka! oraz — pośrednio — nadaniem Uniwersytetowi Śląskiemu tytułu Lidera Innowacji w 2010 roku. Patent US 12,623,010 B2 wpisuje się w tę historię jako najnowszy — choć z pewnością nie ostatni — rozdział.
