Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Instytut Fizyki im. Augusta Chełkowskiego

Diament Krystalograficzny dla naukowców z Uniwersytetu Śląskiego

24.06.2026 - 09:47 aktualizacja 24.06.2026 - 09:47
Redakcja: magdalenaparzyjagla
Tagi: badania naukowe, Diament Krystalograficzny, itrakonazol, Krystalografia

Publikacja naukowców Uniwersytetu Śląskiego pt. Effect of solvent evaporation on the liquid-crystalline order of itraconazole została wyróżniona przez Komitet Krystalografii Polskiej Akademii Nauk prestiżowym tytułem Diamentu Krystalograficznego. To jedno z najważniejszych krajowych wyróżnień przyznawanych za osiągnięcia naukowe związane z krystalografią. 

Wśród autorów wyróżnionej publikacji większość stanowią naukowcy Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego: mgr Taoufik Lamrani, dr hab. Magdalena Tarnacka, prof. UŚ, prof. dr hab. Kamil Kamińskidr hab. inż. Karolina Jurkiewicz, prof. UŚ. Zespół badawczy współtworzyły również przedstawicielki Instytutu Chemii w Uniwersytecie Śląskim – dr hab. Barbara Hachuła, prof. UŚ i mgr Luiza Orszulak – oraz dr Klaudia Nowakowska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Osiągnięcie jest przykładem skutecznej współpracy naukowej przekraczającej granice dyscyplin i ośrodków akademickich, łączącej kompetencje z zakresu fizyki, chemii, farmacji oraz nauki o materiałach.

Artykuł został opublikowany w 2025 roku na łamach czasopisma Scientific Reports. Komitet Krystalografii PAN docenił publikację za badania dotyczące struktury itrakonazolu – substancji czynnej stosowanej w leczeniu zakażeń grzybiczych, która wykazuje zdolność do tworzenia uporządkowania ciekłokrystalicznego.

Zdjęcie zespołu badawczego, od lewej: prof. dr hab. Kamil Kamiński, mgr Luiza Orszulak, mgr Taoufik Lamrani, dr hab. inż. Karolina Jurkiewicz, dr hab. Barbara Hachuła, dr hab. Magdalena Tarnacka.
Zdjęcie zespołu badawczego, od lewej: prof. dr hab. Kamil Kamiński, mgr Luiza Orszulak, mgr Taoufik Lamrani, dr hab. inż. Karolina Jurkiewicz, dr hab. Barbara Hachuła, dr hab. Magdalena Tarnacka. | fot. Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych/UŚ

Wyróżnienie dla najlepszych

Wykresy prezentujące wyniki badań uzyskanych metodami rozpraszania promieniowania rentgenowskiego itrakonazolu przygotowanego metodą odparowania rozpuszczalnika z roztworów o różnym stężeniu (SE-ITZ) oraz metodą witryfikacji (V-ITZ), pokazujące różnice w ich uporządkowaniu ciekłokrystalicznym.
Wykresy prezentujące wyniki badań uzyskanych metodami rozpraszania promieniowania rentgenowskiego itrakonazolu przygotowanego metodą odparowania rozpuszczalnika z roztworów o różnym stężeniu (SE-ITZ) oraz metodą witryfikacji (V-ITZ), pokazujące różnice w ich uporządkowaniu ciekłokrystalicznym.

Diament Krystalograficzny jest honorowym wyróżnieniem przyznawanym corocznie przez Komitet Krystalografii PAN. Każdego roku otrzymuje je jedynie pięć publikacji związanych z krystalografią, które ukazały się w poprzednim roku i których autor korespondencyjny jest związany z polską jednostką naukową. 

Przyznanie tego wyróżnienia stanowi wyraz uznania dla wysokiej jakości badań, ich oryginalności oraz wkładu w rozwój nauk zajmujących się strukturą i właściwościami materii. Informacja o tegorocznych laureatach zostanie przedstawiona podczas dorocznego Konwersatorium Krystalograficznego odbywającego się we Wrocławiu (24-26 czerwca).

Badania na styku dyscyplin

Nagrodzona publikacja dotyczy wpływu odparowywania rozpuszczalnika na uporządkowanie ciekłokrystaliczne itrakonazolu. Choć zjawiska te mają charakter fundamentalny, ich poznanie może mieć znaczenie także dla nauk farmaceutycznych. Właściwości fizyczne substancji aktywnych, w tym stopień ich uporządkowania strukturalnego, wpływają bowiem na stabilność, rozpuszczalność i skuteczność preparatów farmaceutycznych. 

Badania tego typu pozwalają lepiej zrozumieć zachowanie materiałów, które mogą tworzyć różne struktury pomiędzy całkowicie uporządkowanymi a amorficznymi. Zależnie od stopnia uporządkowania molekuł, materiały mogą wykazywać zupełnie inne, pożądane cechy. To obszar intensywnie rozwijany we współczesnej fizyce materii skondensowanej i nauce o materiałach, mający znaczenie zarówno poznawcze, jak i aplikacyjne.

Aparatura rentgenowska – dyfrakometr rentgenowski Rigaku Denki D Max Rapid II – na wyposażeniu Instytutu Fizyki UŚ, wykorzystany do badań struktury itrakonazolu.
Aparatura rentgenowska – dyfrakometr rentgenowski Rigaku Denki D Max Rapid II – na wyposażeniu Instytutu Fizyki UŚ, wykorzystany do badań struktury itrakonazolu. | fot. Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych/UŚ
Wykres pokazujący szybkość rozpuszczania itrakonazolu w tradycyjnej formie krystalicznej (uporządkowanej) oraz itrakonazolu o strukturze ciekłokrystalicznej, wytworzonego przez naukowców metodą odparowania rozpuszczalnika.
Wykres pokazujący szybkość rozpuszczania itrakonazolu w tradycyjnej formie krystalicznej (uporządkowanej) oraz itrakonazolu o strukturze ciekłokrystalicznej, wytworzonego przez naukowców metodą odparowania rozpuszczalnika.

Sukces naukowców Uniwersytetu Śląskiego

Wyróżnienie przyznane przez Komitet Krystalografii PAN potwierdza wysoki poziom badań prowadzonych na Uniwersytecie Śląskim oraz ich widoczność w krajowym środowisku naukowym. To również dowód na znaczenie interdyscyplinarnych badań łączących fizykę, chemię, inżynierię materiałową i nauki farmaceutyczne.

Serdecznie gratulujemy autorom publikacji i życzymy kolejnych sukcesów naukowych!

Przeczytaj nagrodzoną publikację:

Pełna wersja artykułu na stronie: „Effect of solvent evaporation on the liquid-crystalline order of itraconazole”

Pobierz artykuł w formacie PDF

return to top