Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

  • Polski
  • English
Instytut Językoznawstwa

Aleksandra Janowska

17.02.2020 - 12:27, aktualizacja 22.06.2021 - 11:44
Redakcja: krzysztofrozwadowski

dr hab. Aleksandra Janowska

Kontakt: aleksandra.janowska@us.edu.pl

doktor habilitowany nauk humanistycznych. Interesuje się przede wszystkim zagadnieniami związanymi z rozwojem języka. W jej dorobku naukowym znajduje się kilkadziesiąt prac poświęconych historii języka polskiego. Szczególną uwagę poświęca derywacji czasowników, zjawiskom z pogranicza leksykalno-słowotwórczego; zagadnieniom semantycznym, a zwłaszcza relacji pojęcie – leksem w historii polszczyzny. W ostatnich latach prowadziła badania nad ewolucją klasy przyimków wtórnych. Opublikowała trzy monografie, jest także współautorką pracy poświęconej derywacji czasownikowej w staropolszczyźnie. Od 1991 roku współpracuje ze Szkołą Języka Polskiego i Kultury Polskiej UŚ. Przez wiele lat zajmowała się nauczaniem cudzoziemców rozpoczynających naukę języka polskiego. Jest współautorką podręcznika dla obcokrajowców Dzień dobry.

Profil Pracownika w portalu ORCID: 0000-0001-6597-8729

 

Wybrane publikacje:

1. Funkcje przestrzenne przedrostków czasownikowych w polszczyźnie. Katowice 1999.
2. Słowotwórstwo czasowników staropolskich. Stan i tendencje rozwojowe. Kraków 2005 (współautorstwo: Magdalena Pastuchowa).
3. Polisemia staropolskich czasowników. Źródła, swoistość, konsekwencje. Katowice 2007.
4. Kształtowanie się polskiej klasy przyimków wtórnych. Katowice 2015.
5. Opracowanie formantów: -ec s. 41–49, -cie s. 75–79 (współautorstw M. Pastuchowa), -nik, -ko s. 146–160, -nia s. 195–197, -enie, -nie s. 197–262 (współautorstwo M. Pastuchowa). W: Słowotwórstwo języka doby staropolskiej. Przegląd formacji rzeczownikowych. Red. K. Kleszczowa. Katowice 1996
6. Rozdziały: Polak żyje w wolności. Wolność indywidualna i społeczna w polszczyźnie oraz Zwierzom instynkt, nam ludziom, rozum dały nieba. Pole pojęciowe rozumu. W: Humanizm i język polski. Wartości humanistyczne w polskiej leksyce i refleksji o języku. Red. A. Janowska, M. Pastuchowa, R. Pawelec. Warszawa 2011, s. 266–294.
7. Dzień dobry. Podręcznik do nauki języka polskiego. Katowice 1999-2004. Wydanie I- IV. (współautorstwo: Magdalena Pastuchowa)

Aleksandra Janowska, PhD, DLitt

Professor in the Institute of Linguistics, University of Silesia in Katowice

 

aleksandra.janowska@us.edu.pl

ORCID: 0000-0001-6597-8729

https://www.researchgate.net/profile/Aleksandra_Janowska4

https://scholar.google.pl/citations?user=nSNnQ9cAAAAJ&hl=pl

 

Research interests:

Aleksandra Janowska is interested, first of all, in issues related to language development. She is the author of several dozen publications on the history of the Polish language. She is mainly interested in verb derivation, the interface of lexis and word formation; semantic issues, the concept-lexeme relation in the history of the Polish language in particular. She has recently conducted research on the evolution of secondary prepositions. She is member of the Word Formation Commission in the International Slavists’ Committee. She has published three monographs (Funkcje przestrzenne przedrostków czasownikowych w polszczyźnie; Polisemia staropolskich czasowników. Źródła, swoistość, konsekwencje; Kształtowanie się polskiej klasy przyimków wtórnych), and is the co-author of  the book on the formation of verbs in the Old Polish language. For many years, she taught Polish to foreigners (the course for beginners). Together with Magdalena Pastuchowa, she is the author of the handbook for foreigners Dzień dobry [Good morning], and several articles in glottodidactics.

 

Selected publications:

  • Funkcje przestrzenne przedrostków czasownikowych w polszczyźnie [Spacial functions of verbal prefixes in Polish]. Katowice 1999.
  • Słowotwórstwo czasowników staropolskich. Stan i tendencje rozwojowe [The formation of Old Polish verbs. Their state and development]. Kraków 2005 (co-author: Magdalena Pastuch).
  • Polisemia staropolskich czasownikó Źródła, swoistość, konsekwencje [The polysemy of Old Polish verbs. Sources, specificity and consequences]. Katowice 2007.
  • Zwierzom instynkt, nam ludziom, rozum dały nieba. Pole pojęciowe rozumu [Heaven gave instinct to animals, reason to The semantic field of reason]. In: Humanizm i język polski. Wartości humanistyczne w polskiej leksyce i refleksji o języku. eds. A. Janowska, M. Pastuchowa, R. Pawelec. Warszawa 2011, pp. 417–444.
  • Polisemia jako czynnik przemian w polskich czasownikach prefiksalnych [Polysemy as a factor in the changes in Polish prefix verbs]. In: Słowotwórstwo słowiańskie: system i tekst. Prace Komisji Słowotwórczej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistó Seria 13. ed. J. Sierociuk. Poznań 2012, pp. 203 – 210.
  • Kształtowanie się polskiej klasy przyimków wtórnych [The formation of Polish secondary prepositions]. Katowice 2015.
  • Między przestrzenią a czasem. Ewolucja temporalnych przyimków wtórnych w polszczyźnie [Between space and time. The evolution of temporal secondary prepositions in Polish]. “Biuletyn PTJ” 2015, pp. 255– 264.
  • Między stałością a  zmiennością. Translokacje elementów kategorii językowych [Between constancy and variability. Translocations of the elements of linguistic categories]. In: Historia języka w XXI wieku. Stan i perspektywy. M. Pastuchowa, M. Siuciak, współudz. K. Wąsińska, W. Wilczek. Katowice 2018, pp. 97–105.
  • W pułapce czasu. Jak zdefiniować stabilność? [In the trap of time? How to define stability?]. In: Staropolskie Spotkania Językoznawcze 3: Terminy w językoznawstwie synchronicznym i diachronicznym. E T. Mika, D. Rojszczak-Robińska, O. Ziółkowska.  Poznań 2018, pp.191–201.
  • Problemy opisu staropolskiej derywacji czasownikowej [Problems with the description of Old Polish verb derivation]. “LingVaria” 2020, no. 1, pp. 135-144.

 

Research projects:

  1. “Słowotwórstwo historyczne”, KBN grant n 1P10405003– participant (project manager: Krystyna Kleszczowa)
  2. “Słowotwórstwo historyczne”, KBN grant n 1H01D 00917– participant (project manager: Krystyna Kleszczowa).
  3. “Humanizm. Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze” no. PBZ-MNiSW – 03/II2007 – participant (Warsaw University) (project manager: Alina Nowicka-Jeżowa).
  4. Supervisor research project manager no. NN104 390740 pt. Stałość i zmienność polskiej leksyki animalistycznej.
  5. Polskie wyrażenia funkcyjne w ujęciu diachronicznym, project financed by the National Science Centre, no. UMO-2011/01/B/HS2/04643, main participant (project manager: Krystyna Kleszczowa).

return to top