Czy widzisz to, co naprawdę jest, czy to, co podsuwa Ci mózg? Dlaczego tak łatwo dostrzegamy błędy u innych, a tak trudno u siebie? Co mówią, a czego nie mówią statystyki i jak zwodzi nas język?

Na zajęciach poznasz podstawowe błędy poznawcze i elementy krytycznego myślenia. Możesz z nich korzystać zarówno w pracy naukowej, jak i w codziennym życiu.

O czym będziemy rozmawiać?

• Festiwal złudzeń percepcyjnych (na rozgrzewkę)
• Błądzą wszyscy, tylko nie ja – o dysonansie poznawczym
• Idola fori – złudzenia społeczne, argumentacja z autorytetu
• Problemy ze statystyką? Co mówią, a czego nie mówią podstawowe narzędzia statystyczne?
• Jak zwodzi język?
• Wtórna racjonalizacja i jaźń narracyjna
• Heurystyka, strategia, uproszczenie i błąd
• Klasyfikacja błędów poznawczych
• Myśleć krytycznie

Czego możesz się spodziewać?
Nauczysz się rozpoznawać pułapki własnego myślenia, sprawdzać argumenty i dane oraz zachowywać krytyczny dystans do tego, co wydaje się oczywiste.

Dla kogo?
Dla wszystkich, którzy prowadzą badania, piszą prace naukowe albo po prostu chcą lepiej rozumieć, jak podejmują decyzje i oceniają świat.

Zajęcia (warsztaty, 30 godzin) poprowadzi dr Witold Marzęda z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Kod przedmiotu: 38-IM-S0-BP

Zajęcia rozpoczną się 8 października 2026 r. (czwartek) i odbywać się będą w czwartki w godzinach 15:30-17:00 w sali 204 w budynku Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych (ul. Bankowa 14, Katowice).

Czego można albo nawet warto nie wiedzieć w edukacji? W jaki sposób da się przekształcić ignorancję w kapitał podmiotowy bądź symboliczny? I co można zrobić z horyzontem (wiedzy o) współczesnej edukacji?

Zajęcia bazują na koncepcji nauczyciela-ignoranta Jacquesa Rancière’a i testują pozycję niewiedzy w etosie nauczyciela. To namysł nad kondycją i sprawstwem nauczyciela-który-nie-wie w świecie zdominowanym przez ekonomię i cyfryzację.

O czym będziemy rozmawiać?

• o egzystencjalnych kwestiach rozeznawania się w życiu,
• o społecznych problemach rekonstrukcji tożsamości,
• o kulturowych aspektach rozumienia przekazów symbolicznych,
• o podstawowych pedagogicznych doświadczeniach, w tym o procedurach i strategiach dotyczących współczesnej szkoły oraz uniwersytetu,

a to wszystko na tle formatujących dzisiejszą wyobraźnię dyskursów ekonomicznych i cyfrowych.

Metodycznie zajęcia wykorzystują ideę wybuchowych efektów czytania Lecha Witkowskiego. To zaproszenie do osobistego (podmiotowego) odbioru i przetwarzania zaproponowanych treści.

Czego możesz się spodziewać?
Ćwiczeń argumentacji (uzasadniania podmiotowych punktów widzenia), ćwiczeń wyobraźni (troski o to, co można pomyśleć poza zastanym horyzontem) oraz ćwiczeń myślenia krytycznego (zdobywania dystansu do społecznych i kulturowych oczywistości czasu).

Dla kogo?
Dla (przyszłych) nauczycieli, którzy chcą wzbogacić swój refleksyjny warsztat pracy. Ale skoro można być nauczycielem samego siebie, zajęcia są też dla nie-nauczycieli zainteresowanych na serio samokształceniem, zaniepokojonych różnymi aspektami rzeczywistości i skonfundowanych własną poznawczą kruchością.

Zajęcia (ćwiczenia, 30 godzin) poprowadzi prof. dr hab. Krzysztof Maliszewski z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (Instytut Pedagogiki).

Kod przedmiotu: 38-IM-S0-NauczN

Zajęcia rozpoczną się 6 października 2026 r. (wtorek) i odbywać się będą we wtorki w godzinach 15:30-17:00 w sali 204 w budynku Wydziału Nauk Ścisłych i Technicznych (ul. Bankowa 14, Katowice).

Konwersatorium „Równouprawnienie kobiet i mężczyzn w społeczeństwie" to przestrzeń do swobodnej, interdyscyplinarnej dyskusji nad jednym z kluczowych wyzwań współczesnego świata.

Uczestnicy wraz z prowadzącą przyjrzą się przede wszystkim prawnym i społecznym, ale także kulturowym i ekonomicznym aspektom równości płci, łącząc perspektywy różnych dziedzin i dyscyplin wiedzy.

Zajęcia skierowane są zwłaszcza do osób, które chcą krytycznie analizować rzeczywistość, zadawać pytania i konfrontować odmienne punkty widzenia w otwartej, dialogicznej formule.

Zajęcia poprowadzi dr Magdalena Półtorak z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Zajęcia odbywać się będą w poniedziałki o godzinie 15:30 w sali 204 w budynku przy ul. Bankowej 14.

Program zajęć:

- 8 kwietnia 2026 r. 17:00-20:45 - temat: Determinanty zdrowia - Spektakl teatralny w Teatrze Śląskim w reżyserii Jakuba Roszkowskiego „Don Kichot”

- 15 kwietnia 2026 r. 15:30-19:15 - wykład: Równowaga, homeostaza, harmonia jako wyznaczniki dobrostanu w przyrodzie; konwersatorium: Zdrowie jako optimum w zakresie somatyki, psychiki i socjalizacji - sala 204 na Wydziale Nauk Ścisłych i Technicznych (ul. Bankowa 14, Katowice)

- 22 kwietnia 2026 r. 15:30-19:15 - temat: Kanony piękna ludzkiego ciała - Wystawa w Muzeum Śląskim: „Galeria śląskiej sztuki sakralnej”

- 29 kwietnia 2026 r. 15:30-19:15 - konwersatorium: Jakościowe vs ilościowe wartościowanie ludzkiego życia - film Krzysztofa Zanussiego „Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową” - sala 204 na Wydziale Nauk Ścisłych i Technicznych (ul. Bankowa 14, Katowice)

- 6 maja 2026 r. 15:30-19:15 - konwersatorium: Wielostronne spojrzenie na sytuację człowieka w stanie zagrożenia życia - Centrum Dydaktyki i Symulacji Medycznej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach-Ligocie

- 13 maja 2026 r. 15:30-19:15 - wykład: Narodziny seksuologii; konwersatorium: Poziomy identyfikacji płci - sala 204 na Wydziale Nauk Ścisłych i Technicznych (ul. Bankowa 14, Katowice)

Zajęcia poprowadzi dr n. med. Marcin Leśniewski, kierownik Zakładu Antropologii Lekarskiej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Zajęcia będą miały charakter praktyczny i połączą zagadnienia projektowania uniwersalnego (Universal Design - UD) oraz Universal Design for Learning (UDL) z metodologią Living Lab.

Celem zajęć będzie wykształcenie u uczestników kompetencji projektowych, analitycznych oraz społecznych poprzez bezpośrednie doświadczenie barier z jakimi mierzą się osoby ze szczególnymi potrzebami.

Zajęcia prowadzone będą z wykorzystaniem metod uczenia się przez doświadczenie. Uczestnicy wezmą udział w symulacji wysokiej wierności (VR, kombinezon geriatryczny), pracy z technologiami asystującymi, audycie dostępności w terenie oraz zespołowej pracy projektowej.

Zajęcia poprowadzi dr Anna Sterczewska.

Zajęcia odbywać się będą w poniedziałki w godzinach 15:30-17:00 w formie warsztatów (15 godzin) w Laboratorium Projektowania Uniwersalnego (Katowice, ul. Bankowa 14, pok. 217, 217A).

Ze względu na specyfikę zajęć - obowiązuje limit miejsc - 15 osób. Z tego powodu zapisy odbywać się będą zgodnie z zasadą "kto pierwszy".

Umiejętność skutecznego funkcjonowania w warunkach presji i niepewności stały się kluczowymi kompetencjami dla współczesnego człowieka. Dlatego celem tych zajęć jest rozwijanie zdolności regulacji uwagi, stresu i emocji w sposób, który wspiera zarówno dobrostan psychiczny, jak i efektywne działanie w wymagających sytuacjach.

W trakcie semestru letniego uczestnicy poznają metody wzmacniania skupienia, konstruktywnego korzystania ze stresu oraz pracy z trudnymi emocjami. Zajęcia koncentrują się również na rozwijaniu świadomej obecności i umiejętności wywierania pozytywnego, stabilizującego wpływu na otoczenie. Omawiane i ćwiczone techniki opierają się na rzetelnych podstawach naukowych, w szczególności na badaniach z zakresu mindfulness, neurobiologii, psychologii pozytywnej oraz poznawczo-behawioralnej.

Zajęcia poprowadzi Zuzanna Ziomecka, autorska głośnej książki Wyspa Spokoju (Krytyka Polityczna), dziennikarka "Gazety Wyborczej" i "Przekroju".

Zajęcia odbywać się będą w czwartki w godzinach 15:30-17:00 w formule online.

Ze względu na specyfikę zajęć - obowiązuje limit miejsc: 20 osób. Z tego powodu zapisy odbywać się będą zgodnie z zasadą "kto pierwszy".

Zajęcia poświęcone będą kluczowym dla współczesnego świata regionom Azji Wschodniej oraz Azji Południowej, którym uczestnicy wraz z prowadzącym będą się przyglądać w sposób możliwie wszechstronny.

Zajęcia rozpoczną się od analizy podstawowych różnic kulturowych między Zachodem a Azją. Następnie uczestnicy wraz z prowadzącym przejdą do omówienia problemów poszczególnych państw, kreśląc łuk od Japonii, Chin i Półwyspu Koreańskiego, przez kraje Azji Południowo-Wschodniej, po Subkontynent Indyjski i Afganistan.

Ważnym celem przyświecającym zajęciom będzie zaciekawienie omawianym obszarem świata, prowadzące do jego lepszego zrozumienia - w myśl spotkania z "Innym" z twórczości Ryszarda Kapuścińskiego.

Zajęcia poprowadzi dr Tomasz Okraska, prof. UŚ z Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Zajęcia odbywać się będą w środy o godzinie 17.15 w sali A/0.20 na Wydziale Humanistycznym (ul. Uniwersytecka 4, Katowice).

W ramach przedmiotu uczestnicy omówią kulturowe artykulacje życia w regionie przemysłowym i poprzemysłowym na przykładzie Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. W ramach kolejnych zajęć zarysowane zostaną historyczne podstawy rewolucji przemysłowej oraz jej narratywizacje i wizualizacje. Szczególna uwaga poświęcona zostanie zmianom w przestrzeni i naturze wynikającym z górnictwa oraz wyobrażeniom związanym z podziemiami.

Zajęciom towarzyszyć będzie formuła zaczerpnięta z eseju Martina Heideggera "Budować, mieszkać, myśleć" napisanego w połowie XX wieku, w czasach wielkiego przyspieszenia europejskiej industrializacji. Prowadzący chcieliby wyjść od podobnych pytań, ale ulokować je w regionie przemysłowym, nawiązując do uwagi Heideggera, że „cała ziemia odkrywa się dziś jako zagłębie węglowe". Region przemysłowy może stać się w takiej perspektywie ważnym przykładem zamieszkiwania w epoce antropocenu, a także transformacji energetycznej, gdy musimy się pożegnać z materialną bazą dotychczasowej tożsamości regionalnej.

Zajęcia poprowadzą prof. dr hab. Marta Tomczok i dr hab. Paweł Tomczok, prof. UŚ z Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Zajęcia odbywać się będą we wtorki o godzinie 17.15 w sali 204 na Wydziale Nauk Ścisłych i Technicznych (ul. Bankowa 14, Katowice)