Z ogromną dumą informujemy o spektakularnym osiągnięciu badaczy z naszego Instytutu Fizyki.
Prof. dr hab. Marian Paluch oraz prof. UŚ dr hab. Marzena Rams-Baron (wraz ze współpracownikami) opublikowali swoje najnowsze, przełomowe wyniki badań w Physical Review Letters (PRL)!
Dla każdego naukowca publikacja w PRL – bezsprzecznie najbardziej prestiżowym i wpływowym czasopiśmie fizycznym na świecie – to najwyższy wyraz uznania i dowód na to, że prowadzone badania mają znaczenie fundamentalne dla globalnej nauki.
O tym, jak wyjątkowa jest to praca, najlepiej świadczy fakt, że artykuł został wyróżniony jako Editors’ Suggestion. Stanowi to jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień przyznawanych przez samą redakcję czasopisma i bezpośrednio świadczy o szczególnym znaczeniu oraz wysokiej randze uzyskanych wyników.
Temat ten błyskawicznie podchwyciły także światowe media. Informacje o badaniach naszych naukowców ukazały się m.in. na prestiżowym portalu naukowym Phys.org oraz na popularnonaukowej stronie Science Uncovered, która poświęciła temu osiągnięciu obszerny artykuł zatytułowany „A 50-Year Physics Paradox”.
O co chodzi w 50-letnim paradoksie?
Mówiąc najprościej: nasi fizycy rozwiązali zagadkę, z którą nauka zmagała się od ponad pół wieku. Chodzi o tzw. paradoks Arrheniusa, związany z tym, jak zachowują się cząsteczki w szkłach molekularnych. Dotychczasowe, tradycyjne wzory matematyczne – choć powszechnie używane – w tym jednym przypadku dawały wyniki sprzeczne z rzeczywistością i realnymi prawami fizyki. Przez pięć dekad ten zgrzyt teoretyczny pozostawał niewyjaśniony.
Zespół pod kierunkiem prof. Palucha i prof. Rams-Baron dokonał przełomu – zamiast standardowych procedur – zastosowali nowatorską analizę prowadzoną przy stałej objętości układu (tzw. analizę izochoryczną). Dzięki temu udowodnili, że kluczem do sukcesu było uwzględnienie tego, jak na cząsteczki wpływa gęstość i zmiany objętości. W ten sposób nasi naukowcy „uzdrowili” stary model, nadając mu wreszcie logiczny, czysto fizyczny sens.
Znaczenie naukowe i potencjał aplikacyjny
Choć brzmi to jak czysta teoria, wyniki te mają ogromne znaczenie praktyczne i mogą realnie wpłynąć na technologie, z których korzystamy na co dzień. Lepsze zrozumienie tych procesów ułatwi m.in.:
- Wytwarzanie nowoczesnych leków w farmacji (będą mogły być stabilniejsze i znacznie lepiej przyswajalne przez nasz organizm),
- Rozwój elektroniki organicznej (co może przełożyć się na trwalsze ekrany w naszych smartfonach czy nową generację ogniw).
Publikacja na łamach Physical Review Letters oraz jej szeroki rezonans w międzynarodowych mediach naukowych stanowią dobitne potwierdzenie pozycji Instytutu Fizyki jako wiodącego ośrodka badań nad fizyką fazy skondensowanej i cieczami przeszłodzonymi w skali globalnej.
Serdecznie gratulujemy Pani Profesor oraz Panu Profesorowi wybitnego sukcesu publikacyjnego i życzymy powodzenia w dalszej pracy badawczej!
Pełny tekst artykułu omawiającego odkrycie naszych naukowców dostępny jest na stronach:
https://phys.org/news/2026-05-molecular-glasses-arrhenius-paradox.html
Science Uncovered – A 50-Year Physics Paradox
Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do lektury artykułu na stronie źródłowej: https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/jpnz-xfbj