Ewa Kołodziejek, DANUTA KRZYŻYK, ALDONA SKUDRZYK, Barbara Sobczak
Mały słownik ortograficzny. Nowe reguły pisowni 2026
Polska Akademia Nauk, Warszawa 2025. ISBN: 978-83-68418-24-8
Od 1 stycznia 2026 roku weszło w życie 11 zmian w zasadach pisowni dotyczących łącznej i rozdzielnej pisowni wyrazów oraz stosowania wielkiej litery, opracowanych przez Radę Języka Polskiego. Zmiany te, wynikające z potrzeby dostosowania pisowni do uzusu językowego oraz badań współczesnych tekstów, mają na celu uproszczenie i ujednolicenie reguł ortograficznych. Nie są rewolucyjne – porządkują zasady, eliminują wyjątki i ułatwiają naukę. Niniejszy słownik prezentuje nowe reguły wraz z przykładami, aby pomóc użytkownikom w ich opanowaniu i świadomym posługiwaniu się językiem w bardziej przejrzystej ortograficznie rzeczywistości.
Dagmara Mirowska-Guzel, DANUTA KRZYŻYK, Maciej Ganczar, Michał Karbownik, Marcin Basiak, Filip Bielec, Antonina Doroszewska
Zasady polskiego nazewnictwa substancji czynnych produktów leczniczych
Warszawski Uniwersytet Medyczny, Warszawa 2025. ISBN: 978-3-631-93180-6
Z inicjatywy Zespołu Języka w Medycynie Rady Języka Polskiego oraz Komitetu Terapii i Nauk o Leku Polskiej Akademii Nauk, Warszawski Uniwersytet Medyczny wydał w formie książkowej zasady tworzenia nazw polskich substancji czynnych leków.
Autorzy publikacji piszą:
„Mając na uwadze (…) panujące rozbieżności w nazewnictwie leków, przedstawiciele środowiska medycznego (i nie tylko oni) zwracali się z pytaniami o poprawny zapis nazw leków do różnych gremiów, w tym do Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom nie tylko przedstawicieli szeroko pojętych zawodów medycznych, ale także tłumaczy, redaktorów podręczników medycznych oraz wydawnictw, z inicjatywy Zespołu Języka w Medycynie Rady Języka Polskiego oraz Komitetu Terapii i Nauk o Leku Polskiej Akademii Nauk podjęliśmy próbę uzgodnienia wspólnych zasad tworzenia nazw polskich substancji czynnych leków.”
Judyta Mężyk
Pragmatemes in Audiovisual Translation in English, French, and Polish
Peter Lang Publishing Group, Berlin 2025. ISBN: 978-3-631-93180-6
This book examines the linguistic phenomenon of pragmatemes – fixed expressions used predictably in specific communication contexts, such as „Bless you” after someone sneezes or „Cash or credit?” in a retail setting. Though often overlooked, these units are vital to everyday communication, playing a significant role in language fluency. The author investigates pragmatemes from contrastive and translational perspectives, analyzing English, French, and Polish units found in TV series subtitles. The study proposes a universally applicable definition of pragmatemes and explores their structural traits across these three languages through comprehensive linguistic and corpus-based analysis. Additionally, the book introduces a novel context-based approach to translation techniques in subtitling, offering fresh insights into audiovisual translation challenges. With its innovative methodology and rich comparative analysis, this work makes a valuable contribution to linguistics and translation studies.
Monika Zasowska
Evaluation in Academic Discourse. Academic Book Reviews in Linguistics and Psychology
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2025. ISBN: 978-83-226-4548-2
Niniejsza monografia przedstawia analizę korpusową 240 angielskich recenzji książek akademickich z zakresu językoznawstwa i psychologii, której nadrzędny cel stanowi identyfikacja i analiza językowych środków oceny w celu porównania dwóch pokrewnych, choć osobnych dziedzin wiedzy. Praca składa się z dwóch głównych części, teoretycznej oraz empirycznej i liczy łącznie dziewięć rozdziałów. Część teoretyczna zawiera rozważania autorki na temat teorii wartości, języka opinii i dyskursu akademickiego. W części empirycznej dokonano rozbudowanej, wieloaspektowej analizy wyrażeń ewaluatywnych na podstawie autorskiego modelu ewaluacji. Uzyskane wyniki wskazują na zróżnicowany sposób formułowania krytyki i pochwały przez recenzentów książek językoznawczych i psychologicznych. Warte odnotowania jest także to, że obydwa korpusy różnią się pod względem parametrów oceny, na które położono w nich nacisk.
Marcin Zabawa
English Lexical Loans in Informal Polish of Computer Users
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2025. ISBN: 978-83-226-4578-9
Książka Marcina Zabawy to całościowe omówienie angielskich zapożyczeń właściwych w potocznej polszczyźnie informatyki. Podstawą badań jest korpus tekstów zebrany samodzielnie przez autora. Monografia zawiera szczegółowy opis 548 anglicyzmów właściwych, a także obszerne omówienie teoretyczne problematyki zapożyczeń właściwych oraz problemów związanych z ich identyfikacją i odróżnianiem od innych typów zapożyczeń. Książka adresowana jest do badaczy zajmujących się kontaktem językowym i zapożyczeniami angielskimi oraz językiem informatyki, może również zainteresować praktyków, tłumaczy, a także wszystkie osoby, które chcą rozumieć współczesny polski język informatyki.
Andrzej Rabsztyn, Zbigniew Kadłubek, RYSZARD WYLECIOŁ
Framing human experience. Language, culture and affect
Vandenhoeck & Ruprecht unipress, Göttingen 2025. ISBN: 978-3-8471-1933-3
“Framing Human Experience. Language, Culture, and Affect” offers an interdisciplinary exploration into the multifaceted ways human realities are constructed, perceived, and navigated through linguistic structures, cultural frameworks, and affective responses. This volume brings together scholars from diverse fields to investigate how experiences, ranging from the intimate sense of ‘home’ to societal phenomena like violence and disinformation, are articulated and understood across various contexts. By integrating these diverse analytical perspectives and case studies spanning multiple languages and historical periods, the volume illuminates the intricate, dynamic interplay between our linguistic tools, cultural inheritances, and affective lives. It offers valuable insights for scholars and students interested in how meaning of human experience is made, contested, and experienced in a complex world.
Joanna Janusz, ANDRZEJ ŁYDA, Tomasz Nowak
Engaged Languages and Literatures/Langues et Littératures engagées. Critical Views/Regards Critiques
Vandenhoeck & Ruprecht unipress, Göttingen 2025. ISBN: 978-3-8471-1935-7
This volume is a response to the criticism that scholars create “bricks” of knowledge without integrating them into a coherent whole. The twelve bricks that make up this volume form a solid edifice of innovative views on literature and language based on the idea of ‘engagement’. The first part focuses on literature and its ability to engage and express the engagement of the individual. The reader will find here a reflection on the relationship between man and God, the impossibility of cognition through symbols, and the multitude of “thoughts” expressed through language. In the second part, the key idea assumes a different dimension, as the analyses engage in defining socially relevant concepts of justice, rationality, power and freedom, and cases of social life where the involvement of creators of culture is indispensable. The third part illustrates the engagement of linguistics in the description of the reality constantly created by language. These varied perspectives allow for the diversity and multidimensionality of ‘engagement’ to be revealed.
Katarzyna Kruk-Junger
Developing Professional Expertise in Translation and Interpreting. A Pragmatic Approach to Occupational Challenges
Routledge, London 2025. ISBN: 978-1-032-94004-5
Developing Professional Expertise in Translation and Interpreting covers what professional expertise means for translators and interpreters in the fast-changing, globalised world and how it can be achieved in practice.
The book offers tactics and solutions for everyday issues, such as competence, etiquette, cultural differences, the translator’s role in communication, dealing with mistakes and using new technologies, using real-life examples of the occupational challenges practitioners face in their line of work. These range from translating Donald Trump’s controversial political tweets or interpreting during Oscar Pistorius’ high-profile court trial.
This user-friendly guide helps students in translator training, or professionals starting out as translators and interpreters, establish good working standards and offers pragmatic solutions to common professional dilemmas for more experienced translators and interpreters.
This is also an ideal resource for professors creating curricula in the area of ethics and etiquette within translation and interpreting, offering an interdisciplinary approach and an overview of the literature regarding all key topics.
Monika Sułkowska
Le figement langagier. Approche générale, contrastive et en phraséotraduction. Défis, problèmes, conceptions
Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2025, ISBN: 978-83-226-4490-4
Frazeologizacja, która polega na utrwalaniu się połączeń wyrazowych jest zjawiskiem uniwersalnym, występuje w każdym języku naturalnym, ale może organizować się odmiennie w każdym z nich.
Polileksykalne reprodukty językowe, które są efektem frazeologizacji, są bardzo powszechne w codziennej komunikacji. Frazeologia, analizująca utrwalone związki wyrazowe, w ostatnim czasie wydatnie rozszerzyła zakres i obszar swoich badań, a w centrum jej zainteresowań zaczęły znajdować się te typy polileksykalnych struktur, które w tradycyjnej frazeologii sytuowały się na pograniczach albo poza zasięgiem tej dziedziny. Taki stan rzeczy wymaga nowego, aktualnego spojrzenia na frazeologizację, a także uzasadnia potrzebę weryfikacji, rozszerzenia i uaktualnienia badań we współczesnej frazeologii.
Ponadto, poważnym wyzwaniem we współczesnej translatoryce jest międzyjęzykowy transfer utrwalonych związków wyrazowych. Przedstawione w niniejszej monografii rezultaty badań we frazeologii ogólnej i kontrastywnej, a także w zakresie frazeotranslacji mogą okazać się w tej perspektywie bardzo pomocne.
