dr hab. Jarosław Pacuła, prof. UŚ
Kontakt: jaroslaw.pacula@us.edu.pl
Naukowo zajmuje się semantyką i leksykologią w ujęciu diachronicznym i synchronicznym, interesuje się także socjolingwistyką i pedolingwistyką. Jest absolwentem Uniwersytetu Śląskiego – tutaj w 2003 r. obronił pracę magisterską (promotor: prof. zw. dr hab. Krystyna Kleszczowa), na tej uczelni w 2006 r. uzyskał doktorat (promotor: prof. zw. dr hab. Krystyna Kleszczowa, recenzenci: prof. dr hab. Jadwiga Zieniuk, prof. dr hab. Stanisław Borawski), a w 2019 r. otrzymał stopień doktora habilitowanego (podstawą postępowań awansowych były analizy polszczyzny funkcjonującej w nazistowskich lagrach i sowieckich łagrach). Od początku swojej drogi naukowej należy do Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego i Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, jest też członkiem Stowarzyszenia Naukowego „Via Linguae”, Polskiego Towarzystwa Dysleksji oraz Polskiego Towarzystwa Logopedycznego. Współorganizował kilka konferencji naukowych o zasięgu ogólnopolskim i międzynarodowym, a także seminaria metodyczne poświęcone edukacji humanistycznej. Jest członkiem redakcji czasopisma naukowego „Świat i Słowo”. W dorobku publikacyjnym ma cztery monografie, liczne artykuły w czasopismach i rozdziały w pracach zbiorowych, redakcje kilku prac zbiorowych, autorstwo i współautorstwo opracowań metodycznych z zakresu edukacji polonistycznej. W przeszłości kierował Podyplomowymi Kwalifikacyjnymi Studiami Logopedii i Medialnej Emisji Głosu oraz pełnił funkcję wicedyrektora kierunku „filologia polska”. W UŚ prowadzi zajęcia dla studentów filologii oraz logopedii. Jest nauczycielem dyplomowanym, praktykuje jako psycho- i neurologopeda, terapeuta pedagogiczny. Od 2007 r. występuje jako rzeczoznawca MEN ds. podręczników szkolnych, a od 2015 r. także jako ekspert z listy MEN ds. awansu zawodowego nauczycieli (polonistów, specjalistów z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, osób zarządzających oświatą).
Profil Pracownika w portalu ORCID: https://orcid.org/0000-0002-9972-7925
Wybrane publikacje:
Pacuła J., Polszczyzna w GUŁagu. Leksyka [cz. 1], Polszczyzna w GUŁagu. Słownik [cz. 2], Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe Akademii Techniczno-Humanistycznej, 2018, ss. 461, ss. 689.
Pacuła J., XVIII- i XIX-wieczne nazewnictwo „zwierząt zmierzchnych” (perspektywa etnolingwistyczna), Bielsko-Biała: Wydawnictwo Naukowe Akademii Techniczno-Humanistycznej, 2015, ss. 194.
Pacuła J., Auschwitz – słowa i milczenie. Studium leksykalno-semantyczne, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej, 2010, ss. 119.
Pacuła J., Znaki czasu. O koniu Andersa i nazwach innych „metod śledczych” z okresu Polski Ludowej, „Studia Filologiczne UJK” 2019, 32, s. 363–383.
Pacuła J., O kilku judaikach w polskim socjolekcie przestępczym, „Linguistica Copernicana” 2019, XVI, s. 363–379.
Pacuła J., Nie tylko klawisz, nie tylko ment – z historii kilku socjolektalnych nazw policjantów i funkcjonariuszy więziennych, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” 2020, XXVII, 1, s. 129–147.
Pacuła J., O rozwoju semantycznym socjolektalnej amby, „Polonica” 2019, XXXIX, s. 205–217.
Pacuła J., Z historii polskiego słownictwa erotycznego – nazwy intymnych części ciała w dawnym socjolekcie przestępczym, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica” 2020, XV, s. 163–178.
Pacuła J., Garść słów z XVI-wiecznego języka złoczyńców (glosa do artykułów Witolda Maisla [1956 r.] i Bogdana Walczaka [1993 r.]), „Prace Językoznawcze” 2021, XXIII, 1, s. 5–18.
Pacuła J., „Przyczynek do słownictwa szwargotu złodziejskiego […] w okolicy Dąbrowy Górniczej” z 1890 r. – (za)wartość opracowania jako źródła w badaniu historii żargonu przestępczego, [w:] W kręgu dawnej polszczyzny, t. 8, red. E. Horyń, M. Olma, E. Zmuda, Kraków 2024, s. 273–299.
Pacuła J., XIX-wieczne pieśni ludowe jako źródła do poznania historii polskiego żargonu złodziejskiego (na przykładzie utworów zgromadzonych przez Oskara Kolberga), „Forum Lingwistyczne” 2025, 13, 1, s. 1–21.
Pacuła J., Półświatek przestępczy w studium etnograficznym Stanisława Cerchy na temat XIX-wiecznego Kleparza – postscriptum językoznawcze, „Studia Linguistica” 2025, XLIV, s. 65–85.