dr hab. Katarzyna Wyrwas, prof. UŚ
Kontakt: katarzyna.wyrwas@us.edu.pl
Katarzyna Wyrwas ukończyła studia polonistyczne w 1996 roku. Stopień doktora nauk humanistycznych uzyskała w 2000 roku na podstawie rozprawy pt. Skarga jako gatunek mowy, a stopień doktora habilitowanego w 2015 roku na podstawie monografii pt. Opowiadania potoczne w świetle genologii lingwistycznej. Pracę naukową i dydaktyczną na Uniwersytecie Śląskim rozpoczęła bezpośrednio po studiach, rozwijając badania z dziedziny teorii tekstu oraz genologii, leksyki polszczyzny współczesnej i historycznej, lingwistyki kulturowej, aksjolingwistyki, stylistyki. Prowadzi zajęcia dydaktyczne z większości przedmiotów językoznawczych, jest promotorką prac licencjackich, magisterskich, doktorskich.
Od 2004 roku kieruje Poradnią Językową UŚ (www.poradniajezykowa.pl), zajmuje się też popularyzacją wiedzy o języku polskim i poprawnej polszczyźnie, wygłaszając wykłady w szkołach różnego typu oraz biorąc udział w pracach jury konkursów ortograficznych i poprawnościowych w regionie. Publikowała felietony na tematy kulturalnojęzykowe w Miesięczniku Społeczno-Kulturalnym „Śląsk”, od 2018 roku regularnie występuje w audycjach Polskiego Radia Katowice i Radia eM. Za działalność popularyzatorską została uhonorowana w 2025 roku Nagrodą POP Science na Śląskim Festiwalu Nauki, a w 2024 roku była finalistką konkursu Popularyzator Nauki organizowanego przez Polską Agencję Prasową oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Profil Pracownika w portalu ORCID:
https://orcid.org/0000-0002-2731-5761
Wybrane publikacje:
Książki
1) Skarga jako gatunek mowy. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2002, ss. 136.
https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/1517/1/Wyrwas_Skarga_jako_gatunek_mowy.pdf
2) Mały słownik terminów teorii tekstu. Oficyna Wydawnicza Rytm i Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego. Warszawa–Kraków 2005, ss. 232 [współautorka: K. Sujkowska-Sobisz].
3) www.poradniajęzykowa.pl. Red. K. Wyrwas. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2007, ss. 351. https://monograph.us.edu.pl/index.php/wydawnictwo/catalog/book/PS.74
4) Opowiadania potoczne w świetle genologii lingwistycznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2014, ss. 240.
https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/4116/1/Wyrwas_Opowiadania_potoczne_w_swietle.pdf
5) Krótko mówiąc. Szkice o polszczyźnie. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice 2024, ss. 351. https://monograph.us.edu.pl/index.php/wydawnictwo/catalog/book/PN.4242
Wybrane artykuły
1) Stuttering narratives in Poland: A qualitative study exploring the consequences of stigmatization and ableism on adult life experiences. „Journal of Communication Disorders” 2025, vol. 118. [współaut. K. Węsierska, M. Zarzycki] https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2025.106581
2) Wartościowanie w prasowych artykułach sponsorowanych. „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica” 2024, t. 58, nr 2, s. 31–47. https://doi.org/10.18778/0208-6077.58.2.02
3) Język i styl powieści pt. „Pokraj” Andrzeja Saramonowicza – rekonesans. „Stylistyka” 2023, t. 32, s. 227–244. https://doi.org/10.25167/Stylistyka32.2023.13
4) „Oko za oko, ząb za ząb”. Mowa nienawiści i hejt na fanpage’u Ośrodka Monitorowania Zachowań Rasistowskich i Ksenofobicznych. W: Nie/porozumienie, nie/tolerancja, w(y)kluczenie
w języku i kulturze, red. E. Biłas-Pleszak, A. Rejter, K. Sujkowska-Sobisz, W. Wilczek. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2021, s. 125–136. https://opus.us.edu.pl/info/article/USL4fdc2a8df16948a9b4cc6230ddf6846c/
5) Rozum i serce. Pamięć w wybranych językach indoeuropejskich. Stylistyka. T. 28. Opole 2019, s. 60–72. https://doi.org/10.25167/Stylistyka28.2019.5
6) Konceptualizacja pojęcia narratio w świecie indoeuropejskim. „Język Polski” XCIV, 2014, z. 3, s. 212–218. https://doi.org/10.31286/JP.94.3.3