Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

Instytut Chemii

Aparatura

Analizator DSC TA Instrument (zakres -90 do 600 oC)

Określenie parametrów termicznych – przemian fazowych w funkcji zadanego przebiegu temperaturowego. Zakres pracy -90 do 600 oC

Analizator termograwimetryczny SETARAM Labsys evo

Aparatura pozwala na badania związane z charakterystyką właściwości termicznych materiałów. Dostępna aparatura umożliwia m.in. badanie postępu procesu degradacji termicznej materiałów, identyfikację temperatur przemian fazowych, a także pomiar  ciepła przemian fazowych  oraz wyznaczanie ciepła właściwego substancji.

Aparat do pomiaru zawartości wody w cieczach, SI Analytics Titroline 750 KF Trace

Służy do szybkiego oznaczania wody metodą kulometryczną Karla Fischera, szczególnie niskiej jej zawartości od 1 ppm do ok. 5% dla próbek ciekłych.

Aparatura do pomiaru absorpcji ultradźwięków w cieczach

Spektroskopia ultradźwiękowa w cieczach molekularnych i cieczach jonowych w funkcji temperatury i częstotliwości

Defektoskop ultradźwiękowy (Krautkramer USM 36)

Aparatura służy do wykrywania, lokalizacji oraz określania wielkości wad w materiałach.

Densytometr oscylacyjny do pomiaru gęstości cieczy z rozdzielczością 1·10-6 g/cm3, DMA5000 Anton Paar

Przeprowadzanie pomiarów gęstości dyspersji ciecz molekularna/ciecz jonowa + nanostruktury  w funkcji temperatury i wyznaczanie współczynnika izobarycznej rozszerzalności termicznej.

Densytometr oscylacyjny Anton Paar DMA 5000  sprzężony z układem do wysokich ciśnień NOVA SWISS 565.0275, przystawką wysokociśnieniową Anton Paar DMA HP i przetwornikiem ciśnieniowym HBM Hottinger Baldwin Messtechnik Scout 55

Pomiary gęstości cieczy (cieczy jonowych, paliw, biopaliw, płynów roboczych) w funkcji temperatury i ciśnienia oraz w oparciu m.in. o te wyniki wyznaczanie zależności temperaturowej współczynnika ściśliwości adiabatycznej, współczynnika ściśliwości izotermicznej, izochorycznej pojemności cieplnej, ciśnienia wewnętrznego.


Densytometr oscylacyjny do pomiaru gęstości cieczy z rozdzielczością 1·10-6 g/cm3, DMA5000M Anton Paar

Przeprowadzanie pomiarów gęstości cieczy w funkcji temperatury i wyznaczanie współczynnika izobarycznej rozszerzalności termicznej.

Dwuwiązkowy spektrofotometr UV/Vis Evolution 220

Przyrząd umożliwia ocenę właściwości absorpcyjnych próbek ciekłych oraz stałych w zakresie 190 – 1100 nm promieniowania elektromagnetycznego.

Możliwa jest analiza w kontrolowanych warunkach temperaturowych oraz z wykorzystaniem sfery całkującej lub sondy światłowodowej.

Dyfraktometr rentgenowski Gemini A Ultra

 

Dyfraktometr rentgenowski Gemini A Ultra firmy Oxford Diffraction o pełnej geometrii kappa, wyposażony w dwa automatycznie przełączalne źródła rentgenowskie dla promieniowania Mo K alfa i Cu K alfa i przystawkę CryoJet do utrzymania stałej temperatury próbki w zakresie pracy od 90 do 490K.

Edukacyjne aparaty rentgenowskie z lampami: wolframową i molibdenową PHYWE

Edukacyjny aparat rentgenowski firmy PHYWE jest niezbędny do nauki i zrozumienia podstawowych zastosowań promieniowania rentgenowskiego. Urządzenie jest wykorzystywane przez studentów chemii i technologii chemicznej na II stopniu kształcenia.

Fotometr płomieniowy BWB XP (BWB Technologies UK Ltd, Newbury, England).

Równoczesne oznaczanie Na, K, Li, Ca i Ba w próbkach ciekłych. Granice wykrywalności rzędu mg L-1 (ppm).

Goniometr (analizator kształtu kropli) DSA100 Krüss

Aparat służy do pomiaru napięcia powierzchniowego/ międzyfazowego metodą wiszącej kropli oraz do pomiarów kąta zwilżania i do wyznaczania energii powierzchniowej. Umożliwia badanie zjawisk adsorpcji  związków powierzchniowo-czynnych na granicach faz.

Zakres pracy od -5 °C do  + 120°C.

Kamera spektralna wysokiej rozdzielczości: High Speed and High Res VISNIR Spectral Camera FX10 – zakres spektralny min. 400 do 1000 nm

Kamera umożliwia rejestrację obrazów hiperspektralnych próbek. W każdym z pikseli, zawartych w zarejestrowanym obrazie, znajduje się widmo spektralne z wybranego przez użytkownika zakresu Vis- NIR (400 – 1000 nm). Wysoka rozdzielczość układu optycznego umożliwia rejestrowanie obrazów o bardzo dobrej jakości.

Miernik przewodnictwa cieplnego  Thermtest THW-L2 w układzie z sondą pomiarową 60 mm typu hot-wire oraz łaźnią suchą oraz komputerem

Pomiary przewodnictwa cieplnego cieczy, nnaofluidów i ionanofluidów.

Mikrokalorymetr DSC SETARAM CALVET sprzężony z komputerem i kriostatem SETARAM

Układ do pomiaru izobarycznej pojemności cieplnej faz skondensowanych w zakresie temp. 5 – 120oC

Piec rurowy trójstrefowy

W piecu jest możliwość zaprogramowania trzech stref grzejnych o różnych temperaturach. W takich piecach prowadzona jest synteza materiałów metodą gazowego transportu chemicznego, w której wymagany jest gradient temperatury.

Piece komorowe

Piece laboratoryjne komorowe pozwalają na wygrzewanie próbek w wysokich temperaturach. Piec typu FCF 22HM z maksymalną temperaturą grzania 1300oC i piec typu FCF 22M z maksymalną temperaturą grzania 1150oC. Duże komory wewnętrzne (22 dm3) pozwalają na umieszczenie znacznej ilości próbek jednocześnie. Stabilizacja temperatury zawiera się w zakresie do 3°C a rozkład temperatury w komorze roboczej pieca do 5°C. Sterowanie piecami odbywa się za pomocą programowanego mikroprocesorowego regulatora temperatury z wyświetlaczem cyfrowym, umożliwiającym realizację 10 programów po 10 cykli w każdym programie, pozwalający na ustawienie opóźnionego czasu startu (do 100 godzin), przyrostu temperatury w odpowiednim czasie, czasu wygrzewania i czasu chłodzenia.
Piece rurowo-strefowe PRS – 55HM i PRS – 55HMpp to elektryczne, oporowe, przelotowe, komorowe piece średniotemperaturowe z metalowymi przewodami grzejnymi. Maksymalna temperatura pracy ciągłej 1200oC, z dokładnością do 1oC. Piece te są wykorzystywane do otrzymywania monokryształów metodą gazowego transportu chemicznego, ponieważ możliwe jest ustalenie automatyczne dowolnego gradientu temperatur pomiędzy dwoma końcami ampuły reakcyjnej. W piecu PRS – 55HMpp są trzy programatory temperatury co umożliwia prowadzenie równocześnie dwóch syntez, natomiast w piecu PRS – 55HM są dwa programatory temperatury i tylko jedna reakcja może przebiegać w danym okresie czasu. Piece te pozwalają na ścisłe zaprogramowanie przebiegu procesu: czasu rozgrzewania do zadanej temperatury, czasu wygrzewania oraz stopniowego chłodzenia reaktora.


Potencjostat AUTOLAB PGSTAT128N serii N

Niskoszumowy potencjostat/galwanostat PGSTAT 128N zdolny do mierzenia prądów sięgających 800 mA, przy napięciu WE-CE do 12 V. Znajduje zastosowanie do prowadzenia zaawansowanych pomiarów na niedużych elektrodach.

 

Refraktometr METRICON Model 2010/M Prism Coupler z zestawem 5 laserów

Aparatura umożliwia wyznaczenie współczynnika załamania światła dla badanych materiałów stałych.

Refraktometr RL3  PZO sprzężony z lampą i zasilaczem

Pomiary współczynnika załamania światła cieczy w celu potwierdzenia czystości próbek wykorzystywanych w badaniach.

Sonikatory ultradźwiękowe SONICS Vibracell VCX 130 i VCX 500 z sonotrodą CV18 i komorą dźwiękochłonną

Przygotowywanie dyspersji cieczy jonowych/molekularnych z nanocząstkami.

Spektrofluorymetr Edinburgh Instruments FLS 980

Aparat umożliwia pomiary stacjonarne próbek w ciele stałym lub w roztworze oraz  pomiary czasów życia w zakresie 15ps do 10s. Wyposażony jest w bezozonową lampę ksenonową w zakresie 230-1000nm oraz lampy mikrosekundową i nanosekundową do pomiarów czasów życia. Zestaw pulsowych diod LED i laserów diodowych pozwala na wzbudzanie próbek w zakresie od 200 do 900nm. Aparat dodatkowo wyposażony jest w kriostat azotowy do pomiarów luminescencji roztworów w zakresie temperatur 77-300K oraz w sferę całkującą pozwalającą na pomiary wydajności kwantowej luminescencji w roztworach oraz w ciele stałym.

Spektrofluorymetr femtosekundowy z bramkowaniem optycznym FOG 100-DX

Aparat wyposażony jest w femtosekundowy oscylator tytanowo-szafirowy zaopatrzony w laser pompujący oraz spektrometr wraz z układem podwajania częstotliwości (SHG) do wzbudzenia próbki drugą harmoniczną oscylatora Ti:sapp oraz generatorem trzeciej harmonicznej (THG) współpracującym z układem podwajania częstotliwości. Maksymalny zakres pomiaru fluorescencji wynosi 320 – 1600 nm natomiast częstotliwość repetycji pulsów jest  w zakresie od 100 kHz do 100 MHz natomiast krok pulsu bramkującego wynosi 2 fs.

Spektrofluorymetr Hitachi F-7000

 

Aparat jest szybko skanującym spektrofotometrem fluorescencyjnym (60.000 nm/min) umożliwiającym wykonywanie pomiarów luminescencji roztworów oraz próbek stałych. Dodatkowo możliwe jest wykonywanie pomiarów czasu życia fosforescencji do 1 ms. Wyposażony jest w przystawkę do pomiarów w temperaturze ciekłego azotu oraz dwa monochromatory pozwalające na ciągły wybór długości fali wzbudzenia i emisji fluorescencyjnej.

Spektrofluorymetr Varian

Przyrząd rejestruje sygnał emisyjny (z zakresu UV-Vis) generowany przez składniki próbki na skutek wzbudzenia falą elektromagnetyczną o wybranej energii (długości z zakresu 220 – 800 nm).

Aparatura umożliwia badanie właściwości spektralnych próbek ciekłych oraz stałych zarówno w postaci pojedynczych widm emisyjnych jak i widm całkowitej fluorescencji (z ang. Excitation-Emission Matrices – EEM). Możliwa jest analiza w kontrolowanych warunkach temperaturowych oraz z wykorzystaniem mikropłytek lub sondy fluorescencyjnej.

Spektrofotometr UV-Vis (JASCO V-530, Jasco, Japan)

 

Dwuwiązkowy spektrofotometr o zakresie długości fal od 190 do 1100 nm wyposażony w lampę deuterową(D2) do pomiarów w zakresie UV oraz halogenową(WI) do pomiarów w zakresie VIS/NIR.

Możliwość wykonania analizy ilościowej, jakościowej oraz kinetycznej w oparciu o pomiary spektrofotometryczne wybranych związków organicznych i nieorganicznych.

Spektrofotometr UV-vis Lambda 35 Perkin Elmer

Aparatura służy do pomiarów absorbcji promieniowania elektromagnetycznego z zakresu widzialnego i nadfioletu w próbkach ciekłych. Pomiary spektrofotometryczne znajdują zastosowanie w analizie ilościowej, m.in. do oznaczania całkowitej zawartości polifenoli oraz całkowitej pojemności antyoksydacyjnej.

Spektrofotometr UV-VIS do mikroobjętości – NanoDrop OneC

Aparat umożliwia pomiary bezpośrednio w próbce o objętości już od 0,5 μl bez konieczności rozcieńczania i zagęszczania próbki jak również w kuwecie. Zakres skanowania 190-850 nm. Zakres stężeń: dsDNA od 2 do 27,500 ng/ul; BSA od 0,06 do 820 mg/ml. Powtarzalność i wiarygodność pomiarów zapewnia system kontroli długości drogi optycznej.

Spektrofotometr UV-VIS-NIR Nicolet iS50

 

Moduł UV-Vis pozwala na pomiary absorbancji próbek ciekłych oraz reflektancji próbek proszkowych w zakresie 200-1100 nm, natomiast moduł NIR pozwala na pomiary próbek stałych w  zakresie spektralnym 770-3500 nm.

Spektrofotometry UV-Vis Lab Aliance 8500 oraz Jasco V630

Dwuwiązkowe spektrofotometry UV-Vis Lab Aliance 8500 oraz Jasco V630 umożliwiające pomiary absorpcji promieniowania elektromagnetycznego próbek ciekłych i stałych w zakresie od 1100 do 190 nm. Rozdzielczość aparatów jest na poziomie 2 nm. Urządzenia są przystosowane do pomiarów kinetycznych w zakresie 0,5, 1, 6, 30 i 60 sekund. Szybkość skanowania długości fali od 60 do 3,2 nm na minutę. Dane pomiarowe zbierane i prezentowane są komputerowo, co umożliwia ich dalszę obróbkę.

Spektrometr AAS (iCE 3300, Thermo Scientific)

 

Spektrometr atomowej absorpcji z atomizerem płomieniowym FAAS wyposażony w palnik tytanowy, uniwersalny, 50 mm, automatycznie regulowany w wiązce światła przystosowany do pracy z płomieniami acetylen/powietrze oraz podtlenek azotu/acetylen.

Oznaczanie jonów metali w wodach i próbkach stałych po mineralizacji (oznaczanie danego pierwiastka wymaga zastosowania odpowiedniej lampy z katodą wnękową). Granice wykrywalności w zakresie 10 – 10000 ng mL-1.

Spektrometr AAS (iCE 3500Z, Thermo Scientific)

Dwukomorowy spektrometr atomowej absorpcji AAS z atomizerem płomieniowym FAAS oraz piecem grafitowym GFAAS. Wyposażony w palnik tytanowy, uniwersalny, 50 mm, automatycznie regulowany w wiązce światła przystosowany do pracy z płomieniami acetylen/powietrze oraz podtlenek azotu/acetylen, lampy z katodą wnękową oraz podwójną korekcję tła: deuterową i Zeemana.

Pozwala na oznaczanie jonów metali w wodach i próbkach stałych po mineralizacji (oznaczanie danego pierwiastka wymaga zastosowania odpowiedniej lampy z katodą wnękową). Granice wykrywalności w zakresie 10 – 10000 ng mL-1 dla atomizacji płomieniowej oraz w zakresie 0,01 – 1 ng mL-1 dla atomizacji elektrotermicznej.

Spektrometr absorpcji przejściowej Ultrafast Helios Fire wraz ze strojonym laserem femtosekundowym Astrella-TOPAS

 

Zestaw złożony jest z układu laserowego, opartego na laserze pompującym Revolution, który jest zintegrowany z zestawem ultraszybkich oscylatorów Ti:S typu Vitara firmy Coherent generujących femtosekundowe impulsy. Przestrajalny układ tytanowo-szafirowych laserów umożliwia pomiary w całym zakresie widma UV-VIS-NIR.

Spektrometr EDXRF (Epsilon3, PANalytical, Holandia)

Rentgenowski spektrometr fluorescencyjny z dyspersją energii EDXRF wyposażony w lampę z anodą rodową o maksymalnej mocy 9 W i detektor  SDD.

Wielopierwiastkowa analiza próbek stałych (materiały lite i proszkowe). Zakres oznaczanych pierwiastków od sodu do uranu. Granice wykrywalności na poziomie mg kg-1 (ppm) dla pierwiastków o średnich liczbach atomowych.

Spektrometr Elektronowego Rezonansu Paramagnetycznego (EPR), Bruker

Aparatura pozwala na jakościowe i ilościowe badania substancji, zawierających niesparowane elektrony. Urządzenie to pozwala na badanie właściwości antyoksydacyjnych  produktów spożywczych oraz badanie procesów humifikacji w osadach i glebach. Ponadto spektrometr EPR jest wykorzystywany do badania materiałów domieszkowanych metalami przejściowymi i ziem rzadkich.

Spektrometr FT-IR Nicolet iS5

 

Spektrometr FTIR Nicolet iS5 o zakresie spektralnym 7800-350cm-1 i rozdzielczości spektralnej lepszej niż 0,8cm-1.

Spektrometr FT-IR Nicolet is50

Aparatura umożliwia badania obejmujące charakterystykę strukturalną próbek stałych oraz ciekłych. Pozwala na badanie przemian strukturalnych materiałów w efekcie zmian temperatury, śledzenie postępu reakcji, wykrywanie zanieczyszczeń, a także przeprowadzenie analizy jakościowej oraz ilościowej badanych substancji.

Spektrometr FT-IR, SpectrumOne, Perkin Elmer

Spektrometr ICP-MS (iCAP RQ, Thermo Scientific)

Kwadrupolowy spektrometr nas iCAP RQ ICP-MS umożliwia pomiar wszystkich analitów w jednym trybie He – dyskryminacji energii kinetycznej (He KED). Jest wyposażony w półprzewodnikowy, cyfrowy  generator RF o częstotliwości 27,12 MHz chłodzony cieczowo. Układ wprowadzania próbki zawiera pompę perystaltyczną, szklany rozpylacz koncentryczny, stabilizowaną temperaturowo kwarcową komorę mgielną chłodzoną termoelektrycznie układem Peltiera oraz semi-rozbieralny palnik kwarcowy z centralną rurką wtryskiwacza o średnicy 2,5 mm, z możliwością stosowania rurek o różnych średnicach.

Pozwala na oznaczanie jonów metali w wodach i próbkach stałych po mineralizacji. Granice wykrywalności rzędu ng L-1 (ppt).

Spektrometr ICP-OES (SpectroBlue, Spectro Analytical Instruments GmbH)

Optyczny spektrometr emisyjny ze wzbudzeniem w plazmie sprzężonej indukcyjnie ICP-OES wyposażony w generator chłodzony powietrzem o częstotliwości 27,12 MHz i mocy 0,7-1,7 kW, polichromator (165-770 nm) oraz nebulizer typu cross-flow.

Nieorganiczna analiza jakościowa i ilościowa próbek ciekłych lub stałych po ich wcześniejszej mineralizacji. Możliwość oznaczania ponad 70 pierwiastków, w bardzo szerokim zakresie stężeń: od 1 ng L-1 do 1 g L-1. Granice wykrywalności rzędu µg L-1 (ppb).

Spektrometr Ramana DXRxi

Aparatura umożliwia badania obejmujące charakterystykę strukturalną próbek stałych oraz ciekłych. Pozwala na badanie przemian strukturalnych materiałów w efekcie zmian temperatury, śledzenie postępu reakcji, wykrywanie zanieczyszczeń, a także przeprowadzenie analizy jakościowej oraz ilościowej badanych substancji.

Spektrometr TXRF (S4T-STAR, Bruker, Niemcy)

Rentgenowski spektrometr fluorescencyjny z całkowitym odbiciem promieniowania TXRF

wyposażony w lampę z anodą molibdenową o maksymalnej mocy 50 W i detektor  SDD.

Ultraśladowa analiza nieorganiczna mikro-próbek ciekłych. Możliwość prowadzenia analizy wielopierwiastkowej; granice wykrywalności na poziomie ng mL-1 (ppb) zależne od oznaczanego pierwiastka.

Spektrometr UV-Vis Lambda Bio 40 z przystawką temperaturową PTP-1 (zakres: 5-80 oC), Perkin Elmer

Dwuwiązkowe spektrofotometr UV-Vis umożliwiający pomiary absorpcji promieniowania elektromagnetycznego próbek ciekłych w zakresie od 1100 do 190 nm.

Termograwimetr TG, Pyris-1, Perkin  Elmer

Analiza termograwimetryczna oparta na detekcji zmiany masy próbki  i zmiany temperatury w funkcji zadanego przebiegu temperaturowego. Zakres pracy aparatu 25 – 900 0C

Termograwimetr TG, TA Instrument

Analiza termograwimetryczna oparta na detekcji zmiany masy próbki  i zmiany temperatury w funkcji zadanego przebiegu temperaturowego. Zakres pracy aparatu 25 – 900 0C

Tranzycjometr – kalorymetr ciśnieniowy

Kalorymetr umożliwia równoczesną rejestrację przepływu ciepła i zmian objętości badanej substancji wraz z możliwością śledzenia ewolucji przejść fazowych i procesów będących wynikiem ciągłych zmian temperatury, ciśnienia lub objętości badanej próbki.

Zakres parametrów pracy:
T: -70 oC – +400 oC
P: próżnia – 500 MPa

Układ do kalibracji i badania współmierności termometrów:
2-termostaty połączone kaskadowo/ UT-2/77 Horyzont, UTU-4 Horyzont
– supertermometr FLUKE 1594A
– sonda FLUKE Hart Scientific 5628- zasilacz Cobrabid KB-60-01

Temperatura jest podstawową zmienną w wszelkich pomiarach fizykochemicznych, dokładność oraz współmierność używanych termometrów jest kluczowa dla wszelkich badań. A zatem, w praktyce układ jest związany z wszystkimi badaniami dotyczącymi właściwości fizykochemicznych faz skondensowanych.

Układ do pomiaru lepkości:
– termostat właściwy UTU-4 Horyzont z komorą pozwalającą na obserwację przepływu cieczy przez kapilarę podczas pomiaru
– kontroler temperatury UNIPAN 660
– termometr Ertco Hart 850  z sondą platynową (400952)

 

Prowadzenie pomiarów lepkości w funkcji temperatury


Układ do pomiaru prędkości propagacji fali ultradźwiękowej metodą Pulse Echo Overlap

Pomiary prędkości propagacji ultradźwięków w ośrodkach ciekłych ( ciecze molekularne , ciecze jonowe, paliwa, płyny robocze) pod ciśnieniem atmosferycznym w funkcji temperatury (5-50 oC) oraz w oparciu m.in. o te wyniki wyznaczanie zależności temperaturowej współczynnika ściśliwości adiabatycznej, współczynnika ściśliwości izotermicznej, izochorycznej pojemności cieplnej, ciśnienia wewnętrznego.


Układ do pomiaru prędkości ultradźwięków w cieczach w zakresie temperatury od 10 do 50 oC i ciśnienia do 1000 atm.

 

Pomiary prędkości ultradźwięków cieczy (cieczy jonowych, paliw, biopaliw, płynów roboczych) pod wysokimi ciśnieniami do 1000 atm. w funkcji temperatury (15-50 oC) oraz wyznaczanie zależności temperaturowej i ciśnieniowej gęstości, izobarycznej pojemności cieplnej, izochorycznej pojemności cieplnej, współczynnika izobarycznej rozszerzalności termicznej, współczynnika ściśliwości adiabatycznej, współczynnika ściśliwości izotermicznej, ciśnienia wewnętrznego.

Układ do pomiaru prędkości ultradźwięków w cieczach w zakresie temperatury od 10 do 50 oC metodą Pulse Echo Overlap

 

Pomiary prędkości ultradźwięków cieczy (cieczy jonowych, paliw, biopaliw, płynów roboczych) w funkcji temperatury (15-50 oC) oraz w oparciu m.in. o te wyniki wyznaczanie zależności temperaturowej współczynnika ściśliwości adiabatycznej, współczynnika ściśliwości izotermicznej, izochorycznej pojemności cieplnej, ciśnienia wewnętrznego.  Skonstruowany w Zakładzie Chemii Fizycznej Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Waga analityczna Sartorius MSA 225S-100-DU

Odważanie składników dyspersji ciecz molekularna + nanocząstki, mieszanin, roztworów, przygotowywanie próbek do pomiarów np. kalorymetrycznych.

Zestaw laserowy do pomiarów luminescencji: spektrofluorymetr PTI QuantaMaster QM40 z detektorami UVVIS PMT R928 oraz NIR Hamamatsu H10330B-75, laser Nd:YAG (Opotek Opolette 355 LD), laser femtosekundowy Chameleon

Aparatura pozwala na badanie właściwości luminescencyjnych materiałów. Umożliwia rejestrowanie widm emisyjnych zarówno dla próbek stałych jak i ciekłych. Dodatkowo, można wykonać analizę kinetyki zaniku luminescencji materiałów.

I am text block. Click edit button to change this text. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

return to top
Formularz ×