Monika Gawlak – doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, adiunktka w Instytucie Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego UŚ, absolwentka filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Śląskim, studiów podyplomowych z zakresu zarządzania kulturą (Uniwersytet Jagielloński) oraz podyplomowych studiów kwalifikacyjnych nauczania kultury polskiej i języka polskiego jako obcego (Uniwersytet Śląski). Moje zainteresowania naukowe koncentrują się wokół współczesnej literatury słoweńskiej oraz jej polskich przekładów, socjologii literatury (ze szczególnym uwzględnieniem literatury tłumaczonej), recepcji przekładów oraz problematyki dialogu międzykulturowego. W artykułach podejmowałam m.in. zagadnienia poetyki przekładu, roli paratekstów w odbiorze literatury tłumaczonej oraz sytuacji tłumaczy z tzw. języków peryferyjnych w subpolu translatorskim.
Tłumaczę teksty literackie oraz naukowe z języka słoweńskiego, szczególnie z zakresu literaturoznawstwa, komparatystyki literackiej i przekładoznawstwa. Pełnię funkcję sekretarza redakcji czasopisma „Przekłady Literatur Słowiańskich” oraz zastępcy dyrektora grupy kierunków filologia słowiańska, filologia wschodniosłowiańska.
e-mail: monika.gawlak@us.edu.pl
ORCID: https://orcid.org/0000-0002-0002-5107
Academia.edu: https://silesian.academia.edu/MonikaGawlak
Monografie autorskie
- Świat poetycki Gregora Strnišy. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2012.
Redagowane monografie wieloautorskie:
- Panorama badań i studiów slawistycznych XXI wieku. T. 1, Badania literaturoznawcze. Red. M. Buczek, M. Gawlak, N. Košćak. Wyd. Scriptum, 2025, ss. 305.
- Polsko-słoweński dialog międzykulturowy / Slovensko-poljski medkulturni dialog. Red. M. Gawlak, N. Jež, L. Małczak. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2023, ss. 314.
- Komunikacja międzykulturowa. Przekład. Komparatystyka. Teoria i historia literatury. M. Gawlak, A. Świeściak. Katowice, Wydawnictwo Śląsk, 2016.
Wybrane publikacje w czasopismach i tomach zbiorowych
- Głos tłumacza w polsko-słoweńskim dialogu międzykulturowym. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2024, t. 14, s. 1-14.
- Prevodi naslovov slovenske proze na W: Podoba v slovenskem jeziku, literaturi in kulturi: 60. seminar slovenskega jezika, literature in kulture. Red. Jerca Vogel. Univerza v Ljubljani, Filozofska fakulteta, Ljubljana 2024, s. 143-149.
- Tradycje karnawałowe jako komponent kulturowy w nauczaniu języka słoweńskiego a kształtowanie kompetencji interkulturowych. (współautor Jugović T.) W: Polsko-słoweński dialog międzykulturowy / Slovensko-poljski medkulturni dialog. Red. M. Gawlak, N. Jež, L. Małczak. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2023, s. 287-302.
- liczbie podwójnej w wybranych polskich tłumaczeniach słoweńskiej prozy. „Slavia Centralis” 2021 t. 14, nr 2, s. 248-257.
- Dyskurs pamięci w eseistyce Draga Jančara. W: Słowiańskie formuły nowoczesności : ideały i iluzje przemiany. Red. L. Miodyński. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2019, s. 131-143.
- Od poezji „oszczędnej w słowa” do „trudnej” prozy dla dzieci : przekłady literatury słoweńskiej w latach 2016-2017. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2019, t. 9, nr 3, s. 209-227.
- Podwójne życie tłumacza. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2018, t. 9, nr 1, s. 59-73.
- Prevajalci slovenske kniževnosti po letu 1989. W: Sedemdeset let poučevanja poljskega jezika v Ljubljani. Red. M. Wtorkowska, M. Wacławek, L. Rezonič Založba Univerze v Ljubljani. Ljubljana 2018, s. 199-207.
- Prevod – dialog – komparativistika. Red. I. Žunkovič, T. Smolej. W: Življenje med antiko in avantgardo. Založba Univerze v Ljubljani. Ljubljana 2018, s. 77-89.
- Wartość komentarza w przekładzie (w kontekście literatury słoweńskiej). „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2017. T. 8, cz. 1. Parateksty w odbiorze przekładu, s. 57-70.
- Tłumacz wobec historii – elementy kulturowe w przekładzie powieści Draga Jančara pt. „Widziałem ją tej nocy”. W: Przestrzenie przekładu. Red. J. Lubocha-Kruglik, O. Małysa. Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016, s. 149-160.
- Rola Instytutu Mikołowskiego w upowszechnianiu przekładów literatury słoweńskiej w Polsce w ostatnich latach. „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2016. T. 7, cz. 2: Bibliografia przekładów literatur słowiańskich 2015, s. 167-179.
- przekładzie tytułu (na przykładzie prozy słoweńskiej). „Przekłady Literatur Słowiańskich” 2015. T. 6, cz. 1. Wolność tłumacza wobec imperatywu tekstu, s. 56-69.
- Prevodi slovenske proze na Poljskem po letu 1991. W: Recepcija slovenske književnosti. Univerza v Ljubljani. Ljubljana, Filozofska fakulteta, 2014, s. 137-144.