Podczas wypraw naukowych do południowego Peru pracownicy INoZ UŚ znaleźli rzadką asocjację mineralną, dzięki której otworzyli nowe horyzonty badawcze w kierunku lepszej charakterystyki i interpretacji sukcesji mezozoiku i kenozoiku w Andach Środkowych. Udowodnili, że (1) automorficzne skalenie występujące w wapieniach formacji Ashua to głównie epiklasty pochodzące z erozji wcześniejszych formacji wulkaniczno-osadowych, prawdopodobnie głównie z wczesnokredowej formacji Matalaque, wykluczając ich autigeniczność, (2) dwie najstarsze generacje skaleni (albity A i B), wraz z serycytem i adularem, powstawały głównie w środowisku postmagmowym, a albitowo-oligoklazowa obwódka regeneracyjna C powstała pod wpływem hypabysalnej intruzji dacytu Chejol (Paleogen), nadając pokrój automorficzny skaleniom, (3) w aureoli metamorficznej, pod wpływem roztworów niskotemperaturowych (max. 250°C), nastąpiła wymiana metasomatyczna i krystalizacja zeolitów, autigenicznego kwarcu, Al-tytanitu, chlorytu magnezowego i talku oraz pseudomorficzne zastąpienie albitu lub stilbitu kwarcem.
Badania te zostały częściowo sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki (Polska), grant NCN OPUS nr 2020/39/B/ST10/00042. Artykuł został opublikowany w czasopiśmie Geological Society of America Bulletin.
Źródło: Justyna Ciesielczuk, Roman Włodyka, Andrzej Paulo, Magdalena Sikorska, Krzysztof Gaidzik, Pablo Meza, Jerzy Żaba, Grzegorz Racki, 2026. Geological events recorded by automorphic feldspars and associated minerals in Cretaceous Ashua limestones and the metamorphic zone of the Chejol dacite intrusion, Peru. Geological Society of America Bulletin, https://doi.org/10.1130/B38538.1
