Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

  • Polski
  • English
Instytut Nauk o Ziemi
Logo Europejskie Miasto Nauki Katowice 2024

Pierwsze zastosowanie modeli „critical-to-point” do analizy sejsmiczności indukowanej poza górnictwem

27.08.2025 - 13:06 aktualizacja 27.08.2025 - 13:06
Redakcja: lukaszmalarzewski

Doktorant Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, mgr inż. Przemysław Romański, wraz promotorami dr hab. Maciej Mendeckim i dr hab. Iwoną Stan-Kłeczek, opublikowali artykuł w prestiżowym czasopiśmie Engineering Geology. Publikacja pt. The First Application of AMR Approach to Non-Mining Induced Seismicity: A Case Study from Water Injection Boreholes and Water Reservoirs stanowi pierwsze zastosowanie modelu typu critical-to-point (AMR – Accelerated Moment Release) do analizy sejsmiczności indukowanej działalnością człowieka, która nie wynika z eksploatacji górniczej, lecz z procesów hydrologicznych, takich jak iniekcja wody w skałach, czy funkcjonowanie zbiorników wodnych.

Model AMR, oparty na skumulowanym momencie sejsmicznym, jest powszechnie stosowany w badaniach sejsmiczności naturalnej, jednak dotąd nie został szerzej przetestowany w odniesieniu do sejsmiczności indukowanej, gdzie może dawać lepsze rezultaty. W pracy przeanalizowano trzy zestawy danych dotyczących iniekcji hydraulicznych w Soultz (2000, 2003, 2004) oraz trzy zestawy związane ze sztucznymi zbiornikami wodnymi: Czorsztyn, Monteynard i Val D’Agri. Dla każdego obszaru określono charakter uwalniania energii sejsmicznej, a następnie porównano go z natężeniem iniekcji i ciśnieniem głowicowym w otworach badawczych w Soultz oraz z wahaniami poziomu wody w zbiornikach. Wyniki wykazały wzrost aktywności sejsmicznej związanej z iniekcjami wody i solanki do górotworu, przejawiający się krzywymi AMR o charakterze przyspieszonym. Nie stwierdzono natomiast korelacji między poziomem wody w zbiornikach a tempem uwalniania energii sejsmicznej. Analizowano również rozmieszczenie wstrząsów uczestniczących w procesie nukleacji głównych trzęsień ziemi, odnosząc obserwacje do warunków geologiczno-tektonicznych. Opracowano także model zależności pomiędzy tempem uwalniania momentu sejsmicznego a ciśnieniem głowicowym w skali dobowej, co w zestawieniu z modelami AMR pozwoliło lepiej zrozumieć mechanizmy uwalniania energii w górotworze.

Źródło: https://doi.org/10.1016/j.enggeo.2025.108301

Autor notatki: mjm

Schemat ilustrujący: (a) zależność pomiędzy AMR a tempem iniekcji; (b) brak zależności pomiędzy AMR a wahaniami poziomu wody w zbiorniku.
Schemat ilustrujący: (a) zależność pomiędzy AMR a tempem iniekcji; (b) brak zależności pomiędzy AMR a wahaniami poziomu wody w zbiorniku.
return to top