dr Natalia Moćko

Kontakt: natalia.mocko@us.edu.pl

Doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, adiunkt w Instytucie Językoznawstwa na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego. Natalia Moćko jest językoznawczynią i logopedą, specjalistką z zakresu surdologopedii, neurologopedii oraz tyflopedagogiki. W 2016 roku obroniła rozprawę doktorską zatytułowaną Programy animowane dla dzieci w historii Telewizji Polskiej. Znak, styl, dyskurs. Praca powstała pod naukowym kierunkiem prof. dr hab. Iwony Loewe. Laureatka ogólnopolskiej Nagrody im. dr. Pawła Stępki przyznawanej przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji oraz Uniwersytet Warszawski za najlepszą rozprawę doktorską w dziedzinie mediów, a także laureatka VII edycji Konkursu Wyróżnień JM Rektora UŚ w kategorii osiągnięć naukowych i popularnonaukowych doktorantów.

Natalia Moćko jest autorką i współautorką licznych publikacji naukowych z zakresu logopedii, lapsologii i lingwistyki dyskursu. Kieruje projektami badawczymi finansowanymi przez Narodowe Centrum Nauki (NCN), uczestniczy jako wykonawca oraz konsultant (ekspert zewnętrzny) w projektach realizowanych w ramach Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Jest biegłą sądową z zakresu logopedii i surdologopedii. Zainicjowała współpracę z Wydziałem Inżynierii Biomedycznej oraz Europejskim Centrum Technologii Innowacyjnych dla Zdrowia (EHTIC), w ramach której rozwijane są badania w Laboratorium Inżynierii Słuchu i Mowy. Współpracuje ponadto z Polską Macierzą Szkolną w Wielkiej Brytanii w obszarze edukacji językowej, jako twórczyni  konkursów ortograficznych przeznaczonych dla dzieci i młodzieży ze środowiska polonijnego.

W działalności badawczej oraz praktyce logopedycznej koncentruje się przede wszystkim na zagadnieniach związanych z funkcjami słuchowymi i ich wpływem na rozwój języka dziecka, w szczególności artykulacji. Jej zainteresowania naukowe obejmują diagnostykę audiologiczną, ocenę wyższych funkcji słuchowych, diagnozę i terapię surdologopedyczną oraz analizę akustyczną i audiowizualną mowy.

Profil Pracownika w portalu ORCID: 0000-0002-9754-6282

Wybrane publikacje:

Artykuły w czasopismach międzynarodowych (najwyższa wartość)

1. Miodońska, Z., Skórzewska Z., Moćko N., Krycha M., Kręcichwost, M. (2026). Age-dependent acoustic changes of the frication noise in dental sibilants produced by typically developing Polish children between 5 and 8 years of age. In Proceedings of Interspeech 2026. (in press)
2. Dudek M., Hemmerling D., Kwarciak K., Stroinski M.,Pensko M., Kowalewski M., Pavlovskyi L., Jurczak S., Vitkovska A., Moćko N., Miodońska Z., Kręcichwost M.(2026). Phoneme-level mispronunciation screening in Polish-speaking children with an explainable assistant. In Proceedings of Interspeech 2026. (in press)
3. Moćko, N. T., Rudzki, M., Miodońska, Z., Olesiak, J., Jochymczyk-Woźniak, K., & Kręcichwost, M. (2025). Development of Speech and Communication in Polish Children with 22q11.2 Deletion Syndrome: A Cross-Sectional Study. Brain Sciences, 15. https://doi.org/10.3390/brainsci15010024
4. Moćko, N. T., Badziński, A. M., & Kręcichwost, M. (2025). Developmental and School-Related Risk Factors in Auditory Processing Disorder: A Pilot Study in Polish Children. Applied Sciences, 15. https://doi.org/10.3390/app152111687
5. Miodonska, Z., Badura, P., & Moćko, N. (2022). Noise-based acoustic features of Polish retroflex fricatives in children with normal pronunciation and speech disorder. Journal of Phonetics, 92. https://doi.org/10.1016/j.wocn.2022.101149
6. Krecichwost, M., Moćko, N., & Badura, P. (2021). Automated detection of sigmatism using deep learning applied to multichannel speech signal. Biomedical Signal Processing and Control, 68. https://doi.org/10.1016/j.bspc.2021.102612
7. Kręcichwost, M., Miodońska, Z., Badura, P., Trzaskalik, J., & Moćko, N. (2019). Multi-channel acoustic analysis of phoneme /s/ mispronunciation for lateral sigmatism detection. Biocybernetics and Biomedical Engineering. https://doi.org/10.1016/j.bbe.2018.11.005

Najważniejsze publikacje konferencyjne

1. Kręcichwost, M., Badura, P., Piet, A., Hasan, A., Moćko, N. T., Miodońska, Z., Sage, A., & Grzegorzek, M. (2025). Automated Segmentation of Polish Sibilants Using Modified YAMNet Architecture for Computer-Aided Speech Diagnosis in Children. W: Information Technology in Biomedicine (ITIB 2025). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-95582-2_12
2. Miodonska, Z., Levelt, C., Moćko, N. T., Kręcichwost, M., Sage, A., & Badura, P. (2023). Are retroflex-to-dental sibilant substitutions in Polish children’s speech an example of a covert contrast? INTERSPEECH 2023. https://doi.org/10.21437/interspeech.2023-2046
3. Kręcichwost, M., Moćko, N. T., Ławecka, M., Miodońska, Z., Sage, A., & Badura, P. (2022). Exploring Developmental Factors Related to Auditory Processing Disorder in Children. W: Information Technology in Biomedicine (ITIB 2022). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-09135-3_8

Najważniejszy rozdział

1. Moćko, N. T. (2021). Przesiewowe badania logopedyczne w przedszkolu i szkole. W: Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna. T. 2: Diagnozowanie i terapia zaburzeń mowy. Harmonia Universalis.

Projekty ze środków zewnętrznych: 

• 2024/08/X/HS2/01396: Funkcjonowanie narządu słuchu oraz zaburzenia przetwarzania słuchowego a substytucje sybilantów retrofleksyjnych u dzieci w wieku przedszkolnym. Narodowe Centrum Nauki. Kierownik
• 2023/51/D/HS2/02577: Podłużne badanie rozwoju artykulacji sybilantów u dzieci: model statystyczny wykorzystujący dowody instrumentalne i metody eksploracji danych. Wykonawca
• 2024/08/X/ST7/00240: Automatyczna segmentacja głosek dentalizowanych języka polskiego z sygnału mowy dziecięcej przy wykorzystaniu metod sztucznej inteligencji (2024-2025). Narodowe Centrum Nauki. Wykonawca/Ekspert zewnętrzy
• 0179/L-15/2024: Komputerowy system logopedyczny do rejestracji i analizy wielomodalnych danych artykulacyjnych wykorzystujący model 4D mówcy oraz uczenie głębokie (2025-2028). Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, LIDER XV. Wykonawca/Ekspert zewnętrzy
• 2018/30/E/ST7/00525: Hybrydowy system akwizycji i przetwarzania sygnału wielomodalnego w analizie sygmatyzmu u dzieci (2019-2023). Narodowe Centrum Nauki. Wykonawca/Ekspert zewnętrzy
• 07/010/SDU/10-22-02: Opracowanie zdalnego narzędzia wspomagającego diagnostykę zaburzeń przetwarzania słuchowego (2020-2022). Program Inicjatywa Doskonałości. Wykonawca/Ekspert zewnętrzy

Inne:

• Pełnienie funkcji biegłej sądowej w dziedzinie logopedii dla Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej w 2024 roku. Kierownik
• Koordynacja i przygotowanie opisu wpływu społecznego dyscypliny na potrzeby ewaluacji jakości działalności naukowej 2026
• Współpraca z Polską Szkołą Przedmiotów Ojczystych w Manchesterze. Inicjatywa zorganizowana przy współudziale Konsulatu Generalnego RP w Manchesterze oraz Szkoły Polskiej w latach 2015-2026
• Udział w projekcie współpracy kadry nauczycielskiej z zagranicą w Lifelong Learning Programme-Erasmus Programme w ramach Indywidualnego Programu Nauczania na rok akademicki 2013-2014: Presowska Uniwerzita v Presove

Nagrody i wyróżnienia:

• 2017 – Laureatka ogólnopolskiej Nagrody im. dr. Pawła Stępki przyznawanej przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji oraz Uniwersytet Warszawski za najlepszą rozprawę doktorską w dziedzinie mediów
• 2015 – Laureatka VII edycji Konkursu Wyróżnień JM Rektora UŚ w kategorii: osiągnięcia naukowe i popularnonaukowe doktorantów

Staże, wyjazdy i współpraca z zagranicą  

• 2023 – Uniwersytet w Lubece (Niemcy), realizacja stażu naukowego w Instytucie Informatyki Medycznej
• 2013-2014 – Presowska Uniwerzita v Presove (Słowacja), prowadzenie zajęć dydaktycznych na uczelni partnerskiej

Członkostwa w towarzystwach naukowych:

• 2016-obecnie – Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• 2016-obecnie – Stowarzyszenie Przyjaciół Instytutu Języka Polskiego UŚ „Via Linguae”

Wszystkie publikacje:

Kręcichwost, M., Badura, P., Piet, A., Hasan, A., Moćko, N. T., Miodońska, Z., Sage, A., & Grzegorzek, M. (2025). Automated Segmentation of Polish Sibilants Using Modified YAMNet Architecture for Computer-Aided Speech Diagnosis in Children. W P. Badura, J. Czajkowska, A. Gertych, J. Kawa, E. Piętka, & W. Wieclawek (Redaktorzy), Information Technology in Biomedicine : 10th International Conference, ITIB 2025, Zabrze, Poland, June 23-25, 2025 : proceedings (s. 144–154). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-95582-2_12

Moćko, N. T., Rudzki, M., Miodońska, Z., Olesiak, J., Jochymczyk-Woźniak, K., & Kręcichwost, M. (2025). Development of Speech and Communication in Polish Children with 22q11.2 Deletion Syndrome: A Cross-Sectional Study. Brain Sciences, 15, Artykuł 1. https://doi.org/10.3390/brainsci15010024

Moćko, N. T., Badziński, A. M., & Kręcichwost, M. (2025). Developmental and School-Related Risk Factors in Auditory Processing Disorder: A Pilot Study in Polish Children. Applied Sciences-Basel, 15, Artykuł 21. https://doi.org/10.3390/app152111687

Moćko, N. T., & Kręcichwost, M. (2023). Rola czynników rozwojowych w ocenie ryzyka występowania zaburzeń przetwarzania słuchowego u dzieci. W M. Antonowicz, A. Taratuta, B. Rynkus, A. Orłowska, J. Marciniak, & Z. Pilecki (redaktorzy), Spersonalizowane metody leczenia wad rozwojowych i schorzeń u dzieci : konferencja naukowa (s. 53–61). J&L Leszek Żochowski.

Miodonska, Z., Levelt, C., Moćko, N. T., Kręcichwost, M., Sage, A., & Badura, P. (2023). Are retroflex-to-dental sibilant substitutions in Polish children’s speech an example of a covert contrast? A preliminary acoustic study. W N. Harte, J. Carson-Berndsen, & G. Jones (Redaktorzy), 24th Annual Conference of the International Speech Communication Association (INTERSPEECH 2023), 20-24 August 2023, Dublin, Irlandia. https://doi.org/10.21437/interspeech.2023-2046

Kręcichwost, M., Moćko, N. T., Ławecka, M., Miodońska, Z., Sage, A., & Badura, P. (2022). Exploring Developmental Factors Related to Auditory Processing Disorder in Children. W E. Piętka, P. Badura, J. Kawa, & W. Więcławek (Redaktorzy), Information Technology in Biomedicine: 9th International Conference, ITIB 2022 Kamień Śląski, Poland, June 20–22, 2022 Proceedings (T. 1429, s. 84–93). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-09135-3_8

Kuros-Kowalska, K., & Moćko, N. T. (2022). Postawy społeczne nauczycieli oraz uczniów szkół polskich wobec niepłynności mowy. Forum Lingwistyczne, Artykuł 10. https://doi.org/10.31261/FL.2022.10.09

Miodonska, Z., Badura, P., & Moćko, N. T. (2022). Noise-based acoustic features of Polish retroflex fricatives in children with normal pronunciation and speech disorder. Journal of Phonetics, 92, 1–16. https://doi.org/10.1016/j.wocn.2022.101149

Moćko, N. T. (2021). Przesiewowe badania logopedyczne w przedszkolu i szkole. W A. Domagała & U. Mirecka (redaktorzy), Logopedia przedszkolna i wczesnoszkolna. T. 2: Diagnozowanie i terapia zaburzeń mowy (s. 59–75). Grupa Wydawnicza Harmonia (Harmonia Universalis).

Krecichwost, M., Moćko, N. T., & Badura, P. (2021). Automated detection of sigmatism using deep learning applied to multichannel speech signal. Biomedical Signal Processing and Control, 68, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.bspc.2021.102612

Kręcichwost, M., Miodońska, Z., Badura, P., Trzaskalik, J., & Moćko, N. T. (2019). Multi-channel acoustic analysis of phoneme /s/ mispronunciation for lateral sigmatism detection. Biocybernetics and Biomedical Engineering, Artykuł 1. https://doi.org/10.1016/j.bbe.2018.11.005

Moćko, N. T. (2018). Programy animowane dla dzieci w historii telewizji polskiej : znak, styl, dyskurs (s. 226). Oficyna Wydawnicza Aspra-JR.

Medialne kody w wyobraźni i języku dziecka. (2018). W E. A. Bańczyk & N. T. Moćko (redaktorzy), Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (Nr 3754; s. 172). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Loewe, I., Kuros-Kowalska, K., & Moćko, N. T. (2017). Dwujęzyczność, wielojęzyczność i wielokulturowość : edukacja i globalizacja : [materiały z II oraz III Międzynarodowego Seminarium Naukowego] (s. 255). „Komlogo” Piotr Gruba.

Loewe, I., Kuros-Kowalska, K., & Moćko, N. T. (2017). Wstęp. W I. Loewe, K. Kuros-Kowalska, & N. T. Moćko (redaktorzy), Dwujęzyczność, wielojęzyczność i wielokulturowość : edukacja i globalizacja : [materiały z II oraz III Międzynarodowego Seminarium Naukowego] (s. 10). „Komlogo” Piotr Gruba.

Kuros-Kowalska, K., & Moćko, N. T. (2016). Poprawność językowa i jej wpływ na komunikację wśród dzieci i młodzieży ze szkół polskich za granicą. W Język – człowiek – świat różne aspekty komunikacji międzyludzkiej (s. 91–100). Kieleckie Towarzystwo Naukowe.

Moćko, N. T. (2016). Konwergencja programów audiowizualnych dla dzieci – od telewizji do internetu. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica, 28, Artykuł 2.

Moćko, N. T. (2015). Jakość słowa w wystąpieniach publicznych – spostrzeżenia poczynione okiem logopedy. W I. Loewe, E. Tyc, & A. K. Kalisz (redaktorzy), Dyskurs autopromocyjny i jego współczesne odsłony. T. 1 (Nr 3280; s. 19–27). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Moćko, N. T. (2015). Polskie programy animowane dla dzieci wyprodukowane w latach 1962 do 1979. Analiza wybranych przykładów. W Recepcja programów radiowych i telewizyjnych przez dzieci w wieku przedszkolnym (s. 47–59). Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Moćko, N. T., & Węsierska, K. M. (2015). Sytuacja dziecka jąkającego się w przedszkolu i w szkole. W A. M. Guzy, B. M. Niesporek-Szamburska, & M. Wójcik-Dudek (redaktorzy), Szkoła bez barier : o trudnościach w nauczaniu i uczeniu się (Nr 3264; s. 79–97). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Kuros-Kowalska, K., & Moćko, N. T. (2014). Komunikacja międzyludzka w opinii współczesnych uczniów – przyczyny powstawania barier komunikacyjnych i sposoby radzenia sobie z nimi. W Komunikacja niełatwa, czyli o tym, co przeszkadza w skutecznym porozumiewaniu się (s. 107–118). Wydawnictwo Libron – Filip Lohner.

Moćko, N. T. (2014). Sposoby wyrażania niezadowolenia przez internautów. W B. M. Mitrenga (redaktor), Zmienność – stałość – różnorodność w dawnej i współczesnej polszczyźnie (T. 3, s. 137–149). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Kuros-Kowalska, K., & Moćko, N. T. (2014). Sprawozdanie z Ogólnopolskiej Konferencji Logopedycznej pt. „Zakłócenia dźwięków mowy w różnych zaburzeniach. Diagnoza i terapia logopedyczna”. Konteksty Pedagogiczne., 1, Artykuł 2. https://doi.org/10.19265/kp.2014.1.2.62

Moćko, N. T. (2014). Analiza dyskursywna programów dla dzieci wyemitowanych w TVP od 1953 do 2013 roku. Dokonania Młodych Naukowców, Artykuł 4.

Węsierska, K. M., Moćko, N. T., Geus, E. d., & jęz, przekł. z. (2013). Czasami po prostu się jąkam : książka dla dzieci w wieku od 7 do 12 lat (s. 41). Centrum Logopedyczne.

Profilaktyka logopedyczna w praktyce edukacyjnej. T. 2. (2013). W K. M. Węsierska & N. T. Moćko (redaktorzy), Pr. Nauk. UŚl (Nr 3103; s. 281). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Kuros-Kowalska, K., & Moćko, N. T. (2013). O dobrej komunikacji od podstaw – promowanie pozytywnych zachowań wśród dzieci i młodzieży. W Wyzwania XXI wieku a człowiek i wiedza materiały z IV ogólnopolskiej sesji kół naukowych (s. 357–366). Wydawnictwo Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. prof. Stanisława Tarnowskiego.

Moćko, N. T., & Michalak-Widera, I. (2013). Profilaktyka logopedyczna elementem skutecznej diagnozy małego pacjenta. W Profilaktyka logopedyczna w praktyce edukacyjnej. T. 2 (s. 134–149). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Moćko, N. T. (2013). Studium przypadku dwudziestoczterolatka z rotacyzmem. W K. M. Węsierska & A. Podstolec (redaktorzy), W świecie logopedii. T. 2, Studia przypadków (Nr 3039; s. 119–133). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Węsierska, K. M., & Moćko, N. T. (2013). Wstęp. W Profilaktyka logopedyczna w praktyce edukacyjnej. T. 2 (s. 15–19). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Węsierska, K. M., & Moćko, N. T. (2013). Światowy Kongres Zaburzeń Płynności Mowy w Tours we Francji i konferencja na temat SLI w Warszawie – ważne wydarzenia logopedyczne 2012 roku. Forum Logopedyczne, Artykuł 21.

Moćko, N. T. (2012). Anielsko cierpliwy i piekielnie inteligentny – o intensyfikacji w profanum za pomocą sacrum. W B. M. Mitrenga (redaktor), Opozycja – przeciwieństwo – kontrast w języku i w tekście (T. 1, s. 37–54). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Moćko, N. T., & Szczepaniak, A. (2012). Percepcja jąkania – doniesienia z badań. W A. Podstolec & K. M. Węsierska (redaktorzy), W świecie logopedii. T. 1, Materiały dydaktyczne (s. 79–101). PARA.

Moćko, N. T., Sroka, A., & Szlachta, M. (2012). Wstępna identyfikacja zaburzeń mowy – przesiewy logopedyczne w praktyce nauczyciela. W K. M. Węsierska (redaktor), Profilaktyka logopedyczna w praktyce edukacyjnej. T. 1 (Nr 2927; s. 169–185). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Węsierska, K. M., & Moćko, N. T. (2012). Wykorzystanie wideocoachingu w pracy nad emisją i i ekspresją głosu. Forum Logopedyczne, Artykuł 20.

Moćko, N. T., & Węsierska, K. M. (2011). W świecie logopedii. Gazeta Uniwersytecka : Miesięcznik Uniw. Śląskiego w Katowicach = Gazeta UŚ, Artykuł 2. http://gu.us.edu.pl/sites/gazeta.us.edu.pl/files/PDF/US_listopad_2011.pdf

Węsierska, K. M., & Moćko, N. T. (2010). Promowanie zasad dobrej komunikacji : projekt „Profilaktyka logopedyczna w systemie edukacji” na Wydziale Filologicznym UŚ. Gazeta Uniwersytecka : Miesięcznik Uniw. Śląskiego w Katowicach = Gazeta UŚ, Artykuł 1. http://gu.us.edu.pl/node/263581