Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

  • Polski
  • English
Instytut Nauk Prawnych

Projekt POLS

Większości kwalifikowane w niewiększościowych mechanizmach: w kierunku nowej teorii superwiększości w sądowej kontroli konstytucyjności prawa

Project Badawczy 020/37/K/HS5/02758

Opis Projektu. Współczesne demokracje postrzegają Konstytucje jako sposób kontrolowania władzy. Konstytucje gwarantują zestaw podstawowych praw, ustanawiają demokratyczne zasady dotyczące procedur wyborczych i zapewniają mniejszościom ochronę przed „tyranią większości”. Co jednak uniemożliwia parlamentom naruszanie konstytucji? Jaki jest środek zaradczy przeciwko niekonstytucyjnej ustawie?

Konstytucjonalizm twierdzi, że sędziowie oferują bezstronny scenariusz gwarantujący nadrzędność Konstytucji w tak zwanej „sądowej kontroli konstytucyjności”. Sądowa kontrola konstytucyjności może być przeprowadzana przez każdego sędziego w kraju (model amerykański) lub przez jeden Trybunał Konstytucyjny, lub inne sądy pełniące taką funkcję (model europejski / skoncentrowany).

Sądowa kontrola konstytucyjności jest środkiem zaradczym mającym na celu zapobieganie problemom „majoritaryzmu”. Paradoksalny jest jednak fakt, że pod koniec obrad sądy prowadzące sądową kontrolę konstytucyjności głosują w celu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia. Ten sam mechanizm (głosowanie większościowe), który jest postrzegany z nieufnością na arenie parlamentarnej, jest stosowany w ramach kontroli sądowej.

Kraje takie jak Stany Zjednoczone (w stanie Nebraska, Ohio i Dakota Północna), Meksyk, Peru, Czechy i Polska (przejściowo w 2015 r.) wymagały i częściowo dalej wymagają osiągnięcia większości kwalifikowanej podczas sądowej kontroli konstytucyjności. Doktryna prawna stworzyła kategorie wyjaśniające każdy aspekt kontroli sądowej, jednak zignorowała istnienie większości kwalifikowanej. Brak jakiejkolwiek teorii wyjaśniającej to zjawisko jest głównym powodem podjęcia próby realizacji niniejszego projektu badawczego.

Pojawia się pytanie, dlaczego tak ważna funkcja, jak większość wymagana w celu unieważnienia ustawy pozostaje niezbadana? Istnieją ku temu dwa główne powody. Po pierwsze, nie opracowano żadnej istotnej teorii wyjaśniającej większości kwalifikowane, ponieważ większość zwykła wydaję się „naturalna”. Po drugie, pomimo tego, że kilku autorów podjęło się analizy tego tematu, to zrobiło to jedynie z perspektywy lokalnej. Istniejąca literatura wyjaśnia jedynie działanie tego mechanizmu w danym kraju, lecz nie formułuje teorii, czym jest ten mechanizm, jakie jest jego podłoże teoretyczne i czy takie większości spełniają swoje cele, czy też utrudniają funkcjonowanie sądów. W związku z tym niniejszy projekt badawczy ma na celu opracowanie nowej teorii dotyczącej kontroli konstytucyjnej wyjaśniającej wyżej opisaną tematykę. Rezultaty badań zostaną opublikowane w monografii na badany temat.

Badania zostaną przeprowadzone w trzech fazach. W fazie pierwszej stworzone zostaną ramy teoretyczne dotyczące tego zjawiska, w tym poszczególne kategorie, terminologia oraz wyjaśnione zostaną podstawowe powody stosowania większości kwalifikowanej. Celem projektu będzie udowodnienie, że większość kwalifikowana funkcjonuje jako „deferential mechanism” (wskaźnik zapewniający, że sądy poddają się demokratycznie wybranemu parlamentowi). Podczas realizacji projektu zostanie zademonstrowane, że mechanizmy te nie tylko zmniejszają napięcia demokratycznej sądowej kontroli konstytucyjności, ale także zobowiązują do budowania konsensusu w orzecznictwie konstytucyjnym. Drugim etapem będzie zastosowanie wszystkich utworzonych kategorii do istniejących modeli większości kwalifikowanej i zrozumienie, poprzez analizę ich funkcjonowania, czy utrudniają kontrolę sądową i w jakim stopniu wymuszają „parliamentary deference„. Trzecim etapem projektu będą prace nad monografią.

Metodologia: Projekt wykorzystuje metody teoretyczno-prawną oraz dogmatyczno-prawną, jak również tzw. analizę koncepcyjną (conceptual methodology).

Wyniki badań (miesiące 1-3). Pierwsze miesiące grantu badawczego poświęcono na pogłębienie przeglądu literatury dotyczącej teorii większości w kontroli sądowej. Przeprowadzone badania wykazały, że teoria większości w kontroli sądowej jest w dużej mierze tematem niezbadanym, mimo że opracowano pewne konkretne publikacje dotyczące takiej większości w konkretnych krajach.

Finansowanie. Badania naukowe prowadzące do osiągnięcia tych wyników zostały sfinansowane ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014 – 2021 (Projekt nr UMO-2020/37/K/HS5/02758).

Kontakt i pytania dotyczące projektu. Wszelkie pytania dotyczące Projektu można kierować do Kierownika Projektu – dr Mauro Arturo Rivera León: mauro_arturo.rivera-leon@us.edu.pl

 

ENGLISH VERSION

 

Research Project

Qualified majorities in counter-majoritarian mechanisms: Towards a new theory of supermajorities in judicial review.

Research Project 2020/37/K/HS5/02758

Project’s description. Modern democracies view Constitutions as means to control power. Constitutions guarantee a set of fundamental rights, establish the democratic rules for electoral procedures, and offer minorities protection from the “tyranny of majorities.” However, what prevents parliaments from violating the Constitution? What is the remedy against an unconstitutional statute?

Constitutionalism has concluded that judges offer an impartial scenario to guarantee the supremacy of the Constitution in what is called “judicial review.” Judicial review may be performed by every judge of a country (American model) or by a single Constitutional Court or other courts performing such duty (European/Concentrated model). Judicial review is conceived as a remedy to prevent the problems of “majoritarianism.” However, quite paradoxical, at the end of the deliberation, Courts performing judicial review vote to make a decision. The same mechanism (majoritarian vote), which is seen with mistrust in the parliamentary arena, is employed by judicial review.

Countries such as the United States (in Nebraska, Ohio, and North Dakota), Mexico, Peru, Czech Republic, or Poland (transitorily in 2015) have required qualified majorities to perform a judicial review or continue to do so. The legal doctrine has created categories to explain every aspect of judicial review but has ignored the existence of qualified majorities. The absence of any theory to explain this phenomenon is the main reason to conduct the proposed research project.

Why is an important feature such as the majority to annul a statute gone unexplored? There are two main reasons. In the first place, no substantial theory has been developed to explain qualified majorities because simple majorities seem “natural.” In the second place, even though some legal scholars have written about the topic, they have done so from their local perspective. Thus, the existent bibliography explains how this mechanism works in a specific country but does not formulate a theory of what those mechanisms are, what their underlying conceptual background is, and whether or not such majorities fulfill their objective or hinder the functioning of the Courts. This research project intends to develop a new theory of constitutional control that explains this problem as a substantial result of the Project.

The research will be developed in three phases. In the first phase, the Project will create a theoretical framework for the phenomena, including categories, scientific terminology, and underlying reasons for employing qualified majorities. The Project will try to prove that qualified majorities work as deferential mechanisms (measurements to ensure that Courts defer to the democratically elected parliament). The Project will show that these mechanisms diminish the democratic tensions of judicial review and oblige consensus building in constitutional adjudication. The second phase will be to apply all the categories created to the existent models of qualified majorities and to understand through analyzing their functioning whether or not they hinder judicial review and to what degree they force parliamentary deference. The third phase implies writing a research rapport which will be published as a monograph.

Methodology: The Project employs usual doctrinal legal methodology and conceptual analysis in seeking a new theory that would offer an account of supermajorities in judicial review.

Research results (Months 1-3). The first months of the research grant have been devoted to deepening the literature review on the theory of majorities in judicial review. The Project has concluded that the theory of majorities in judicial review is largely an unexplored topic even though some concrete publications have been developed regarding national legal orders.

Funding. The research leading to these results has received funding from the Norwegian Financial Mechanism 2014-2021 under Project Contract No MO-2020/37/K/HS5/02758 (No. 2020/37/K/HS5/02758).

Project’s contact and inquiries. Any doubt pertaining to the Project may be directed at the Principal Investigator Dr. Mauro Arturo Rivera León: mauro_arturo.rivera-leon@us.edu.pl

return to top