![\"August](\"http:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/patron\/august_chelkowski.jpg\")
<\/h2>\nPROF. AUGUST CHE\u0141KOWSKI (1927\u20131999)<\/span><\/strong><\/span><\/h2>\nPATRON INSTYTUTU<\/span><\/h3>\n <\/p>\n
BIOGRAFIA<\/strong><\/span><\/h3>\n\u017bYCIE I DZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 PROF. AUGUSTA CHE\u0141KOWSKIEGO<\/span><\/h4>\n <\/p>\n
Poznaj Profesora Augusta Che\u0142kowskiego \u2013 cz\u0142owieka nauki, moralnego autorytetu i nauczyciela wielu pokole\u0144. Jego \u017cycie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w czterech wymiarach: jako cz\u0142owieka, dzia\u0142acza, naukowca i mistrza dydaktyki. Ka\u017cda z tych sekcji ods\u0142ania inny aspekt jego niezwyk\u0142ej osobowo\u015bci i pokazuje, jak wp\u0142ywa\u0142 na ludzi i \u015brodowisko akademickie.<\/span><\/p>\nTo nie tylko biografia \u2013 to podr\u00f3\u017c przez warto\u015bci, kt\u00f3re Profesor konsekwentnie realizowa\u0142.<\/span><\/p>\n Poznaj histori\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 nauk\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\nProfesor urodzi\u0142 si\u0119 27 lutego 1927 roku w Telkwicach na Warmii jako drugie z kolei dziecko spo\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciorga, kt\u00f3rych rodzicami byli Pa\u0144stwo Franciszek i Emilia (z domu Mieczkowska) Che\u0142kowscy.<\/p>\n
Pan Franciszek Che\u0142kowski, polski ziemianin, by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech. W 1930 roku rodzina Pa\u0144stwa Che\u0142kowskich nielegalnie przekroczy\u0142a granic\u0119 niemiecko – polsk\u0105 i osiedli\u0142a si\u0119 w pozna\u0144skiem; pocz\u0105tkowo w Kobylnicy, a od 1935 roku w Gol\u0119cinie – obecnie dzielnicy Poznania.<\/p>\n
Pan Franciszek Che\u0142kowski zarz\u0105dza\u0142 folwarkiem Wydzia\u0142u Rolniczo – Le\u015bnego Uniwersytetu Pozna\u0144skiego i kiedy we wrze\u015bniu 1939 og\u0142oszono mobilizacj\u0119, a Wojsko Polskie wezwa\u0142o do dostawy koni dla potrzeb Armii, ojciec Profesora zorganizowa\u0142 ich transport. Mosty na Warcie zosta\u0142y wysadzone przez polskich saper\u00f3w. Konie przeprawia\u0107 musiano wp\u0142aw przez rzek\u0119. W trakcie przeprawy – 5 wrze\u015bnia – ojciec Profesora uton\u0105\u0142.<\/p>\n
Po wkroczeniu Niemc\u00f3w do Poznania gestapo poszukiwa\u0142o Franciszka Che\u0142kowskiego ze wzgl\u0119du na jego patriotyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terenie Warmii. W wyniku tej akcji matka Profesora wraz z pi\u0119ciorgiem dzieci, w\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dwunastoletni August, wywiezieni zostali do obozu. Pozosta\u0142ym pi\u0119ciorgiem rodze\u0144stwa Profesora zaopiekowa\u0142a si\u0119 babcia. Po wyja\u015bnieniu, \u017ce poszukiwany Franciszek nie \u017cyje, Niemcy wypu\u015bcili matk\u0119 z dzie\u0107mi. Ca\u0142\u0105 wojn\u0119 rodzina Che\u0142kowskich prze\u017cy\u0142a w Poznaniu przy ulicy Ko\u015bcielnej.<\/p>\n
Jeszcze przed wojn\u0105 Profesor Che\u0142kowski uko\u0144czy\u0142 sze\u015bcioklasow\u0105 Szko\u0142\u0119 Powszechn\u0105 i zgodnie z polityk\u0105 okupanta jako Polak nie m\u00f3g\u0142 ucz\u0119szcza\u0107 do szko\u0142y \u015bredniej. Od czternastego roku \u017cycia do ko\u0144ca wojny pracowa\u0142 w banku, pocz\u0105tkowo jako goniec a nast\u0119pnie jako tzw. pomoc biurowa.<\/p>\n
Po zako\u0144czeniu wojny rozpoczyna si\u0119 okres intensywnego nadrabiania wymuszonej wojn\u0105 przerwy w edukacji. W maju 1948 roku, po zdaniu egzaminu maturalnego w znanym pozna\u0144skim Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego, Profesor stara\u0142 si\u0119 o przyj\u0119cie do Pozna\u0144skiej Szko\u0142y In\u017cynierskiej. Jednak jako tzw. „element obcy klasowo” Profesor nie zosta\u0142 studentem przysz\u0142ej Politechniki. Fizyka na Uniwersytecie Pozna\u0144skim nie mia\u0142a tego typu uprzedze\u0144 klasowych i w ten spos\u00f3b Profesor zosta\u0142 fizykiem ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Ju\u017c od II-go roku studi\u00f3w pracowa\u0142 jako asystent w Szkole In\u017cynierskiej.<\/p>\n
W 1951 roku Profesor Che\u0142kowski po\u015blubi\u0142 Pani\u0105 Halin\u0119 Smu\u0142kowsk\u0105, studentk\u0119 biologii Uniwersytetu Pozna\u0144skiego. W 1952 roku zosta\u0142 magistrem fizyki i przez kilka miesi\u0119cy pracowa\u0142 jako nauczyciel fizyki w \u017be\u0144skim Gimnazjum im. Genera\u0142owej Zamoyskiej, po czym rozpocz\u0105\u0142 aspirantur\u0119 w katedrze profesora Arkadiusza Piekary – wybitnego fizyka – tw\u00f3rcy polskiej szko\u0142y fizyki zjawisk nieliniowych. Stopie\u0144 doktora fizyki uzyska\u0142 w 1959 roku, a habilitacj\u0119 w cztery lata p\u00f3\u017aniej. W tym okresie prof. Che\u0142kowski zajmowa\u0142 si\u0119 badaniem tzw. odwrotnego zjawiska nasycenia dielektrycznego, odkrytego przez Arkadiusza Piekar\u0119 jeszcze przed wojn\u0105. Uzyskane przez Profesora wyniki eksperymentalne potwierdzi\u0142y m.in. istnienie wspomnianego efektu w nitrobenzenie, o-nitroanizolu i innych pochodnych benzenu. Precyzyjne dane eksperymentalne pozwoli\u0142y na opracowanie nie tylko jako\u015bciowego, ale i ilo\u015bciowego modelu teoretycznego. W swej rozprawie habilitacyjnej profesor Che\u0142kowski zastosowa\u0142 zjawisko nasycenia dielektrycznego do analizy ruch\u00f3w wewn\u0105trzmolekularnych w halogenopochodnych w\u0119glowodor\u00f3w nasyconych.<\/p>\n
Od 1965 roku drugim miejscem pracy Profesora by\u0142a Filia Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Katowicach, dok\u0105d doje\u017cd\u017ca\u0142 z wyk\u0142adami z podstaw fizyki oraz fizyki cia\u0142a sta\u0142ego. W 1967 roku wraz z kilkuosobow\u0105 grup\u0105 fizyk\u00f3w pozna\u0144skich przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017cbowo do Katowic, gdzie obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego. W rok p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 Uniwersytet \u015al\u0105ski i zacz\u0105\u0142 si\u0119 d\u0142ugi proces tworzenia katowickiej szko\u0142y fizyki, nierozerwalnie zwi\u0105zanej z nazwiskiem Profesora Che\u0142kowskiego.<\/p>\n
Na Uniwersytecie \u015al\u0105skim Profesor pe\u0142ni\u0142 w zasadzie prawie wszystkie funkcje akademickie; od kierownika Katedry, a po zmianie ustawy, kierownika Zak\u0142adu, Dyrektora Instytutu, Dziekana Wydzia\u0142u, Prorektora i Rektora w\u0142\u0105cznie. Niekt\u00f3re z tych funkcji ko\u0144czy\u0142a nie mijaj\u0105ca kadencja, a decyzja polityczna. D\u0142ug\u0105, bo trwaj\u0105c\u0105 od 1969 roku kadencj\u0119 dyrektora Instytutu Fizyki, zako\u0144czy\u0142o 1-szego kwietnia 1976 pismo \u00f3wczesnego Rektora odwo\u0142uj\u0105ce z dnia na dzie\u0144 Profesora z tej funkcji. By\u0142o to nied\u0142ugo po wyborach do sejmu, w kt\u00f3rych Profesor z \u017con\u0105 i pe\u0142noletnimi dzie\u0107mi korzystali z prawa do tajno\u015bci g\u0142osowania i weszli w lokalu wyborczym za kotar\u0119. Wszyscy kojarzyli\u015bmy te dwa fakty.<\/p>\n
Jeszcze dramatyczniej zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kadencja rektorska Profesora Che\u0142kowskiego. W dniu wprowadzenia stanu wojennego Profesor Che\u0142kowski jako jedyny urz\u0119duj\u0105cy rektor polskiej uczelni zosta\u0142 internowany i w kilka tygodni po tym wydarzeniu odwo\u0142any przez urz\u0119duj\u0105cego ministra ze stanowiska rektora.<\/p>\n
Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Profesor Che\u0142kowski znalaz\u0142 si\u0119 na li\u015bcie rekomendowanych przez „Solidarno\u015b\u0107” i Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 kandydat\u00f3w do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. By\u0142 Senatorem wszystkich kadencji za jego \u017cycia, a w czasie drugiej by\u0142 Marsza\u0142kiem Senatu – trzeci\u0105 osob\u0105 Trzeciej Rzeczypospolitej.<\/p>\n
Profesor stworzy\u0142 kilka szk\u00f3\u0142 fizyk\u00f3w, kt\u00f3re kontynuowane s\u0105 przez jego uczni\u00f3w w Uniwersytecie \u015al\u0105skim. Jest grupa fizyk\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w Zak\u0142adzie Fizyki Molekularnej zajmuj\u0105ca si\u0119 zastosowaniem nieliniowych metod do badania dynamiki molekularnej i przej\u015b\u0107 fazowych w fazie skondensowanej. Jest to owoc jeszcze „pozna\u0144skiej” aktywno\u015bci naukowej Profesora. Po przyje\u017adzie do Katowic, uwzgl\u0119dniaj\u0105c m. in. specyfik\u0119 regionu wielkoprzemys\u0142owego, Profesor zaj\u0105\u0142 si\u0119 poszukiwaniem technologii otrzymywania oraz badaniem budowy i w\u0142asno\u015bci magnetycznych zwi\u0105zk\u00f3w o strukturze spinelowej. Tematyka ta kontynuowana jest w Zak\u0142adzie Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego, Zak\u0142adzie Fizyki Magnetyk\u00f3w oraz Zak\u0142adzie Krystalografii Instytutu Chemii. Po rocznym pobycie w Stanach Zjednoczonych Profesor przyst\u0105pi\u0142 do organizowania nowego w naszym \u015brodowisku kierunku bada\u0144 – w zakresie fizyki metali. Opracowano now\u0105 technologi\u0119 otrzymywania monokryszta\u0142\u00f3w stop\u00f3w metali przej\u015bciowych i ziem rzadkich oraz magnetyk\u00f3w o strukturze perowskitu. Otrzymane – nowe materia\u0142y – by\u0142y i s\u0105 obiektem bada\u0144 zar\u00f3wno struktury krystalicznej, jak i podstawowych w\u0142asno\u015bci fizycznych – g\u0142\u00f3wnie magnetycznych. Wszyscy, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego, wiedz\u0105 jak niewdzi\u0119czn\u0105 jest praca nad otrzymaniem materia\u0142\u00f3w o wysokiej jako\u015bci. Kryszta\u0142y uzyskane w Zak\u0142adzie Profesora stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c cenny materia\u0142 badawczy dla innych o\u015brodk\u00f3w krajowych i zagranicznych.<\/p>\n
Profesor wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wa\u017cniejszymi o\u015brodkami naukowymi w Polsce i z wieloma, nie tylko europejskimi, o\u015brodkami zajmuj\u0105cymi si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego. Przyk\u0142adem mi\u0119dzynarodowego uznania wysokiego poziomu reprezentowanego przez zesp\u00f3\u0142 Profesora mo\u017ce by\u0107 np. ufundowanie wsp\u00f3lnymi, niemiecko – polskimi \u015brodkami finansowymi najwy\u017cszej \u015bwiatowej klasy spektrometru fotoelektron\u00f3w do badania struktury elektronowej w ciele sta\u0142ym. Warto\u015b\u0107 tego urz\u0105dzenia wynosi milion dolar\u00f3w. Spektrometr ten s\u0142u\u017cy\u0142 b\u0119dzie m.in. dyplomantom z Uniwersytetu w Osnabr\u00fcck.<\/p>\n
Profesor Che\u0142kowski by\u0142 promotorem ponad dwudziestu doktorat\u00f3w. Kilkunastu spo\u015br\u00f3d wypromowanych przez Niego doktor\u00f3w uzyska\u0142o stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego.<\/p>\n
Zmar\u0142 31 pa\u017adziernika 1999 roku w Warszawie. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu.<\/p>\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n \r\n \r\n <\/p>\n\n\n\nPAMI\u0118\u0106 I DZIEDZICTWO<\/span><\/h3>\n\u201eCHE\u0141KOWSZCZYZNA\u201d<\/span><\/h4>\n<\/div>\nUczy\u0142, \u017ce fizyka nie toleruje zak\u0142amania. T\u0119 sam\u0105 zasad\u0119 stosowa\u0142 w \u017cyciu. Profesor August Che\u0142kowski \u2013 wybitny badacz, tw\u00f3rca Instytutu Fizyki, rektor czasu \u201eSolidarno\u015bci\u201d, marsza\u0142ek Senatu \u2013 stworzy\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie \u015brodowisko, kt\u00f3re nazwano \u201e<\/span>che\u0142kowszczyzn\u0105<\/span><\/strong>\u201d.<\/span><\/p>\nTo po\u0142\u0105czenie warto\u015bci, kt\u00f3re prof. August Che\u0142kowski konsekwentnie realizowa\u0142:<\/span><\/p>\n\n- uczciwo\u015bci intelektualnej,<\/span><\/li>\n
- odpowiedzialno\u015bci za wsp\u00f3lnot\u0119 akademick\u0105,<\/span><\/li>\n
- spokoju w dzia\u0142aniu<\/span><\/li>\n
- oraz przekonania, \u017ce nauka i Uniwersytet powinny s\u0142u\u017cy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\nWYBRANE PUBLIKACJE<\/span><\/h4>\nBy\u0142 nie tylko badaczem zjawisk w materii, lecz tw\u00f3rc\u0105 warunk\u00f3w,<\/span> w<\/span> kt\u00f3rych ta materia mog\u0142a by\u0107 badana na najwy\u017cszym poziomie.<\/span><\/p>\nProfesor August Che\u0142kowski by\u0142 autorem licznych prac naukowych z zakresu fizyki metali i fizyki cia\u0142a sta\u0142ego, publikowanych w Polsce i za granic\u0105. Opublikowa\u0142 oko\u0142o 50 artyku\u0142\u00f3w naukowych oraz kilka monografii wydanych przez czo\u0142owe wydawnictwa naukowe.<\/span><\/p>\n
PATRON INSTYTUTU<\/span><\/h3>\n <\/p>\n
BIOGRAFIA<\/strong><\/span><\/h3>\n\u017bYCIE I DZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 PROF. AUGUSTA CHE\u0141KOWSKIEGO<\/span><\/h4>\n <\/p>\n
Poznaj Profesora Augusta Che\u0142kowskiego \u2013 cz\u0142owieka nauki, moralnego autorytetu i nauczyciela wielu pokole\u0144. Jego \u017cycie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w czterech wymiarach: jako cz\u0142owieka, dzia\u0142acza, naukowca i mistrza dydaktyki. Ka\u017cda z tych sekcji ods\u0142ania inny aspekt jego niezwyk\u0142ej osobowo\u015bci i pokazuje, jak wp\u0142ywa\u0142 na ludzi i \u015brodowisko akademickie.<\/span><\/p>\nTo nie tylko biografia \u2013 to podr\u00f3\u017c przez warto\u015bci, kt\u00f3re Profesor konsekwentnie realizowa\u0142.<\/span><\/p>\n Poznaj histori\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 nauk\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\nProfesor urodzi\u0142 si\u0119 27 lutego 1927 roku w Telkwicach na Warmii jako drugie z kolei dziecko spo\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciorga, kt\u00f3rych rodzicami byli Pa\u0144stwo Franciszek i Emilia (z domu Mieczkowska) Che\u0142kowscy.<\/p>\n
Pan Franciszek Che\u0142kowski, polski ziemianin, by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech. W 1930 roku rodzina Pa\u0144stwa Che\u0142kowskich nielegalnie przekroczy\u0142a granic\u0119 niemiecko – polsk\u0105 i osiedli\u0142a si\u0119 w pozna\u0144skiem; pocz\u0105tkowo w Kobylnicy, a od 1935 roku w Gol\u0119cinie – obecnie dzielnicy Poznania.<\/p>\n
Pan Franciszek Che\u0142kowski zarz\u0105dza\u0142 folwarkiem Wydzia\u0142u Rolniczo – Le\u015bnego Uniwersytetu Pozna\u0144skiego i kiedy we wrze\u015bniu 1939 og\u0142oszono mobilizacj\u0119, a Wojsko Polskie wezwa\u0142o do dostawy koni dla potrzeb Armii, ojciec Profesora zorganizowa\u0142 ich transport. Mosty na Warcie zosta\u0142y wysadzone przez polskich saper\u00f3w. Konie przeprawia\u0107 musiano wp\u0142aw przez rzek\u0119. W trakcie przeprawy – 5 wrze\u015bnia – ojciec Profesora uton\u0105\u0142.<\/p>\n
Po wkroczeniu Niemc\u00f3w do Poznania gestapo poszukiwa\u0142o Franciszka Che\u0142kowskiego ze wzgl\u0119du na jego patriotyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terenie Warmii. W wyniku tej akcji matka Profesora wraz z pi\u0119ciorgiem dzieci, w\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dwunastoletni August, wywiezieni zostali do obozu. Pozosta\u0142ym pi\u0119ciorgiem rodze\u0144stwa Profesora zaopiekowa\u0142a si\u0119 babcia. Po wyja\u015bnieniu, \u017ce poszukiwany Franciszek nie \u017cyje, Niemcy wypu\u015bcili matk\u0119 z dzie\u0107mi. Ca\u0142\u0105 wojn\u0119 rodzina Che\u0142kowskich prze\u017cy\u0142a w Poznaniu przy ulicy Ko\u015bcielnej.<\/p>\n
Jeszcze przed wojn\u0105 Profesor Che\u0142kowski uko\u0144czy\u0142 sze\u015bcioklasow\u0105 Szko\u0142\u0119 Powszechn\u0105 i zgodnie z polityk\u0105 okupanta jako Polak nie m\u00f3g\u0142 ucz\u0119szcza\u0107 do szko\u0142y \u015bredniej. Od czternastego roku \u017cycia do ko\u0144ca wojny pracowa\u0142 w banku, pocz\u0105tkowo jako goniec a nast\u0119pnie jako tzw. pomoc biurowa.<\/p>\n
Po zako\u0144czeniu wojny rozpoczyna si\u0119 okres intensywnego nadrabiania wymuszonej wojn\u0105 przerwy w edukacji. W maju 1948 roku, po zdaniu egzaminu maturalnego w znanym pozna\u0144skim Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego, Profesor stara\u0142 si\u0119 o przyj\u0119cie do Pozna\u0144skiej Szko\u0142y In\u017cynierskiej. Jednak jako tzw. „element obcy klasowo” Profesor nie zosta\u0142 studentem przysz\u0142ej Politechniki. Fizyka na Uniwersytecie Pozna\u0144skim nie mia\u0142a tego typu uprzedze\u0144 klasowych i w ten spos\u00f3b Profesor zosta\u0142 fizykiem ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Ju\u017c od II-go roku studi\u00f3w pracowa\u0142 jako asystent w Szkole In\u017cynierskiej.<\/p>\n
W 1951 roku Profesor Che\u0142kowski po\u015blubi\u0142 Pani\u0105 Halin\u0119 Smu\u0142kowsk\u0105, studentk\u0119 biologii Uniwersytetu Pozna\u0144skiego. W 1952 roku zosta\u0142 magistrem fizyki i przez kilka miesi\u0119cy pracowa\u0142 jako nauczyciel fizyki w \u017be\u0144skim Gimnazjum im. Genera\u0142owej Zamoyskiej, po czym rozpocz\u0105\u0142 aspirantur\u0119 w katedrze profesora Arkadiusza Piekary – wybitnego fizyka – tw\u00f3rcy polskiej szko\u0142y fizyki zjawisk nieliniowych. Stopie\u0144 doktora fizyki uzyska\u0142 w 1959 roku, a habilitacj\u0119 w cztery lata p\u00f3\u017aniej. W tym okresie prof. Che\u0142kowski zajmowa\u0142 si\u0119 badaniem tzw. odwrotnego zjawiska nasycenia dielektrycznego, odkrytego przez Arkadiusza Piekar\u0119 jeszcze przed wojn\u0105. Uzyskane przez Profesora wyniki eksperymentalne potwierdzi\u0142y m.in. istnienie wspomnianego efektu w nitrobenzenie, o-nitroanizolu i innych pochodnych benzenu. Precyzyjne dane eksperymentalne pozwoli\u0142y na opracowanie nie tylko jako\u015bciowego, ale i ilo\u015bciowego modelu teoretycznego. W swej rozprawie habilitacyjnej profesor Che\u0142kowski zastosowa\u0142 zjawisko nasycenia dielektrycznego do analizy ruch\u00f3w wewn\u0105trzmolekularnych w halogenopochodnych w\u0119glowodor\u00f3w nasyconych.<\/p>\n
Od 1965 roku drugim miejscem pracy Profesora by\u0142a Filia Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Katowicach, dok\u0105d doje\u017cd\u017ca\u0142 z wyk\u0142adami z podstaw fizyki oraz fizyki cia\u0142a sta\u0142ego. W 1967 roku wraz z kilkuosobow\u0105 grup\u0105 fizyk\u00f3w pozna\u0144skich przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017cbowo do Katowic, gdzie obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego. W rok p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 Uniwersytet \u015al\u0105ski i zacz\u0105\u0142 si\u0119 d\u0142ugi proces tworzenia katowickiej szko\u0142y fizyki, nierozerwalnie zwi\u0105zanej z nazwiskiem Profesora Che\u0142kowskiego.<\/p>\n
Na Uniwersytecie \u015al\u0105skim Profesor pe\u0142ni\u0142 w zasadzie prawie wszystkie funkcje akademickie; od kierownika Katedry, a po zmianie ustawy, kierownika Zak\u0142adu, Dyrektora Instytutu, Dziekana Wydzia\u0142u, Prorektora i Rektora w\u0142\u0105cznie. Niekt\u00f3re z tych funkcji ko\u0144czy\u0142a nie mijaj\u0105ca kadencja, a decyzja polityczna. D\u0142ug\u0105, bo trwaj\u0105c\u0105 od 1969 roku kadencj\u0119 dyrektora Instytutu Fizyki, zako\u0144czy\u0142o 1-szego kwietnia 1976 pismo \u00f3wczesnego Rektora odwo\u0142uj\u0105ce z dnia na dzie\u0144 Profesora z tej funkcji. By\u0142o to nied\u0142ugo po wyborach do sejmu, w kt\u00f3rych Profesor z \u017con\u0105 i pe\u0142noletnimi dzie\u0107mi korzystali z prawa do tajno\u015bci g\u0142osowania i weszli w lokalu wyborczym za kotar\u0119. Wszyscy kojarzyli\u015bmy te dwa fakty.<\/p>\n
Jeszcze dramatyczniej zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kadencja rektorska Profesora Che\u0142kowskiego. W dniu wprowadzenia stanu wojennego Profesor Che\u0142kowski jako jedyny urz\u0119duj\u0105cy rektor polskiej uczelni zosta\u0142 internowany i w kilka tygodni po tym wydarzeniu odwo\u0142any przez urz\u0119duj\u0105cego ministra ze stanowiska rektora.<\/p>\n
Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Profesor Che\u0142kowski znalaz\u0142 si\u0119 na li\u015bcie rekomendowanych przez „Solidarno\u015b\u0107” i Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 kandydat\u00f3w do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. By\u0142 Senatorem wszystkich kadencji za jego \u017cycia, a w czasie drugiej by\u0142 Marsza\u0142kiem Senatu – trzeci\u0105 osob\u0105 Trzeciej Rzeczypospolitej.<\/p>\n
Profesor stworzy\u0142 kilka szk\u00f3\u0142 fizyk\u00f3w, kt\u00f3re kontynuowane s\u0105 przez jego uczni\u00f3w w Uniwersytecie \u015al\u0105skim. Jest grupa fizyk\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w Zak\u0142adzie Fizyki Molekularnej zajmuj\u0105ca si\u0119 zastosowaniem nieliniowych metod do badania dynamiki molekularnej i przej\u015b\u0107 fazowych w fazie skondensowanej. Jest to owoc jeszcze „pozna\u0144skiej” aktywno\u015bci naukowej Profesora. Po przyje\u017adzie do Katowic, uwzgl\u0119dniaj\u0105c m. in. specyfik\u0119 regionu wielkoprzemys\u0142owego, Profesor zaj\u0105\u0142 si\u0119 poszukiwaniem technologii otrzymywania oraz badaniem budowy i w\u0142asno\u015bci magnetycznych zwi\u0105zk\u00f3w o strukturze spinelowej. Tematyka ta kontynuowana jest w Zak\u0142adzie Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego, Zak\u0142adzie Fizyki Magnetyk\u00f3w oraz Zak\u0142adzie Krystalografii Instytutu Chemii. Po rocznym pobycie w Stanach Zjednoczonych Profesor przyst\u0105pi\u0142 do organizowania nowego w naszym \u015brodowisku kierunku bada\u0144 – w zakresie fizyki metali. Opracowano now\u0105 technologi\u0119 otrzymywania monokryszta\u0142\u00f3w stop\u00f3w metali przej\u015bciowych i ziem rzadkich oraz magnetyk\u00f3w o strukturze perowskitu. Otrzymane – nowe materia\u0142y – by\u0142y i s\u0105 obiektem bada\u0144 zar\u00f3wno struktury krystalicznej, jak i podstawowych w\u0142asno\u015bci fizycznych – g\u0142\u00f3wnie magnetycznych. Wszyscy, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego, wiedz\u0105 jak niewdzi\u0119czn\u0105 jest praca nad otrzymaniem materia\u0142\u00f3w o wysokiej jako\u015bci. Kryszta\u0142y uzyskane w Zak\u0142adzie Profesora stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c cenny materia\u0142 badawczy dla innych o\u015brodk\u00f3w krajowych i zagranicznych.<\/p>\n
Profesor wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wa\u017cniejszymi o\u015brodkami naukowymi w Polsce i z wieloma, nie tylko europejskimi, o\u015brodkami zajmuj\u0105cymi si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego. Przyk\u0142adem mi\u0119dzynarodowego uznania wysokiego poziomu reprezentowanego przez zesp\u00f3\u0142 Profesora mo\u017ce by\u0107 np. ufundowanie wsp\u00f3lnymi, niemiecko – polskimi \u015brodkami finansowymi najwy\u017cszej \u015bwiatowej klasy spektrometru fotoelektron\u00f3w do badania struktury elektronowej w ciele sta\u0142ym. Warto\u015b\u0107 tego urz\u0105dzenia wynosi milion dolar\u00f3w. Spektrometr ten s\u0142u\u017cy\u0142 b\u0119dzie m.in. dyplomantom z Uniwersytetu w Osnabr\u00fcck.<\/p>\n
Profesor Che\u0142kowski by\u0142 promotorem ponad dwudziestu doktorat\u00f3w. Kilkunastu spo\u015br\u00f3d wypromowanych przez Niego doktor\u00f3w uzyska\u0142o stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego.<\/p>\n
Zmar\u0142 31 pa\u017adziernika 1999 roku w Warszawie. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu.<\/p>\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n \r\n \r\n <\/p>\n\n\n\nPAMI\u0118\u0106 I DZIEDZICTWO<\/span><\/h3>\n\u201eCHE\u0141KOWSZCZYZNA\u201d<\/span><\/h4>\n<\/div>\nUczy\u0142, \u017ce fizyka nie toleruje zak\u0142amania. T\u0119 sam\u0105 zasad\u0119 stosowa\u0142 w \u017cyciu. Profesor August Che\u0142kowski \u2013 wybitny badacz, tw\u00f3rca Instytutu Fizyki, rektor czasu \u201eSolidarno\u015bci\u201d, marsza\u0142ek Senatu \u2013 stworzy\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie \u015brodowisko, kt\u00f3re nazwano \u201e<\/span>che\u0142kowszczyzn\u0105<\/span><\/strong>\u201d.<\/span><\/p>\nTo po\u0142\u0105czenie warto\u015bci, kt\u00f3re prof. August Che\u0142kowski konsekwentnie realizowa\u0142:<\/span><\/p>\n\n- uczciwo\u015bci intelektualnej,<\/span><\/li>\n
- odpowiedzialno\u015bci za wsp\u00f3lnot\u0119 akademick\u0105,<\/span><\/li>\n
- spokoju w dzia\u0142aniu<\/span><\/li>\n
- oraz przekonania, \u017ce nauka i Uniwersytet powinny s\u0142u\u017cy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\nWYBRANE PUBLIKACJE<\/span><\/h4>\nBy\u0142 nie tylko badaczem zjawisk w materii, lecz tw\u00f3rc\u0105 warunk\u00f3w,<\/span> w<\/span> kt\u00f3rych ta materia mog\u0142a by\u0107 badana na najwy\u017cszym poziomie.<\/span><\/p>\nProfesor August Che\u0142kowski by\u0142 autorem licznych prac naukowych z zakresu fizyki metali i fizyki cia\u0142a sta\u0142ego, publikowanych w Polsce i za granic\u0105. Opublikowa\u0142 oko\u0142o 50 artyku\u0142\u00f3w naukowych oraz kilka monografii wydanych przez czo\u0142owe wydawnictwa naukowe.<\/span><\/p>\n
\u017bYCIE I DZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 PROF. AUGUSTA CHE\u0141KOWSKIEGO<\/span><\/h4>\n <\/p>\n
Poznaj Profesora Augusta Che\u0142kowskiego \u2013 cz\u0142owieka nauki, moralnego autorytetu i nauczyciela wielu pokole\u0144. Jego \u017cycie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w czterech wymiarach: jako cz\u0142owieka, dzia\u0142acza, naukowca i mistrza dydaktyki. Ka\u017cda z tych sekcji ods\u0142ania inny aspekt jego niezwyk\u0142ej osobowo\u015bci i pokazuje, jak wp\u0142ywa\u0142 na ludzi i \u015brodowisko akademickie.<\/span><\/p>\nTo nie tylko biografia \u2013 to podr\u00f3\u017c przez warto\u015bci, kt\u00f3re Profesor konsekwentnie realizowa\u0142.<\/span><\/p>\n Poznaj histori\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 nauk\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\nProfesor urodzi\u0142 si\u0119 27 lutego 1927 roku w Telkwicach na Warmii jako drugie z kolei dziecko spo\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciorga, kt\u00f3rych rodzicami byli Pa\u0144stwo Franciszek i Emilia (z domu Mieczkowska) Che\u0142kowscy.<\/p>\n
Pan Franciszek Che\u0142kowski, polski ziemianin, by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech. W 1930 roku rodzina Pa\u0144stwa Che\u0142kowskich nielegalnie przekroczy\u0142a granic\u0119 niemiecko – polsk\u0105 i osiedli\u0142a si\u0119 w pozna\u0144skiem; pocz\u0105tkowo w Kobylnicy, a od 1935 roku w Gol\u0119cinie – obecnie dzielnicy Poznania.<\/p>\n
Pan Franciszek Che\u0142kowski zarz\u0105dza\u0142 folwarkiem Wydzia\u0142u Rolniczo – Le\u015bnego Uniwersytetu Pozna\u0144skiego i kiedy we wrze\u015bniu 1939 og\u0142oszono mobilizacj\u0119, a Wojsko Polskie wezwa\u0142o do dostawy koni dla potrzeb Armii, ojciec Profesora zorganizowa\u0142 ich transport. Mosty na Warcie zosta\u0142y wysadzone przez polskich saper\u00f3w. Konie przeprawia\u0107 musiano wp\u0142aw przez rzek\u0119. W trakcie przeprawy – 5 wrze\u015bnia – ojciec Profesora uton\u0105\u0142.<\/p>\n
Po wkroczeniu Niemc\u00f3w do Poznania gestapo poszukiwa\u0142o Franciszka Che\u0142kowskiego ze wzgl\u0119du na jego patriotyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terenie Warmii. W wyniku tej akcji matka Profesora wraz z pi\u0119ciorgiem dzieci, w\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dwunastoletni August, wywiezieni zostali do obozu. Pozosta\u0142ym pi\u0119ciorgiem rodze\u0144stwa Profesora zaopiekowa\u0142a si\u0119 babcia. Po wyja\u015bnieniu, \u017ce poszukiwany Franciszek nie \u017cyje, Niemcy wypu\u015bcili matk\u0119 z dzie\u0107mi. Ca\u0142\u0105 wojn\u0119 rodzina Che\u0142kowskich prze\u017cy\u0142a w Poznaniu przy ulicy Ko\u015bcielnej.<\/p>\n
Jeszcze przed wojn\u0105 Profesor Che\u0142kowski uko\u0144czy\u0142 sze\u015bcioklasow\u0105 Szko\u0142\u0119 Powszechn\u0105 i zgodnie z polityk\u0105 okupanta jako Polak nie m\u00f3g\u0142 ucz\u0119szcza\u0107 do szko\u0142y \u015bredniej. Od czternastego roku \u017cycia do ko\u0144ca wojny pracowa\u0142 w banku, pocz\u0105tkowo jako goniec a nast\u0119pnie jako tzw. pomoc biurowa.<\/p>\n
Po zako\u0144czeniu wojny rozpoczyna si\u0119 okres intensywnego nadrabiania wymuszonej wojn\u0105 przerwy w edukacji. W maju 1948 roku, po zdaniu egzaminu maturalnego w znanym pozna\u0144skim Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego, Profesor stara\u0142 si\u0119 o przyj\u0119cie do Pozna\u0144skiej Szko\u0142y In\u017cynierskiej. Jednak jako tzw. „element obcy klasowo” Profesor nie zosta\u0142 studentem przysz\u0142ej Politechniki. Fizyka na Uniwersytecie Pozna\u0144skim nie mia\u0142a tego typu uprzedze\u0144 klasowych i w ten spos\u00f3b Profesor zosta\u0142 fizykiem ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Ju\u017c od II-go roku studi\u00f3w pracowa\u0142 jako asystent w Szkole In\u017cynierskiej.<\/p>\n
W 1951 roku Profesor Che\u0142kowski po\u015blubi\u0142 Pani\u0105 Halin\u0119 Smu\u0142kowsk\u0105, studentk\u0119 biologii Uniwersytetu Pozna\u0144skiego. W 1952 roku zosta\u0142 magistrem fizyki i przez kilka miesi\u0119cy pracowa\u0142 jako nauczyciel fizyki w \u017be\u0144skim Gimnazjum im. Genera\u0142owej Zamoyskiej, po czym rozpocz\u0105\u0142 aspirantur\u0119 w katedrze profesora Arkadiusza Piekary – wybitnego fizyka – tw\u00f3rcy polskiej szko\u0142y fizyki zjawisk nieliniowych. Stopie\u0144 doktora fizyki uzyska\u0142 w 1959 roku, a habilitacj\u0119 w cztery lata p\u00f3\u017aniej. W tym okresie prof. Che\u0142kowski zajmowa\u0142 si\u0119 badaniem tzw. odwrotnego zjawiska nasycenia dielektrycznego, odkrytego przez Arkadiusza Piekar\u0119 jeszcze przed wojn\u0105. Uzyskane przez Profesora wyniki eksperymentalne potwierdzi\u0142y m.in. istnienie wspomnianego efektu w nitrobenzenie, o-nitroanizolu i innych pochodnych benzenu. Precyzyjne dane eksperymentalne pozwoli\u0142y na opracowanie nie tylko jako\u015bciowego, ale i ilo\u015bciowego modelu teoretycznego. W swej rozprawie habilitacyjnej profesor Che\u0142kowski zastosowa\u0142 zjawisko nasycenia dielektrycznego do analizy ruch\u00f3w wewn\u0105trzmolekularnych w halogenopochodnych w\u0119glowodor\u00f3w nasyconych.<\/p>\n
Od 1965 roku drugim miejscem pracy Profesora by\u0142a Filia Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Katowicach, dok\u0105d doje\u017cd\u017ca\u0142 z wyk\u0142adami z podstaw fizyki oraz fizyki cia\u0142a sta\u0142ego. W 1967 roku wraz z kilkuosobow\u0105 grup\u0105 fizyk\u00f3w pozna\u0144skich przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017cbowo do Katowic, gdzie obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego. W rok p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 Uniwersytet \u015al\u0105ski i zacz\u0105\u0142 si\u0119 d\u0142ugi proces tworzenia katowickiej szko\u0142y fizyki, nierozerwalnie zwi\u0105zanej z nazwiskiem Profesora Che\u0142kowskiego.<\/p>\n
Na Uniwersytecie \u015al\u0105skim Profesor pe\u0142ni\u0142 w zasadzie prawie wszystkie funkcje akademickie; od kierownika Katedry, a po zmianie ustawy, kierownika Zak\u0142adu, Dyrektora Instytutu, Dziekana Wydzia\u0142u, Prorektora i Rektora w\u0142\u0105cznie. Niekt\u00f3re z tych funkcji ko\u0144czy\u0142a nie mijaj\u0105ca kadencja, a decyzja polityczna. D\u0142ug\u0105, bo trwaj\u0105c\u0105 od 1969 roku kadencj\u0119 dyrektora Instytutu Fizyki, zako\u0144czy\u0142o 1-szego kwietnia 1976 pismo \u00f3wczesnego Rektora odwo\u0142uj\u0105ce z dnia na dzie\u0144 Profesora z tej funkcji. By\u0142o to nied\u0142ugo po wyborach do sejmu, w kt\u00f3rych Profesor z \u017con\u0105 i pe\u0142noletnimi dzie\u0107mi korzystali z prawa do tajno\u015bci g\u0142osowania i weszli w lokalu wyborczym za kotar\u0119. Wszyscy kojarzyli\u015bmy te dwa fakty.<\/p>\n
Jeszcze dramatyczniej zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kadencja rektorska Profesora Che\u0142kowskiego. W dniu wprowadzenia stanu wojennego Profesor Che\u0142kowski jako jedyny urz\u0119duj\u0105cy rektor polskiej uczelni zosta\u0142 internowany i w kilka tygodni po tym wydarzeniu odwo\u0142any przez urz\u0119duj\u0105cego ministra ze stanowiska rektora.<\/p>\n
Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Profesor Che\u0142kowski znalaz\u0142 si\u0119 na li\u015bcie rekomendowanych przez „Solidarno\u015b\u0107” i Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 kandydat\u00f3w do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. By\u0142 Senatorem wszystkich kadencji za jego \u017cycia, a w czasie drugiej by\u0142 Marsza\u0142kiem Senatu – trzeci\u0105 osob\u0105 Trzeciej Rzeczypospolitej.<\/p>\n
Profesor stworzy\u0142 kilka szk\u00f3\u0142 fizyk\u00f3w, kt\u00f3re kontynuowane s\u0105 przez jego uczni\u00f3w w Uniwersytecie \u015al\u0105skim. Jest grupa fizyk\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w Zak\u0142adzie Fizyki Molekularnej zajmuj\u0105ca si\u0119 zastosowaniem nieliniowych metod do badania dynamiki molekularnej i przej\u015b\u0107 fazowych w fazie skondensowanej. Jest to owoc jeszcze „pozna\u0144skiej” aktywno\u015bci naukowej Profesora. Po przyje\u017adzie do Katowic, uwzgl\u0119dniaj\u0105c m. in. specyfik\u0119 regionu wielkoprzemys\u0142owego, Profesor zaj\u0105\u0142 si\u0119 poszukiwaniem technologii otrzymywania oraz badaniem budowy i w\u0142asno\u015bci magnetycznych zwi\u0105zk\u00f3w o strukturze spinelowej. Tematyka ta kontynuowana jest w Zak\u0142adzie Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego, Zak\u0142adzie Fizyki Magnetyk\u00f3w oraz Zak\u0142adzie Krystalografii Instytutu Chemii. Po rocznym pobycie w Stanach Zjednoczonych Profesor przyst\u0105pi\u0142 do organizowania nowego w naszym \u015brodowisku kierunku bada\u0144 – w zakresie fizyki metali. Opracowano now\u0105 technologi\u0119 otrzymywania monokryszta\u0142\u00f3w stop\u00f3w metali przej\u015bciowych i ziem rzadkich oraz magnetyk\u00f3w o strukturze perowskitu. Otrzymane – nowe materia\u0142y – by\u0142y i s\u0105 obiektem bada\u0144 zar\u00f3wno struktury krystalicznej, jak i podstawowych w\u0142asno\u015bci fizycznych – g\u0142\u00f3wnie magnetycznych. Wszyscy, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego, wiedz\u0105 jak niewdzi\u0119czn\u0105 jest praca nad otrzymaniem materia\u0142\u00f3w o wysokiej jako\u015bci. Kryszta\u0142y uzyskane w Zak\u0142adzie Profesora stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c cenny materia\u0142 badawczy dla innych o\u015brodk\u00f3w krajowych i zagranicznych.<\/p>\n
Profesor wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wa\u017cniejszymi o\u015brodkami naukowymi w Polsce i z wieloma, nie tylko europejskimi, o\u015brodkami zajmuj\u0105cymi si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego. Przyk\u0142adem mi\u0119dzynarodowego uznania wysokiego poziomu reprezentowanego przez zesp\u00f3\u0142 Profesora mo\u017ce by\u0107 np. ufundowanie wsp\u00f3lnymi, niemiecko – polskimi \u015brodkami finansowymi najwy\u017cszej \u015bwiatowej klasy spektrometru fotoelektron\u00f3w do badania struktury elektronowej w ciele sta\u0142ym. Warto\u015b\u0107 tego urz\u0105dzenia wynosi milion dolar\u00f3w. Spektrometr ten s\u0142u\u017cy\u0142 b\u0119dzie m.in. dyplomantom z Uniwersytetu w Osnabr\u00fcck.<\/p>\n
Profesor Che\u0142kowski by\u0142 promotorem ponad dwudziestu doktorat\u00f3w. Kilkunastu spo\u015br\u00f3d wypromowanych przez Niego doktor\u00f3w uzyska\u0142o stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego.<\/p>\n
Zmar\u0142 31 pa\u017adziernika 1999 roku w Warszawie. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu.<\/p>\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n \r\n \r\n <\/p>\n\n\n\nPAMI\u0118\u0106 I DZIEDZICTWO<\/span><\/h3>\n\u201eCHE\u0141KOWSZCZYZNA\u201d<\/span><\/h4>\n<\/div>\nUczy\u0142, \u017ce fizyka nie toleruje zak\u0142amania. T\u0119 sam\u0105 zasad\u0119 stosowa\u0142 w \u017cyciu. Profesor August Che\u0142kowski \u2013 wybitny badacz, tw\u00f3rca Instytutu Fizyki, rektor czasu \u201eSolidarno\u015bci\u201d, marsza\u0142ek Senatu \u2013 stworzy\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie \u015brodowisko, kt\u00f3re nazwano \u201e<\/span>che\u0142kowszczyzn\u0105<\/span><\/strong>\u201d.<\/span><\/p>\nTo po\u0142\u0105czenie warto\u015bci, kt\u00f3re prof. August Che\u0142kowski konsekwentnie realizowa\u0142:<\/span><\/p>\n\n- uczciwo\u015bci intelektualnej,<\/span><\/li>\n
- odpowiedzialno\u015bci za wsp\u00f3lnot\u0119 akademick\u0105,<\/span><\/li>\n
- spokoju w dzia\u0142aniu<\/span><\/li>\n
- oraz przekonania, \u017ce nauka i Uniwersytet powinny s\u0142u\u017cy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwu.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n
\r\n \r\n \r\n \r\n \r\n <\/p>\nWYBRANE PUBLIKACJE<\/span><\/h4>\nBy\u0142 nie tylko badaczem zjawisk w materii, lecz tw\u00f3rc\u0105 warunk\u00f3w,<\/span> w<\/span> kt\u00f3rych ta materia mog\u0142a by\u0107 badana na najwy\u017cszym poziomie.<\/span><\/p>\nProfesor August Che\u0142kowski by\u0142 autorem licznych prac naukowych z zakresu fizyki metali i fizyki cia\u0142a sta\u0142ego, publikowanych w Polsce i za granic\u0105. Opublikowa\u0142 oko\u0142o 50 artyku\u0142\u00f3w naukowych oraz kilka monografii wydanych przez czo\u0142owe wydawnictwa naukowe.<\/span><\/p>\n
To nie tylko biografia \u2013 to podr\u00f3\u017c przez warto\u015bci, kt\u00f3re Profesor konsekwentnie realizowa\u0142.<\/span><\/p>\n Poznaj histori\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy\u0142 nauk\u0119 z odpowiedzialno\u015bci\u0105.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n Profesor urodzi\u0142 si\u0119 27 lutego 1927 roku w Telkwicach na Warmii jako drugie z kolei dziecko spo\u015br\u00f3d dziesi\u0119ciorga, kt\u00f3rych rodzicami byli Pa\u0144stwo Franciszek i Emilia (z domu Mieczkowska) Che\u0142kowscy.<\/p>\n Pan Franciszek Che\u0142kowski, polski ziemianin, by\u0142 aktywnym dzia\u0142aczem Zwi\u0105zku Polak\u00f3w w Niemczech. W 1930 roku rodzina Pa\u0144stwa Che\u0142kowskich nielegalnie przekroczy\u0142a granic\u0119 niemiecko – polsk\u0105 i osiedli\u0142a si\u0119 w pozna\u0144skiem; pocz\u0105tkowo w Kobylnicy, a od 1935 roku w Gol\u0119cinie – obecnie dzielnicy Poznania.<\/p>\n Pan Franciszek Che\u0142kowski zarz\u0105dza\u0142 folwarkiem Wydzia\u0142u Rolniczo – Le\u015bnego Uniwersytetu Pozna\u0144skiego i kiedy we wrze\u015bniu 1939 og\u0142oszono mobilizacj\u0119, a Wojsko Polskie wezwa\u0142o do dostawy koni dla potrzeb Armii, ojciec Profesora zorganizowa\u0142 ich transport. Mosty na Warcie zosta\u0142y wysadzone przez polskich saper\u00f3w. Konie przeprawia\u0107 musiano wp\u0142aw przez rzek\u0119. W trakcie przeprawy – 5 wrze\u015bnia – ojciec Profesora uton\u0105\u0142.<\/p>\n Po wkroczeniu Niemc\u00f3w do Poznania gestapo poszukiwa\u0142o Franciszka Che\u0142kowskiego ze wzgl\u0119du na jego patriotyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terenie Warmii. W wyniku tej akcji matka Profesora wraz z pi\u0119ciorgiem dzieci, w\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dwunastoletni August, wywiezieni zostali do obozu. Pozosta\u0142ym pi\u0119ciorgiem rodze\u0144stwa Profesora zaopiekowa\u0142a si\u0119 babcia. Po wyja\u015bnieniu, \u017ce poszukiwany Franciszek nie \u017cyje, Niemcy wypu\u015bcili matk\u0119 z dzie\u0107mi. Ca\u0142\u0105 wojn\u0119 rodzina Che\u0142kowskich prze\u017cy\u0142a w Poznaniu przy ulicy Ko\u015bcielnej.<\/p>\n Jeszcze przed wojn\u0105 Profesor Che\u0142kowski uko\u0144czy\u0142 sze\u015bcioklasow\u0105 Szko\u0142\u0119 Powszechn\u0105 i zgodnie z polityk\u0105 okupanta jako Polak nie m\u00f3g\u0142 ucz\u0119szcza\u0107 do szko\u0142y \u015bredniej. Od czternastego roku \u017cycia do ko\u0144ca wojny pracowa\u0142 w banku, pocz\u0105tkowo jako goniec a nast\u0119pnie jako tzw. pomoc biurowa.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu wojny rozpoczyna si\u0119 okres intensywnego nadrabiania wymuszonej wojn\u0105 przerwy w edukacji. W maju 1948 roku, po zdaniu egzaminu maturalnego w znanym pozna\u0144skim Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego, Profesor stara\u0142 si\u0119 o przyj\u0119cie do Pozna\u0144skiej Szko\u0142y In\u017cynierskiej. Jednak jako tzw. „element obcy klasowo” Profesor nie zosta\u0142 studentem przysz\u0142ej Politechniki. Fizyka na Uniwersytecie Pozna\u0144skim nie mia\u0142a tego typu uprzedze\u0144 klasowych i w ten spos\u00f3b Profesor zosta\u0142 fizykiem ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych. Ju\u017c od II-go roku studi\u00f3w pracowa\u0142 jako asystent w Szkole In\u017cynierskiej.<\/p>\n W 1951 roku Profesor Che\u0142kowski po\u015blubi\u0142 Pani\u0105 Halin\u0119 Smu\u0142kowsk\u0105, studentk\u0119 biologii Uniwersytetu Pozna\u0144skiego. W 1952 roku zosta\u0142 magistrem fizyki i przez kilka miesi\u0119cy pracowa\u0142 jako nauczyciel fizyki w \u017be\u0144skim Gimnazjum im. Genera\u0142owej Zamoyskiej, po czym rozpocz\u0105\u0142 aspirantur\u0119 w katedrze profesora Arkadiusza Piekary – wybitnego fizyka – tw\u00f3rcy polskiej szko\u0142y fizyki zjawisk nieliniowych. Stopie\u0144 doktora fizyki uzyska\u0142 w 1959 roku, a habilitacj\u0119 w cztery lata p\u00f3\u017aniej. W tym okresie prof. Che\u0142kowski zajmowa\u0142 si\u0119 badaniem tzw. odwrotnego zjawiska nasycenia dielektrycznego, odkrytego przez Arkadiusza Piekar\u0119 jeszcze przed wojn\u0105. Uzyskane przez Profesora wyniki eksperymentalne potwierdzi\u0142y m.in. istnienie wspomnianego efektu w nitrobenzenie, o-nitroanizolu i innych pochodnych benzenu. Precyzyjne dane eksperymentalne pozwoli\u0142y na opracowanie nie tylko jako\u015bciowego, ale i ilo\u015bciowego modelu teoretycznego. W swej rozprawie habilitacyjnej profesor Che\u0142kowski zastosowa\u0142 zjawisko nasycenia dielektrycznego do analizy ruch\u00f3w wewn\u0105trzmolekularnych w halogenopochodnych w\u0119glowodor\u00f3w nasyconych.<\/p>\n Od 1965 roku drugim miejscem pracy Profesora by\u0142a Filia Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Katowicach, dok\u0105d doje\u017cd\u017ca\u0142 z wyk\u0142adami z podstaw fizyki oraz fizyki cia\u0142a sta\u0142ego. W 1967 roku wraz z kilkuosobow\u0105 grup\u0105 fizyk\u00f3w pozna\u0144skich przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 s\u0142u\u017cbowo do Katowic, gdzie obj\u0105\u0142 Katedr\u0119 Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego. W rok p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 Uniwersytet \u015al\u0105ski i zacz\u0105\u0142 si\u0119 d\u0142ugi proces tworzenia katowickiej szko\u0142y fizyki, nierozerwalnie zwi\u0105zanej z nazwiskiem Profesora Che\u0142kowskiego.<\/p>\n Na Uniwersytecie \u015al\u0105skim Profesor pe\u0142ni\u0142 w zasadzie prawie wszystkie funkcje akademickie; od kierownika Katedry, a po zmianie ustawy, kierownika Zak\u0142adu, Dyrektora Instytutu, Dziekana Wydzia\u0142u, Prorektora i Rektora w\u0142\u0105cznie. Niekt\u00f3re z tych funkcji ko\u0144czy\u0142a nie mijaj\u0105ca kadencja, a decyzja polityczna. D\u0142ug\u0105, bo trwaj\u0105c\u0105 od 1969 roku kadencj\u0119 dyrektora Instytutu Fizyki, zako\u0144czy\u0142o 1-szego kwietnia 1976 pismo \u00f3wczesnego Rektora odwo\u0142uj\u0105ce z dnia na dzie\u0144 Profesora z tej funkcji. By\u0142o to nied\u0142ugo po wyborach do sejmu, w kt\u00f3rych Profesor z \u017con\u0105 i pe\u0142noletnimi dzie\u0107mi korzystali z prawa do tajno\u015bci g\u0142osowania i weszli w lokalu wyborczym za kotar\u0119. Wszyscy kojarzyli\u015bmy te dwa fakty.<\/p>\n Jeszcze dramatyczniej zako\u0144czy\u0142a si\u0119 kadencja rektorska Profesora Che\u0142kowskiego. W dniu wprowadzenia stanu wojennego Profesor Che\u0142kowski jako jedyny urz\u0119duj\u0105cy rektor polskiej uczelni zosta\u0142 internowany i w kilka tygodni po tym wydarzeniu odwo\u0142any przez urz\u0119duj\u0105cego ministra ze stanowiska rektora.<\/p>\n Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Profesor Che\u0142kowski znalaz\u0142 si\u0119 na li\u015bcie rekomendowanych przez „Solidarno\u015b\u0107” i Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 kandydat\u00f3w do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. By\u0142 Senatorem wszystkich kadencji za jego \u017cycia, a w czasie drugiej by\u0142 Marsza\u0142kiem Senatu – trzeci\u0105 osob\u0105 Trzeciej Rzeczypospolitej.<\/p>\n Profesor stworzy\u0142 kilka szk\u00f3\u0142 fizyk\u00f3w, kt\u00f3re kontynuowane s\u0105 przez jego uczni\u00f3w w Uniwersytecie \u015al\u0105skim. Jest grupa fizyk\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w Zak\u0142adzie Fizyki Molekularnej zajmuj\u0105ca si\u0119 zastosowaniem nieliniowych metod do badania dynamiki molekularnej i przej\u015b\u0107 fazowych w fazie skondensowanej. Jest to owoc jeszcze „pozna\u0144skiej” aktywno\u015bci naukowej Profesora. Po przyje\u017adzie do Katowic, uwzgl\u0119dniaj\u0105c m. in. specyfik\u0119 regionu wielkoprzemys\u0142owego, Profesor zaj\u0105\u0142 si\u0119 poszukiwaniem technologii otrzymywania oraz badaniem budowy i w\u0142asno\u015bci magnetycznych zwi\u0105zk\u00f3w o strukturze spinelowej. Tematyka ta kontynuowana jest w Zak\u0142adzie Fizyki Cia\u0142a Sta\u0142ego, Zak\u0142adzie Fizyki Magnetyk\u00f3w oraz Zak\u0142adzie Krystalografii Instytutu Chemii. Po rocznym pobycie w Stanach Zjednoczonych Profesor przyst\u0105pi\u0142 do organizowania nowego w naszym \u015brodowisku kierunku bada\u0144 – w zakresie fizyki metali. Opracowano now\u0105 technologi\u0119 otrzymywania monokryszta\u0142\u00f3w stop\u00f3w metali przej\u015bciowych i ziem rzadkich oraz magnetyk\u00f3w o strukturze perowskitu. Otrzymane – nowe materia\u0142y – by\u0142y i s\u0105 obiektem bada\u0144 zar\u00f3wno struktury krystalicznej, jak i podstawowych w\u0142asno\u015bci fizycznych – g\u0142\u00f3wnie magnetycznych. Wszyscy, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego, wiedz\u0105 jak niewdzi\u0119czn\u0105 jest praca nad otrzymaniem materia\u0142\u00f3w o wysokiej jako\u015bci. Kryszta\u0142y uzyskane w Zak\u0142adzie Profesora stanowi\u0105 r\u00f3wnie\u017c cenny materia\u0142 badawczy dla innych o\u015brodk\u00f3w krajowych i zagranicznych.<\/p>\n Profesor wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wa\u017cniejszymi o\u015brodkami naukowymi w Polsce i z wieloma, nie tylko europejskimi, o\u015brodkami zajmuj\u0105cymi si\u0119 fizyk\u0105 cia\u0142a sta\u0142ego. Przyk\u0142adem mi\u0119dzynarodowego uznania wysokiego poziomu reprezentowanego przez zesp\u00f3\u0142 Profesora mo\u017ce by\u0107 np. ufundowanie wsp\u00f3lnymi, niemiecko – polskimi \u015brodkami finansowymi najwy\u017cszej \u015bwiatowej klasy spektrometru fotoelektron\u00f3w do badania struktury elektronowej w ciele sta\u0142ym. Warto\u015b\u0107 tego urz\u0105dzenia wynosi milion dolar\u00f3w. Spektrometr ten s\u0142u\u017cy\u0142 b\u0119dzie m.in. dyplomantom z Uniwersytetu w Osnabr\u00fcck.<\/p>\n Profesor Che\u0142kowski by\u0142 promotorem ponad dwudziestu doktorat\u00f3w. Kilkunastu spo\u015br\u00f3d wypromowanych przez Niego doktor\u00f3w uzyska\u0142o stopie\u0144 naukowy doktora habilitowanego.<\/p>\n Zmar\u0142 31 pa\u017adziernika 1999 roku w Warszawie. Zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu.<\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n Uczy\u0142, \u017ce fizyka nie toleruje zak\u0142amania. T\u0119 sam\u0105 zasad\u0119 stosowa\u0142 w \u017cyciu. Profesor August Che\u0142kowski \u2013 wybitny badacz, tw\u00f3rca Instytutu Fizyki, rektor czasu \u201eSolidarno\u015bci\u201d, marsza\u0142ek Senatu \u2013 stworzy\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie \u015brodowisko, kt\u00f3re nazwano \u201e<\/span>che\u0142kowszczyzn\u0105<\/span><\/strong>\u201d.<\/span><\/p>\n To po\u0142\u0105czenie warto\u015bci, kt\u00f3re prof. August Che\u0142kowski konsekwentnie realizowa\u0142:<\/span><\/p>\n \n<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_separator][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n By\u0142 nie tylko badaczem zjawisk w materii, lecz tw\u00f3rc\u0105 warunk\u00f3w,<\/span> w<\/span> kt\u00f3rych ta materia mog\u0142a by\u0107 badana na najwy\u017cszym poziomie.<\/span><\/p>\n Profesor August Che\u0142kowski by\u0142 autorem licznych prac naukowych z zakresu fizyki metali i fizyki cia\u0142a sta\u0142ego, publikowanych w Polsce i za granic\u0105. Opublikowa\u0142 oko\u0142o 50 artyku\u0142\u00f3w naukowych oraz kilka monografii wydanych przez czo\u0142owe wydawnictwa naukowe.<\/span><\/p>\nPAMI\u0118\u0106 I DZIEDZICTWO<\/span><\/h3>\n
\u201eCHE\u0141KOWSZCZYZNA\u201d<\/span><\/h4>\n<\/div>\n
\n
WYBRANE PUBLIKACJE<\/span><\/h4>\n
![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/pictures\/Magda\/swiatlo-ze-slaska-wspomnienia-o-auguscie-chelkowskim-b-iext161455992.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column]\r\n ![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ifiz\/wp-content\/uploads\/sites\/39\/pictures\/Magda\/images.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"