dr hab. Aleksandra Giełdoń-Paszek, prof. UŚ
e-mail: aleksandra.gieldon-paszek@us.edu.pl
Doktor habilitowany w dziedzinie nauk o sztuce, historyk sztuki. Studiowała historię sztuki na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W roku 2002 na Wydziale Historycznym tejże uczelni uzyskała tytuł doktora nauk humanistycznych w zakresie nauk o sztuce na podstawie dysertacji: Malarstwo pejzażowe a szkolnictwo artystyczne w Polsce (do 1939 roku). W roku 2015 została doktorem habilitowanym w dyscyplinie nauk o sztuce na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Swą aktywność naukową koncentruje zarówno na problemach sztuki XIX wieku oraz przełomu XIX i XX wieków, jak i na zjawiskach sztuki współczesnej, w szerokim kontekstowym aspekcie dziedzin pokrewnych. Owocem tego jest publikacja habilitacyjna Obywatel Parnasu. Sztuki piękne w życiu i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza. Innym obszarem badawczym jest dydaktyka artystyczna w ujęciu historycznym.
Wybrane publikacje:
- Historia projektowania graficznego w Europie (do trzeciego ćwierćwiecza XIX wieku). Cz. 1, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2025, 978-83-226-4506-2, ss. 189.
- Współautorstwo z Lucyną Sadzikowską, Klisze pamięci. Labirynty Mariana Kołodzieja w Centrum św. Maksymiliana w Harmężach i anonimowe szkice przechowywane w zasobach Muzeum Gross-Rosen jako dokumenty czasu zagłady, „ Archiwa Biblioteki i Muzea Kościelne”, ISSN 0518-3766, 2022, nr 118, s. 335-352; e-ISSN 2545-3491.
- Graphic illustrations of Ovid’s Metamorphoses. A selection of the most important executions, „Quart. Kwartalnik Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego”, 2022, nr 2, ss. 64-69, ISSN 1896-4133, e-ISSN 2449-9285.
- Kolej żelazna – nieodłączny element turystyki kulturowej i jej wizualne dokumentacje. Historia i współczesne perspektywy badawcze, „Turystyka Kulturowa”, 2022, ss. 113 – 130ISSN 1689-4642, e-ISSN 1689-4642.
- Tu i teraz. Dylematy artysty-pedagoga wobec paradygmatycznych reorientacji sztuki ponowoczesnej, Red. Aleksandra Giełdoń-Paszek, Ryszard Solik, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Katowice 2019, ISBN 978-83-226-3754-8, ss. 214.
- Dokument i kreacja artystyczna jako dopełniające się formy obrazowania rzeczywistości. Rozważania na przykładzie twórczości dwóch artystów W: Dokument i kreacja artystyczna jako dopełniające się formy obrazowania rzeczywistości, Red. K. Tomczak, W. Jacyków, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Katowice 2018.
Aleksandra Giełdoń-Paszek, PhD, DLitt
Associate Professor in the Institute of Arts Studies
Faculty of Humanities
aleksandra.gieldon-paszek@us.edu.pl
https://scholar.google.pl/citations?user=TWkhzMIAAAAJ
https://www.researchgate.net/profile/Aleksandra_Gielon_Paszek
Research interests:
Contemporary art, art criticism, artistic education history, the interface between plastic arts and literature.
Publications:
- Tu i teraz. Dylematy artysty-pedagoga wobec paradygmatycznych reorientacji sztuki ponowoczesnej [Here and now. Dilemmas of the artist-teacher in the face of paradigmatic re-orientations in post-modern art]. Aleksandra Giełdoń-Paszek, Ryszard Solik (eds.). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice 2019, ISBN 978-83-226-3754-8, 214 pages.
- Dokument i kreacja artystyczna jako dopełniające się formy obrazowania rzeczywistości. Rozważania na przykładzie twórczości dwóch artystów [Documentary and artistic creation as complementing forms of reality imaging]. In: Dokument i kreacja artystyczna jako dopełniające się formy obrazowania rzeczywistości. K. Tomczak, W. Jacyków (eds.). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice 2018.
- Bio… [Bio…]. In: Ogród miejsce upraw czy symbol. Rymar, W. Jacyków (eds.). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Katowice 2017.
- Grafika w środowisku bielskim. Przegląd współczesnych postaw i tendencji na tle tradycji gatunku[Graphics in the Bielsko-Biała community. An overview of modern attitudes and tendencies against the background of the genre tradition]. In: Czytanie miasta. Bielsko-Biała jako kulturowy palimpsest. Bernacki i R. Pysz (eds.). Wydawnictwo Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku Białej. Bielsko-Biała 2016, pp. 161-173.
- Obywatel Parnasu : sztuki piękne w życiu i twórczości Jarosława Iwaszkiewicza [A citizen of Parnassus: Fine arts in the life and works of Jarosław Iwaszkiewicz], Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2014, Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, 0208-6336 ; no. 3146
Academic outreach and engagement:
- Collaboration with art galleries: Galeria Uniwersytecka in Cieszyn, Galeria Środowisk Twórczych in Bielsko-Biała;
- Art popularization — lectures delivered in institutions of culture, and texts published in popular magazines.
