W czasopiśmie Scientific Reports (Nature Portfolio; Journal Impact Factor 2025: 4.9, 140 punktów MNiSW) ukazała się publikacja autorstwa dr Marty Pawełczak-Szastok, dr hab. Michaliny Ilskiej, prof UŚ, dr Ryszarda Swobody i prof. dr hab. Sebastiana Giebla pt. Trajectories of anxiety and depressive symptoms during hospitalization for hematopoietic stem cell transplantation.
Publikacja jest efektem współpracy badaczy z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego oraz Kliniki Transplantacji Szpiku i Onkohematologii Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego, Oddział w Gliwicach.
Przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT) jest jedną z najskuteczniejszych metod leczenia wielu nowotworów hematologicznych. Proces leczenia wiąże się jednak z długotrwałą hospitalizacją, izolacją oraz znacznym obciążeniem fizycznym i psychicznym. Choć potrzeba wsparcia psychologicznego pacjentów jest powszechnie podkreślana, dotychczas niewiele było wiadomo o tym, jak zmienia się nasilenie objawów depresji i lęku na kolejnych etapach hospitalizacji.
W badaniu uczestniczyło 169 pacjentów, których oceniano czterokrotnie: w dniu przyjęcia do szpitala, dzień przed przeszczepieniem, sześć dni po transplantacji oraz w dniu wypisu. Wyniki pokazały, że nasilenie objawów depresji i lęku nie przebiega w taki sam sposób w trakcie hospitalizacji.
Największe nasilenie objawów depresyjnych odnotowano sześć dni po przeszczepieniu. Odsetek pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi objawami depresji wzrósł z 14,2% przy przyjęciu do szpitala do 42,6% po transplantacji. Mimo częściowej poprawy przed wypisem, poziom objawów pozostawał wyższy niż na początku hospitalizacji. Objawy lęku były natomiast stosunkowo stabilne w trakcie leczenia i wyraźnie zmniejszały się dopiero w momencie wypisu.
Badanie wykazało również, że pacjenci zgłaszający nasilone objawy depresji lub lęku już na początku hospitalizacji pozostawali bardziej obciążeni psychicznie przez cały okres leczenia. Wyniki wskazują, że wczesna identyfikacja osób szczególnie narażonych na trudności emocjonalne może umożliwić lepsze dostosowanie opieki psychologicznej do potrzeb pacjentów.
Uzyskane rezultaty podkreślają znaczenie systematycznego monitorowania zdrowia psychicznego osób poddawanych transplantacji szpiku oraz planowania wsparcia psychologicznego z uwzględnieniem poszczególnych etapów leczenia. Badanie stanowi kolejny przykład współpracy psychologów i klinicystów na rzecz rozwoju kompleksowej, interdyscyplinarnej opieki nad pacjentami z chorobami hematologicznymi.
Cytacja:
Pawełczak-Szastok, M., Ilska, M., Swoboda, R. et al. Trajectories of anxiety and depressive symptoms during hospitalization for hematopoietic stem cell transplantation. Sci Rep (2026). https://doi.org/10.1038/s41598-026-60809-y
