Przejdź do treści

Uniwersytet Śląski w Katowicach

  • Polski
  • English
listopad 2022
P W Ś C P S N
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930  
Instytut Psychologii

Psychologiczny Dom Kultury

dr Maciej Bożek o grze planszowej "Root" dr Maciej Bożek o grze planszowej "Root"

Tytuł: Root

Projektant: Cole Wehrle

Gatunek: Planszowa gra wojenna

Zagadnienia psychologiczne: psychologia społeczna, psychologia ryzyka, psychologia ludyczna, teoria gier

Kto poleca: dr Maciej Bożek

W zamierzchłej przeszłości gry wojenne stanowiły domenę domorosłych strategów czy niedzielnych historyków wojskowości. Były trudne, brzydkie i po prawdzie wycinanie żetonów (tak, trzeba je było wycinać samodzielnie nożyczkami!) było czasami zajęciem dalece bardziej pasjonującym niż próba zmiany losów historycznych batalii, które były w zasadzie zdeterminowane przez skład armii poszczególnych mocarstw. Z punktu widzenia psychologii te gry miały jednak w sobie pewien unikalny element – dającą się wyczuć w powietrzu chęć pokazania rywalowi, że jesteśmy od niego sprytniejsi.

Oczywiście, można by redukować ten rodzaj doświadczenia do najbardziej „czystych” form (skończylibyśmy pewnie na go lub szachach), ale można też iść w kierunku odwrotnym – czyli go uatrakcyjnić. Gra planszowa (która ma jednakowoż swój odpowiednik w postaci gry cyfrowej dostępnej nawet na telefony komórkowe), którą chcę Wam polecić jest udaną realizacją powyższego postulatu. Gdyby tak bowiem zamiast czołgów, samolotów i rakiet, gracz otrzymywał do dyspozycji na przykład klasyczne koty, programowalne ptaki, niepozorne nornice czy lubującego się w sznupaniu szopa?

Root – bo taki jest tytuł owej produkcji – jest grą unikalną! Pozwala bowiem odczuć na własnej skórze psychologiczną paletę emocji związanych z rywalizacją, ryzykiem i nadzieją, a co ważne – powyginać również swoje poznawcze muskuły. Kolorytu dodaje grze fakt, że każda z dostępnych frakcji (w wersji podstawowej mamy cztery strony konfliktu do wyboru) posiada całkowicie unikalny zestaw reguł. W turach przeciwnika nie nudzimy się więc za bardzo, gdyż interesuje nas wtedy nie tylko to jaką strategię spróbuje on zastosować celem zdobywania kolejnych polan w lesie, o który toczy się krwawy bój, ale także zastanawiamy się, jak my sami gralibyśmy na jego miejscu. Z racji odmiennych reguł, jest to za każdym razem bardzo ciekawe wyzwanie.

            Root został stworzony przez autora, którego pozostałe projekty są znacznie trudniejsze. Gra stanowi więc perfekcyjne wprowadzenie w świat jeszcze bardziej złożonych psychologicznie rozgrywek, takich jak Oath czy Pax Pamir. Root to gra godna polecenia wszystkim, którzy nie boją się rywalizacji a jednocześnie lubią poczucie, że ich frakcja jest absolutnie unikalna. Ma też jednak pewien minus, na który dla uczciwości należy zwrócić uwagę. Aby nauczyć grać osoby wcześniej nie mające styczności z tytułem, potrzeba dobrej znajomości mechanizmów wszystkich reprezentowanych w grze frakcji. Jeśli jednak poświęci się trochę czasu opanowanie zasad Root, to stanowi on doskonałą alternatywę dla dużych i rozbudowanych tytułów przy naprawdę przyzwoitym czasie rozgrywki wynoszącym około 90 minut.

prof. Monika Stojek o książce "Czy chcesz o tym porozmawia(...) prof. Monika Stojek o książce "Czy chcesz o tym porozmawiać?"

Tytuł: “Czy chcesz o tym porozmawiać?”

Autor: Lori Gottlieb

Gatunek: powieść obyczajowa non-fiction z elementami autobiografii

Zagadnienia psychologiczne: psychologia kliniczna, psychoterapia, sojusz terapeutyczny

Kto poleca: dr Monika Stojek, prof. UŚ

            “Lekarzu, ulecz się sam!” – ta lub inna wersja tego zawołania towarzyszy ludzkości już od tysiącleci. Odnajdujemy ją na przykład w pismach greckich dramatopisarzy i filozofów, w Biblii oraz w myśli Friedricha Nietzschego. ,Co dzieje się jednak wtedy, gdy to psychoterapeuta potrzebuje uleczenia swoich własnych ran? Czy pomaganie innym osobom w uzyskaniu wglądu w ich problemy gwarantuje również wgląd w swoje własne? Te pytania są osią, wokół której obraca się akcja powieści Lori Gottlie. Autorka splata w niej historie kilku pacjentów oraz swoje wspomnienia dokumentujące jej nietuzinkową ścieżkę do uzyskania kwalifikacji terapeutki. Jako psycholożka kliniczna, polecam tę książkę każdej osobie, która rozważa podjęcie psychoterapii, ponieważ w sposób przepełniony empatią i szczerością demistyfikuje ona proces terapeutyczny. Jako nauczycielka akademicka, polecam tę pozycję wszystkim studentom psychologii klinicznej, ponieważ odsłania ona kulisy procesu psychoterapeutycznego. A jako człowiek polecam tę książkę osobom zainteresowanym historiami innych, opowiedzianymi z humorem, przenikliwością i życzliwością.

W popularnych mediach trudno jest uchwycić ducha psychoterapii oraz procesu zmiany, który poprzez rozmowę zachodzi za drzwiami gabinetu. W książce „Czy chcesz o tym porozmawiać?” znalazłam autentycznie ujęte rozterki, triumfy i porażki współczesnego pomocnika psychologicznego. Co na swój temat ujawniać pacjentowi? Jak odpowiadać na prowokacyjne albo trudne pytania? Jak zaakceptować to, że nie każdemu potrafimy pomóc, w taki sposób, w jaki byśmy tego chcieli? Zupełnie jak klinicysta podczas sesji psychoterapeutycznej, w swojej narracji Lori Gottlieb nie oferuje prostych rozwiązań czy niepodważalnych opinii. Oferuje za to dużo więcej – wewnętrzny monolog pokazujący, dlaczego ona sama podjęła taką, a nie inną decyzję, rozpoznając jednocześnie, że być może nie była to wcale jedyna opcja. Autorka robi to w sposób pozbawiony osądu oraz z dużą dawką humoru i dystansu do samej siebie (jak choćby w przypadku tego, czy powiedzieć pacjentce dlaczego przyszła do pracy w piżamie). Współczesne teorie psychoterapeutyczne są bezboleśnie wplecione w historie autorki, jej terapeuty, i jej poszczególnych pacjentów. Wszystko to jest wykonane tak umiejętnie, że poważnie rozważam tę książkę jako swego rodzaju „podręcznik” do kursu na temat procesu psychoterapeutycznego.

Chciałabym mieć tak lekkie pióro jak Lori Gottlieb, aby w odpowiednich słowach zachęcić Was do tej lektury. Na czterysta osiemdziesiątej czwartej stronie książki autorka cytuje swojego własnego terapeutę: „Zmiany są częścią życia; opór przed zmianami jest częścią człowieka”. Ta książka podkreśla naszą wspólną „ludzkość” poprzez uwierzytelnienie trudności w akceptacji nieuchronnych zmian życiowych – nawet wśród tych, którzy pomagają innym stawić tym zmianom czoła. I prawdopodobnie dlatego tak bardzo rozśmiesza, wzrusza i wciąga.

return to top