Dr Mateusz Paliga, prof. UŚ, dr Agnieszka Skorupa, prof. UŚ, mgr Ari Nowacki i mgr Agnieszka Szczotka z Instytutu Psychologii Uniwersytetu Śląskiego, mgr Dariusz Niedbała z Instytutu Nauk Politycznych Uniwersytetu Śląskiego oraz dr inż. arch. Leszek Orzechowski i mgr inż. arch. Agata Mintus ze Space is More opublikowali w czasopiśmie Scientific Reports artykuł pt. „Personal values as antecedents of technostress and technology-related affective well-being during a simulated space mission”. Artykuł ukazał się 28 sierpnia 2026 roku.
Badanie miało charakter pilotażowy i stanowiło etap przygotowawczy do głównego badania projektu AstroMentalHealth, realizowanego następnie podczas misji IGNIS. Pilotaż przeprowadzono podczas dwóch 14-dniowych analogowych misji kosmicznych w stacji badawczej LunAres w Polsce. Dziewięcioro analogowych astronautów wielokrotnie oceniało swoje doświadczenia związane z korzystaniem z technologii, w tym poziom technostresu oraz dobrostan emocjonalny związany z technologią. Przed rozpoczęciem misji badano również ich wartości osobiste.
Wyniki pokazały, że wartości osobiste mogą mieć znaczenie dla sposobu, w jaki człowiek doświadcza technologii w wymagającym, izolowanym środowisku. Niektóre wartości wiązały się z większym technostresem, podczas gdy inne sprzyjały bardziej pozytywnemu doświadczeniu technologii. W szczególności bezpieczeństwo osobiste oraz uniwersalizm związany z troską o społeczeństwo były związane z wyższym poziomem technostresu w trakcie misji, natomiast przywiązanie do tradycji wiązało się z niższym technostresem i wyższym dobrostanem emocjonalnym związanym z technologią. Autorzy wskazują, że wartości osobiste mogą zarówno ułatwiać, jak i utrudniać interakcję człowieka z technologią w warunkach symulowanej misji kosmicznej.
Publikacja stanowi pierwszą z cyklu prac prezentujących wyniki projektu AstroMentalHealth. Projekt jest realizowany dzięki grantowi Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w kontekście pierwszej polskiej misji technologiczno-naukowej na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) – IGNIS.
Pełny artykuł dostępny jest na stronie czasopisma Scientific Reports:
https://www.nature.com/articles/s41598-026-66203-y
Cytacja:
Paliga, M., Skorupa, A., Nowacki, A., Niedbała, D., Szczotka, A., Orzechowski, L., & Mintus, A. (2026). Personal values as antecedents of technostress and technology-related affective well-being during a simulated space mission. Scientific Reports. https://doi.org/10.1038/s41598-026-66203-y