Autor:<\/strong> Emma Byrne<\/span><\/p>\n Gatunek:<\/strong> ksi\u0105\u017cka popularnonaukowa<\/span><\/p>\n Zagadnienia psychologiczne:<\/strong> psycholingwistyka, psychologia spo\u0142eczna, psychologia r\u00f3\u017cnic indywidualnych, neuropsychologia<\/span><\/p>\n Kto poleca:<\/strong> Kamila Kozi\u0144ska-Pazucha oraz dr hab. \u0141ukasz Jach, prof. U\u015a<\/span><\/p>\n <\/p>\n \u201ePrzeklinaj sobie, przeklinaj, byle\u015b przy tym nie u\u017cywa\u0142 przekle\u0144stw. Przekl\u0105\u0142bym ci\u0119 wtenczas, moje dziecko. Nic mnie tak nie razi, jak wulgarno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 jeste\u015bmy dzi\u015b jak\u017ce dotkliwie otoczeni.\u201d <\/span> <\/p>\n \u201eNie wyra\u017caj si\u0119!\u201d \u2013 tak\u0105 porad\u0119 wielu z nas us\u0142ysza\u0142o zapewne wielokrotnie. Zwykle dzia\u0142o si\u0119 to wtedy, gdy emocje bra\u0142y g\u00f3r\u0119 nad dobrym wychowaniem i powodowa\u0142y, \u017ce z naszych ust wydobywa\u0142y si\u0119 s\u0142owa uwa\u017cane za niecenzuralne lub, bardziej potocznie, \u201ebrzydkie\u201d. Przeklinanie jest zjawiskiem szczeg\u00f3lnym \u2013 wszyscy to robimy, chocia\u017c nierzadko trudno si\u0119 do tego przyzna\u0107. Dzieci od pocz\u0105tku ucz\u0105 si\u0119, aby nie u\u017cywa\u0142y \u201ebrzydkich s\u0142\u00f3w\u201d, nawet je\u015bli samym ucz\u0105cym tak naturalnie przychodzi u\u017cycie siarczystego wyra\u017cenia, gdy uderz\u0105 si\u0119 w palec, znajd\u0105 za wycieraczk\u0105 samochodu mandat za z\u0142e parkowanie lub zapomn\u0105 z domu telefonu i dokument\u00f3w. Mamy kulturowo ukszta\u0142towan\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce u\u017cywanie wulgarnego j\u0119zyka jest nieodpowiednie \u2013 dlaczego wi\u0119c czujemy si\u0119 tak dobrze, gdy w ko\u0144cu sobie przeklniemy? Czym tak w\u0142a\u015bciwie s\u0105 te wulgaryzmy i sk\u0105d si\u0119 bior\u0105? Czy przeklinanie jest zarezerwowane tylko dla ludzi? Na te, i na wiele innych pyta\u0144, odpowiada Emma Byrne w swojej ksi\u0105\u017cce \u201eBluzgaj zdrowo. O po\u017cytkach z przeklinania\u201d.<\/span><\/p>\n Autorka zabiera nas w podr\u00f3\u017c po wielu r\u00f3\u017cnych dziedzinach nauki. Zaczynaj\u0105c od neurobiologii, Byrne opisuje, co tak w\u0142a\u015bciwie przeklinanie robi z naszym m\u00f3zgiem \u2013 sk\u0105d si\u0119 bierze, dlaczego jest takie przyjemne i dlaczego nawet ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 problemy z m\u00f3wieniem, potrafi\u0105 przeklina\u0107. Na kartach ksi\u0105\u017cki w przyst\u0119pny spos\u00f3b przedstawione s\u0105 doniesienia z bada\u0144 na temat funkcjonowania m\u00f3zgu, mowy i przeklinania. Dalej, autorka pochyla si\u0119 nad wulgaryzmami wyst\u0119puj\u0105cymi w roli tik\u00f3w wokalnych u os\u00f3b z zespo\u0142em Tourette\u2019a, pokazuj\u0105c, \u017ce przeklinanie nie zawsze jest \u015bwiadomym wyborem i czasem uwalnia je g\u0142\u0119boko zakorzeniony mechanizm neurologiczny, nad kt\u00f3rym cz\u0142owiek nie ma pe\u0142nej kontroli. W ksi\u0105\u017cce poruszane s\u0105 te\u017c tematy r\u00f3\u017cnic indywidualnych w korzystaniu z wulgaryzm\u00f3w. I to nie tylko w\u015br\u00f3d ludzi, ale nawet mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi grupami naczelnych. Autorka prezentuje r\u00f3wnie\u017c wyniki swoich prac zwi\u0105zanych z eksplorowaniem przekle\u0144stw w wielu j\u0119zykach, pokazuj\u0105c, \u017ce wulgaryzmy s\u0105 w stanie po\u0142\u0105czy\u0107 ludzi, kt\u00f3rych dziel\u0105 j\u0119zyki.<\/span><\/p>\n Ksi\u0105\u017cka \u201eBluzgaj zdrowo. O po\u017cytkach z przeklinania\u201d to pozycja, kt\u00f3ra w ciekawy spos\u00f3b \u0142\u0105czy nauk\u0119 z codziennym do\u015bwiadczeniem. Emma Byrne pokazuje, \u017ce przeklinanie warto spostrzega\u0107 nie tylko powierzchownie jako oznak\u0119 braku kultury, ale r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119biej, jako zjawisko ugruntowane w ludzkiej biologii. Autorka przywo\u0142uje liczne wyniki bada\u0144 z zakresu neurobiologii, psychologii i j\u0119zykoznawstwa pokazuj\u0105ce, dlaczego wulgaryzmy pomagaj\u0105 nam radzi\u0107 sobie z b\u00f3lem, stresem czy silnymi emocjami. To r\u00f3wnie\u017c ksi\u0105\u017cka pe\u0142na humoru i dystansu, kt\u00f3ra zach\u0119ca do spojrzenia na j\u0119zyk z zupe\u0142nie innej perspektywy. Byrne nie pr\u00f3buje przekonywa\u0107 czytelnika, \u017ce powinien przeklina\u0107 cz\u0119\u015bciej, lecz pokazuje, \u017ce \u201ebrzydkie s\u0142owa\u201d odgrywaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i emocjonaln\u0105.<\/span><\/p>\n \u201eBluzgaj zdrowo. O po\u017cytkach z przeklinania\u201d to \u015bwietna propozycja dla os\u00f3b, kt\u00f3re lubi\u0105 popularnonaukowe ksi\u0105\u017cki napisane lekko, inteligentnie i z poczuciem humoru. A co najwa\u017cniejsze, ksi\u0105\u017cka ta udowadnia, \u017ce \u201ewyra\u017canie si\u0119\u201d jest istotnym i nieod\u0142\u0105cznym elementem naszego \u017cycia, kt\u00f3rego nie powinni\u015bmy si\u0119 wstydzi\u0107.<\/span> \r\n
\n(Ma\u0142gorzata Musierowicz, Czarna polewka, Akapit Press, 2004)<\/span><\/p>\n
![\"img\"](\"https:\/\/us.edu.pl\/instytut\/ip\/wp-content\/uploads\/sites\/33\/Bez-kategorii\/Bluzgaj-zdrowo-autorka-zdjecia-Kamila-Kozinska-Pazucha-scaled.jpg\")
<\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>\r\n <\/div>[\/vc_column][\/vc_row]<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"