12 października 2026 roku w Fabryce Porcelany w Katowicach odbyło się uroczyste otwarcie „TAURON Zielone Miasto Przyszłości” – interaktywnej ekspozycji edukacyjnej prezentującej wizję miasta przyjaznego ludziom, przyrodzie i klimatowi. Szczególnym elementem wystawy jest makieta szkoły przyszłości, inspirowana ideą szkoły rezylientnej i Symbiocenu. W przygotowanie koncepcji edukacyjnej przedsięwzięcia zaangażowani byli naukowcy Uniwersytetu Śląskiego: prof. dr hab. Piotr Skubała z Wydziału Nauk Przyrodniczych oraz dr Magdalena Ochwat z Wydziału Humanistycznego.
Ekspozycja, przygotowana przez Bajkę Pana Kleksa we współpracy z partnerami, w tym TAURON Polska Energia S.A., łączy nowoczesne technologie z edukacją klimatyczno-środowiskową. Jej centralnym elementem jest makieta o powierzchni blisko 40 m², przedstawiająca miasto przyszłości wykorzystujące odnawialne źródła energii, nowoczesne rozwiązania transportowe oraz zieloną infrastrukturę. Zwiedzający mogą obserwować funkcjonowanie miasta w różnych warunkach pogodowych, poznawać zależności między produkcją a zużyciem energii oraz odkrywać znaczenie przyrody dla jakości życia mieszkańców.
W makiecie wykorzystano charakterystyczne obiekty i krajobrazy województwa śląskiego, m.in. Muzeum Śląskie, Fabrykę Porcelany, Planetarium Śląskie i Park Gródek w Jaworznie. Ekspozycja pokazuje, że transformacja miast może łączyć nowoczesne rozwiązania technologiczne, ochronę środowiska i poszanowanie regionalnego dziedzictwa.
Szkoła przyszłości – szkoła Symbiocenu
Szczególnie ważną częścią przedsięwzięcia jest towarzysząca głównej ekspozycji makieta szkoły przyszłości. Przedstawia ona placówkę edukacyjną, która nie tylko przygotowuje uczniów do życia w warunkach zmieniającego się klimatu, ale sama staje się przykładem odpowiedzialnego funkcjonowania w środowisku. W zaprezentowanej wizji tradycyjny parking zastąpiono ogrodem, przestrzeń przed szkołą przekształcono w bezpieczną ulicę szkolną, a otoczenie budynku wzbogacono o zielone klasy plenerowe, ogród warzywny oraz rozwiązania służące zatrzymywaniu wody opadowej. Zieleń zapewnia cień i sprzyja ograniczaniu skutków upałów, a odpowiednio zaprojektowana przestrzeń wspiera zdrowie, dobrostan i proces uczenia się.
Koncepcja nawiązuje do idei szkoły rezylientnej, czyli placówki zdolnej do radzenia sobie z zagrożeniami klimatycznymi, adaptowania się do zmieniających się warunków oraz aktywnego współtworzenia bardziej zrównoważonej przyszłości. Jednocześnie naukowcy Uniwersytetu Śląskiego proponują spojrzenie na szkołę przyszłości przez pryzmat Symbiocenu – wizji świata opartego na współzależności, współistnieniu i wzajemnej trosce ludzi oraz innych form życia.
W takim ujęciu szkoła nie jest wyłącznie miejscem przekazywania wiedzy. Staje się przestrzenią budowania relacji z przyrodą, rozwijania odpowiedzialności ekologicznej, empatii i poczucia sprawczości. Uczniowie poznają zależności łączące człowieka z innymi organizmami, uczą się rozumieć funkcjonowanie ekosystemów oraz dostrzegać konsekwencje codziennych decyzji dla środowiska. Szkoła Symbiocenu jest zatem nie tylko zielona i odporna na kryzysy, lecz także oparta na nowym sposobie myślenia o edukacji – jako procesie przygotowującym młodych ludzi do odpowiedzialnego współistnienia z przyrodą.
Ekspozycja stanowi przykład praktycznego wykorzystania wiedzy naukowej w edukacji pozaformalnej. Pokazuje, w jaki sposób współpraca uczelni z instytucjami edukacyjnymi i partnerami społecznymi może przyczyniać się do upowszechniania wiedzy o klimacie, bioróżnorodności i zrównoważonym rozwoju.
„TAURON Zielone Miasto Przyszłości” jest dostępne dla dzieci, młodzieży, rodzin i grup szkolnych w Fabryce Porcelany przy ul. Porcelanowej 23 w Katowicach. Zwiedzanie ekspozycji jest bezpłatne.
Więcej informacji: www.zielonemiastoprzyszlosci.pl
