Pani Milena Zając, studentka Kolegium Indywidualnych Studiów Międzyobszarowych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, realizująca psychologię jako kierunek wiodący, wzięła udział w analogowej misji kosmicznej „Libra”, która odbyła się w czerwcu 2026 roku w habitacie LunAres Research Station w Pile (https://lunares.space/). Misje analogowe stanowią naziemne symulacje załogowych wypraw kosmicznych i służą badaniu funkcjonowania człowieka w warunkach izolacji oraz ograniczonych zasobów, wspierając przygotowania do przyszłych misji kosmicznych.
W skład sześcioosobowej, międzynarodowej załogi weszło troje Polaków, Kanadyjka, Filipińczyk oraz Amerykanin. Cały projekt trwał 18 dni i obejmował trzydniowy etap przygotowań (preflight), dwutygodniową izolację w habitacie oraz dzień podsumowań po zakończeniu misji (postflight).
Podczas misji uczestnicy nie tylko prowadzili własne projekty badawcze, lecz również sami byli obiektami badań dotyczących funkcjonowania człowieka w warunkach analogicznych do lotów kosmicznych. Załoga doświadczyła częściowej deprywacji sensorycznej i pełnej izolacji od świata zewnętrznego – bez dostępu do telefonów, internetu, mediów społecznościowych czy bieżących informacji. W habitacie nie było okien, a rytm dobowy wyznaczał system oświetlenia LED. Dodatkowym wyzwaniem było racjonalne gospodarowanie ograniczonymi zasobami, w tym zapasem 2000 litrów wody przeznaczonym dla całej załogi na 14 dni, a także codzienne monitorowanie zużycia energii oraz poziomu dwutlenku węgla.
Każdy dzień przebiegał według szczegółowego harmonogramu obejmującego realizację badań naukowych, wypełnianie kwestionariuszy i raportów, trening fizyczny oraz przygotowania do symulowanych spacerów kosmicznych (Extravehicular Activity – EVA). W ich trakcie członkowie załogi wykonywali m.in. zadania związane z pobieraniem próbek geologicznych, konserwacją paneli słonecznych czy obsługą łazika, a pozostający w bazie członkowie zespołu koordynowali przebieg działań i reagowali na symulowane sytuacje awaryjne.
Milena Zając pełniła podczas misji funkcję Oficera Medycznego (Medical Officer), odpowiadając za codzienne monitorowanie i raportowanie danych dotyczących kondycji psychofizycznej członków załogi. Drugą pełnioną przez nią rolą była funkcja Oficera Biolabu (Biolab Officer), obejmująca nadzór nad eksperymentami z zakresu hydroponiki i akwaponiki oraz dokumentowanie ich przebiegu. W ramach własnego projektu badawczego zdobyła również praktyczne umiejętności w zakresie druku 3D oraz lutowania.
Udział studentki Uniwersytetu Śląskiego w międzynarodowej analogowej misji kosmicznej jest przykładem wykorzystania interdyscyplinarnego podejścia do wiedzy w badaniach kosmosu oraz potwierdza rosnącą rolę psychologii w przygotowaniach do przyszłych misji załogowych.
