Stres w czasie sesji? Mamy na to przepis!
| Autorka: Dominika Wójtowicz |
Sesja egzaminacyjna to dla większości osób studiujących jeden z najtrudniejszych momentów w ciągu roku akademickiego. Dużo nauki, presja terminów, wysokie oczekiwania, mało czasu dla siebie…
Warto jednak pamiętać, że stres sam w sobie nie jest naszym wrogiem. Dlatego tak ważne jest to, jak na niego reagujemy i jak dbamy o siebie w tym czasie.
Czym właściwie jest reakcja stresowa?
Stres to naturalna reakcja organizmu na sytuacje, które są dla nas wymagające, nowe lub które postrzegamy jako ważne. Z biologicznego punktu widzenia reakcja stresowa przygotowuje nas do działania – wzrasta poziom adrenaliny i kortyzolu, przyspiesza tętno, a także poprawia się nasza koncentracja.
Ten mechanizm od wieków ma nas chronić i pomagać nam przetrwać. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy stres trwa zbyt długo lub jest bardzo intensywny – organizm nie ma wtedy szansy wrócić do równowagi.
Dobry i zły stres
W psychologii często mówi się o dwóch rodzajach stresu:
– Eustres (tzw. dobry stres) – mobilizuje, zwiększa czujność, motywuje do nauki i działania. Krótkotrwały stres przed egzaminem może poprawiać pamięć i koncentrację.
– Dystres (tzw. zły stres) – pojawia się, gdy sytuacja przekracza nasze zasoby. Może prowadzić do problemów ze snem, napięcia mięśniowego, rozdrażnienia, trudności z koncentracją, a nawet objawów somatycznych, takich jak bóle brzucha czy głowy.
Wynika z tego, że nie powinniśmy dążyć do całkowitego wyeliminowania stresu. Dobrze jest jednak wiedzieć, jak go regulować, aby nie przejmował nad nami kontroli.
Podstawy, które naprawdę mają znaczenie: sen, jedzenie i ruch
Choć mogą wydawać się banalne, podstawowe potrzeby fizjologiczne mają ogromny wpływ na naszą odporność na stres:
- sen – jego niedobór obniża zdolność koncentracji, osłabia pamięć oraz powoduje trudności z regulacją emocji. Regularny sen, nawet kosztem zarwanej nocy przed egzaminem, realnie poprawia efektywność uczenia się;
- odżywianie – mózg potrzebuje zdrowej energii dostarczanej regularnie z jakościowych posiłków. Długie przerwy między ich spożywaniem, a także nadmiar kofeiny i cukru mogą natomiast nasilać napięcie i rozdrażnienie;
- aktywność fizyczna – ruch pomaga obniżać poziom napięcia, reguluje układ nerwowy i poprawia nastró To nie musi być intensywny trening – nawet spacer czy rozciąganie mają znaczenie.
Krótkie techniki obniżania napięcia
W czasie intensywnej nauki warto robić krótkie przerwy regulujące napięcie:
- uważna pauza – zamknij oczy na 30–60 sekund i pozwól sobie na chwilę bez działania;
- krótkie rozluźnianie kolejnych partii mięśni – napnij, a następnie rozluźnij kolejne mięśnie, zaczynając od głowy i szyi, a kończąc na stopach;
- świadomy oddech – wykonaj kilka wolnych, głębokich oddechów, skupiając się na tym, aby wydech trwał chwilę dłużej niż wdech.
Nawet kilka minut takich ćwiczeń może pomóc „zresetować” układ nerwowy.
Stres w czasie sesji jest czymś normalnym i powszechnym. Pamiętaj, że nie świadczy on o słabości. To, co możesz zrobić, żeby regulować stres, to przede wszystkim zrozumieć własne reakcje oraz dbać o podstawowe potrzeby organizmu. Jeśli jednak stres staje się przytłaczający i utrudnia codzienne funkcjonowanie, warto rozważyć skorzystanie z pomocy psychologicznej oferowanej przez uczelnię.