Zapraszamy do udziału w Dniu Bronisława Piłsudskiego, etnografa i podróżnika, zajmującego się ludami i kulturami Dalekiego Wschodu, głównie ludem Ajnów, który obserwował na Sachalinie, a później na wyspie Hokkaido.
16.04.2026, godz. 10.30
Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji, budynek główny, sala konferencyjna
W programie wydarzenia:
- Filmowe opowieści o Bronisławie Piłsudskim – wprowadzenie
dr Grzegorz Błahut, Wydział Sztuki i Nauk o Edukacji UŚ - Działalność na Podhalu – wykład gościnny
dr Magdalena Kwiecińska z Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem - Wspólne sadzenie drzewa pamięci
Bronisław Piłsudski (1866-1918) to starszy brat znanego powszechnie w Polsce Józefa. Oskarżony o współudział w przygotowaniach do zamachu na cara Aleksandra III otrzymał wyrok śmierci, który po usilnych staraniach rodziny został zamieniony na syberyjską katorgę na Dalekim Wschodzie. Tam na przełomie XIX i XX wieku B. Piłsudski styka się z rdzenną ludnością, zwłaszcza z ludem Ajnu i podejmuje badania etnograficzne. Staje się też uznanym i zasłużonym członkiem tej społeczności. Po zakończeniu wojny rosyjsko-japońskiej w 1906 roku udaje się do Japonii, a następnie przez Stany Zjednoczone wraca do Europy. Mieszkając w Krakowie i Zakopanem prowadzi nadal i rozwija działalność naukową, inspirując wiele znanych i pamiętanych do dziś osób zaangażowanych w badania etnologiczne, między innymi Bronisława Malinowskiego.
Do wielu wybitnych osiągnieć Bronisława Piłsudskiego można zaliczyć między innymi nagranie przy pomocy prototypowej aparatury obrzędowych pieśni Ajnów, czy opracowanie słowników kilku grup rdzennej ludności na Dalekim Wschodzie, z którą stykał się i wśród której żył podczas zesłania. Jako patriota nie doczekał się jednak odzyskania przez Polskę niepodległości – zmarł w tragicznych i niewyjaśnionych do tej pory okolicznościach w maju 1918 roku.
Może dziwić fakt, że mimo tak wielu zasług postać Bronisława Piłsudskiego nie funkcjonuje w zbiorowej pamięci społeczeństwa polskiego, a nawet w dużej mierze w środowisku osób związanych z etnologią i antropologią kulturową. A jest to człowiek, który przekuł porażkę w sukces, walczył o wolność swojego kraju, działał na rzecz ludów tubylczych i tak wiele wniósł do rozwoju nauki oraz udokumentowania dziedzictwa kulturowego.
